رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تربیت و اصلاح خویشتن از نظر ایمان، اخلاق و توانایی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای محمد حسین بهجتی (چند تذکر اخلاقی)— ۱۳۴۵/۰۷/۱۳

سیر زمانی

از ۱۳۴۵ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۵۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

باید خودتان را بسازید تا بتوانید قیام کنید. خود ساختن به اینکه تبعیت [کنید] از احکام خدا: هر چه فرموده است اطاعت؛ هر چه فرمود نه، نه؛ هر چه فرمود آره، آره. وقتی این طور شد، یک مرتبه، یک مرتبه پیدا شد یک مرتبه‌ای که از برای انسان باید باشد. اگر این کار این طور بشود که هر چه فرمود نه، نه؛ و هر چه فرمود آره، آره شد، و این تابع اراده حق تعالی شد که هر چه فرموده است می‌کنم، هر چه فرموده است نکن نمی‌کنم، این از انسانیت یک «مرتبه» پیدا شده. مراتب دیگر هم زیاد است. و اگر این مرتبه از انسانیت هم پیدا شد که من کارم کاری شد که برای خدا این کار را می‌کنم، شکست دیگر در آن نیست. کاری که برای خداست شکست در آن نیست.

شاهدها (۶۹ پاراگراف)

خودسازی پیش از قیام یعنی اطاعت کامل از احکام خدا

باید خودتان را بسازید تا بتوانید قیام کنید. خود ساختن به اینکه تبعیت [کنید] از احکام خدا: هر چه فرموده است اطاعت؛ هر چه فرمود نه، نه؛ هر چه فرمود آره، آره. وقتی این طور شد، یک مرتبه، یک مرتبه پیدا شد یک مرتبه‌ای که از برای انسان باید باشد. اگر این کار این طور بشود که هر چه فرمود نه، نه؛ و هر چه فرمود آره، آره شد، و این تابع اراده حق تعالی شد که هر چه فرموده است می‌کنم، هر چه فرموده است نکن نمی‌کنم، این از …

لزوم اندیشیدن به اصلاح خود پیش از از دست رفتن جوانی

پسرم! تا نعمت جوانی را از دست ندادی فکر اصلاح خود باش که در پیری همه چیز را از دست می‌دهی، یکی از مکاید[6] شیطان که شاید بزرگ ترین آن باشد که پدرت بدان گرفتار بوده و هست- مگر رحمت حق تعالی دستگیر او باشد- استدراج[7] است. در عهد نوجوانی شیطان باطن که بزرگ ترین دشمنان اوست او را از فکر اصلاح خود بازمی‌دارد و امید می‌دهد که وقت زیاد است، اکنون فصل برخورداری از جوانی است و هر آن و هر ساعت و هر روز که بر انسان می‌گذرد درجه درجه او را با وعده‌های پوچ از این فکر بازمی‌دارد تا ایام …

برخاستن به مجاهدت در جوانی و محکم کردن پیوند با خدا

پس در جوانی که قدرت بیشتر داری به مجاهدت برخیز، و از غیر دوست- جلّ وعلا- بگریز، و پیوند خود را هر چه بیشتر- اگر پیوندی داری- محکم‌تر کن؛ و اگر خدای نخواسته نداری، تحصیل کن و در تقویتش همّت گمار، که هیچ موجودی جز او- جلّ و علا- سزاوار پیوند نیست. و پیوند با اولیای او اگر برای پیوند به او نباشد، حیله شیطانی است که از هر طریق سدّ راه حق کند. هیچ گاه به خود و عمل خود به چشم رضا منگر که اولیای خُلّص چنین بودند و خود را لاشی‌ء[5] می‌دیدند؛ و گاهی حسنات خود را از سیّئات می‌شمردند. پسرم! هر چه مقام معرفت …

ماندگاری دستاورد درون در برابر گذرا بودن امور دنیا

امیدوارم که این عید سعید برای همه مسلمین عید به معنای واقعی باشد و برای ملت ایران برکات عید از جانب خدای تبارک و تعالی نازل شود. عید واقعی آن وقتی است که انسان رضای خدا را به دست بیاورد، درون خود را اصلاح کند. اموری که مربوط به این عالم است گذراست، زودگذر هم هست و پیروزیها و شکستها و خوشیها و ناخوشیهای این دنیا بیش از چند روزی و مقدار اندکی پایدار نیست. آنچه که برای ما و شما می‌ماند، آن چیزی است که در درون خودمان تحصیل کرده باشیم، باور بکنیم که خدای تبارک و تعالی حاضر است، باور بکنیم که همه چیز به دست اوست و ما چیزی نیستیم، باور کنیم که ما قاصر هستیم برای شکرگزاری نعمتهای خدا.

لزوم اصلاح باطن در برابر رفتنی بودن هیاهوها

… ماه مبارک رمضان با آن همه برکاتی که دارد، ما نمی‌توانیم از عهده شکر یکی‌اش برآییم، ولی باید کوشش کنیم که در این ماه مبارک رمضان که بر ما گذشت، اگر حالی پیدا شد، این حال را تا ماه رمضان دیگر نگه داریم و اگر حالی پیدا نشد، متاسف باشیم و کوشش کنیم که پیدا کنیم. این هیاهوها همه رفتنی است، تمام شدنی است، آنچه که هست آنی است که پیش خود ماست، آن باقی است و با ماست و ما باید کوشش کنیم که باطن خودمان را اصلاح کنیم.

غلبه بر دشمن باطنی، مایهٔ وحدت و رهایی از خوف و حب دنیا

… قسم خورده است برای خدا، من در ذهنم این است که به خدا تشر رفته است، که قسم خورده است که نمی‌گذارم اینها چیزی بشوند؛ الّا عِبادکَ مِنْهُمُ‌ المُخْلَصین[6] شما با یک همچو دشمن قسم‌خورده‌ای مواجه هستید، به جنگ او بروید، در شهرهایتان که می‌روید به جنگ او بروید. مردم را آگاه کنید به این که یک همچو دشمنی در باطن است که موجب شده است این دشمن باطنی که دشمنهای جبار ظاهری هم به ما غلبه کنند. اگر آن دشمن را شما از بین ببرید، یک انسجام بینتان حاصل می‌شود، یک وحدت بینتان حاصل می‌شود، یک اخوت و برادری بینتان حاصل می‌شود، قلب شما از خوف خالی می‌شود، قلب شما از حبّ دنیا خالی می‌شود، می‌توانید همه کاری را بکنید، آن وقت یک همچه اعجازی می‌شود.

سفارش به مخاطب برای خودآیی و سفر از خود

و تو ای دخترم به خود آی، و از خود سفر کن؛ یا لا اقل به خیال سفر باش. و بدان آنچه شنیدیم از طبلی میان تهی بوده؛ و آنچه گفتیم لقلقه لسان. خداوند به رحمت خود تو را یاری دهد که چون نویسنده، عمر را صرف لا یعنی[3] نکنی.

تأسف و حسرت پیری بر کوتاهی در ایام توانایی بر خودسازی

کتاب «آداب الصلاه» را که خود از آن بهره‌ای نبردم جز تاسف بر قصور و تقصیر بر ایام گذشته که توانایی بر خودسازی داشتم، و حسرت و ندامت در روزگار پیری که دستم تهی و بارم سنگین و راهم بس دراز و پایم لنگ و آوای رحیل در گوش است، هدیه کردم به فرزند عزیزم «احمد» که از قدرت جوانی کامیاب است؛ شاید او- ان شاء الله تعالی- از محتویات آن که از کتاب کریم و سنّت شریف و افادات بزرگان فراهم شده است، بهره‌مند شود و به معراج حقیقی از رهنمایی اهل معرفت راه یابد، و دل از این ظلمتکده برکَند، و به مقصد اصلی انسانیت که انبیای عظام و اولیای کرام- علیهم صلوات الله …

لزوم زدودن خودیت از قلب و برداشتن حجاب خود

3- ای عزیزان اسلام و سرمایه‌های ملت، مجاهده کنید که خودیت را از سرّ قلب خود بزدایید. و باید بدانید و بدانیم که هر چه هست اوست و جلوه جمال او. جسم و جان و روح و روان همه از اوست. بکوشید تا حجاب خودیت را بردارید، و جمال جمیل او جل‌ و علا را ببینید. آن گاه است که هر مشکلی آسان و هر رنج و زحمتی گوارا؛ و فدا شدن در راه او احلی[9] از عسل، بلکه بالاتر از هر چیز، به گمان آید. مبادا غرور شجاعت و جوانی و پیروزی در دل شما راه یابد، که با آمدن آن، همه چیز فرو ریزد و طاق و رواق آمال درهم شکند. بکوشید تا همه قشرهای …

لزوم چند قدم خودسازی در برابر هر قدم پیروزی و کشورسازی

… استقلال خودش را، آزادی خودش را بخواهد حفظ کند باید در عیدش و غیر عیدش تذکر داشته باشد؛ ذکر خدا بکند، یاد خدا باشد، برای خدا باشد. حتی در عیدش دستور روزه است، دستور استحبابی، روزه‌ای که باید انسان منقطع بشود از شهوات خودش و متوجه به‌ خدای تبارک و تعالی شود. و این دلیل بر این است که ما باید هر قدمی که برای پیروزی پیش می‌رویم، هر قدمی که برای ساختن کشورمان پیش می‌رویم، چند قدمی برای ساختن خودمان، برای پیروزی بر نفس خودمان، برای پیروزی بر شیطان باطنی خودمان قدم برداریم.

خود انسان، مبدأ خطرها و نقطهٔ آغاز اصلاح

و مبدا همه خطرها برای انسان خود آدم است، و مبدا اصلاح هم از خود آدم باید شروع شود. و نمی‌شود که یک واعظی که خودش اصلاح نشده بتواند دیگران را اصلاح کند. و آن واعظی می‌تواند موعظه کند که در باطنش هم موعظه شده باشد. و همین طور هر کس که می‌خواهد صحبت کند باید توجه کند که چه می‌خواهد بگوید. آیا در این چیز رضای خدا هست؟ آیا دعوت به خودش هست یا …

مقدم بودن سازندگی روح بر سازندگی جسم و همهٔ سازندگی‌ها

امیدوارم همان گونه که در راه سازندگی کشور تمام نیروهای مادی و معنوی خود را به کار بسته‌اید، از سازندگی خود و دیگران نیز که مقدّم بر همه سازندگیهاست، غفلت‌ نکنید، و همان گونه که بارها یادآوری کرده‌ام سازندگی روح را بر سازندگی جسم مقدّم دارید تا به خواست خدای تعالی با نیروی ایمان، کارها به بهترین و سریعترین وجه پیش رود، و هر چه زودتر با کمک خداوند و یکدیگر این کشور را به خودکفایی و آبادی کامل برسانیم، ان شاء الله تعالی. و السلام علیکم و رحمه الله.[1]

آغاز هر اصلاح از خود انسان و شرط تربیت دیگران

متقابلًا تبریک این عید سعیدی که ولادت دو شخصیت بزرگ اسلامی است به همه آقایان و به ملت ایران و دولت ایران و همه مسلمین جهان عرض می‌کنم و این روز، روز مبارکی است و برای ما مبارک آن وقتی است که خودمان بتوانیم خودمان را بسازیم و دنبال آن کشور را. هر اصلاحی نقطه اولش خود انسان است. چنانچه خود انسان تربیت نشود نمی‌تواند دیگران را تربیت کند. و شما دیدید که در این طول سلطنتها از اول تا حالا و این سلطنتهای اخیری که بسیاریتان همه‌اش را درک کردید و بعضی از شما بعضی‌اش را که چون کارها دست اشخاصی بود که تربیت اسلامی نداشتند و خودشان درست نشده بودند، برای خاطر همین نقیصه بزرگ، کشور ما را کشاندند به …

شرط تأثیر سخن گوینده: اصلاح خویش پیش از اصلاح مردم

فساد اخلاقی- خدای نخواسته- مبادا در بین آنها [باشد؛] یکی- دوتایی [اگر] پیدا بشود که فساد اخلاق دارند، باید اخلاق خودشان را، اعمال خودشان را، کردار خودشان را، رفتار خودشان را تعدیل کنند و موافق اسلام تطبیق بدهند تا حرفهایشان در مردم تاثیر کند. اگر- خدای نخواسته- یک گوینده‌ای خودش آلوده باشد، نمی‌تواند با گفتار خودش، دیگران را از آلودگی جلوگیری کند. اول باید خودمان را اصلاح کنیم و کوشش کنیم که ان شاء الله، خودمان اصلاح بشویم و مردم را اصلاح کنیم. این طایفه باید در منابر، در مساجد و هر جایی که مقتضی است، با مردم صحبت کنند و علاوه بر اینکه مسائل روز را می‌گویند، مسائل اخلاقی و مسائل اعتقادی و این مسائل تهذیب نفس را به مردم بگویند و مردم را هدایت کنند و مردم را به این مسائل اسلامی آشنا کنند و در آخر منبر …

اصلاح و مراقبت از خود، شرط موفقیت در امور

… است که خدای تبارک و تعالی به طوری خلق فرموده است که راه راست و کج را می‌تواند انتخاب کند. و تمام انبیا از صدر عالم تا آخر برای این آمده‌اند که این آدم را از آن راه کج و راههای باطل هدایت کنند به صراط مستقیم انسانیت؛ یک سرش اینجاست و سر دیگرش عند الله است. ما خودمان را اگر توانستیم اصلاح کنیم، کنترل کنیم‌ و تربیت کنیم خودمان را، مراقبت کنیم از خودمان، در همه امور موفق خواهیم شد.

شروع از تطبیق عقاید و اخلاق و اعمال خود با اسلام پیش از اصلاح دیگران

… ظواهر اسلام، به اوامر و نواهی اسلام و عمل کردن به احکام اسلام است. چنانچه آن جمعیتی که تشکیل انجمن اسلامی دادند- خدای نخواسته- در اعمال انحرافی داشته باشند، اینها نمی‌توانند بگویند که ما انجمن اسلامی هستیم و آمدیم که اسلام را در اینجا که هستیم پیاده بکنیم. اول باید از خودتان شروع کنید، هر کسی از خودش باید شروع کند و عقاید و اخلاق و اعمالش را با اسلام تطبیق بدهد و بعد از اینکه خودش را اصلاح کرد، آن وقت دنبال این باشد که دیگران را اصلاح کند، خصوصاً، شما که در دبیرستانها هستید و همه آنهایی که سرو کارشان با بچه‌ها، نوباوگان، جوانان هست، این یک عهده بزرگی است برای شما که در آنجاها هستید و می‌خواهید که دبیرستان را با هر چه در دبیرستان هست به صورت اسلامی در بیاورید. و این یک تعهد بزرگی است. آنهایی که در آنجا هستند، در دبیرستانها هستند، در دبستانها هستند، بعد هم در دانشگاهها وارد می‌شوند، اینهایی هستند که آتیه یک کشور در دست آنهاست و اگر آنها به طور تعهد اسلامی، اخلاق اسلامی، تربیت شدند و به جامعه تحویل داده آنها …

آغاز اصلاح از خود و ناتوانی اصلاح‌نشده در اصلاح دیگران

اگر اختلاف نظر هم باشد، با طرز الهی حل می‌شود؛ نه با طرز شیطانی. عمده اصلاح همین مرکزِ «خود» است. همه مصیبتهای ما از خود ماست. و باید اصلاح از خود ما شروع بشود. من توقع نداشته باشم که خودم اصلاح نشده بخواهم دیگری را اصلاح کنم. این خیال باطل است. اگر چنانچه خود آن گوینده اصلاح شده باشد، می‌تواند دیگران را اصلاح بکند.

اصلاح خود، شرط توانایی اصلاح کشور

… است. آنکه کمر انسان را می‌شکند این است که حُبّ انسان به خودش و حُبّ انسان به ریاستش و حُبّ انسان به همه چیزهایی که موجب حُب است، انسان را برساند به آنجایی که اگر نبی اکرم هم از او بگیرد دشمن او می‌شود. و آن وقت هم که می‌فهمد خدا دارد می‌گیرد، دشمن او می‌شود. و ما تا اصلاح نکنیم خودمان را، نمی‌توانیم کشور خودمان را اصلاح کنیم. من نمی‌گویم که این طور باشید که خیر، از همه هواهای نفس بیرون بروید. این نه برای من و نه برای شما و نه برای الّا مَنْ عَصَمَهُ الله[9] میسور نیست. لکن ما قدرت داریم که جلوی زبانمان را بگیریم، نمی‌توانیم بگوییم زبانمان اختیار ندارد. ما قدرت داریم که جلوی قلممان …

لزوم تربیت با تزکیه و آغاز از خود و خانواده

… اسلام باشد» دیگر با تمام اعوجاجات باید مبارزه بکند انسان. اول از خودش شروع کند، ببیند خودش چه اعوجاجاتی دارد. هر انسانی لا محاله[2] در خودش نقصهایی می‌بیند. کم است کسی که نقص نبیند در خودش. و اگر کسی نقص در خودش نمی‌بیند، این خودش یک نقصی است که دارد. انسان باید تربیت بشود، باید به تزکیه تربیت بشود. و انسان از خودش باید شروع بکند، از خانواده خودش باید شروع کند. و شما از خودتان، خانواده‌هایتان، خودتان همه شروع کنید تا به خارج برسد. دانشجویان ما باید خودشان اول توجه بکنند که رفتار خودشان، کردار خودشان، گفتار خودشان همه اینها منطبق با موازین اسلامی و اخلاقی باشد تا اینکه اگر مردم را دعوت کردید به اسلام، و باید هم دعوت بکنید، حرف شما مخالف با عمل شما نباشد.

ضرورت برای ارتشیان و پاسداران پس از پیروزی

لکن مسائلی که باید طرح بشود در یک جمعیتی که از ارتش و از افسرهای عزیز و از پاسداران و روسای پاسدار در اینجا مجتمع‌اند، مسائلی که اینجا باید گفته بشود، یک قسم راجع به این است که خودشان را بسازند. گمان نکنند که حالا که ما آن قدرت بزرگ را از بین بردیم و رسیدیم به یک قدرت و پیروز شدیم بر آن قدرت؛ حالا ما باید همان طوری که آن قدرت شیطانی در راه شیطان عَرْضه می‌شد و عمل می‌کرد، خدای نخواسته، شماها و ما هم این طور باشیم.

سفارش به حفظ الهیت در عمل، اخلاق و عقاید

حفظ کنید این معنا را، این الهیّت را حفظ کنید، در عمل حفظ کنید و موافق با احکام‌ خدا عمل کنید. در اخلاق، حفظ کنید و مطابق اخلاق الهی حفظ کنید و در عقاید هم حفظ کنید و عقاید انسانی را یاد بگیرید و توجه کنید. اگر این طور شد و همه جا این طور شد، ان شاء الله، شما مطمئن باشید که هیچ کس نمی‌تواند یک همچو کشوری را آسیب به آن برساند. نه این گروههایی که در خود ملت گاهی پیدا می‌شود و با اسمهای مختلف به شما می‌خواهد صدمه بزند، نه اینها دیگر قابلند، نه آنهایی که برای ما …

آغاز هر اصلاحی از خود انسان و بی‌اثری سخن مصلح فاسد

… بودند، از منزل خودشان شروع کردند. حضرت خدیجه را دعوت کردند، او هم قبول کرد. امیر المومنین- سلام الله علیه- بچه بود آن وقت، دعوت را قبول کرد. قوم و خویشهای خودشان را جمع کردند و فرمودند که یک همچو مسئله‌ای است. یک دسته‌ای قبول کردند، یک دسته‌ای قبول نکردند. از خودش انسان باید شروع کند. منی که می‌خواهم بگویم شما فلان کار را نکنید، فلان کار را نکنید، اگر خودم فاسد باشم، این حرفم هیچ تاثیری هم ندارد. شمایی که انجمن اسلامی دارید، و هر کس که انجمنهای اسلامی را تاسیس کرده است، ان شاء الله خداوند همه را حفظ کند، لکن توجه داشته باشید که از خودتان شروع کنید. و این انجمن یک انجمنی باشد به همه معنا اسلامی، اخلاقْ اسلامی، عقایدْ اسلامی، اعمالْ اسلامی، یعنی تزکیه …

آغاز هر کمال و هر انقلاب از درون و باطن خود انسان

برادران باید متوجه باشند که هر صفت کمالی که در دنیا بخواهد باشد، هر شخص باید از خودش شروع کند. شما اگر بخواهید انقلاب اسلامی، انقلاب فرهنگی در ایران پیاده کنید باید این انقلاب اول از باطن خودتان باشد؛ روح شما منقلب بشود. و بحمد الله تعالی در این نهضت و در این انقلابی که واقع شد، روح ملت ما و خصوصاً جوانها و پاسداران و سربازان، انقلاب پیدا کرد؛ انقلاب معجزه‌آسا. آنکه، آن روحی که با سالها مجاهدت نمی‌شد متحولش کرد به یک روح انسانی، فداکار برای انسان و اسلام، کانّه در یک شب واقع …

سازندگی روحی مقدم بر همهٔ سازندگی‌ها و آغاز آن از خود افراد

کشور ما و ملت ما احتیاج به سازندگی دارد. سازندگیهای روحی مقدم بر همه سازندگیهاست. جهاد سازندگی از خود افراد باید شروع بشود و خودشان را بسازند و با شیطان باطنی جهاد کنند که این جهاد منشا همه جهادهایی است که بعد واقع می‌شود. انسان تا خودش را نسازد نمی‌تواند دیگران را بسازد و تا دیگران ساخته نشوند، نمی‌شود که کشور ساخته بشود. جهاد سازندگی از خود آدم باید شروع بشود.

آغاز سازندگی از خود و الهی شدن همهٔ کارها

باید بسازیم خودمان را، جدیت کنید که این جهاد سازندگی را از خودتان شروع کنید. وقتی از خودتان شروع کردید هر کاری بکنید، این کاری است الهی. وقتی خودتان را ساختید، تمام کارهایتان کارهای الهی می‌شود. برای اینکه از ظلمتها بیرون رفته‌اید. در نور وارد شده‌اید. همه اعمالتان نورانی می‌شود. حرف که می‌زنید نور است. با گوش هم که می‌شنوید نور است. با قلبتان هم ادراک می‌کنید و با نور ادراک می‌کنید. اصلًا شما شده‌اید نور. انبیا آمدند که ما اشخاصی [را] که از نور …

لزوم افزایش قدرت ایمانی و تربیت نفس برای تقوا و مجاهدت

شما الحمد للَّه الآن جمعیتتان زیاد است. جمعیت بحمد الله زیاد است. قدرت ایمانیتان هم الحمد للَّه زیاد است. و باید طوری کنید که قدرت ایمانی هر روز زیاد بشود. با توجه به خدای تبارک و تعالی خودتان را تربیت کنید که یک انسانی بشوید متقی، و یک انسانی بشوید مجاهد برای خدای تبارک و تعالی؛ با تقوا. اگر اتکال به خدای تبارک و تعالی بکنید، و تربیت روحی خودتان، خودتان را بکنید شما پیروز هستید. و ما امید این را داریم که این اسلام که امروز همان طور ابتلایی [که‌] در صدر اسلام داشت و سربازهای اسلام جانبازی کردند، فداکاری کردند و اسلام را پیش بردند، حالا در دست ماست این اسلام، و در مقابل ما هم قدرتهای بزرگ ایستاده است [ما نیز پیش ببریم‌] ما الحمد للَّه …

اصلاح خود مقدم بر تهذیب و اصلاح دیگران

… اوّل باز شدن‌ دانشگاهها هست، باید این توجهات باشد: اولًا خود افراد، افراد متعهد باشند؛ افراد صد در صد اسلامی باشند، مواظب کارهای خودشان و اعمال خودشان باشند، بهانه دست آنها ندهند که تویی که ادعا می‌کنی اسلامی هست مثلًا اعمالت اسلامی نیست؛ اخلاقت اسلامی نیست. اول باید انسان از خودش شروع کند، کسی که می‌خواهد یک جامعه‌ای را تهذیب کند تا خودش مُهَذَّب نباشد نمی‌تواند. گروهی هم که می‌خواهند یک مرکزی را مُهَذَّب کنند و اسلامی کنند تا خودشان ابتداءً مهیّای برای این کار نشده باشند و ابتداءً خودشان را اصلاح نکرده باشند، نمی‌توانند دیگران را اصلاح بکنند. آدمی که خودش مرتکب مثلًا مسائلی است که بر خلاف اسلام است نمی‌تواند به دیگری بگوید تو برو این کار را انجام بده. خوب، حرف این است که تو خودت چرا نمی‌کنی؟ و آنکه مهم است همین قضیه‌ای است که عرض کردم که ممکن است در بین این انجمنها یک اشخاص با صورت اسلامی و با …

تهذیب و اصلاح خود پیش از تربیت دیگران

و حالا که بحمد الله مملکت از خودتان است، دیگر دست آنها کوتاه شده است، و امیدواریم تا آخر کوتاه باشد، خودتان به فکر باشید که همه چیزتان را اصلاح بکنید. اول خودتان را اصلاح بکنید. اول مهذب بشوید و تعلیمات اسلامی را که برای آدمسازی است، آن تعلیمات را عمل به آن بکنید و بعد هم جوانها را، بچه‌ها را تربیت کنید که ما بعد از یک مدتی متحول بشویم به یک انسانهایی که اسلام می‌خواهد؛ نه یک انسانهایی که استعمار می‌خواهد.

وظیفهٔ روحانیون در آغاز اصلاح از خود و سپس دستگاه‌های مربوط به خود

بنا بر این ما وظیفه داریم الآن؛ یعنی وظیفه الهی، شرعی، وجدانی و انصافی، بر این داریم که ما باید از خودمان شروع بکنیم و از خودمان که شروع کردیم به آن چیزهایی که مربوط به ما هست، به آن دستگاههایی که مربوط به ما هست، به آنها هم سرایت بدهیم و در نظرمان این باشد که تربیت کنیم جامعه‌ای که 2500 سال در آن ظلم و ظلمات به سر برده، و پنجاه و چند سال به این ظلمات وحشتناک.

لزوم حفاظت روحی از خود همراه با حفاظت از کشور و اسلام

و شما در صدد باشید که همان طوری که حفاظت می‌خواهید از مملکتتان بکنید، از اسلام بکنید، از خودتان هم حفاظت بکنید، حفاظت روحی؛ یعنی بسازید خودتان را.