ظهور نهضت بهصورت انقلاب تمامعیار به پیروی از شیوهٔ پیامبر اکرم (ص)
نهضت اسلامى در ایران به رهبرى منجى بزرگ دوران، حضرت امام خمینى (رضوان الله علیه) به پیروى از شیوهى نبىّ اعظم و رسول خاتم و قلّهى آفرینش عالم و آدم، حضرت محمّد مصطفىٰ (صلّى الله علیه و آله و سلّم) در قالب یک انقلابِ تمامعیار ظاهر شد؛ و این طبیعت انقلاب است که اگر بر پایهاى درست و منطقى استوار باشد، همچون آتشفشان، زلزله در تمام ارکان محیط پدید مىآورد و همه چیز و همه جا و همه کس را از گرمى و اشتعال خود متأثّر میسازد.
نهضت روحانیت و دین در ۱۳۴۱ و کمتوجهی اولیهٔ جهان به آن
… روزبهروز حجم و معنا و محیط تسلّط و تصرّف آن وسیعتر شد و ناگهان به یک انفجار در یک نقطهى عالم منتهى شد؛ آن وقت [بود که] صاحبان قدرت جهانى احساس کردند که تا حالا در ارزیابى این پدیده اشتباه میکردند و به فکر علاج افتادند؛ دیگر هم نتوانستند. آن حادثه چیست؟ حادثهى نهضت روحانیّت و نهضت دین در ایران در سال ۱۳۴۱. آن روزى که این حادثه اتّفاق افتاد، در دنیا کسى براى آن اهمّیّتى قائل نشد. حتّى آن وقتى که پانزده خرداد شد و آن کشتار و آن مسائل [اتّفاق افتاد]، انعکاسى در دنیا آنقدر پیدا نکرد. نه کسى را خیلى امیدوار کرد، نه کسى را خیلى ترساند. یک شعلهاى بود، بعد هم دیدند مثل اینکه فروکش کرد، مثل شعلهى تراشه و پوشال و تَرکه و کارتن و مقوا و …
آغاز مبارزه با توکل به خدا و ایمان به مردم
… سراغ نداریم و اگر کسى هم بگوید، به نظر من بىانصافى کرده ــ مهمترین خصلتش همین خصلت بود: خویش و بیگانه و دوست و آشنا برایش فرقى نداشت؛ اگر میفهمید تکلیف است، عمل میکرد؛ نگفت که اگر من تنها [هم] بمانم، راه حق را خواهم پیمود؟[15] این را امام راست میگفت. آن روزى که او خطاب کرد به ملّت و به مردم و مبارزه را شروع کرد، انصافاً در بین علما و بزرگان و شخصیّتهاى برجسته و انسانهاى لایقى که بودند، هیچ کس گمان نمیکرد که مردم پشت سر کسى که صاحب این دعوت و فریاد است راه بیفتند. امام البتّه ایمان داشت به مردم، معتقد بود مىآیند امّا در عین حال، آن دریادلى، از توکّل به خدا بود و اینکه من تکلیفم را عمل میکنم، میخواهند بیایند، میخواهند نیایند. خداى متعال هم یک قاعدهاى دارد: مَن کانَ لِلّهِ کانَ اللهُ لَه؛[16] مَن اَصلَحَ فیما بَینَهُ وَ بَینَ اللهِ اَصلَحَ اللهُ فیما بَینَهُ وَ بَینَ النّاس؛[17] هر کس بین خود و خدا را درست کند و اصلاح کند، خدا بین او و مردم را درست خواهد کرد.