رفتن به محتوای اصلی

علماگروه و سازمان

نام‌های دیگر: علما و دانشمندان، علمای شیعه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

عالمان دینی و نقش و مسئولیت آنان در جامعه و تاریخ.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:گفتگو با علی امینی (نخست وزیر) در مورد مشکلات و نابسامانی‌های جامعه «1»— ۱۳۴۰/۱۰/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۰ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۰۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

در هیچ کشور و انقلابی جز انقلاب بعثت و رسالت و زندگی ائمه هدی‌- علیهم السلام- و انقلاب اسلامی ایران سراغ نداریم که رهبران انقلاب آن قدر آماج حملات و کینه‌ها گردند. و این به خاطر صداقت و امانتداری است که در وجود علمای متعهد اسلام متبلور است. مسئولیت‌پذیری در کشوری که با محاصره‌ها و مشکلات اقتصادی و سیاسی و نظامی مواجه است کار مشکلی است. البته روحانیون متعهد کشور ما باید خودشان را برای فداکاریهای بیشتر آماده کنند؛ و در مواقع لزوم و ضرورت از آبرو و اعتبار خود برای حفظ آبروی اسلام و خدمت به محرومان و پابرهنگان استفاده کنند. و جای بسی سپاس و امتنان است که ملت رشید و دلاور ایران قدر خادمان واقعی خود را می‌شناسد، و فلسفه عشق و ارادت خود را به این نهاد مقدس در یک کلمه خلاصه می‌کند. علما و روحانیون متعهد اسلام هرگز به آرمان و اصالت و عقیده و هدف اسلامی ملت خیانت نکرده و نمی‌کنند. البته تذکر این نکته لازم است که در تمام نوشته‌ها و صحبتها هر وقت نام «روحانیت» را به میان آورده‌ام و از آنان قدردانی نموده‌ام، مقصودم علمای پاک و متعهد و مبارز است؛ که در هر قشری ناپاک و غیر متعهد وجود دارد. و روحانیون وابسته‌ ضررشان از هر فرد ناپاک دیگر بیشتر است. و همیشه این دسته از روحانیون مورد لعن و نفرین خدا و رسول و مردم بوده‌اند؛ و ضربات اصلی را به این انقلاب، روحانیون وابسته و مقدس مآب و دین فروش زده‌اند و می‌زنند. و روحانیون متعهد ما همواره از این بی‌فرهنگها متنفر و گریزان بوده‌اند. من به صراحت می‌گویم ملیگراها اگر بودند، به راحتی در مشکلات و سختیها و تنگناها دست ذلت و سازش به طرف دشمنان دراز می‌کردند؛ و برای اینکه خود را از فشارهای روزمره سیاسی برهانند، همه کاسه‌های صبر و مقاومت را یکجا می‌شکستند و به همه میثاقها و تعهدات ملی و میهنی ادعایی خود پشت پا می‌زدند. کسی تصور نکند که ما راه سازش با جهانخواران را نمی‌دانیم. ولی هیهات که خادمان اسلام به ملت خود خیانت کنند! البته ما مطمئنیم که در همین شرایط نیز آنها که با روحانیت اصیل کینه دیرینه دارند و عقده‌ها و حسادتهای خود را نمی‌توانند پنهان سازند آنان را به باد ناسزا گیرند. ولی در هر حال آن چیزی که در سرنوشت روحانیت واقعی نیست سازش و تسلیم شدن در برابر کفر و شرک است. که اگر بند بند استخوانهایمان را جدا سازند، اگر سرمان را بالای دار برند، اگر زنده زنده در شعله‌های آتشمان بسوزانند، اگر زن و فرزندان و هستی‌مان را در جلوی دیدگانمان به اسارت و غارت برند هرگز امان نامه کفر و شرک را امضا نمی‌کنیم.

شاهدها (۲۷۲ پاراگراف)

وظیفهٔ علما در ارشاد مردم دربارهٔ حکومت عدل و حکومت اسلامی

… حکومتها، به حکومتهای جائر، به استاندارهای همه جا، به ژاندارمریهای همه جا، به ارتش، هر جا که هست، به اجزای ادارات، به نخست‌وزیری، به کذا، به همه اینها ما اعلام می‌کنیم که آقای مهندس بازرگان حکومت شرعیه دارد از قِبَل من؛ و بر همه واجب است که اطاعتش را بکنند. و شما آقایان هم که از اهل علم و از علما هستید مردم را ارشاد کنید. و اگر بناست که به جاهای دیگر هم بروید، بروید به همه جا و مردم را ارشاد کنید و به آنها بفهمانید که مساله مسئله حکومت عدل است، مساله مسئله حکومت اسلامی است. و ما امیدواریم که بعد اختیار به دست خود شما بیفتد و مجلس را خود شما تعیین‌ کنید. ما پنجاه سال است که مجلسمان مجلس شاهنشاهی بوده، نه مجلس ملی بوده، و حالا ما می‌خواهیم مجلس ملی درست کنیم؛ اختیار دست خود مردم، وکلا را خود مردم تعیین بکنند؛ سرنوشت خودشان به دست …

تناقض اهانت پیشین شاه به علما و مراجع با ستایش بعدی آنان

شما از اول دیدید چند جور اینها حقه بازی کردند. خدعه می‌خواستند بکنند. یکی آمد مقابل مردم: ای علما، ای مراجع عظام، ای علمای اعلام، ای چه! ای چه! ما یک کارهایی کردیم و اشتباهاتی کردیم و حالا از این اشتباه برگشتیم! همین علمای اعلام و مراجع عظامی که در آنجا می‌گوید که اینها مثل «حیوان نجس» می‌مانند، از ایشان احتراز کنید![2] همین علمای اعلامی که این آقا می‌گوید که «اینها مثل کرمهایی می‌مانند که توی نجاست می‌لولند»[3] آن روز منطقش آن بود! حالایی که دُمش را گرفتند و گیر افتاده، حالا روباه بازی در آورده «علمای اعلام و مراجع عظام» می‌گوید! این جز خدعه چیزی هست؟ همین آدمی که در همان حال «علمای اعلام و مراجع عظام» می‌گوید و در مقابل مردم و ملت می‌ایستد و [اظهار پشیمانی‌] می‌کند، همین آدم دولت نظامی می‌گذارد در همان روز! این [شخص‌] ما را مثل اینکه خیلی نادان می‌داند! یا خودش احمق است که خیال …

وظیفهٔ بیدار کردن مردم و آگاه کردن آنان به وظایف شرعی

بر حضرات علمای اعلام ایران است که مردم را با اطلاعیه‌ها بیدار کنند و آنان را به وظایف شرعیه خود آگاه نمایند مجازات اشخاص جنایتکار و مجرم، بعد از اثبات جنایت، با محاکم صالحه است نه با اشخاص متعارف. از خداوند تعالی قطع دست جنایتکاران را خواستارم. و السلام علیکم و رحمه الله.

رد ادعای قیام علما به‌سبب از دست دادن زمین‌هایشان

… طراح اصلاحات ارضی یعنی امریکا و سایر دول استعماری اقدام به اصلاحات! کرده است، زیرا نتیجه اصلاحات ارضی شاه، این شده است که امروز در حدود نود درصد مواد غذایی ایران از خارج بخصوص از امریکا تامین می‌شود، و نتایج خانمانسوز اصلاحات شاه به همین جا تمام نمی‌شود. مزدوران شاه گفته‌اند که علمای مذهبی به دلیل اینکه اصلاحات ارضی زمینهای آنان را از دستشان بیرون برده، علیه شاه قیام کرده‌اند. کدام زمینها؟ کدام یک از علمای دینی از مالکین ایرانی بوده‌اند. زندگی علمای دینی که با سادگی در حد مردم معمولی است، آیا نیاز به زمینداری دارد؟! تمام دروغهای شاه و حامیانش برای ملت ایران روشن شده است. ابعاد خیانت شاه در زمینه مسائل اقتصادی به این مسائل تمام نمی‌شود. شاه از آزادی زنان صحبت می‌کند. آزادی کدام زن؟! در ایران زنان با شخصیت که خواستار حقوق انسانی خود هستند و اکثریت زنان ایرانی را تشکیل …

امید به ملت ایران و به‌ویژه علمای اعلام

… حضرات آقایان واصل، سلامت و سعادت آقایان را از خداوند تعالی خواستار است. از پشتیبانی و تفقدات آقایان متشکرم. امید است با همراهی و تعاضد[1] علمای اعلام بلاد و هدایت سایر مسلمین و وحدت کلمه با شعار واحد، توفیق حاصل شود که دست دشمنان ملت و اسلام بکلی کوتاه شود. این جانب از این راه دور چشم امیدم به ملت ایران- عموماً- و به علمای اعلام- خصوصاً- دوخته است و از ادعیه خالصه آقایان استمداد می‌نمایم. رجای واثق دارم که تشبثات مخالفین ملت به جایی نرسد؛ و ملتی که بپاخاسته و با روشنفکری راه خود را یافته است، به پیروزی نهایی دست یابد.

اهانت شاه به علما و بازاریان متدین قم

… راه برود، از توی یک کوچه‌ای شروع کرد رفتن! بعد رفتند گفتند آقا راه این طرف است، بفرمایید! [خنده حضار] از این راه هدایتش کردند آمد. و وقتی که رفت ایستاد در بیرون صحن؛ ایستاد صحبت بکند. در حرکاتش هم که می‌پرید بالا و می‌پرید پایین، باز مردم یک حرفهایی داشتند! و رفت ایستاد و بازاریهای متدین قم را به حرفهای نامربوط بست؛ گفت ریشوهای کذا! از این حرفهای نامربوط. به‌ علما که بدتر گفته است دیگر؛ حیوان نجس! از این مسائل.

شکنجه و حبس طولانی علما در رژیم شاه

… که می‌خواهد این آدم باشد، من نمی‌توانم به او بگویم مسلمان هست. آن کسی که دست می‌دهد به دست جانی، او را دیگر ما آدم نمی‌دانیم. اگر مسلمان هم باشد آدم نیست و مسلمان هم‌ نمی‌تواند باشد. زجر ما این است؛ نه اینکه زجر ما این است که ما را حبس کردند یا زندان بردند. زجر ما این است که پای علما را اره کردند آقا! توی روغن سوزاندند! زجر ما این است که ده سال، پانزده سال، هشت سال، هفت سال، علمای ما در حبس بودند. پدر این آقا[7] چند سال در حبس بوده است؛ این زجر ماست. حالا از حبسْ اینها آمده‌اند بیرون. بله، «زندانیهای سیاسی را ما رها کردیم»! یا به اصطلاح خودشان: «عفو کردیم»! تمام شد؟ از زندانیهای سیاسی، زندانی‌ای که ده سال در آنجا زجر دیده، عالم بزرگوار را توی صورتش …

لزوم هدایت همهٔ قشرهای ملت به همراه دیگر قشرهای پیشرو در این فرصت الهی

اکنون که ملت غیور ایران با نهضت عظیم اسلامی بپاخاسته و با مشت گره کرده در مقابل دستگاههای ستمگری و چپاول چون سدی آهنین ایستاده و پایه‌های بنیادهای آن یکی پس از دیگری فروریخته یا در حال فروریختن است، بر جناحهای پیشرو از مراجع عظام و علمای اعلام مذهب و خطبای محترم و مدرسین و دانشمندان تا رجال سیاسی و روشنفکران دانشگاهها و بازارها و کارمندان محروم و کارگران مظلوم روشنفکر، لازم است این فرصت الهی را از دست نداده، بی‌امان جمیع اقشار ملت را به پیش هدایت کنند؛ و از خواست ملت که برچیده شدن نظام سلطنتی و قطع دست اجانب از دخالت در مقدرات کشور و از غارتگریها، و قیام جمهوری اسلامی ضامن آزادی و استقلال به جای رژیم سلطنتیِ منشا تمام بدبختیها و عقب‌ماندگیها سر مویی تخلف و عقب‌نشینی نکنند، که آن هدر دادن خون جوانان عزیز …

گسترش مقصد نهضت در سراسر کشور به وسیلهٔ علمای آگاه

اینجانب انتظار دارم که جنابعالی در شعاع نفوذ خود مستقیماً و در سایر اقطار به وسیله علمای آگاه این مقصد الهی را بسط دهید که دست خیانت اجانب و عمال آنها از این مملکت اسلامی به خواست خدای تعالی قطع شود و ملت مسلم به آزادی و استقلال دست یابد و از جنابعالی امید دعای خیر برای حسن عاقبت دارم.

قیام مراجع و علمای شهرها بر ضد شاه و اعتراض علمای تهران

این سی شهر و این همه ایران- به منطق شاه- از خارج کشور با تذکره[4] قاچاقی وارد ایران شده‌اند و یک عده معدود آشوبگرند اینها! تمام مراجع اسلام، تمام علمای بلاد- از اول تا آخر- که بر ضد این شخص قیام کرده‌اند و آن طوری که امروز اطلاع داده‌اند پنجاه و شش نفر از علمای تهران از رفتن به مسجد- اعتراضاً به این کارها- خودداری کردند و اعلان کردند که نمی‌روند به مسجد برای خاطر اعتراض بر اینها، اینها همه با تذکره قاچاقی از بیرون آمده‌اند و یک عده آشوبگرند! اخلالگرند! علمای تهران، علمای قم، علمای خراسان، علمای آذربایجان، علمای یزد، علمای کرمان، علمای همه‌ جا، اینها مشتی آشوبگر هستند! آنکه آشوبگر نیست محمد رضا خان است! این آشوبگر نیست! این مصلح است! این دارد ما را به «دروازه تمدن بزرگ» وارد می‌کند!

دست کشیدن علمای تهران از نماز جماعت و تعطیلی حوزهٔ قم در اعتراض

این علمای تهران که الآن بنا دارند- از قراری که امروز اطلاع رسیده است- که اعتراضاً دست از جماعت بردارند و این حوزه قم که الآن در حال تعطیل و انعطال[6] است- اینها همه- یک مشتی اوباش هستند که از خارج مرز با تذکره‌های دروغی آمده‌اند در ایران! آذربایجانیها همه شان که همچو قیامی کرده‌اند که بی‌سابقه- تقریباً- بوده است، همچو تعطیلی کردند که بی‌سابقه بوده است، اینها هم یک مشتی اراذل بودند! یزدیها هم همین طور. همه ایران، تمام ایران یک مشتی اراذل- به اصطلاح اینها- هستند که اینها نمی‌فهمند چه می‌گویند! …

لزوم حفظ مقام آقایان و جلوگیری از جسارت و حتی گله

5- نسبت به آقایان خصوصاً آقای شریعتمداری در منزل حضرت عالی حتی یک کلمه انتقاد نشود. لازم است حفظ این مقامات بشود. هر کسی خواست جسارتی بکند جلوگیری فرمایید. اصلًا محضر شما باید مبرّا باشد از این نحو امور. خود حضرت عالی حتی گله هم نکنید، اثری جز مفسده ندارد.

امید به مقبولیت آقایانِ متنبه‌شده که مسیر خود را عوض کرده‌اند

حضرات آقایان هم که بحمد الله تنبه پیدا کرده‌اند و مسیر خود را قدری عوض کرده‌اند، امید است که مورد توجه طبقات قرار گیرند و اختلافات و تفرقه‌ها از بین برود یا لا اقل تخفیف پیدا کند.

زندان و تبعید علما و ادامهٔ مخالفتشان با شاه پس از آزادی

… مسلمان مگر می‌شود مایل باشد به اینکه یکی زنده باشد و ظلم کند، آدم بکشد؟ رابطه داشته باشد با یک کسی که آدم می‌کشد، عالِم می‌کشد، علما را می‌کشد؟ ما الآن چقدر علمای بزرگ و عرض می‌کنم، مدرسین عالیمقام تو [ی‌] حبسها، توی تبعیدگاهها داریم، می‌دانید شما؟ الآن چند نفر از این علمای ما توی زندانند و چند نفر از این علمای ما در تبعیدگاهها دارند به سر می‌برند؛ مع ذلک همینها بودند که تبعید شده بودند قبلًا؛ حالا که آمده‌اند همینها بودند که مشتشان را گره کردند و بر خلاف دولت صحبت کردند و بر خلاف شاه صحبت کردند؛ دوباره هم گرفتار شدند. همین آقای محترمی که- جوان بزرگواری که- در همین دیروز، در عصر فاتحه دیروز آن صحبتها را کرده، این حبس بود و این- عرض می‌کنم که- تبعید بود و مظنونِ این است بلکه شاید بیشتر از ظن، که این هم حالا یا گرفتندش یا فردا بگیرند. اما از حبس درآمده و مشتش را گره کرده. بچه …

ناسازگاری عالم و مسلمان بودن با موافقت با قتل عام و تغییر تاریخ اسلام

کدام عالِم با تو می‌تواند موافق باشد؟ مگر می‌شود که یکی عالِم باشد، اسمش را روحانی بگذارد، اسمش را عالِم بگذارد، و با قتل عام موافق باشد؟ مگر می‌شود یک نفر مسلمان باشد، یک نفر به اسلام اعتقاد داشته باشد، و با تبدیل تاریخ اسلام به تاریخ کفار موافق باشد؟ مگر می‌شود یک نفر مسلمان باشد و با این ستور،[12] [با] کشف حجاب مبتذل موافق باشد؟ زنهای ایران هم قیام کردند بر ضدش و تودهنی به او زدند که ما نمی‌خواهیم این طور چیز را، ما باید آزاد باشیم. و این مردک می‌گوید آزادید لکن- باید حتماً- آزادید اما باید حتماً بدون …

اسارت و هتک علما و برداشتن عمامه‌ها در دوران رضاخان

… اینها به طور اطمینان در تواریخ محفوظ است و ان شاء الله به انقراض این دودمان سیاهرو تاریخها بیرون می‌آید و نوشته‌ها بیرون می‌آید و ان شاء الله شماها ببینید، و اگر ماها و شماها ندیدیم نسلهای بعد خواهند دید، اگر بتوانند تشریح کنند آن جنایاتی که آن مرد کرد. چه خونها ریخت، چقدر از علما را اسیر کرد، چقدر به اسم اتحادِ شکل به این ملت بیچاره فشار آوردند، و چقدر مظلومها را کتک زدند، و چقدر علما را هتک کردند، و چقدر عمامه‌ها را از سر اهل علم برداشتند. و این مرد بی‌صلاحیت وقتی که ترکیه رفت، آنجا دید که آتاتورک یک همچو کارها و همچو غلطهایی کرده است، از همان جا- از قراری که آن وقت می‌گفتند- تلگراف کرده است به عمال خودش که مردم را متحد الشکل کنید. آن وقت منتها به عذر اینکه این زارعین از باب اینکه در آفتاب …

آزار، تبعید و قتل علما و اجبار آنان به شرکت در جشن‌ها با همسرانشان

یک رشته فشارهای زیاد دنبال همین اتحاد شکل بود و جنایات. چقدر علما را در این قضایا اذیت کردند، تبعید کردند، بعضی را کشتند. و بهانه دومی که باز به تقلید از آتاتورک بی‌صلاحیت- آتاتورک مسلحِ غیر صالح- باز انجام داد، قضیه کشف حجاب [بود] با آن فضاحت. خدا می‌داند که به این ملت ایران چه گذشت در این کشف حجاب. حجابِ انسانیت را پاره کردند اینها. خدا می‌داند که چه مخَدراتی[4] را اینها هتک …

تبعید علمای اصفهان و آذربایجان به سبب اعتراض در دوران رضاخان

… آن وقت این مفاسد از آن پیدا می‌شود. و آن جنایاتی- کشتار عامی- که در مسجد گوهرشاد واقع شد و دنبال آن علمای خراسان را گرفتند آوردند به تهران حبس کردند؛ علمای بزرگ را حبس کردند و بعضی شان [را] هم محاکمه کردند و بعضی شان [را] هم کشتند. اسلحه در دست بی‌عقل بود. علمای اصفهان، علمای آذربایجان، اینها، به مجرد اینکه کلمه‌ای گفتند، یک نهضتی کردند، اینها را گرفتند و تبعید کردند و بردند به جاهایی. علمای آذربایجان مدتها ظاهراً در سُنْقُر بودند. و مرحوم آقا میرزا صادق آقا- رَحِمَهُ الله- تا آخر هم نرفت به تبریز. یک رشته هم در زمان آن مرد خبیث این رشته‌ها بود که چه کردند و قابل ذکر نیست یعنی من که حافظه ندارم، کسی هم حافظه داشته باشد با یک مجلس و دو مجلس نمی‌شود این مصایب را ذکر کرد.

مخالفت همهٔ علما و ائمهٔ جماعت تهران، ولایات و قم با اصلاحات شاه

… یک عالِم تو پیدا کردی که موافق با انقلاب خونین تو باشد، حق داری بگویی همه علما. این معممی که خودت درست کردی را بگذار کنار، اینکه عالِم نیست. معممی که خودت عمامه سرش گذاشتی و می‌رقصانیش هر جوری دلت می‌خواهد، خوب، البته در هر جا یک همچو چیزی یکی- دو تا هست. اما تو در ائمه جماعت تهران یک امام جماعت پیدا کن که موافق با تو باشد؛ که بگوید من موافقم. در تمام ائمه جماعت ولایات یک امام جماعت پیدا کن که بگوید من با تو موافقم. در قم تو یک ملا پیدا کن که بگوید من با تو موافقم. خوب، حیا در کار نیست. همه مفسده‌ها را انجام می‌دهند، همه کارهای خلاف را انجام می‌دهند، و بعد برای اینکه مردم را بازی بدهند می‌گویند که «با من همه علما موافقند، یکی هم که اهل اینجا نیست مخالف است»!

تردید در مخالفت علمای ایران با حزب رستاخیز

تا کنون اثری از نزدیکی حضرات به چشم نمی‌خورد، تا بعد چه شود. به نظر من بعید است که آقایان ایران در موضوع حزب مخالفتی بکنند؛ اگر چنین بود در اینجا منعکس می‌شد. در هر صورت اگر کرده باشند خیلی به موقع و خوب است.

لزوم جلوگیری علما و اولیای امور از هجرت‌های موجب هتک اسلام

هجرت از دار الاسلام به دار الکفر که مستلزم این نحو کبایر موبقه شود حرام و از کبایر است بلکه کار کردن برای کفار که مستلزم وَهْنِ[1] دین مقدس اسلام است، حرام و اجرت‌ در مقابل آن سُحْت[2] و مُحَرَّم است. بر علمای اعلام و اولیای امور و سایر طبقات مختلف مسلمان لازم است از این هجرتها که موجب هتک دولت و ملت اسلام است جلوگیری کنند. از خداوند متعال بیداری ملتهای مسلمان و قطع ایادی اجانب را خواستارم. و السلام علی من اتبع الهدی.

هشدار دربارهٔ پیامد بی‌مسئولیتی علما و غفلت ملت اسلام

چنانکه کراراً اعلام خطر کرده‌ام، اگر ملت اسلام بیدار نشوند و به وظایف خود آگاه نگردند، اگر علمای اسلام احساس مسئولیت نکنند و بپا نخیزند، اگر اسلام واقعی که عامل وحدت و تحرک کلیه فِرَق مسلمین در مقابل بیگانگان است، و ضامن سیادت و استقلال ملل مسلمان و کشورهای اسلامی می‌باشد، به دست عوامل و ایادی اجانب همین طور در زیر پرده سیاه استعماری پوشیده بماند و آتش اختلاف و تشتت در میان مسلمین افروخته گردد، روزهای سیاهتر و نکبت‌بارتری برای جامعه اسلامی در پیش است، و خطر ویران کننده‌ای متوجه اساس اسلام و احکام قرآن می‌باشد.

پایداری علما و وعاظ در برابر تهدید و تطمیع دستگاه جبار

… و مروجین اسلام را کنار زده، و ثانیاً اسلام و احکام آسمانی آن را محو و نابود می‌نمایند. خطر این سپاه نامیمون که باید در خدمت استعمار، جمیع حقایق اسلام را به نفع آنها توجیه و تاویل کند، بزرگترین خطری است که مسلمین و در راس آنها علمای اعلام با آن مواجه شده‌اند. آنها در تجربه‌های طولانی خود فهمیدند که علمای معظم اسلام و وعاظ محترم با مجاهدات پیگیر خود ملتها را به نفع اسلام و قرآن سوق داده هیچ گاه با تهدید و تطمیع به نفع دستگاه جبار و اجانب چپاولگر قدمی برنداشته‌اند، و با کمال قدرت پستهای خود را حفظ کرده و مساجد و مجامع را در خدمت قرآن کریم و اسلام عزیز در دست دارند؛ و اگر چند نفر معمم بی‌حیثیت و از خدا بیخبر به نفع دستگاه جبار قدمی بردارد، مطرود جامعه علمیه و جوامع اسلامی است. لهذا این نقشه خطرناک را کشیده‌اند تا به خیال باطل خود دست علمای اعلام و مبلغین را کوتاه کرده و اسلام را به وسیله عمال خود بازیچه قرار دهند و اساس …

دعوت علما به احساس تکلیف و کمک به مسلمانان گرفتار

من احساس تکلیف می‌کنم که در بعضی از فرصتها تذکراتی راجع به گرفتاری مسلمین به آقایان بدهم؛ شاید آقایان هم برای خودشان احساس تکلیف کنند، و شاید در صدد برآیند که آن اندازه‌ای که می‌توانند کمک کنند به برادران مسْلمشان و لو کمک به نحو تبلیغ باشد، کمک به نحو تلگراف و کاغذ باشد.

وظیفهٔ رسیدگی به درد مسلمانان و اعتراض به ارسال نفت برای اسرائیل

… اینکه شعار دادند که ما جشن 2500 ساله را نمی‌خواهیم؛ ما گرسنه هستیم؛ گرسنگی مسلمانها را رفع کنید؛ جشن نگیرید؛ روی مرده‌ها جشن نگیرید. آقا برسانید به دنیا؛ چرا نجف این قدر خواب است؟ ما مسئول نیستیم؟ تمام کار ما برای مسلمین درس است؟ فقط همین، که ما درس بخوانیم؟ ما نباید به درد مسلمانها برسیم؟ ما نباید اعتراض کنیم که چرا نفت ایران و اسلام را برای مملکتی که در حال جنگ با مسلمین است می‌فرستید؟ این اعتراض ندارد؟ نباید این گفته بشود؟ ما برای چه سلاطینی، برای چه سلاطینی جشن بگیریم؟ مردم چه خوشی از سلاطین [دارند]؟ برای آغا محمد خان قَجَرْ ما جشن بگیریم؟! در زمان خود ما- زمان خود من- بوده است آن روسیاهیهایی که به بار آوردند؛ برای کسانی که در مسجد گوهرشاد مسلمین را آن طور قتل عام کردند که …

وظیفهٔ دست‌کم بازگو کردن جنایات رژیم

… را چه بکنند. یک کلمه نصیحت کسی می‌کند و یک کلمه نصیحت را یک کسی منتشر می‌کند، می‌گیرند او را. حالا معلوم هم نیست از کجا هست. یک کسی یک کلمه در سر منبر حرف می‌زند، یک کلمه‌ای که اصلًا خیلی هم برخورد ندارد؛ همان ادنی‌ کلمه همان و او را گرفتن و حبس کردن همان! ما موظف نیستیم که این جنایات را- لا اقل- ذکرش بکنیم؟!

مخالفت همیشگی علمای بزرگ با قدرتمندان خرج‌کنندهٔ بودجهٔ کشور در عیاشی

… امام حسن قیام کرد تا آن وقتی که می‌توانست. وقتی که یک دسته علاف نگذاشتند که کار را انجام بدهد، با آن شرایط صلح کرد که مفتضح کرد معاویه را. آن قدری که حضرت امام حسن معاویه را مفتضح کرد به همان قدر بود که سید الشهداء یزید را مفتضح کرد. مقابله همیشه بوده است. بعدها هم علمای بزرگ همیشه، همیشه علمای بزرگ مخالفت می‌کردند؛ با قدرتها همیشه علمای بزرگ مخالفت می‌کردند برای اینکه می‌دیدند که این مخالفین، این قلدرها، بودجه مملکت را خرج عیاشیهای فرنگشان و کذا می‌کنند؛ قرض می‌کنند به عهده این ملت و می‌روند به عیاشی. چند کرور قرض کرد آن شخص[19] و [به اروپا ] رفت دو مرتبه، سه مرتبه. مگر تمام می‌شود شهوات انسان. علما [که‌] با آنها مخالفت می‌کردند آن وقت هم قدرت داشتند.

وظیفهٔ آگاه کردن ملت از نقشه‌های دشمنان اسلام

… مشکل گذشته و خداوند تبارک و تعالی به قدرت خود، بدخواهان را به جای خود نشانده. نغمه اخیر «سپاه دین» اساس روحانیت و استقلال آن را سخت تهدید می‌کند و بر ماست که با کمال جدیت با آن مبارزه کنیم و نگذاریم این ودیعه الهی در عهد ما پایمال هوسهای از خدا بیخبران شود. کوشش کنید در آگاه کردن ملت از نقشه‌های شوم دشمنان اسلام.

بعید بودن اینکه علما در هیچ شهری یک نفر را بر خود مقدم بدارند

… نکنید و مراجعه نمایید. مطلبی را که راجع به [نماز] جمعه مرقوم شده بود مثل اینکه جنابعالی در جوامع علمای اعلام تشریف نداشته‌اید و تشتت افکار و آرا را نمی‌دانید. در نجف آقای صادقی[1] نماز جمعه شروع نمودند و مصادف شدند با تحریم بعضی پیرمردها و مخالفت بعضی مراجع؛ شما در چه محل می‌توانید احتمال دهید که علما یک نفر را بر خود مقدم بدارند و تصدیق عملیِ تقدم کنند؛ این تهران و آن اصفهان و آن قم و آن سایر بلاد!

سرایت آثار عالم مفسده‌جو به حوزه و امت

وقتی بنا شد که یک عالِمی مفسده جو باشد و یک حوزه را در معرض خطر قرار بدهد، این گندش یک حوزه را بلکه یک امت را می‌گیرد؛ و همین گند است که الآن شامه ما درست نمی‌تواند ادراک کند؛ وقتی که در جهنم رفتیم- خدای نخواسته- آنجا ادراک می‌کند شامه‌ها. و این گندی که از این عالِم بلند شده است و در دنیا این طور کرده، آنجا مردم را متاذی می‌کند. و در همین روایت است که اشدُّ الناس حسرهً[3] …