رفتن به محتوای اصلی

یاد خدا

نام‌های دیگر: تذکر، ذکر، یاد پروردگار

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

توجه قلبی و عملی به خدا و اثر آن در آرامش و رفتار انسان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع علما و طلاب و اهالی قم (شرایط اسفبار سیاسی- اجتماعی)— ۱۳۴۱/۰۹/۱۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۵
۱۳۴۱۱۳۶۵

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۴۲ پاراگراف)

حاضر دانستن خدا در همهٔ امور

و شما هم ان شاء الله خدمتگزار همه هستید و همه ما خدمتگزار ملت هستیم. و خدا را در همه امور، شما حاضر بدانید، مهم آن معناست، ما از اینجا خواهیم رفت، هیچ شکی نیست، من زودتر و شما هم بعداً می‌آیید، این مسئله‌ای نیست، بلااشکال است مساله. باید فکر این را بکنیم که حالا که رفتیم، آنجا از ما پرسیدند که شمایی که رئیس جمهور بودید برای مردم چه کردید؟ شمایی که نخست وزیر بودید چه کردید؟ شمایی که وزیر بودید چه کردید؟ شمایی که وکیل بودید چه کردید؟ ملت را ازشان می‌پرسند که شما برای اسلام چه کردید؟ عمده …

هراس‌نداشتن از خلق با صاف‌کردن حساب با خدا و ذکر

پسرم! خود را مهیا کن که پس از من بر تو جفاها رود و نگرانی‌ها که از من دارند به حساب تو گذارند. اگر حساب خود را با خدای خود صاف کنی و پناه به ذکر الله بری، هراسی از خلق به خود راه مده که حساب خلق زودگذر است و آنچه ازلی است، حساب در پیشگاه حق است.

لزوم دیدن خود در محضر خدا در همه وقت

خوب! آدم چه بکند؟ لکن ما باید توجه بکنیم، ما باید واقعاً متوجه به خدا باشیم، ما باید خودمان را در محضر خدا ببینیم در همه وقت. و خدای تبارک و تعالی حاضر و ناظر است بر اقوال ما، بر قلوب ما، بر همه چیز حاضر است و در محضر او واقع می‌شود.

ذکر واقعی و حاضر دیدن خدا در همه جا

… طور که می‌بینید مهمانی خدا صوم است، مثل میهمانی ماها نیست که آن جور تشریفات را داشته باشد، پرهیزدادن است از آن چیزهایی که مربوط به شهوات انسان است. توجه بکنید که ماه مبارک را به آدابش عمل بکنید یعنی آداب روحی‌اش. فقط دعا نباشد، دعا به معنای واقعی‌اش باشد. خواندن خدا و تذکر خدا به معنای واقعی، آن تذکری که نفوس را مطمئن می‌کند، آن ذکری که بِذِکْر اللهِ تَطْمَئِنَّ القُلُوبْ[3]. یاد خدا واقعاً و حاضر دیدن خدا را در همه جا. ماه مبارک را به تذکر خدا، به ذکر خدا و به رحمتهای خدا که به شما عنایت کرده است شکرگزاری کنید و ذکر خدا را بگویید، یاد خدا را بکنید که خدا شما را موفق کند به اینکه دستهایی که می‌خواهند تشتت در این ملت ایجاد کنند، خدا آن دستها را موفق نکند.

مایهٔ اطمینان قلب و زوال خوف و امید از غیر خدا

… خود برسانیم که عالَم، از اعلا علّیّین تا اسفل سافلین، جلوه حق- جل و علا- و در قبضه قدرت اوست؛ و هیچ موجودی، از روحانیون ملا اعلی‌ و انبیای معظم و اولیای مکرم، تا اشقیا و هر جا بروید، از خود چیزی ندارند؛ بلکه چیزی نیست جز آنکه به جلوه او نورانی و هست شود. و این‌ تذکر همان است که موجب اطمینان قلوب می‌شود که اَلا بِذِکرِ اللهِ تَطْمَئِنُّ القلوبُ.[4] و با این باور است که خوفها از غیر او از دلها رخت ببندند؛ و امیدها و رجاها بجز به او از قلوب زایل شوند. بارالها، ما گر چه محجوبیم و در سلاسلِ[5] جهنمِ نفسْ مقید، تو به وسیله اولیایت دست ما گیر و ما را از خود و شرّ خود برهان؛ تا جز تو نبینیم و جز از تو خوف نداشته باشیم و امید به کس نبندیم. خدایا!، ما این پیروزیها را در جبهه‌ها و در پشت جبهه‌ها و در ارگانهای ملی …

هلاکت‌بار بودن غفلت از خدا به‌عنوان مبدأ قدرت

حالا آنها بنشینند در خارج هر چی مفت می‌خواهند بگویند. این‌ها این معجزه را کردند، پس می‌توانید بکنید. کارخانه‌ها را راه انداخته‌اند همین رفقا، همین دوستان، همین زاغه‌نشینان، همین کارگران، می‌توانید همه کارها را انجام بدهید، لکن باید یک لحظه از خدا غافل نباشید. غفلت از مبدا قدرت، انسان را به هلاکت می‌رساند. مبدا قدرت، اوست و همه چیز به دست اوست و ما چیزی نیستیم. ما شکر می‌کنیم که خدای تبارک و تعالی به ما عنایت کرده است و از قدرت لا یزال خودش یک ذره‌ای، یک جلوه مختصری در این کشور بذل کرده است، عنایت کرده است.

شرط پیمودن راه راست و حفظ استقلال و آزادی ملت

… همه‌اش مسئله ذکر و دعاست، نماز است، روزه است، ذکر است، دعاست. و در این عید هم که عید ملی است و اسلامی نیست لکن اسلام هم مخالفتی با آن ندارد باز می‌بینیم که در روایتی که وارد شده، از آداب امروز روزه گرفتن است؛ از آداب امروز دعا کردن است؛ نماز خواندن است؛ و این به ما می‌فهماند اگر ملتی بخواهد به راه راست برود و بخواهد استقلال خودش را، آزادی خودش را بخواهد حفظ کند باید در عیدش و غیر عیدش تذکر داشته باشد؛ ذکر خدا بکند، یاد خدا باشد، برای خدا باشد. حتی در عیدش دستور روزه است، دستور استحبابی، روزه‌ای که باید انسان منقطع بشود از شهوات خودش و متوجه به‌ خدای تبارک و تعالی شود. و این دلیل بر این است که ما باید هر قدمی که برای پیروزی پیش می‌رویم، هر قدمی که برای ساختن کشورمان پیش می‌رویم، چند قدمی برای ساختن …

احساس مسئولیت در محضر خدا مایهٔ خوب شدن امور

… و یکجهت برای اسلام بسیج کند؟ کدام وقت شما دیده بودید که برادرهای اهل سنت و برادرهای اهل تشیع با هم مجتمع بشوند و در یک مقصد راه بروند؟ اگر بگذارند این فاسدها، اگر بگذارند که این دو تا برادر، این دو قشر بزرگ اسلامی با هم پیوند کنند و در مقابل دیگران بایستند. و بالاخره، ما باید همیشه توجه به خدا داشته باشیم و بدانیم که یک روزی همه ما در محضر خدا می‌رویم و همه ما مسئول هستیم؛ این را باید احساس بکنیم. وقتی این احساس شد، اداره خوب می‌شود. مجلس خوب می‌شود. الحمد للَّه، خوب هم هستند اینها؛ خوبتر می‌شود. سپاه خوب می‌شود، ارتش خوب می‌شود، شهربانی خوب می‌شود، شهرداری؛ همه چیزها خوب می‌شود. و همه امور ان شاء الله امیدوارم که با تعهد این ملت عزیز به وفق اسلام ان شاء الله، به پیش برود. و خداوند همه ما و شما را موفق …

آرامش قلب‌ها با استغراق در ذکر حقیقی خدا

آنچه همه را مطمئن می‌کند و آتش فروزان نفس سرکش و زیادت طلب را خاموش می‌نماید وصول به او است، و ذکر حقیقی او- جلّ و علا- چون جلوه او است استغراق در آن آرامش بخش است. الا بِذِکْرِ اللهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوب[11] گویی فرماید: توّجه توّجه! به ذکر او فرو رو، تا قلبت که سرگشته و حیرت زده از این سو به آن سو و از این شاخه به آن شاخه پرواز می‌کند طمانینه حاصل کند.

منافات نداشتن با فعالیت سیاسی و اجتماعی در خدمت دین

و تو ای فرزندم، از جوانی خود استفاده کن و با یاد او- جلّ و علا- و محبّت به او و رجوع به فطرت الله بزیست و عمر را بگذران. و این یاد محبوب هیچ منافات با فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی در خدمت به دین او و بندگان او ندارد بلکه تو را در راه او اعانت می‌کند، ولی بدان که خدعه‌های نفس امّاره و شیطان داخلی و خارجی زیاد است و چه بسا انسان را با اسم خدا و اسم خدمت به خلق خدا از خدا بازمی‌دارد و به سوی خود و آمال خود سوق می‌دهد.

غفلت نکردن از توجه به خدا و قیام و حرکت برای او

از اموری که در این جنگ، که ما مکروه داشتیم، پیش آمد برای ما، این بود که به واسطه شجاعت سربازان دلیر ما و شجاعت ملت بزرگ ما، که توانست این مطلب را تثبیت کند که کسی نمی‌تواند به این مملکت رخنه کند و کسی نمی‌تواند آسیب به این کشور برساند. برادران عزیز من، آنچه که مهم است برای همه ما و برای همه ملت ایران، این است که توجه به خدای تبارک و تعالی را ازش غفلت نکنند؛ توجه به اینکه ما برای خدا قیام کردیم، نهضت کردیم، انقلاب کردیم و برای خدا به پیش می‌رویم.

قدرتمند بودن رزمندگان تا وقتی توجه به خدا و یاری‌خواستن از او باقی است

… به مناجات خدا می‌ایستد، با آن کسانی که وقتی که می‌خواهند به جنگ بیایند اول با فشار است و بعد هم که محالّ آنها را می‌بینند، آلات لهو و لعب در آنجا هست. فرق است ما بین آنهایی که برای خدا قیام کرده‌اند و آنهایی که برای طاغوت. شما در راه خدا دارید جنگ می‌کنید؛ این علامت ایمان شماست و آنها در راه طاغوت دارند جنگ می‌کنند و این علامت کفر آنهاست.مادامی که این مطلب در بین شما باقی است- توجه به خدا و یاری خواستن از مبدا قدرت- شما قدرتمند هستید.

آسیب‌ناپذیری ملت تا زمانی که به خدا توجه دارد

و من اطمینان دارم که تا این ملت توجه به خدا دارد، هیچ قدرتی نمی‌تواند به این آسیب برساند. افراد را ممکن است، خوب، بکشند؛ یک روز هم مرا بکشند، اشکالی ندارد، اما ملت سر جای خودش هست. اینها اشتباه می‌کنند. یک اشتباه غلطی است که خیال می‌کنند که این را بکشند، چند نفر وکیل [را] بکشند، چند نفر وکیل را کشتند. امروز مجلس بوده، وکلای دیگر هم می‌آیند، جایش …

توجه دائم به خدا و دانستن پیروزی از او

و مهمتر از این توجه به خداست. هر چه داریم از اوست و هر چه هستیم. او هستی‌ داده به ما و ما باید توجه به او دائماً داشته باشیم و بدانیم که پیروزی از اوست و اگر- خدای نخواسته- انحرافی پیدا بشود، شکست به عهده ماست. و من امیدوارم که شما برادرهای عزیز توجه داشته باشید که اسلام برای همه [است‌]، برای همه مستضعفین، که از آن جمله خود شماها هستید؛ یعنی، شمایید که قدرتهای بزرگ، شما را کوچک شمردند و بحمد الله شما ثابت کردید که تخیلات آنها باطل است و امیدوارم که باز با جدیت …

آرامش دل تنها با ذکر قلبی نه ریاست و قدرت

… اگر تمام عالم را، تمام این کهکشانها و تمام این سیّارات و ثوابت و هر چه هست در تحت سلطه یک نفر بیاید، باز قانع نمی‌شود، برای اینکه اینها کمال مطلق نیست. تا نرسد به آنجایی که اتصال به دریای کمال مطلق پیدا بکند و فانی در آنجا بشود، برایش اطمینان حاصل نمی‌شود. الا بِذِکرِ اللهِ تَطمَئِنُّ القُلُوبُ.[1] نه به ریاست جمهوری و نه به نخست‌وزیری و نه به قدرت قدرتهای بزرگ و نه به دارا بودن همه مُلک و ملکوت. آنی که اطمینان می‌آورد و نفس را از آن تزلزل که دارد و خواهش که دارد بیرون می‌آورد «ذکر الله» است. نه ذکر الله به اینکه با لفظ، ما لا إله إلّا الله بگوییم. ذکر اللهی که در قلب واقع می‌شود، یاد خدا، توجه به او: الا بذِکْرِ اللهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ. و بعد در آیات دیگر می‌فرماید که یَا ایَّتُهَا النَّفْسُ المُطْمَئِنَّهُ ارْجِعی‌ إِلی‌ رَبِّکِ رَاضِیَهً مَرضِیَّهً فَادْخُلِی فِی عِبَادی وَ ادْخُلِی جَنَّتِی.»

رهایی از تزلزل و حصول اطمینان با یاد خدا

… اما اگر هر یک از شما را به جای رئیس جمهور امریکا بگذارند، یا شوروی بگذارند، همان آشوبی که زیادتر الآن در دل آنها هست و در دل شما شعله‌اش کمتر است همان آشوب در قلب شما زیادتر می‌شود. و اگر همه دنیا را به شما بدهند، آشوب زیادتر خواهد شد؛ تزلزل زیاد می‌شود. آنکه انسان را از تزلزل بیرون می‌آورد ذکر خداست. با یاد خداست که تزلزلها ریخته می‌شوند؛ اطمینان پیدا می‌شود. وقتی اطمینان پیدا شد و ذکر خدا و یاد خدا شد، وقتی است که مخاطب می‌شود به این خطاب: یا ایَّتُها النَّفْسُ المُطْمَئِنَّهُ در روایتی است که خطاب به حضرت سید الشهداست.[3] آن وقت است که به شما می‌گویند که فادخلی فی عِبادی. نه فی عباد الله؛ نه فی عباد دیگر. «فی …

ذکر خدا، مایهٔ اطمینان قلب‌ها

… به آن چیزی که می‌خواهند، برسند، که باید وقوف کنند. اینکه می‌بینید که این قدرتها هِی جلو می‌روند و هر چه داشته باشند، باز یک قدم جلوتر می‌روند، و اگر تمام این عالم را هم داشته باشند، باز کافی براشان نیست، این برای این است که در آن طرف هم غیر متناهی هست انسان. آن چیزی که انسان را مطمئن می‌کند، آن خداست. آن ذکر خداست؛ بِذِکرِ اللهِ تَطْمَئِنُّ القُلوُب.[10] آن موجودات الهی از باب اینکه پناهگاهشان خدای تبارک و تعالی است، آنها اطمینان دارند. این موجودهای دیگری که طاغوتی هستند، پناهی ندارند. اینها هر چه دستشان بیاید و هر چه ظلم بکنند و هر چه کشورگشایی کنند، یک کشور دیگری هم می‌خواهند باز بگشایند، و گمان نکنید که به این سنخ افراد اگر همه این کره ارض را بدهند، این سیر بشود. تمام این سیاره را اگر به‌ …

توجه به خدا منشأ همهٔ خیرات و مایهٔ اطمینان قلب‌ها

… و مستقر کنند، و شبش بریزند و اشخاصی که احتمال می‌دهند که مخالف با آنها باشند همه را از بین ببرند- آن را هم خدا خواست که نشد. اینها یک چیزهایی بود که خدا انجام داد، ماها چیزی نیستیم، هر چه بود او کرد، همه کارها [با] او بود. توجه به او را از یاد نبرید. توجه به او منشا همه خیرات است، برای دنیای شما، برای آخرت شما. به ذکر خدا مطمئن می‌شود قلبها: اَلَا بِذِکْرِ اللهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ[1] قلبها اگر بخواهد مطمئن باشد، که بهترین نعمت این است که انسان مطمئن باشد الآن شما اینجا نشسته‌اید، نه شما از من می‌ترسید، نه من از شما، برادریم همه، این «اطمینان» است. خوب، این با آن وقت فرق داشت که اگر یک اجتماعی در یک جایی می‌شد، همه دلشان لرزه داشت که حالا ما اینجا هستیم، بیرون برویم چه می‌شود. و حتماً اگر یک اجتماع این طوری در اینجا بود، بیرون که رفتید سرنوشت شما همه حبس بود، و سرنوشت ما، خوب، همین بود. این الآن یک …

توصیه به تقویت یاد خدا و یاد امیرالمؤمنین (ع) در زورخانه‌ها

ایمانتان را تقویت کنید، به اسلام پناه ببرید؛ همه‌مان به اسلام پناه ببریم. همه جا یاد خدا باشیم. من می‌دانم که ورزشکارها در گودهای زورخانه یاد خدا هستند، یاد امیر المومنین هستند. تقویت کنید این یاد خدا را. تقویت کنید این یاد مولا را و همه با قدرت، همه با ایمان، ان شاء الله به پیش بروید. خداوند همه شما را موفق کند، و همه سالم و سعادتمند باشید. من خدمتگزار همه شما هستم.

توجه به خدا، رمز پیروزی و شرط رسیدن به کشوری مستقل

همت کنید که این نهضت را به همان طور که هست، این نهضت را به همین گرمی که هست حفظ کنید. اگر بخواهید به یک مملکت مستقل، آزاد، یک کشوری که خودش روی پای خودش بایستد و کارهای خودش را اداره کند، بخواهید به یک همچو کشوری برسید و پیروز بشوید و تا آخر پیروزی را ادامه بدهید، باید این رمز پیروزی را حفظ کنید؛ رمز پیروزی توجه به خدا بود. اشخاصی می‌آمدند از جوانهای برومند پیش من و مرا قسم می‌دادند که شما دعا کنید ما شهید بشویم. این عنایت خدا بود. این تحولْ تحولی بود که به دست بشر نمی‌شد انجام بگیرد. در ملتْ یک تحول روحی پیدا شد، یک تحول باطنی پیدا شد؛ این تحول باطنی به دست خدا بود، با عنایت …

حفظ رمز توجه به خدا و یکپارچگی بر محور اسلام برای ادامهٔ پیروزی

شما اگر بخواهید این چشمها را کور کنید و این دستها را قطع کنید، باید با همین رمزی که تا کنون پیش آمدید از این به بعد هم این رمز را حفظ کنید، این کلید را حفظ کنید. آن رمز توجه به خدا، همه یک مطلب و آن اسلام، همه یک مطلب و آن، شرک نه، اسلام آری. اگر این رمز از دست ما خدای نخواسته گرفته بشود، اگر این شیاطین که الآن عمال امریکا و ممالک دیگر در بین مردم هستند و آشوب می‌کنند، نمی‌گذارند زراعت ما، کشاورزی ما به جریان بیفتد، نمی‌گذارند کارخانه‌های ما به جریان بیفتد، نمی‌گذارند مدارس ما باز بشود، اگر این …

ذکر او بودن هر ذکر و سرپیچی‌ناپذیری از آن

… بزرگ‌تر بودن او را از توصیف ذات و صفات و افعال می‌رساند. چه می‌گویم، کی توصیف کند! و چه توصیف کند! و کی را توصیف، و با چه زبان و چه بیان توصیف کند! که تمام عالم، از اعلی مراتب وجود تا اسفل سافلین، هیچ است و هر چه هست او است؛ و هیچ از هستی مطلق چه تواند گفت. و اگر نبود امر خدای تعالی و اجازه او- جلّ و علا- شاید هیچ یک از اولیا سخنی از او نمی‌گفتند، در عین حال که هر چه هست سخن از او است لا غیر، و کس نتواند از ذکر او سرپیچی کند که هر ذکر، ذکر او است. وَ قَضی‌ رَبُّکَ الّا تَعْبُدُوا الّا ایّاهُ[7]؛ و ایَّاکَ نَعْبُدُ وَ ایَّاکَ نَسْتَعینُ[8]

در نظر گرفتن خدا و همه‌چیز را از او دانستن

… که تا کنون حکومتها به ضد مردم بوده‌اند و برای خودشان یا اربابانشان کار می‌کردند، و ما می‌خواهیم حکومت برای مردم، خصوصاً آنها که زحمت کشیده‌اند و خون داده‌اند و آقایان را از گرفتاریها بیرون آوردند، و از رژیم سابق و گرفتاریهای شرق و غرب نجات دادند، کار کنند. و عمده این است که همه خدا را در نظر بگیریم که همه چیز از اوست و ما چیزی نیستیم. خداوند همه را موفق بدارد.

حاصل شدن وارستگی با ذکر و یاد دائمی خدا

… و جگر خراشتر است. در این زمان که ما زندگی می‌کنیم و دنیا گرفتار دو قطب قدرتمند است رنج عذابی که سران آن کشورها بدان مبتلا هستند و نگرانی‌های جان فرسایی که هر یک از دو قطب در مقابل قطب دیگر دارند، قابل مقایسه با رنج‌ها و گرفتاریهای قشرهای متوسط حتی فقیر نیست. رقابت آنان یک رقابت عملی نیست بلکه یک رقابت جانکاه است که کمر هر یک زیر آن خُرد می‌شود، گویی در مقابل هر یک، یک گرگ درنده با دهان باز و دندان‌های تیز ایستاده و قصد شکار او را دارد و این رنج رقابت در همه اقشار هست، از ثروتمند و قدرتمند گرفته تا طبقات دیگر، لکن هر چه بالا برود به همان اندازه درد و رنج رقابت بالا می‌رود و آنچه مایه نجات انسان‌ها و آرامش قلوب است وارستگی‌ و گسستگی از دنیا و تعلقات آن است که با ذکر و یاد دائمی خدای تعالی حاصل شود.

اثر یاد حبیب در دل و جان هرچند خبری دریافت نشود

… انگیزه‌ای جز او ندارند و با این انگیزه همه اعمالشان الهی است، جنگ و صلح و شمشیر زدن و نبرد کردن و هر چه تصور کنی ضَرْبَهُ عَلیٍّ یَوْمَ الْخَنْدَقِ افْضَلُ مِنْ عِبادَهِ الثَّقَلَیْن.[47] اگر انگیزه الهی نبود گرچه فتح بزرگ از آن حاصل شود پشیزی فضیلت ندارد. گمان نشود که مقام اولیا خصوصاً ولی الله اعظم- علیه و علی اولاده الصلوات و السلام- به اینجا ختم می‌شود، قلم جرات ندارد که پیش رود و بیان طاقت ندارد که شرح دهد و با محجوبان، ما محجوبان چه گوییم و خود ما چه می‌دانیم که گوییم و آنچه هست گفتنی نیست و از افق وجود ما برتر است، ولی باشد که یاد حبیب و ذکر او در دل و جان اثری کند هر چند از آن خبری دریافت نشود، همچون عاشق بی‌سوادی که به سوادنامه محبوب نظر کند و دل خوش دارد که این نامه محبوب است و همچون پارسی زبانِ پریشانِ عربی ندانی که قرآن کریم را خوانَد و چون از اوست لذّت بَرَد و حالی به او دست دهد که هزاران بار بهتر از ادیب دانشمندی است که به اعراب و مزایای ادبی و بلاغت و فصاحت قرآن سر خود را گرم کند، و فیلسوف و عارفی است که به مسائل عقلی و ذوقی آن بیندیشد و از محبوب غافل باشد چون مطالعه کُتب فلسفی و عرفانی که به محتوای کتاب مشغول و به گوینده آن کاری ندارد.

ناظر بودن خدا در خلوت و جلوت و حساب پس دادن مسئولان

… برایشان چیزی نیست آنهاست که هی به مردم تزریق می‌کنند که ارزانی نیست و چه و کذا. در هر صورت امیدواریم که ان شاء الله این مساله هم حل بشود، این مشکل هم حل بشود، و سایر مشکلات هم ان شاء الله حل بشود. و مشکل جنگ هم حل است تقریباً، ان شاء الله بهتر از این بشود. و امیدوارم که ان شاء الله در همه جهات موفق و پیروز باشید، و توجه خودتان را به خدا همیشه داشته باشید، و خدا در خلوت و جلوت همراه شماست و ناظر. علاوه بر اینکه ملائکه الله ناظر شما هستند، من ورائهم[6] خدای تبارک و تعالی است که آن چیزهایی که بر ملائکه الله هم مخفی هست اسرار غیبی شما پیش اوست و همه چیز در نظر اوست و همه چیز پیش اوست، و شما فردا باید حساب پس بدهید از همه چیز. و من امیدوارم که در این حساب، خوش حساب باشید و نامه اعمال همه ما یک نامه اعمالی باشد که به دست راست ما بدهند. و امیدوارم همه موفق و موید باشید.

توجه به معنویت و تکلیف الهی حافظ وحدت و برادری رزمندگان

… و انسجام شماست که پیروزی در مرزها و در داخل کشور نصیب شما و ملت بزرگ ایران شده است، کوچکترین غفلت از این امر و بالاتر از آن، خدای نخواسته غفلت از یاد خداوند تعالی موجب سستی و تزلزل خواهد شد و زحمات چندین ساله‌تان و خون شهیدان عزیزمان به باد فنا خواهد رفت. توجه به معنویت و تکلیف الهی و یاد خداوند باعث می‌شود که این وحدت محفوظ و این برادری برقرار ماند. خوف آن است که اسلحه در دست شما جوانان عزیز موجب غرور و سرکشی شود و آن تحول روحانی عظیم که در شما پیدا شده است از دستتان برود، و شیطان نفس اماره شما را به دام کشد و با سوء رفتار با برادران خود صدق و صفا رخت بربندد و به جای آن کدورت و جفا جایگزین شود، و آن روز …

پرهیز از مجالس غفلت‌آور که ممکن است سلب توفیق آورد

از وصیت‌ها [ی‌] من که در آستان مرگ، و نفس‌های آخر را می‌کشم به تو که از نعمت جوانی برخورداری، آن است که معاشران خود و دوستان خویش را از اشخاص وارسته و متعهد و متوجّه به معنویّات و آنان که به حبّ دنیا و زخارف آن گرایش ندارند و از مال و منال به اندازه کفایت و حدّ متعارف پا بیرون نمی‌گذارند و مجالس و محافلشان آلوده به‌ گناه نیست و از اخلاق کریمه برخوردارند، انتخاب کن که تاثیر معاشرت در دو طرف صلاح و فساد اجتناب ناپذیر است، و سعی کن از مجالسی که انسان را از یاد خدا غافل می‌کند پرهیز نمایی که با خو گرفتن به این مجالس ممکن است از انسان سلب توفیق شود، که خود مصیبتی است جبران ناپذیر.

ناتوانی ملت در دوران نبود توجه جمعی به خدا

ما تجربه کردیم در این دو سه سال که آن وقت که توجه به خدای تبارک و تعالی مجتمعاً نداشته‌ایم، و لو یکی یکی هم داشتیم، نتوانستیم کاری انجام بدهیم؛ زیر بار ظلمها و ستمها و فشارها بودیم و چپاولگران عالم به ما از هر طرف حمله کرده بودند، و ما در قبضه آنها و کسانی که وابسته به آنها بودند گذراندیم روزگار بزرگی را و با فاجعه‌ای را. و دیدیم که این قیامی که ملت ایران کرد و نهضتی که ملت ایران کرد و کم کم از تفرقه به وحدت رو آورد و مقصد واحد و ابدان مجتمع و ارواح مجتمع در خیابانها، در همه بلاد کشور- از روستاها گرفته تا مرکز- ابدان مجتمع و ارواح مجتمع، ابدان در خیابان‌ها ریختند، و خواست آنها …

توجه به حضور خدا و پرهیز از معصیت در محضر او

خدا را در نظر بگیرید ای گویندگان، ای نویسندگان، ای کارکنان مملکت، ای کارمندان اداری و غیر اداری، و کشاورز و همه! خدا را در نظر بگیرید، خدا حاضر است همه جا. زبان شما در محضر خداست. چشم شما در محضر خداست. همه قوای شما در محضر خداست. در محضر خدا خدا را معصیت نکنید. امروز در کشور ما؛ بزرگتر معصیت؛ ایجاد اختلاف است؛ ایجاد نفاق است. بزرگترین رحمت برای ما و تکلیف برای ما ایجاد آرامش است و ایجاد رفاه است.