رفتن به محتوای اصلی

معنویت

نام‌های دیگر: معنویت‌های کاذب

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

توجه به خدا، عبادت و حالات معنوی در زندگی فرد و جامعه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات برای یکی از سردفتران اسناد رسمی (مخالفت روحانیت با اسرائیل و بهاییها)— ۱۳۴۱/۰۶/۱۲

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۸
۱۳۴۱۱۳۶۸

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

شاهدها (۲۶ پاراگراف)

لزوم غلبهٔ معنویات بر مادیات در دوران تحصیل علوم

کوشش کنید که معنویاتتان بر مادیات غلبه کند در خلال تحصیل، در خلال زحمت کشیدن، در تحصیل علوم. خداوند همه شما را موفق کند. کوشش کنید که مُهذَّب باشید، عمل کنید به آن چیزی که شما را به او دعوت کردند. اخلاقتان را، آدابتان را، معنویاتتان‌ را تقویت کنید به طوری که یک انسانی باشید که وقتی که همه عالم را می‌بینید، همه را سعادتشان را بخواهید. یک انسانی باشید …

باقی بودن معنویات انسان در برابر امور گذرای شخصی

دعا کنید که ما غفلت نکنیم از خدای تبارک و تعالی، غفلت نکنیم از اسلام، نرویم سراغ آن چیزهایی که خودمان به آن احتیاج داریم؛ اینها می‌گذرد. نرویم سراغ اینکه کارم چطور و مسجدم چطور و محرابم چطور و خانه‌ام چطور، اینها یک چیزهایی است که عبور می‌کند و می‌گذرد؛ آنکه باقی است معنویات انسان است.

تقویت روح با توجه به خدا، اتکا به قدرت او و پیروی از احکامش

ان شاء الله که خداوند همه را توفیق بدهد؛ و قدرت شما را- هم قدرت جسمی و هم قدرت روحی- عنایت کند. الآن مملکت ما احتیاج به قدرت روحی دارد، و هم احتیاج به قدرت جسمی. و امیدوارم که شما در هر دو مرتبه، هم در جانب روح و هم در جانب جسم، خودتان را تقویت کنید. و تقویت در جانب روح به این است که توجهتان به خدای تبارک و تعالی زیاد باشد؛ اتکایتان به قدرت لا یزال حق تعالی باشد، و نظرتان نظر الهی باشد و تبعیت از احکام خدا بکنید؛ و در جسم و جان هر دو فداکار اسلام باشید. و همه فداکار اسلام باشیم و من امیدوارم که در پناه اسلام همه قدرتها، همه قوه‌ها قدرتمندتر بشوند، قوّت‌دارتر بشوند. و شماها ان شاء الله برای مملکت، آبرومندی تهیه کنید و مملکت ما را معروف کنید در همه جا؛ چنانکه در این نهضت بحمد الله همه جا معروف شد و همه با چشم …

نزدیکی در معنویت و عدالت اجتماعی معیار نزدیکی ملت‌ها نه همسایگی

دو ملت اگر در معنویات نزدیک به هم باشند و در عدالت اجتماعی هر دو برابر باشند، اینها نزدیکند به هم، هر چند که در مکان دور باشند. و اگر در معنویات از هم دور باشند، و لو اینکه همسایه باشند، اینها دورند از هم. و من امیدوارم که ملت شما و دولت شما توجه کرده باشد به مقاصد ملت ما و به رژیمی که ما بنا داریم تحقق پیدا بکند، و آن رژیم عدل اسلامی است. رژیمی را که ما در صدد تحقق آن هستیم، و اگر موفق بشویم متحقق بشود، رژیمی است که این فواصل مردم را به هم نزدیک می‌کند، و این …

اصالت معنویات و پذیرش مادیات به تبع آن در اسلام

… خودتان در پناه اسلام و به اخلاق اسلامی متخلق بشوید، که همه چیز در اسلام است. آقایان محترم! خانمهای محترمات! ندای اسلام را لبیک بگویید. اسلام برای تامین علف نیامده است! اسلام برای تامین معنویات آمده است. همه‌اش فریاد از مادیات نباشد؛ بر خلاف مسلک اسلام است. معنویات اگر تحقق پیدا کرد، مادیات معنوی می‌شود و به دنبالش هست. اسلام مادیات را به تبع معنویات قبول دارد؛ مادیات را مستقلًا قبول ندارد. اساس معنویات است. یک کشور با معنویاتش کشور است. [این گونه نیست که‌] آزاد باشد و هر چه بخواهد بکند، و لو دزدی بکند و لو خیانت بکند امروز روز امتحان است برای شما. شما آزاد شدید، شما مستقل شدید، آزاد شدید که هر چه بخواهید بگویید؟ و هر چه بخواهید بکنید؟ خیر، خدای تبارک و تعالی به …

حفظ معنویت اسلام و برابر شدن یک انسان با صد و هزار تن

آن چیزی که از شما پاسدارها و سایر رفقای خودتان و همه پاسدارهای ایران، من توقع دارم این است که آن جهات لطیف اسلامی را حفظ کنید. انسان اگر آن جهت روحانیت اسلام را، آن جهت معنویت اسلام را حفظ بکند، یک آدم می‌شود صد تا؛ یک آدم می‌شود هزار تا. مالک اشتر[1] یک نفر نبود، مالک اشتر یک آدمی بود که یک لشکر بود و بیشتر. حضرت امیر- سلام اللَّه علیه- یک نفر نبود؛ همه عالم بود؛ همه چیز بود، روی آن جهات معنویت و واقعیتی که داشت. انسان مادامی که توجهش به همین مادیات دنیا و جهات پایین است یک نفر است؛ آن هم یک …

حفظ و نجات کشور و ملت تنها به دست مردمی با معنویت

مردمی می‌توانند کشور خودشان را حفظ کنند، مردمی می‌توانند مملکت و ملت خودشان را نجات بدهند که معنویت داشته باشند. اگر معنویت در کار نباشد و همه مربوط به مادیت باشد، هر جا آخور بهتر است سر آن آخور می‌روند و لو اینکه آن آخور را امریکا برایش درست کند. اینهایی که خیانت به مملکت ما کردند و همه چیز ما را بردند، اینها پیششان فرق نمی‌کرد که امریکا به آنها مادیت را بدهد، پارک و- …

برنامهٔ درازمدت: آشنا کردن فرزندان با معنویات به دست والدین و معلمان و نویسندگان

برنامه طویل المدت ملت ما، برنامه دراز مدت ملت ما این است که بچه‌های خودشان را، اینهایی که در تحت تربیت آنهاست، معلمهای ما، مادرهای بچه‌های ما، پدرهای بچه‌های ما، معلمهای بچه‌های ما، استادهای بچه‌های ما، نویسندگان برای بچه‌های ما، گویندگان برای بچه‌های ما، اینها معنویات را به این ملت بفهمانند؛ آشنا کنند آنها را با معنویات. این مادر که بچه در دامن او بزرگ می‌شود بزرگترین مسئولیت را دارد؛ و شریفترین شغل را دارد: شغل بچه داری. شریفترین شغل در عالم بزرگ کردن یک بچه است، و تحویل دادن یک انسان است به جامعه. این همان بود که خدای تبارک و تعالی در طول تاریخ برایش انبیا فرستاد، در طول …

غلبهٔ معنویت بر مادیت از راه خدا در پیروزی ملت

… بود؛ منتها شوروی کمتر صدایش در می‌آمد لکن بود- الآن هم دارد مفسده می‌کند- امریکا و انگلستان به صراحت می‌گفتند که نخیر، ما پشتیبانیم و ما هستیم؛ لکن ملت گوش نکرد به این حرفها. خداوند همچو قدرتی به ملت داد که گوش نکرد به این حرفها، و حسابها همه باطل درآمد. «هیچ» بر همه چیز غلبه کرد. هیچی به حسب جهات مادی؛ و الّا همه چیز به حسب معنویت. معنویت غلبه کرد بر مادیت از راه خدا [که‌] فوق همه چیز بود. این اسباب این شد که ما غلبه کردیم.

اصالت معنویات در اسلام و تبعی بودن توجه به مادیت

… رسول دادند به خود همان مشرکین. این هم مال شما. اصلًا مادیت مطرح نیست در اسلام. خوب، زندگی پیغمبر اسلام را، زندگی امیر المومنین- سلام الله علیه- را مطالعه کنند، ببینند اینها چه جور زندگی کردند. حکومت هم که کردند چه جور حکومت کردند؛ چه وضعی داشته حکومتشان. [توجهی‌] که اسلام به مادیت [دارد] توجه تبعی است. همه توجه، معنویات است. در روایت هست که إنّ اللهَ تَعَالَی مَا نَظَرَ ... إلَی عَالَم الطبیعه- یا: إلَی الجِسمِ- مُنذُ خَلَقَهُ نَظَرَ لُطفٍ. معنویات را میزان گرفته‌اند.

غفلت حسابگران مادی از معنویات و پیشروی همیشگی اسلام با معنویات

آنهایی که به خدا ایمان نداشتند، روی محاسباتشان، غیر معقول بود یک ملتی که هیچ ندارد بر قدرتهایی که همه چیز دارند غلبه کند! غیر معقول بود که دست اجنبی را که تا دندان مسلح بود به همه انواع سلاحها، از مخازنشان قطع کند! آنها حسابهای مادی می‌کردند؛ با حساب مادی همان طور بود که آنها می‌گفتند: روی قواعد عادت و ماده، ما نمی‌توانستیم غلبه کنیم؛ محال بود غلبه ما لکن آنها حساب معنویات را نکرده بودند! اسلام همیشه با معنویات جلو رفت؛ در صدر اسلام با آنکه هیچ تجهیزی نداشتند مسلمین، هر چند نفرشان در جنگها یک اسب داشت، هر چند نفر یک شمشیر داشت و لشکر روم و لشکر ایران تا دندان مسلح بودند و عددشان صدها برابر عدد آنها بود، با عدد کم و تجهیزات کم، لکن با قوه ایمان شکستند امپراتوری روم و ... …

توجه همگانی به اسلام و معنویت رمز و کلید پیروزی

شما ملاحظه کردید که در این نهضت از آن بچه‌ای که تازه زبان باز کرده بود تا آن پیرمردهایی که نزدیکهای مردنشان بود، همه با هم می‌گفتند «جمهوری اسلامی»؛ همه اسلام را می‌خواستند. این همه اسلام خواستن، توجه همه به معنویت بودن، توجه همه به خدا و دین خدا بودن، شما را پیروز کرد. این توجه را از دست ندهید؛ این رمز پیروزی است، کلید پیروزی است؛ این کلید را محکم نگه دارید. وحدت پیدا بکنید؛ مقصد هم خدا. این دو تا مطلب وقتی که پیدا شد، این همه مسائل را حل می‌کند. و همه ما باید کوشش بکنیم و به مقاصد الهیه برسیم.

تعلیم انبیا و پیامبر اکرم (ص) به پیشرفت با قدرت‌های معنوی

تعلیمات انبیا و تعلیم نبی اکرم- صلی الله علیه و آله و سلم- این است که با قدرتهای معنوی، شما می‌توانید پیش ببرید. آن قوه‌های معنوی که پشت سر مسلمین بود و ملائکه الله که قدرت معنوی بود موجب شد که مسلمین در کمتر از نیم قرن بر همه معموره[7] دنیا سلطه پیدا کنند. ما باید از تاریخ عبرت بگیریم. آن وقت که یک دولت قوی ما داشتیم- مثل دولت عثمانی- در مقابل شوروی، در مقابل ژاپن …

عمده بودن معنویات کشور و دور نگه داشته شدن ملت از رشد معنوی

و من از خدا می‌خواهم که از این به بعد، ایرانِ ما یک ایران منزه باشد؛ یک «ایران» ی باشد که همان طور که ان شاء الله مادیاتش اصلاح می‌شود، معنویاتش [هم‌] اصلاح بشود. عمده، معنویات یک مملکت است؛ ما را از معنویات دور کرده‌اند، نگذاشتند رشد معنوی بکنیم. و من از خدا می‌خواهم که معنویات ما را رشد بدهد، توجه ما را به خدای تبارک و تعالی [رشد بدهد].

از میان رفتن نزاع‌های دنیا با ایجاد خداخواهی در مردم

… مثل ماها فکر کنند. آنها فکر دیگران هستند قبل از اینکه فکر خودشان باشند. پیغمبر اکرم‌ برای این کافرهایی که مسلمان نمی‌شدند و مومن نمی‌شدند غصه می‌خورد. در آیه شریفه هست که: مثل اینکه می‌خواهی خودت را هلاک کنی برای اینها[2]. می‌خواست که همه عالم به نور برسند. مبعوث شده بود برای اینکه همه این هیاهوهایی که در دنیا هست و این هیاهوها برای خود است، برای رسیدن به قدرت خود است، این هیاهوها را از بین ببرد، و یک خداخواهی در مردم ایجاد کند، توجه به نور ایجاد کند. اگر ایجاد بشود آن، دیگر این همه نزاعهایی که در دنیا هست از بین می‌رود.

معنویت میزان انسانیت، نه داشتن اعضای بدن

… داریم، پا داریم، دست داریم. اما این مناط انسانیت نیست. آنی که انسان را از همه موجودات جدا می‌کند، از همه موجودات طبیعی جدا می‌کند، آن قلب انسان است؛ آن بصیرت انسان است. شما بصیرت داشته باشید انسانید. اگر بصیرت نداشته باشد ابو جهل چشم داشت، اما انسان نبود. بعضی از انبیا هم چشم نداشتند[17] و نبی بودند میزان در انسانیتْ معنویت انسان است. کوشش کنید که خودتان را با محتوا کنید. معنویت در خودتان ایجاد بکنید. و از این هیچ باکی نداشته باشید که انسان دست ندارد، پا ندارد، چه ندارد.

غلبهٔ معنویت بر مادیات در پیروزی انقلاب

… هیچ نداشتند جز اینکه یک فریاد «لا اله الا الله» و «الله اکبر» و یک مشت پُر و یک ایمان قلبی قوی. این ایمان بود که این مردم را به این پیروزی رساند که همه حسابها فاسد از کار درآمد. حساب اینکه دست خالی نمی‌شود غلبه کرد بر این سلاحهای مدرن، این حسابها خلاف درآمد. چون آنها حساب‌ معنویات را نمی‌کردند؛ حساب مادیات را می‌کردند. معنویت غلبه کرد بر مادیات، خدا غلبه کرد بر شیطان و غلبه دارد بر شیطان.

از بین بردن معنویات و رشد فکری مملکت به دست رژیم پهلوی

ولی در زمان اینها معنویات مملکت را بیشتر از بین بردند؛ نگذاشتند که یک رشد فکری بکنند. با اسم «تمدن» و با اسم «تمدن بزرگ» این مملکت را به هدر دادند؛ همه چیز این مملکت را. و خصوصاً نیروی انسانی را به هدر دادند؛ و خیانتی که در این جهت به مملکت ما کردند بیشتر از خیانتی است که در اقتصاد کردند، یا در ارتش کردند، یا در فرهنگ کردند. نیروی انسانی ما را …

جنبهٔ معنوی انسان در کنار جنبهٔ ظاهری و مادی

انسان دو جنبه دارد: جنبه معنوی، و جنبه ظاهری. جنبه ظاهری همین است که می‌بینید، و همین دنیاست که می‌بینید، و همین مادیت است که مشهود است. و جنبه معنوی جنبه دیگری است که ماورای این عالم است؛ در انسان است. اما انسان مجموعه همه عالم است. کانه خدای تبارک و تعالی دو نسخه موجود فرموده است: یک نسخه تمام عالم؛ یک نسخه کوچک .... یعنی انسان عصاره همه موجودات عالم است. یعنی در انسان همه چیز هست. و خدای تبارک و تعالی توجه و عنایت فرموده است و منت گذاشته است …

تقویت جنبهٔ معنوی با تعلیمات اسلام در کنار جنبهٔ مادی، مایهٔ سعادت ملت

… دارند، و در جنبه‌های ظاهری و مادی یک نحو دیگر. و اگر این دو تا با هم جمع بشوند، یک انسان به تمام معنا به وجود خواهد آمد. من از این خوشحالم که کسانی جهت معنوی را تقویت می‌کنند و اشخاصی هم جهت مادی را؛ و امید است هر دو آنها، دو جنبه مادی و معنوی را جمع بکنند. شما معلمان محترم و آقایان ورزشکاران عزیز اگر این دو جنبه را تقویت کنید، و همچنین در همه قشرهای کشور اگر این دو جنبه تقویت بشود: جنبه معنوی با آن تعلیمات معنوی که اسلام آورده است و جنبه‌های مادی با آن طرزهایی که لازم است، این ملت سعادتمند می‌شود. آنها که جنبه ورزشکاری و مادی را دارند، آنها جوانهایی هستند که قوای جسمی‌شان به خاطر همین ورزش نشاط و آمادگی پیدا می‌کند؛ آن وقت روح آنها معنویات و ایمان را زودتر قبول می‌کند.

معنوی شدن مادیات با ساخته شدن انسان و مادی شدن معنویات با انحراف

… اینکه مرکز انسان درست کردن است. دانشگاه باید مرکز درست کردن انسان باشد. چه دانشگاه روحانی، و چه دانشگاه شما. و این یک امری بوده است که انبیا- علیهم السلام- مامور بر همین امر بوده‌اند که انسان درست کنند. کتب آسمانی، همه کتب آسمانی، برای انسان ساختن آمده است. اگر انسان ساخته بشود، همه چیز به صورت معنویت درمی‌آید؛ یعنی مادیات هم به صورت معنویت در می‌آید. به عکس، اگر چنانچه قشرها شیطانی باشند و از دانشگاه ما و شما انسانهای منحرف بیرون بیایند، معنویات هم به صورت مادیات درمی‌آید؛ فانی در مادیات می‌شود.

نگاه معنوی پیروان دستورات الهی به مادیات و همهٔ عالم

… این جنبه را الهی کرده‌اند. اگر جنگ می‌کنند، جنگهایشان الهی است و برای اوست. اگر صلح می‌کنند صلحهایشان هم الهی است و برای اوست. در مقابل طاغوت. یک جنبه الهی در مقابل طاغوت است. طاغوت همه چیزش مادی است؛ شیطانی است؛ معنویات را هم می‌کشد طرف مادیات و طرف دنیا. لکن آنها که تابع دستورات الهی هستند همین مادیاتی که همه از آن استفاده می‌کنند، همین مادیات را، یک صورت معنویت به آن می‌دهند؛ با جنبه معنویت به اینها نگاه می‌کنند؛ همه عالم را به جنبه الهیت نگاه می‌کنند؛ همه را مظاهر خدا می‌دانند اگر محبت به مردم داشته باشد، نه به عنوان اینکه این پسر من است؛ دختر من است؛ این برادر من است؛ به آن عنوان معنویت که هست که بنده خداست؛ فرستاده خداست. شیطان عکس این است. طاغوت عکس این است.

قرار گرفتن مادیات به تبع معنویات در قرآن

… را که انسان نمی‌داند، به آنها تعلیم بفرمایند. انبیا برای راهنمایی یک مقام بالاتر، یک مقام انسانی بالاتر، آمده‌اند. قرآن کتاب آدم‌سازی است؛ برای آدم ساختن آمده است. کتاب حیوان‌سازی نیست؛ کتاب تعمیر مادیت نیست؛ همه چیز است. انسان را به تمام ابعاد تربیت می‌کند. مادیات را قبول دارد در پناه معنویات؛ و مادیات را تَبَع معنویات قرار می‌دهد.

پیشروی ملت با تکیه بر معنویت و ایمان در برابر قدرت‌های شیطانی

آنکه رمز بود این بود که همه با هم بودند، و همه هم فریادشان این بود که ما این رژیم فاسد را نمی‌خواهیم و ما یک جمهوری اسلامی می‌خواهیم. این اسباب این شد که ما آن مطلبی را که دنیا ممتنع می‌دانست، که «هیچ» بر همه چیز غلبه پیدا بکند- البته روی حسابهای مادی‌گری- ملت ایران روی حساب معنویت و توجه به خدای تبارک و تعالی و ایمان پیش برد و این قدرتهای شیطانی را که پشت سرش هم قدرت ابرقدرتها بود شکست؛ به طوری که نتوانستند آنهایی که می‌خواستند این مرد را نگه دارند، نتوانستند نگه دارند. کوشش کردند، تهدید کردند. ما که در پاریس بودیم تماس می‌گرفتند با ما از طرف امریکا که- ابتداءً- به اینکه ما پشتیبان هستیم، چه و چه؛ بعد هم- به اینکه «شما یک قدری صبر کن، حالا …

غلبهٔ ملت متکی به معنویات بر مشکلات خود

در ملتی اگر اتکا به معنویات پیدا شد بر مشکلات خودشان غلبه می‌کنند. ما شاهد همان بدبختیها و ظلمهایی که شما شاهد بودید، شاهد بودیم بلکه شاید بیشترش را. لکن ما امروز این سد بزرگ را شکستیم و امید است که تا آخر نهضت ما پیروز شود و احکام مترقی اسلام را ما بتوانیم اجرا کنیم. من از خداوند تعالی پیروزی مستضعفین را بر مستکبرین مسالت …

اشباع انسان با محسوسات و غیبت معنویت در عالم طبیعت

… شناختند و گمان کردند که انسان همین هست. آنهایی که ادعا می‌کنند که ما اسلام‌شناس هستیم، اینها هم یک چیزی از این مرتبه نازل اسلام را دیدند و به همین قناعت کردند و گمان کردند که اسلام را شناختند. انسان به مراتبی که دارد، مرتبه طبیعتش از همه مراتبش نازلتر است؛ منتها محسوس ماست. آن چیز چون محسوس ماست، ما که طبیعی هستیم و الآن در عالم طبیعت هستیم، این محسوس ما را گاهی اشباع می‌کند. معنویت نیست الآن، محسوسات هست.