اثر نامحدود کوتاهی در تبیین توحید و حکومت الهی و عبودیت
… من گمان میکنم تأثیر عامل دوّم کمتر از عامل اوّل نباشد؛ چون در نظام جمهورى اسلامى به طور صریح و علنى علیه اسلام و اصول اسلامى و مبانى اسلامى و معارف اسلامى، کمتر تبلیغ میشود و میدان باز نیست براى تبلیغ وسیع؛ بنابراین تبلیغ دشمن، سطح معیّنى را فقط میپوشاند؛ در حالى که این عامل دوّم، دیگر حد و اندازهاى ندارد؛ وقتى ما تبلیغ نکردیم، وقتى ما حقایق را بیان نکردیم، وقتى ما تبیین درستى از معارف اسلامى [نکردیم] ــ از خود توحید، از حکومت الهى، از لزوم عبودیّت انسان در مقابل خدا، از لزوم تسلیم انسان در مقابل احکام خدا، که اینها پایههاى اصلى است دیگر ــ وقتى ما از اینها دفاع نکردیم، تأثیرى که از این عدم دفاع و عدم تبیین و عدم توجیه صحیح حاصل میشود، محدود به یک حدّ خاصّى نیست؛ شامل همه است.
نیاز مردم به تفکرات تازه و استدلال دربارهٔ نقاط مبهم مکتب
… کنم که کار این گروه، اگر نگوییم مهمترین کار رادیوست، حداقل یکی از مهمترینهاست؛ برای خاطر اینکه جامعه، جامعهی اسلامی است و میخواهد بتدریج بر مبنای یک فکر ساخته بشود. حکومتی بر مبنای یک اعتقاد و مکتب بهوجود آمده است و البته این مکتب در بین مردم وجود دارد. مردم نمیخواهند کسی آنها را مسلمان کند؛ اما میخواهند دایماً حقایق و نظرات و تفکرات تازهیی از این مکتب بدانند و استدلالهایی دربارهی نقاط مبهم و تار این مکتب به ذهنشان برسد؛ چه کسی اینها را متصدی میشود؟ یکوقت هست که رادیو میگوید ما کاری به معارف نداریم؛ بالاخره آقایان علما و منبریها و مداحها هستند؛ خودشان بکنند. اگر این باشد، یک مقولهی دیگر است و باید بنشینیم بحث کنیم که آیا مصلحت است یا مصلحت نیست؛ اما اگر رادیو پا جلو میگذارد …
اهمیت بیان و تبلیغ و ادای معارف
… فقط به دانستن معارف - گذشته است. اگر مبالغه نباشد، من در طول سالها شاید به اندازهی روزهای عمر بعضی از شماها وقتم را در جلسات پیچیدهی جورواجوری که در آن عامی محض هم بوده، دانشمند و استاد و شخصیت علمی هم بوده است، گذراندهام و با همهی قشرها روبهرو بودهام. من میدانم که معارف، بیان معارف، تبلیغ معارف و ادای معارف یعنی چه و چهقدر اهمیت دارد.
برجستگی اهل انس با قرآن در فهم معارف اسلامی
… جوانانی که میآمدند، میگفتم که هر کدام از شماها یک نسخهی قرآن در جیب بغلتان داشته باشید؛ اگر در جایی منتظر کاری میایستید و فراغتی پیدا میکنید - یک دقیقه، دو دقیقه، پنج دقیقه، نیم ساعت - قرآن را باز کنید و به تلاوت آن مشغول شوید، تا با این کتاب انس پیدا کنید. تعدادی که اینطور عمل کرده بودند، هرچند بسیار اندک بودند، لیکن احساس میکردم که اینها با اینکه غالباً هم عربی نمیدانستند، اما از لحاظ فهم معارف اسلامی، از دیگران برجستهتر بودند و به طور ممتازی با آنها تفاوت داشتند.
مجاهدت پیامبر و شهادت امام حسین (ع) در راه جا افتادن معارف الهی
… که آیا پیغمبر پائینتر بوده؟ به این صورت است که معارف الهی در یک سطح ربوبی است و در یک سطح بالاتر از انسان است. بعد این را خدای متعال آماده میکند برای فهم پیغمبر و نازل میکند برقلب پیغمبر(صلیاللهعلیهوآله) و لذا آن معارف بالاتر از پیغمبر است و شکی نیست. آیا پیغمبر در راه چه چیزی مجاهدت میکرد؟ امام حسین(علیهالسلام) در راه چه چیزی کشته شد؟ جز در راه همین معارف بود که این معارف در ذهن بشر جا بیفتد؟ انبیاء عظام، یعنی عزیزترین حقایق عالم خلقت خدام این معارفند. ولذا مثل این است که شما فرضاً چیزی را نمیدانید و از او اطلاع ندارید بعد که به شما میگویند این نازل میشود به ذهن شما، و فرود میآید تا به ذهن شما میرسد.
نیاز امروز دنیا و ملتها به حقایق و معارف قرآنی
هنر را مغتنم بشمارید؛ هنر را در جهت اسلامى به کار ببرید؛ هنر را با معیارهاى اسلامى یاد بگیرید و یاد بدهید و آنها را به کار ببرید تا بتوانید مفاهیم و ارزشهاى الهى و اسلامى را به مردم نشان بدهید. امروز دنیا محتاج حقایق اسلامى است. این آفتاب درخشان مفاهیم قرآن و معرفت قرآنى، امروز در دنیا مورد احتیاج مردم است و ملّتها به این احتیاج دارند.
آشنایی و دلبستگی روزافزون به معارف الهی با نماز همراه با تدبر
کلمات و اذکار نماز، هر یک خلاصهاى است که به بخشى از معارف دین اشاره میکند و به طور مکرّر و پىدرپى آن را به یاد نمازگزار مىآورد. نمازى که با تدبّر در معانى و بدون سهو و غفلت گزارده شود، انسان را روزبهروز با معارف الهى آشناتر و به آن دلبستهتر میسازد.