رفتن به محتوای اصلی

مردم کوفهگروه و سازمان

نام‌های دیگر: مردم کوفه و عراق، کوفیان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ساکنان کوفه در دوران امیرالمؤمنین (ع) و عاشورا و رفتار آنان با اهل‌بیت (ع).

شاهدها (۱۲ پاراگراف)

ناکامی در امتحان و کوری در فتنه با وجود ادعای ایمان

… تاریخ. (1392/8/29) «[اَمّا بَعدُ] یا اَهلَ الکوفَةِ، یا اَهلَ الخَتلِ وَ الغَدرِ وَ الخَذلِ»[14] [ای مردم کوفه، ای مردم خیانتکار و پیمان‌شکن و بی‌غیرت] ای خُدعه‌گرها، ای کسانی که تظاهر کردید ـ شاید خودتان باور هم کردید ـ که دنباله‌روی اسلام و اهل‌بیت هستید؛ اما در امتحان این‌طور کم آوردید، در فتنه این‌طور کوری نشان دادید...شما رفتارتان، زبانتان با دلتان یکسان نبود. به خودتان مغرور شُدید، خیال کردید ایمان دارید، خیال کردید همچنان انقلابی هستید، خیال کردید همچنان پیرو امیرالمؤمنین هستید؛ درحالی‌که واقعِ قضیه این نبود. نتوانستید از عهدۀ مقابلۀ با فتنه برآیید، نتوانستید خودتان را نجات دهید. (1389/2/1) مردم کوفه وقتی‌که سر مبارک امام حسین را بر روی نیزه مشاهده کردند و دختر علی را اسیر دیدند و فاجعه را از نزدیک لمس کردند، بنا به ضجّه و گریه کردند. فرمود: «اَ تَبکونَ»[15] گریه می‌کنید؟ «فَلَا رَقَاَتِ الدَّمعَةُ وَ لا هَدَاَتِ الرَّنَّةُ» گریه‌تان …

فضیلت کوفیان در اسلام تا زمانی که تغییر نکنند

حضرت رفتند روی منبر، بعد از حمد و ثنا فرمودند: «یا اَهلَ الکوفَةِ فَاِنَّ لَکُمْ فِی الاِسلامِ فَضلًا»[11] شما در اسلام یک فضیلتی به‌دست آوردید؛ اما «ما لَمْ تَبَدَّلوا اَو تَغَیَّروا» تا وقتی‌که این فضیلت را و این حالت خودتان را تغییر ندادید. تملقِ زیادی مردم، اینکه شماها بزرگ‌ترین انسان‌هایی هستید که الان در دنیا وجود دارند. نه! مُرِّ واقع، همانی که هست. شما در اسلام فضیلتی را به‌دست آوردید ـ حالا می‌فرماید که این فضیلت چیست و چرا این فضیلت را به‌دست آوردند ـ اما بدانید که تا وقتی‌که در این موضع …

محبت عاشقانهٔ مردم به امام خود و تاب نیاوردن خبر سوءقصد به او

مردم با شتاب به‌طرف خانۀ محقّر امیرالمؤمنین حرکت کردند. مردم امام خود را عاشقانه دوست می‌داشتند، برای آنها قابل تحمل نبود، قابل شنیدن نبود که امام عزیزشان، این معلم همیشه‌بیدار، این قلب تپندۀ امت، این حاکم عادل، این فریاد خروشِ زمان و تاریخ، که همیشه برای مردم سخن می‌گفته است، درس می‌داده است، تسلا می‌داده است، از بدی‌های آنها به خود آنها شکایت می‌کرده است، به آنها این‌همه مهربان بوده است، این امام عزیز و محبوب، مورد سوءقصد دشمن قرار گرفته است. شما اگر خودتان را در عالم ذهنتان، در کوفۀ سال 40 و به‌جای آن مردم قرار بدهید، و دلتان را بگذارید پهلویِ دلِ آن مردمی که جان امامشان را در خطر می‌بینند، می‌فهمید که من چه می‌گویم. زن‌ها ناراحت، مردها ناراحت، پیر و جوان در اضطراب، مخصوصاً طبقۀ مستضعفین مردم که …

ضجه و عزای بی‌سابقهٔ مردم کوفه در فقدان امام محبوبشان

اصبغ‌بن‌نباته می‌گوید قدری که از منزل امیرالمؤمنین فاصله پیدا کردم، یک‌وقت دیدم صدای شیون از خانۀ امیرالمؤمنین بلند شد، فهمیدم که مولایم از دنیا رفت. آن روز در کوفه، ضجه و غوغایی به پا شد. مردم، معشوقشان، عزیزشان، امام محبوبشان را از دست داده بودند، ضجه می‌کردند و ناله می‌کردند. که می‌گویند هیچ روزی مثل آن روزِ کوفه دیده نشده بود از شدت ناراحتی و گریه و زاری مردم بر امام عزیز و محبوبشان. (63/4/1) همۀ کسانی که در جامعۀ کوفۀ آن روز، غم‌خواری جز امیرالمؤمنین نداشتند، عزادار بودند. (59/5/10)

آسیب‌شناسی زینب از ناتوانی کوفیان در تشخیص حق در فتنه

… با اینها مواجه است و این‌طور محکم حرف می‌زند. این زن است، زنِ تاریخ؛ این زن، دیگر ضعیفه نیست. نمی‌شود زن را ضعیفه دانست. این جوهر زنانۀ مؤمن، این‌طور خودش را در شرایط دشوار نشان می‌دهد. این است که الگوست؛ الگوی برای همۀ مردان بزرگ عالم و زنان بزرگ عالم. آسیب‌شناسی می‌کند انقلاب نبوی را و انقلاب علوی را. می‌گوید شماها نتوانستید در فتنه، حق را تشخیص بدهید، نتوانستید به وظیفه‌تان عمل کنید، نتیجه این شد که جگرگوشۀ پیغمبر سرش بر روی نیزه رفت.‌ (1389/2/11)

اخراج حاکم دوران عثمان و ستایش امیرالمؤمنین (ع) از آنان

همان حوادثی که در بصره پیش آمده بود، در کوفه هم پیش آمد. آنجا هم حاکمی که از زمان عثمان بود، مردم را می‌خواست تحریک کند علیه امیرالمؤمنین، کوفی‌ها مردانگی به خرج دادند و بیرونش کردند. گفتند برو بیرون، ما علی علیه‌السلام را قبول داریم و با او بیعت کردیم و بیعت می‌کنیم و حاضر نیستیم که به حرف تو گوش بدهیم. حضرت این را ستایش می‌کنند. بعد از آنکه این دو کلمه را در باب مردم کوفه و اشارۀ به این مسئلۀ سیاسی ـ به‌اصطلاح ـ بیان می‌کنند، بلافاصله می‌روند سراغ اصول، سراغ معنویات، سراغ اخلاق. می‌فرمایند: «اَلا اِنَّ اَخوَفَ ما اَخافُ عَلَیکُمُ اتِّباعُ الهَوَی وَ طولُ الاَمَلِ» ترس‌انگیزترین چیزی …

هشدار به کوفیان از رهاکردن خود و پیروی از هوا و آرزوهای دراز

… از روی ایمان، بعضی چون حالا قدرت دارد، معمولاً آدم به آدم‌های قدرتمند علاقه هم پیدا می‌کند ته دلش ـ و تسلیمِ او، علاقه‌مند به او. حضرت به‌جای اینکه آنها را با حرف‌های دل‌خوش‌کن و وعده‌های بیخودی، سرگرم بکنند، می‌برند مُرّ واقعیت را به ایشان نشان می‌دهند. نبادا چون شما علی‌دوست بودید، برخلاف مردم بصره که آنها اشتباه کردند، شما اشتباه نکردید، حالا دیگر خودتان را رها کنید و هواهای نفسانی را میدان بدهید. نبادا بروید سراغ آرزوهای دور و دراز و بیمارگونه و توهمات پوچ و باطل که شما را از آن اهداف درست‌وحسابی دور خواهد کرد. اینها را حضرت بیان می‌کند.

فراهم کردن شیر از هر سو برای امیرالمؤمنین (ع) و گرد آمدن عاشقانه دور خانهٔ او

..مردم گروه‌گروه، دسته‌دسته می‌آیند به خانۀ امیرالمؤمنین. (53/7/17) حالا که شنیدند امیرالمؤمنین شیر لازم دارد و طبیب برایش شیر تجویز کرده، هرکدامی یک ظرفی برداشتند، از هر سویی، از هر جانبی، از هر جایی که ممکن بوده، یک‌قدری شیر فراهم کردند، آوردند؛ و این از شیواترین و پرشکوه‌ترین منظره‌هاست. (53/7/15) اطراف خانه محاصره شده بود از عاشقان امیرالمؤمنین و گریه می‌کردند. امام حسن علیه‌السلام آمد، فرمود که پدرم حال ندارد، متفرق بشوید. اینها را متفرق کردند و رفتند. (72/12/13) اَصبَغ‌بن‌نُباته می‌گوید رفتم برای اینکه از حال مولایم امیرالمؤمنین خبری بگیرم، دیدم اطراف درِ خانه، عده‌ای از مسلمان‌ها جمع شدند، منتظرند وقتی و فرصتی …

رهاکردن مسلم در پی تهدید رؤسای قبایل و جنگیدن با او

… می‌شود می‌رود دوروبَر حضرت مسلم؛ می‌شوند هجده‌هزار بیعت‌کنندۀ با مسلم! پنج، شش ساعت بعدش هم، رؤسای قبایل می‌آیند داخل کوفه، به مردم می‌گویند آقا! چه کار دارید می‌کنید؟ با چه کسی دارید می‌جنگید؟ از چه کسی دارید دفاع می‌کنید؟ پدرتان را درمی‌آورند! چه، چه، چه؛ اینها اول می‌روند خانه‌هایشان، بعد که سربازهای ابن‌زیاد، دور خانۀ «طوعه» را می‌گیرند که مسلم را دستگیر کنند، همین‌ها می‌آیند باز بنا می‌کنند علیه مسلم جنگیدن! این عوام است. از روی فکر نیست، از روی یک تشخیص نیست، از روی یک تحلیل درستی نیست، هرطور که جَو بود، حرکت می‌کنند.

نامه‌نویسان دعوت از امام حسین (ع) از خواص و بزرگان کوفه

خب، حالا یک‌خرده‌ای به تحلیل حادثۀ عبرت‌انگیز عاشورا نزدیک شدیم...کسانی که از کوفه به امام حسین نامه نوشتند و دعوت کردند، اسم‌هایشان را که نگاه کنید، اینهایی که نامه نوشتند، خواصند. اینها همه جزو آن طبقۀ خواصند، طبقۀ زبدگان و برجستگانند. غالباً اینها را بزرگان و اعیان و شخصیت‌های برجسته و نام‌ونشان‌دار، و همین خواص، نوشتند. معلوم می‌شود که در این خواصِ طرف‌دار حق، کدام‌ها جزو آن دسته‌ای هستند که حاضرند دینشان را قربانی دنیایشان بکنند، کدام کسانی هستند که حاضرند دنیایشان را قربانی دین بکنند. و چون کسانی که حاضرند دینشان را قربانی دنیا بکنند، بیشترند، نتیجه می‌شود شهادت …

دعوت سران کوفه از امام حسین (ع) بی‌آگاهی از دشواری این آزمایش

تا وقتی مسئلۀ خون مطرح نبود و فداکاری مطرح نبود و درست نمی‌دانستند که حسین‌بن‌علی چه‌کار می‌خواهد بکند که از مدینه یا مکه حرکت کرده است، هنوز بودند و ماندند کسانی، و کسان زیادی پیروی خودشان از حسین‌بن‌علی را پس نگرفتند، چون مسئله، مسئلۀ عافیت‌آمیزی بود. در کوفه تعداد زیادی از سران و رؤسای شهر کوفه نامه نوشتند به حسین‌بن‌علی علیه‌السلام و از آن حضرت دعوت کردند. این دعوت، بعد از آن‌وقتی بود که امام از مدینه خارج شده بود. نمی‌دانستند مسئله چیست، گمان نمی‌کردند که قضیه این‌چنین آزمایش دشوار و فشاردهنده‌ای را با خود همراه داشته باشد.

تأسف شیعیان کوفه از نرسیدن به صحنهٔ عاشورا و اثر آن بر فعالیت شیعه

پس از واقعۀ کربلا و شهادت امام، فعالیت سازمان‌یافتۀ شیعیان در عراق، به‌مراتب منظم‌تر و پُرتحرک‌تر شده بود؛ و این تأثیری بود که حالات روانی شیعیان کوفه ـ که بسیاری از آنان در برابرِ ضربۀ دستگاه خلافت غافلگیر شده و نتوانسته بودند خود را به صحنۀ پیکار عاشورا برسانند ـ ایجاد کرده بود و سوز تأسف و درد ایشان بدان رنگ و جلا می‌داد.