شباهت دوران اختناق پیش از انقلاب به دوران مبارزهٔ پیامبر در مکه
و این انسان که در طول دوران زندگىاش تا چهلسالگى، اخلاق او، رفتار او و شخصیّت او همه را تحت تأثیر قرار داده بود، در این سنین، دعوت خودش را آغاز کرد که همهى اینها یک شرایطى بود براى اینکه نهال اسلام باقى بماند. سیزده سال مبارزه کرد. سیزده سالِ دورانِ مکّه را مثل دوران اختناق خودمان و مثل مبارزهى پانزدهسالهى قبل از انقلاب اسلامى به حساب بیاورید؛ این دوران قابل تشبیه به آن دوران است، با تمام تاکتیکهاى یک مبارزهى همهجانبه. در دوران اختناق، چون همان شرایط را تقریباً احساس میکردیم، زندگى دوران بعثت براى ما یک جاذبهى عجیبى داشت. خیلى از چیزهایى که در کتابها نوشتهاند و یک آدم معمولىای که در یک زندگى راحت نشسته نمیتواند بفهمد که اینها چه چیزی است و به چه معنا است، براى کسى که خودش در میدان مبارزه است و دارد با یک دستگاهى مبارزه میکند معنىدار است: دعوت مخفى، جمع شدن در خانهها، …