رفتن به محتوای اصلی

علماگروه و سازمان

نام‌های دیگر: علما و دانشمندان، علمای شیعه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

عالمان دینی و نقش و مسئولیت آنان در جامعه و تاریخ.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:گفتگو با علی امینی (نخست وزیر) در مورد مشکلات و نابسامانی‌های جامعه «1»— ۱۳۴۰/۱۰/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۰ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۰۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

در هیچ کشور و انقلابی جز انقلاب بعثت و رسالت و زندگی ائمه هدی‌- علیهم السلام- و انقلاب اسلامی ایران سراغ نداریم که رهبران انقلاب آن قدر آماج حملات و کینه‌ها گردند. و این به خاطر صداقت و امانتداری است که در وجود علمای متعهد اسلام متبلور است. مسئولیت‌پذیری در کشوری که با محاصره‌ها و مشکلات اقتصادی و سیاسی و نظامی مواجه است کار مشکلی است. البته روحانیون متعهد کشور ما باید خودشان را برای فداکاریهای بیشتر آماده کنند؛ و در مواقع لزوم و ضرورت از آبرو و اعتبار خود برای حفظ آبروی اسلام و خدمت به محرومان و پابرهنگان استفاده کنند. و جای بسی سپاس و امتنان است که ملت رشید و دلاور ایران قدر خادمان واقعی خود را می‌شناسد، و فلسفه عشق و ارادت خود را به این نهاد مقدس در یک کلمه خلاصه می‌کند. علما و روحانیون متعهد اسلام هرگز به آرمان و اصالت و عقیده و هدف اسلامی ملت خیانت نکرده و نمی‌کنند. البته تذکر این نکته لازم است که در تمام نوشته‌ها و صحبتها هر وقت نام «روحانیت» را به میان آورده‌ام و از آنان قدردانی نموده‌ام، مقصودم علمای پاک و متعهد و مبارز است؛ که در هر قشری ناپاک و غیر متعهد وجود دارد. و روحانیون وابسته‌ ضررشان از هر فرد ناپاک دیگر بیشتر است. و همیشه این دسته از روحانیون مورد لعن و نفرین خدا و رسول و مردم بوده‌اند؛ و ضربات اصلی را به این انقلاب، روحانیون وابسته و مقدس مآب و دین فروش زده‌اند و می‌زنند. و روحانیون متعهد ما همواره از این بی‌فرهنگها متنفر و گریزان بوده‌اند. من به صراحت می‌گویم ملیگراها اگر بودند، به راحتی در مشکلات و سختیها و تنگناها دست ذلت و سازش به طرف دشمنان دراز می‌کردند؛ و برای اینکه خود را از فشارهای روزمره سیاسی برهانند، همه کاسه‌های صبر و مقاومت را یکجا می‌شکستند و به همه میثاقها و تعهدات ملی و میهنی ادعایی خود پشت پا می‌زدند. کسی تصور نکند که ما راه سازش با جهانخواران را نمی‌دانیم. ولی هیهات که خادمان اسلام به ملت خود خیانت کنند! البته ما مطمئنیم که در همین شرایط نیز آنها که با روحانیت اصیل کینه دیرینه دارند و عقده‌ها و حسادتهای خود را نمی‌توانند پنهان سازند آنان را به باد ناسزا گیرند. ولی در هر حال آن چیزی که در سرنوشت روحانیت واقعی نیست سازش و تسلیم شدن در برابر کفر و شرک است. که اگر بند بند استخوانهایمان را جدا سازند، اگر سرمان را بالای دار برند، اگر زنده زنده در شعله‌های آتشمان بسوزانند، اگر زن و فرزندان و هستی‌مان را در جلوی دیدگانمان به اسارت و غارت برند هرگز امان نامه کفر و شرک را امضا نمی‌کنیم.

شاهدها (۲۷۲ پاراگراف)

تشکر از امضاکنندگان ورقه و توجه به مقتضیات محیط

به عرض عالی می‌رساند مرقوم شریف که حاکی از سلامت وجود محترم بوده موجب تشکر گردید. باید از مساعی جمیله جنابعالی تشکر کنم. ورقه را که فرستاده بودید ملاحظه نمودم. بسیار خوش مضمون و جامع بوده، البته برای نشر آن باید جنابعالی مقتضیات محیط را در نظر بگیرید، در صورتی که صلاح دانستید خیلی مناسب است. از خداوند تعالی سلامت جنابعالی را خواستار است مراتب تشکر این جانب را از حضرات علما اعلام که ورقه را امضاء فرموده‌اند ابلاغ فرمایید. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بی‌اطلاعی آقای اشکوری از گرفتاری‌های اهل علم و فقرای قم

از محبت جنابعالی و حضرت آقای ابوی متشکرم. اینجانب بحمدالله حالم خوب است. به جناب آقای اشکوری پس از ابلاغ سلام مرقوم دارید: جنابعالی از وضع من مطلع نیستید و نه از گرفتاریهای اهل علم و فقرای قم و نه از توقعاتی که با این وضع متوجه به من است و این گله را برای وقت دیگر می‌گذاشتید. ملتمس دعای خیر هستم.

دیده شدن کسانی از اهل علم اصطلاحی که ادیان را پوچ می‌دانند

… را در نظر او مبغوض ترین موجود جلوه می‌دهد که محبوب او که‌ دنیا است از دستش گرفته است. این حال اشخاصی است که نور فطرت در آنها بکلی خاموش نشده است و اشخاصی هستند که غرقاب دنیا آنها را از فکر اصلاح، به دور نگهداشته و غرور دنیا سر تا پای آنان را فرا گرفته است. من خود چنین اشخاصی را در اهل علم اصطلاحی دیده‌ام و اکنون بعض آنها در قید حیاتند و ادیان را هیچ و پوچ می‌دانند.

موافقت علمای بزرگ و مؤمنان با مبارزه با صدام

… طور عمل می‌کند، این کس را جز اینکه با او به مبارزه برخیزیم، راهی نداریم. و ما تا آخر دنبال این مطلب هستیم و خواهیم بود و به حرفهای مفت آنهایی که انحراف دارند؛ انحراف عقلی دارند، انحراف فکری دارند، به حرفهای آنها اعتنایی نمی‌کنیم، ما تکلیف را ملاحظه می‌کنیم. علمای اسلام الآن در ایران- علمای بزرگ ایران- همه‌شان موافق با این مساله هستند و مومنین هم همین طورند و بازاریها و کشاورزها و دیگران، اهل ادارات، همه اینها، اینها خُلَّص از مومنین هستند که با این امر موافق هستند. و از آن طرف اگر خدای نخواسته، در این جنگ امریکا پیروز بشود و صدام را پیروز بکند، اسلام یک سیلی‌ای می‌خورد که تا آخر، تا زمانهای طولانی،نمی‌تواند سرش را بلند کند. وقتی ما در یک همچه مقامی واقع هستیم و یک همچه تکلیفی را احراز کردیم، بر همه ما لازم است و واجب …

کنار گذاشته شدن تدریجی علمایی که پیش‌تر کار شورا را می‌کردند

… کارها دخالت کنید، حتی در مسائل اجرایی. البته خود این مسائل را می‌دانید و عمل می‌کنید، ولی من تذکر می‌دهم. شما باید توجه داشته باشید که اگر مباحثات به مناقشات تبدیل شود و جلوی یکدیگر بایستید، اسباب این می‌شود که شورای نگهبان تضعیف شود و در آتیه از بین برود. و آن کسانی که علمایی را که قبلًا کار شورای نگهبان را می‌کردند، کنار گذاشتند، به این خاطر بود، که کم کم آنها را مخالف خود احساس کردند و کنار گذاشتند و بتدریج این شیطنت صورت گرفت. پس همه ما باید بیدار باشیم.

لزوم تلاش علما و کارشناسان برای رهایی از گرفتاری ربا

… هفتاد زنا بکند کسی با محرم خودش، با عمه خودش، با خاله خودش، با خواهر خودش. و اگر چنانچه ربا در یک کشوری مثل کشور ما خدای نخواسته، باز در بانکش، در تجارتش، در بین مردمش باشد، ما نمی‌توانیم بگوییم که ما جمهوریمان جمهوری اسلامی است، محتوای جمهوری، اسلامی است. از این جهت باید کارشناسان، علما در این مساله بسیار فعالیت کنند، دقت کنند که ما را از این گرفتاری نجات بدهند، و ملت هم باید توجه بکنند به اینکه مواجه هستند با یک همچو چیزی که قرآن کریم می‌فرماید: فَاْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللهِ وَ رَسُولِه[1] اعلام جنگ بکنید با خدا. و اگر چنانچه بانکداری به آن معنایی که در جاهای دیگر هست رواج پیدا بکند، مردم از صنعت و کار و سایر چیزها بازمی‌مانند، می‌نشینند توی خانه‌شان و پولشان برایشان کار می‌کند و حال آنکه پول نباید کار بکند.

امکان دیدار با علمای شهرهای دور از برکات انقلاب

من قبلًا باید از آقایان تشکر کنم که زحمت کشیدند و از راههای دور تشریف آوردند اینجا و من خدمتشان رسیدم. و این را من کراراً گفته‌ام که یکی از برکات این انقلاب همین است که ما محروم بودیم از فیض زیارت آقایان در طول عمر، مگر آنهایی که- مثلًا- در قم بودند. آقایانی که بعید بودند، ما محروم بودیم و حالا بحمد الله- هر چند وقت یک دفعه، از علمای بلاد تشریف می‌آورند و ما را سرافراز می‌کنند و از همه تشکر می‌کنم. و از خدای تبارک و تعالی تشکر می‌کنم که این توفیق برای بنده حاصل شد. و امیدوارم که همه‌مان موفق بشویم در اینکه این راهی که ابتدایش است- و موانع بحمد الله اکثراً برداشته شده است- ما بتوانیم ادامه بدهیم.

شرکت ضعیف‌دلان و امتناع قویان در مجالس کشف حجاب

… که شما باید در آن مجلسی که مختلط است شرکت کنید. ایشان فرموده بودند: فلان خوردند. او گفته بود که آن بالاییها گفته‌اند. گفته بود: من هم همان بالاییها را می‌گویم. بله، اینها می‌خواستند با ارعاب و هو و جنجال، کار را انجام بدهند. لهذا، به ایشان هیچ تعرّضی نکردند. هر کدام ضعیف بودند و ضعیف‌ القلب بودند، شرکت می‌کردند و هر کدام قوی بودند، نمی‌کردند. ما باید از اینها عبرت بگیریم، از این مسائل. با تبلیغات مختلف، نه همان با زور، با تبلیغات مختلف، این مسائلی که داشتند و آن مطالبی را که خودشان مطالعه کرده بودند و موانع را پیدا کرده بودند با تبلیغات دامنه‌دار از هر نحو، قلمها و نطقها و روزنامه‌ها و همه چیز به …

برکت نهضت در دیدار و آشنایی با علمای سراسر کشور

یکی از برکات این نهضت این است که ما سابقاً، آقایان و علمای بزرگی که در اطراف کشور بودند ملاقات نمی‌کردیم و نمی‌شناختیم و حالا با آقایان ملاقات می‌کنیم؛ از نزدیک می‌آیند زیارتشان می‌کنیم و هم به آنها دعا می‌کنیم و از آنها هم دعا می‌خواهیم.

قیام علمای اسلام در برابر فسادکاری رضاخان

ما می‌خواهیم ببینیم که این ملت ما چه می‌گفتند. از اول که رضاخان سرکار آمد و مشغول به فسادکاری شد، و قیام کردند علمای اسلام، از آذربایجان یک دفعه، از خراسان یک مرتبه، بعدش هم باز یک دفعه دیگر، و از اصفهان یک دفعه، که علمای ایران هم تقریباً از بسیاری جاها به اینها ملحق شدند، اینها می‌خواستند جنگ بکنند؟ چه‌ می‌گفتند اینها؟ مردم در 15 خرداد چه می‌گفتند؟ این 15 خردادی که فردا سالروزش هست، مردم چه می‌گفتند که مستحق این بودند که آن طور که گفتند پانزده هزار مظلوم را اینها به خاک و خون کشیدند، و از قراری که می‌گفتند هدایتش هم خود شخص شاه مخلوع می‌کرده. اینها چه …

نقد بدگویی به علما

… نمی‌فهمند اینها را. این چه مصیبتی است که در این مملکت پیش آمده. این چه برنامه‌ای است که برای شما ریختند از طرفین. از همه طرف برنامه ریختند. هی شلوغ می‌کنند. هرجا یک اعتصاب. هرجا یک جنبش. هر جا یک فساد. هر روز یک اجتماعات، نطق و که و چه. فحاشی به این و آن. بدگویی به علما. بدگویی به کسان دیگر. این چه معنایی است که ما گرفتارش هستیم در این مملکت. چرا باید اوضاع یک مملکت این طور باشد؟ چرا باید خود اهل مملکت به جان هم افتاده باشند حالا؟

لزوم همکاری هیئت با علمای اعلام و معتمدان محل

… هستید- مامور می‌باشید با هیاتی که به این جانب معرفی خواهید نمود به استانهای کشور سرکشی نموده؛ پس از رسیدگی به شکایات مردم، از موارد اختلاف، و اشخاص مختلف گزارشی تهیه نمایید، تا درباره آنان تصمیم مقتضی گرفته شود تا در محاکم صالحه رسیدگی و متخلفین مجازات شوند. لازم است در هر نقطه با علمای اعلام و معتمدین محل، تماس گرفته و با همکاری آنان ماموریت را انجام دهید. بدیهی است تمام قشرهای مختلف کشور در این امر مهم از هیات ویژه پشتیبانی می‌نمایند، و موضوعات مورد اختلاف را با این هیات مطرح می‌نمایند.

ارجاع مردم به پرسش از علمای تبریز

… کشیده خواهند شد. اینها را دستگیر خواهند کرد. خود آذربایجانیها اینها را دستگیر کنند تا ما محاکمه کنیم اینها را. و این دشمنهای اسلام را؛ دشمنهای ایران را به جزای خودشان برسانیم. متوجه باشند روستائیان محترم. آنهایی که در بلاد متفرق هستند، و از تبریز بودند. از علمای تبریز سوال کنند. وقتی که می‌آیند در شهر تبریز، بروند از علما سوال کنند. دست به کاری نزنند که اسباب این بشود که اسلام از دستتان برود یا اینکه کشتاری بشود. ما اگر بخواهیم اینها را با اسلحه از بین ببریم، همان خود تبریز اینها را از بین می‌برد، اگر ما بگوییم. لکن ما نمی‌خواهیم این طور بشود. ما می‌خواهیم آرامش باشد. ما می‌خواهیم …

وظیفهٔ آگاه‌سازی مردم دربارهٔ قضیهٔ شوراها

الآن ملاحظه می‌کنید که یک مسئله مشکلی که پیش ما هست، و باید آگاه بشوید همه و آگاه کنید همه را، و علمای اسلام آگاه کنند همه را، قضیه شوراهاست. قضیه شوراها را یک امر سطحی و یک امر کوچک نشمرید. این شوراها اختیاراتی دارند که به واسطه آن اختیارات می‌توانند مسائل ما را ضایع کنند؛ و می‌توانند مسائل اسلامی را جلو ببرند. بدانید که الآن دنبال اینکه اعلام این شده است که شوراهای شهر را بناست تشکیل بدهند، …

همکاری و مشورت با علمای محل در اصلاح امور مذهبی و اجتماعی شهر

… زندانیان و اصلاح امور مردم، بدین وسیله جنابعالی به سمت قاضی شرع در دادگاه انقلاب اسلامی بروجرد منصوب می‌شوید که ان شاء الله تعالی زودتر به پرونده‌ها رسیدگی و حکم الهی را درباره متهمان اجرا نمایید؛ و افرادی را که مشمول عفو عمومی می‌شوند از زندان آزاد کنید. و در مورد اصلاح امور مذهبی و اجتماعی شهر نیز با همکاری و مشورت علمای اعلام محل و مومنین محترم اقدام نمایید. از خدای تعالی توفیقات همگان را در راه خدمت به اسلام و مسلمین خواستارم. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

نابغه بودن بسیاری از علمای نابینا

در روایت است که بعضی از انبیاء بودند که عضوی را نداشتند، دست و پا هم حتی نداشتند. حضرت می‌فرماید می‌بینم فلان را که- الآن من درست یادم نیست- دست و پا نداشتند، نبی بودند البته مُرْسَل به آن معنی نبودند اما نبی بودند. بسیاری از علما، بسیاری‌ از نوابغ بودند که چشم نداشتند، در زمان ما هم بعضی‌ها را ما ملاقات کردیم که از علما بودند؛ نابغه بودند؛ اطلاعات زیاد و وسیعی داشتند؛ انسان بودند. هیچ از این معنا نگران نباشید که حالا شما صاحب یک حسّی نیستید. شما معنویاتتان را ان شاء الله تقویت کنید؛ روحتان را تقویت کنید؛ و از همه بصیرها شما ان شاء الله بصیرتر باشید. خداوند ان شاء الله شما را حفظ کند؛ و همه ما را برای اسلام خدمتگزار کند و همه ما این …

لزوم همکاری و مشورت با علمای محل

مقتضی است در این موقع که انقلاب احتیاج زیادی به سازندگی دارد جنابعالی مسافرتی به مناطق آذربایجان شرقی و غربی بنمایید و از نزدیک به کمیته‌های محل رسیدگی کنید و هر جا کمبود و یا اختلافی مشاهده کردید در رفع آنها اقدام نمایید و در تقویت موسسات مذهبی به هر نحو صلاح می‌دانید کوشا باشید و همه جا از همکاری و مشورت با علمای اعلام محل- ایدهم‌الله تعالی- و مومنین محترم دریغ ننمایید و سعی کنید وحدت کلمه و اتحاد پیوسته محفوظ بماند و از اختلاف و تفرقه پرهیز نموده و مردم را برحذر دارید. از خدای تعالی ادامه توفیقات آن جناب و عموم آقایان محترم را در راه ترویج شریعت مقدسه و اعلاء کلمه طیبه اسلام خواستارم.

قدردانی از علما و خطبای مشهد در سنگر مسائل دینی

و من از همه شما تشکر می‌کنم و از همه علمای بزرگ مشهد، آیت الله،[2] همه آیات عظام را که الآن در اینجا تشریف دارند، و همه علمای اعلام که اظهار تفقد می‌کنند به من و همه خطبا و همه اعاظم از فضلای مشهد مقدس، که در سنگر جلو هستند راجع به مسائل دینی، من از همه شما تشکر می‌کنم؛ و دعاگوی همه شما و خدمتگزار همه شما هستم.

لزوم مشورت و همکاری با علمای محل در همهٔ کارها

… جناب مستطاب ثقه الاسلام و المسلمین آقای حاج سید عبد الله ضیایی- دامت افاضاته- در شهرستان رشت و حومه به کار کمیته‌ها رسیدگی و تصفیه کنید؛ و نسبت به مشکلات مالی که دارند اقدام نموده ضمناً آنان را به اتحاد و یگانگی دعوت نموده، از اختلاف و تفرقه بر حذر دارید. و در تمام کارها با علمای اعلام محل- دامت افاضاتهم- مشورت و همکاری داشته باشید. از خدای تعالی ادامه توفیقات همگان را خواستارم. و السلام علیکم و رحمه الله.

محرومیت علما از آزادی و تبعید و حبس آنان در دوران پهلوی

… همه را از خدای تبارک و تعالی خواستارم. شما محرومیت خودتان را اطلاع دارید، تمام مردم ایران در دوره این پدر و پسر محروم بودند. محروم از آزادی، محروم از استقلال. جوانهای ما در همه اطراف ایران در حبس و شکنجه به سر برده‌اند و محروم از آزادی و استقلال بوده‌اند. علمای ایران محروم از آزادی بوده‌اند و بسیاری از آنها در تبعید و حبس به سر برده‌اند. مردم تهران، این محلاتی که «زاغه‌نشین» گفته می‌شود یا «چادرنشین»، شاید از محلهای شما محرومتر باشند. اینها در خانه‌های گلی یا زیر چادر، هر یک با چندین عائله به سر می‌برند؛ مثل یک سوراخی که جانورها در آنجا باشند! ایران یک حبسی بود از برای همه اهالی محترمش، و …

پیروی مردم از علمای خود در شرکت در نهضت

حفظ وحدت کلمه وظیفه همگانی‌من به وسیله حضرات علمای اعلام و حجج اسلام به همه اهالی آن طرف، اهواز و خرمشهر و آبادان و سایر جاها، سلام می‌فرستم و از همه آنها می‌خواهم که به تَبَع علمای اعلامشان، در این مسائل- در این نهضت شرکت کنند و پافشاری کنند و تایید کنند از این کارهایی که در مرکز می‌شود برای به اتمام رساندن این نهضت. من از همه آنها خواهانم که دست از این نهضت برندارند؛ وحدت کلمه را حفظ کنند. رمز موفقیت شما تا این حد که یک سلطنت دو هزار و پانصد ساله قلدری را شکستید و منهدم کردید، رمز این پیروزی، وحدت کلمه ملت ایران بود؛ یعنی این وحدت کلمه باعث شد که نه شاه با تمام قوایی که …

امکان شرکت در کمیته به‌صورت عضو کامل یا عضو ناظر

- ما کمیته‌ای را مامور خواهیم کرد که به منظور تشکیل یک مجلس به مشورتهای لازم اقدام کند. ملت یک بار اراده خود را به داشتن یک حکومت اسلامی اعلام کرده است، ولی اگر از نظر حقوقی رفراندمی هم لازم باشد، ما مخالف آن نخواهیم بود. این کمیته از افراد مومن تشکیل می‌شود و ممکن است علما هم به صورت عضو کامل و یا عضو ناظر در آن شرکت کنند.

وظیفهٔ علما و خطبا در تذکر به کشاورزان دربارهٔ کشت مواد غذایی

2- لازم است علمای اعلام بلاد و خطبای محترم به کشاورزان عزیز کشور تذکر دهند که امسال در کشت مواد غذایی خصوصاً گندم همت فراوان کنند و از کشت چیزهایی که‌ دولت مجرم به اجانب می‌دهد احتراز نمایند. از این خائنان بعید نیست که قحطی مصنوعی به وجود آورند. من از مردم ایران تقاضا دارم که در این امور به کشاورزان محروم کمک نمایند.

بی‌اعتباری عالمی که مردم را به سکوت فراخواند

… سه ماه بعدش این کار را کردی. تو امروز در عین حالی که می‌گویی من اشتباه کردم و دیگر نمی‌کنم از این کارها و دیگر- عرض می‌کنم که- تعهد کردم که تکرار نشود، در عین حال داری انجام همین کثافتکاریها را می‌دهی و همین جنایتکاریها را؛ آن وقت مردم چطور بپذیرند از تو؟ مثلًا فرض کنید اگر- خدای نخواسته- یک عالِمی بیاید به مردم بگوید ساکت بشوید، چطور مردم گوش‌ کنند به حرف این عالم؟ که خوب می‌گویند این عالم- خیلی خیلی بخواهند تادّب کنند[5] می‌گویند- این عالم اشتباه کرده است و الّا می‌گویند آدمِ درباری [است‌]! خیلی بخواهند ادب کنند می‌گویند خوب این آقا آدم ساده‌ای است، آدم صافی است، و نفهمیده که این چه جور جنسی است! ملت نمی‌شود، آقا نمی‌شود ملت را دیگر این قدر نفهم حساب کرد! یک ملتی که ایستاده و دارد فریاد می‌زند و حق مشروع خودش را دارد مطالبه می‌کند، این را دیگر نمی‌شود با این چیزها خوابش کرد.

سپاس از اقشار مردم برای تنها نگذاشتن علمای اسلام

و من از خدای متعال سلامت همه را خواهانم. و من تشکر خودم را به همه طبقات، به همه از اینکه علمای اسلام را تنها نگذاشتند و همه جبهه‌ها خصوصاً علمای اعلام، خصوصاً بازاریها [ی‌] بزرگوار، من تشکر از همه آنها می‌کنم. و از همه آنها استدعا دارم که هم دعا به اسلام بکنند، و هم جبهه‌های خودشان را محکم کنند و واحد کنند. و کلمه واحده باشد و آن کلمه واحده، قطع ایادی ظَلَمه و ایادی اجانب باشد؛ بلکه این مملکت یک سر و سامانی پیدا بکند و دست اجانب از آن کوتاه بشود؛ منافعی که خود …

حبس و شکنجهٔ علما و دانشجویان در رژیم شاه

… خیانتکار به ملت و اسلام را برمی‌چید. اسلام در دولت تو نقشی ندارد که تمام مخازن کشور را در اختیار دشمنان اسلام گذاشته‌ای برای چند روز زندگی ننگین؛ مذهب نقشی ندارد که از یک طرف کاخهای آسمانخراش مشتی مفتخوار و در کنار آن کوخهای محقر مساکین و فقرا و مومنین است؛ مذهب نقشی ندارد که علمای محترم آن در حبس و شکنجه به سر می‌برند و فرزندان اسلام چه دانشگاهی و چه دانشجویان علوم اسلامی مورد هَتْک و لَطْم و شکنجه واقع می‌شوند؛ اگر مذهب نقشی داشت به مثل بستگان هیچکاره تو مجال نمی‌داد که سلب آزادی از دوشیزگان دانشگاه و سایر مدارس کند؛ اگر اسلام نقشی داشت به مثل شماها مجال نمی‌داد که زمزمه تغییر تعطیل جمعه مسلمین به تعطیل مسیحیان شود، به عذر سودجویی.

نهی رژیم عراق از برخورد بی‌رحمانه با علمای دین و مؤمنان

… همراه دارد. رضا شاه پهلوی نیز- مانند شما- بیگناهان را به زندان و شکنجه و به دار می‌کشید، و از هیچ جنایتی نسبت به ملت ایران کوتاهی نکرد، لیکن سرانجام پا به فرار گذاشت و نتوانست به سلطنت ادامه دهد. آدمکشیها و خونریزیها نمی‌تواند این حکومت را برای شما بیمه کند. خوب است که از سرنوشت دیگران عبرت بگیرید و با اسلام و علمای دین و مردم مومن و مسلمان، این گونه بی‌رحمانه برخورد نکنید. [نزدیک به این مضامین‌]

قدردانی از زحمات علمای پاکستان و افغانستان

مرقوم شریف واصل و از مضمونش مطّلع شدم. قبل از وصول مکتوب شما مرقومی از جناب حجت الاسلام آقای شریعت[1] واصل شد، و بعض مطالب که مرقوم داشتید. ایشان نیز مرقوم داشته‌اند. زحمات جنابعالی و سایر اعلام آنجا[2] موجب تقدیر و تشکر است؛ امید است منظور نظر مبارک ولی امر- عجل الله فرجه- باشد. جناب ...[3] فرموده‌اند که از نصفِ مجاز که به وکلا داده شده است، نصف صرفِ مدرسه شود تا ان شاء الله تعالی مدرسه به وضع خوبی اداره شود.

رجوع حاکمان به علما برای تشریح حقایق اسلام

باید اسلام را آن طور که هست معرفی کنند؛ مکلفند اینها. کسانی که خدای تبارک و تعالی به آنها ریاست داده است مسئولیت دارند در مقابل ریاستشان؛ باید اسلام را آن طور که هست معرفی کنند. باید یک برنامه رادیویی برای معرفی اسلام تهیه کنند؛ باید به علمای اسلام رجوع کنند تا اینکه آنها حقایق اسلام را برایشان تشریح کنند و آنها در اذاعه[4] و در رادیوها و در سایر مطبوعات نشر بدهند.