رفتن به محتوای اصلی

علماگروه و سازمان

نام‌های دیگر: علما و دانشمندان، علمای شیعه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

عالمان دینی و نقش و مسئولیت آنان در جامعه و تاریخ.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:گفتگو با علی امینی (نخست وزیر) در مورد مشکلات و نابسامانی‌های جامعه «1»— ۱۳۴۰/۱۰/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۰ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۰۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

در هیچ کشور و انقلابی جز انقلاب بعثت و رسالت و زندگی ائمه هدی‌- علیهم السلام- و انقلاب اسلامی ایران سراغ نداریم که رهبران انقلاب آن قدر آماج حملات و کینه‌ها گردند. و این به خاطر صداقت و امانتداری است که در وجود علمای متعهد اسلام متبلور است. مسئولیت‌پذیری در کشوری که با محاصره‌ها و مشکلات اقتصادی و سیاسی و نظامی مواجه است کار مشکلی است. البته روحانیون متعهد کشور ما باید خودشان را برای فداکاریهای بیشتر آماده کنند؛ و در مواقع لزوم و ضرورت از آبرو و اعتبار خود برای حفظ آبروی اسلام و خدمت به محرومان و پابرهنگان استفاده کنند. و جای بسی سپاس و امتنان است که ملت رشید و دلاور ایران قدر خادمان واقعی خود را می‌شناسد، و فلسفه عشق و ارادت خود را به این نهاد مقدس در یک کلمه خلاصه می‌کند. علما و روحانیون متعهد اسلام هرگز به آرمان و اصالت و عقیده و هدف اسلامی ملت خیانت نکرده و نمی‌کنند. البته تذکر این نکته لازم است که در تمام نوشته‌ها و صحبتها هر وقت نام «روحانیت» را به میان آورده‌ام و از آنان قدردانی نموده‌ام، مقصودم علمای پاک و متعهد و مبارز است؛ که در هر قشری ناپاک و غیر متعهد وجود دارد. و روحانیون وابسته‌ ضررشان از هر فرد ناپاک دیگر بیشتر است. و همیشه این دسته از روحانیون مورد لعن و نفرین خدا و رسول و مردم بوده‌اند؛ و ضربات اصلی را به این انقلاب، روحانیون وابسته و مقدس مآب و دین فروش زده‌اند و می‌زنند. و روحانیون متعهد ما همواره از این بی‌فرهنگها متنفر و گریزان بوده‌اند. من به صراحت می‌گویم ملیگراها اگر بودند، به راحتی در مشکلات و سختیها و تنگناها دست ذلت و سازش به طرف دشمنان دراز می‌کردند؛ و برای اینکه خود را از فشارهای روزمره سیاسی برهانند، همه کاسه‌های صبر و مقاومت را یکجا می‌شکستند و به همه میثاقها و تعهدات ملی و میهنی ادعایی خود پشت پا می‌زدند. کسی تصور نکند که ما راه سازش با جهانخواران را نمی‌دانیم. ولی هیهات که خادمان اسلام به ملت خود خیانت کنند! البته ما مطمئنیم که در همین شرایط نیز آنها که با روحانیت اصیل کینه دیرینه دارند و عقده‌ها و حسادتهای خود را نمی‌توانند پنهان سازند آنان را به باد ناسزا گیرند. ولی در هر حال آن چیزی که در سرنوشت روحانیت واقعی نیست سازش و تسلیم شدن در برابر کفر و شرک است. که اگر بند بند استخوانهایمان را جدا سازند، اگر سرمان را بالای دار برند، اگر زنده زنده در شعله‌های آتشمان بسوزانند، اگر زن و فرزندان و هستی‌مان را در جلوی دیدگانمان به اسارت و غارت برند هرگز امان نامه کفر و شرک را امضا نمی‌کنیم.

شاهدها (۲۷۲ پاراگراف)

نقش اول علما در پیروزی ملت و وظیفهٔ پیشگامی در مسائل امت

من از آقایان علما و افاضل باید تشکر کنم. پیروزی ملت مرهون اقدامات علما- اولًا- و سایر طبقات- ثانیاً- بوده است. شما علما همان طوری که وظیفه شرعی‌تان هست که امام امت باشید، پیشقدم باشید در مسائل امت، دفع کنید مفاسد را از ملتها، بحمد الله قیام به امر فرمودید. و من از قِبَل ملت شریف ایران از شما تشکر می‌کنم. خداوند ان شاء الله روحانیت را که ذخیره ملت است، پشتوانه ملت است، حفظ کند و قوّت به او بدهد. دشمنهای اسلام و شما، هم اسلام را بد معرفی کرده‌اند و هم شما را. دشمنهای بشریت ادیان را مطلقاً می‌گویند که برای این است …

درخواست بازگشت علمای شهرستان‌ها به شهرهای خود به سبب لزوم حضورشان در این موقع حساس

به عرض می‌رساند، ضمن تشکر از مساعی جمیله و زحمات طاقتفرسا که در طول مدت نهضت اسلامی فرموده‌اید، و تشکر از تشریف فرمایی برای تفقد از این جانب از آن حضرات معظم تقاضا می‌کنم که به شهرهای خودشان مراجعت فرمایند. در این موقع حساس وجود آن آقایان در مَحالّ[1] خودشان لازم است، و چه بسا در موقع مقتضی مسائلی پیش آید که محتاج به اقدام سریع باشد.

لزوم نظارت علما و معتمدین بر امور شهرها با پشتیبانی ملت

ایران جنگزده امروز احتیاج به نوسازی دارد و این امر محتاج به تشریک مساعی جمیع اقشار ملت است که باید به همت بزرگان و علمای اعلام صورت بگیرد. مسامحه در نظارت امور بلاد به وسیله علما و معتمدین و پشتیبانی ملت، موجب ضررهای جبران ناپذیر است؛ لهذا از جنابعالی تقاضا می‌شود که در صورت عدم محذور شدید به زنجان تشریف ببرید و با راهنمایی خود، امور را اصلاح و با تشریک مساعی علمای اعلام و سایر محترمین مسائل مهمه را حل فرمایید. از خداوند تعالی اصلاح امور مسلمین را خواستارم. از جنابعالی امید دعای خیر دارم. …

وظیفهٔ قیام علما علیه رژیم شاه و معرفی چهرهٔ واقعی او به ملت

… نماید. هیچ حرکت و عملی از فرد و یا جامعه نیست مگر اینکه مذهب اسلام برای آن حکمی مقرر داشته است. بنا بر این طبیعی است که مفهوم رهبر دینی و مذهبی بودن، رهبری علمای مذهبی است در همه شئون جامعه، چون اسلام هدایت جامعه را در همه شئون و ابعاد آن به عهده گرفته است. و اما اینکه چرا امروز تمامی علمای مذهبی علیه رژیم شاه و دولتهای او قیام کرده‌اند بسیار واضح است. امام علی (ع) می‌گوید: «خداوند از دانشمندان پیمان گرفته است که بر سیریِ ستمگر و گرسنگی مظلوم سکوت نکنند.[1]» و این شاه ستمگر و دارو دسته اوست که با همه فقر طاقت فرسای مردم ما، میلیاردها دلار ثروت کشور را به خود اختصاص داده است. و نیز: «اگر بدعتها در دین ظاهر شود، بر علماست که دانش خود را آشکار کنند و نگذارند فریبها و نیرنگها و دروغهای بدعت گذاران در دین و در مردم اثر کند و منحرف سازد.» و این شاه است که با انواع دروغها و حیله‌ها، هم دین خدا را تحریف کرده و خواسته‌های شیطانی خود و اربابانش را به عنوان قوانین منطبق با اسلام بر ملت مظلوم ایران تحمیل می‌کند، و هم حقایق و واقعیات را وارونه جلوه می‌دهد. بر علمای دینی و مذهبی است که چهره واقعی او را به ملت معرفی کنند. مثلًا ببینید شما، شاه کشاورزی ما را نابود کرد و کشور را در مواد غذایی وابسته به خارج نمود و هنوز هم به اصلاحات ارضی خود افتخار می‌کند؛ آیا این یک تحریف نیست؟ و یا مثلًا نفت ایران را تا آنجا که می‌تواند استخراج می‌کند و با پول آن برای اجانب پایگاه نظامی تاسیس …

مسئولیت بسیار بزرگ مراجع، علما و خطبا در این موقع حساس

اکنون در این موقع حساس مسئولیت مراجع عظام و علمای اعلام بلاد- دامت برکاتهم- و خطبای محترم- دامت افاضاتهم- بسیار بزرگ است و در پیشگاه خداوند تعالی همه و همه مسئولیم. سستی و سهل انگاری، کمک به دستگاه ظالم و به هدر دادن خون مظلوم است و موجب انهدام مصالح عالیه اسلام و کشور اسلام است. من از همه طبقات محترم که در این ماه مبارزه، تاسی به امام امت[1]- سلام الله علیه- می‌نمایند تشکر می‌کنم. خدا با شماست و قرآن کریم پناهگاه ملت. و …

مبارزهٔ همیشگی مبلغان دین و علمای اسلام با قلدران در تاریخ

وقتی می‌آییم سراغ آنهایی که دین را تبلیغ می‌کردند، مثل خود پیغمبر، حضرت امیر، سلام الله علیه، خلفای پیغمبر؛ یعنی خلفای صوری پیغمبر تا آن وقتی که باب خلافت توی کار بود و به سلطنت نرسیده بود،[2] بعد از آن علمای اسلام، شما اگر تاریخ را ملاحظه کنید، همیشه جنگ ما بین این طایفه و قلدرها بوده؛ هیچ وقت همچون نبوده است که اینها ساکت بنشینند؛ منتها به مقدار قدرت و به مقداری که عرض می‌کنم، توانایی داشتند و کم بوده است توانایی شان؛ آن هم البته عللی داشته است که نقصی، نقیصه‌هایی در کار بوده.

ضرورت شکستن قدرت علما از نگاه اجانب به سبب اجرای حکم اسلام

… اسلام؛ برای اینکه اسلام و علمای اسلام را مخالف با مقاصد خودشان می‌دانند. اگر چنانچه اسلام به معنای خودش در ایران، یا در سایر بلاد- به معنای خودش- پیاده بشود، دیگر برای اجانب جایی باقی نمی‌ماند. حکم اسلام است که باید اینها دخالت نداشته باشند در مقدرات مسلمین؛ اگر علمای اسلام قدرت پیدا بکنند نمی‌گذارند که این حکم اسلامی فراموش بشود، اجرا می‌کنند این حکم اسلامی را. پس باید این دوتا قدرت، که قدرت اسلام است و قدرت علمای اسلام، باید این دوتا قدرت شکسته بشود.

تحقیر علمای اسلام در زمان رضاشاه تا حد سوار نکردن آنان در اتومبیل

این حرف مفتی است که گفته‌اند، برای اینکه مردم را غافل کنند و از اسلام مردم را رَم‌ بدهند؛ علمای اسلام را پیش مردم تحقیر کنند، تا آن حدی که در زمان رضا شاه این آقایان، علمای اسلام را سوار اتومبیل گاهی نمی‌کردند مردم! این طور تحقیر کرده بودند آنها را که وقتی که می‌خواستند سوار اتومبیل بشوند؛ مردکه می‌گفت که نه، ما شما را با یک طایفه دیگر سوار اتومبیل نمی‌کنیم! زمان رضا شاه یک همچو چیزی بود.

رد تبلیغ درباری بودن علما با استناد به ایستادگی در برابر دربار و رهبری نهضت

تبلیغات اینها، تبلیغات دامنه‌دار اینها به اینجا رسیده است که به ملت این طور، به جوانهای ما این طور گفتند که این ملّاها، اینها درباری هستند. خوب، این ملاها که درباری هستند چطور مشتشان را گره کرده‌اند مقابل دربار ایستاده‌اند. این مردمی که الآن همه مشتها را گره می‌کنند، دنبال علما رفتند. از علما پیدا شده این نهضتهایی که هست. آنها درباری [اند]؟! البته تویشان کلاهی درباری هست، عمامه‌ای درباری هست. دوتا، سه تا، چهار تا، که همه مردم می‌شناسند همه شان آنها را؛ مردم هم می‌دانند کیست؛ اینها از علما نیستند. علمای درباری که الآن هست، چند تا معممی است که آنها درست کرده‌اند از همین سازمان …

حکومت نکردن علما و نقش ناظر و هادی آنان بر مجریان

- علما خود حکومت نخواهند کرد، آنان ناظر و هادی مجریان امور می‌باشند. این حکومت در همه مراتب خود، متکی به آرای مردم و تحت نظارت و ارزیابی و انتقاد عمومی خواهد بود.

قیام پیوستهٔ علما در هر عصر از صدر اسلام

علمای ما از آن صدر اول تا حالا، در هر عصری قیام کردند و در تاریخ نشان می‌دهد که اینها [پیوسته‌] قیامهایی کردند و زمین خوردند. در زمان ائمه، اولاد ائمه قیام می‌کردند و به تحریک خود ائمه بوده؛ نه این است که ائمه اطلاع نداشتند. گاهی هم امام- علیه السلام- یک چیزی می‌فرموده‌اند برای حفظ او یا برای جهات دیگر؛ اما به حَسَب واقع اینها همانها بودند و برای خاطر ائمه، آنها قیام می‌کردند. زید …

نشانهٔ اعتماد ملت و وظیفهٔ استقامت علما و سیاسیون در برابر فشار شاه

شما ای علمای بزرگ اسلام و سیاسیون بزرگ، که از فشار شاه هراسی به دل راه نمی‌دهید! نشانه اعتماد و قوّت روحیه ملت هستید، و در این موقع حساس نه تنها باید استقامت کنید بلکه روحیه عالی مقاومت جامعه را هر چه بیشتر باید تقویت کنید، و هر چه بیشتر صفوف خود را برای مقابله با دشمن مردم ایران متشکل تر کنید. از خداوند متعال نصرت اسلام و مسلمین را خواهانم. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

نیاز راه ملت به رهبری علما و وظیفهٔ هدایت کارشکنان و سست‌عنصران

به عرض می‌رساند، مرقوم محترم واصل؛ سلامت و توفیق جنابعالی را در احقاق حق و ابطال باطل از خداوند تعالی خواستار است. باید از مساعی جمیله جنابعالی در روشنگری ملت مسلم تشکر کنم. راهی که ملت ایران در پیش گرفته است محتاج به رهبری حضرات علمای اعلام و حجج اسلام است. لازم است علمای متعهد که جنابعالی بحمدالله تعالی از مصادیق واضحه آن هستید کسانی را که با سستی و سردی و گاه با کارشکنی در مسیر حق عمل می‌کنند هدایت کنند و آنها را از مخالفت با مسلمین تحذیر کنند. در ماه مبارک رمضان امسال وظایف علمای اعلام و گویندگان محترم سنگین و در عین حال ثمربخش است. علمای شهرستانهای بزرگ و مبلغینی که در اطراف بحث می‌کنند باید با آگاهی به مقصد در مسیر واحد باشند. بر آقایان است که مبعوثین را از مقصد اعلا آگاه کنند و خوف و وحشت را از …

وظیفهٔ علما و گویندگان در بسیج عمومی مردم برای برکندن رژیم فاسد

گویندگان محترم و متعهد هر چه بیشتر به روشنگری قیام، و علمای اعلام با اعلامیه‌ها و بیانات خود، مردم مهیا را که راه خود را خوب یافته‌اند بسیج عمومی نموده و یکدل و یک جهت برای برچیده شدن بساط غارت و جنایت هم صدا، و با اتکا به قدرت لا یزال الهی، این ریشه پوسیده فساد را از بُن برکنند، و ملت مستضعف را از چنگال استعمارگران داخلی و خارجی نجات بخشند. وَ نُریدُ انْ نَمُنَّ عَلَی الَّذینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْارْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ ائِمّهً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثین[1] اراده خداوند تعالی بر آن است که با رهبری حکیمانه انبیای عظام و وارثان آنان، مستضعفین را از قید حکومت طاغوتی آزاد و سرنوشت آنان را به دست …

رد ادعای رژیم دربارهٔ موافقت «علمای حقیقی» و مرتجع خواندن مراجع قم

… دید که در روزنامه‌ها دوباره شروع می‌کنند به اینکه همه ملت با ما موافقند، همه مردم با ما هستند، یک چند نفری هم هستند که انحراف دارند! هر که مسلمان است، هر که روحانی صحیح است، با ما موافق است! روحانی روشنفکر صحیح با ما موافق است! این روحانیها اینها مرتجعینند! این علمای قم، مراجع بزرگ قم، که اعلام تعطیل عمومی کردند، اینها جزء مرتجعین هستند! علمای بزرگ چیز فهم با ما موافقند! علمای حقیقی- اسمش را علمای حقیقی می‌گذارند!- علمای حقیقی با ما موافقند! هیچ پیدا نمی‌کنی یک همچو علمای حقیقی را. فقط تو [ی‌] روزنامه علمای حقیقی با ما هستند! کدام علما؟! مگر مسلمان می‌شود با تو موافق باشد؟ مگر مسلمان می‌شود راضی به قتل اینها[11] باشد؟ منتها گاهی می‌ترسد یک مسلمانی، حرف نمی‌زند یا یک عالِمی حرف نمی‌زند؛ گاهی هم نمی‌ترسد و حرف می‌زند. گاهی یک طلبه می‌ترسد …

ارتباط برخی علما با سلاطین برای ترویج مذهب تشیع

در باب امور سیاسی- آن مقداری که من عرض کردم که تاریخ نمی‌دانم و اگر دیده باشم یادم نمانده است دیگر حالا- اما خوب این تاریخ صد ساله، صد و چند ساله اخیر در دست است. ما یک خرده جلوترش می‌رویم می‌بینیم که یک طایفه از علما، اینها گذشت کرده‌اند از یک مقاماتی و متصل شده‌اند به یک سلاطینی. با اینکه می‌دیدند که مردم مخالفند لکن برای ترویج دیانت و ترویج تشیع اسلامی و ترویج مذهب حق اینها متصل شده‌اند به یک سلاطینی، و این سلاطین را وادار کرده‌اند- خواهی نخواهی- برای ترویج مذهب، مذهب دیانت، مذهب تشیع. اینها آخوند درباری نبودند. این اشتباهی است که بعض نویسندگان ما می‌کنند. سلاطینْ اطرافیانِ آقایان بودند. الآن هم حجره شاه سلطان حسین در چهارباغ اصفهان، در مدرسه چهارباغ اصفهان، الآن هم حجره‌اش هست. اینها او را کشاندنش تو [ی‌] حجره نه اینکه او اینها را کشیده …

انتقاد از سکوت علمای ایران در برابر رواج فحشا

شما نمی‌دانید که اخیراً چه فحشایی در ایران شروع شده است. شما اطلاع ندارید؛ گفتنی نیست که چه فحشایی در ایران شروع شده است. در شیراز عمل شد و در تهران می‌گویند بناست عمل بشود و کسی حرف نمی‌زند. آقایان ایران هم حرف نمی‌زنند. من نمی‌دانم چرا حرف نمی‌زنند! این همه فحشا دارد می‌شود- و این دیگر آخرش هست یا نمی‌دانم از این آخرتر هم دارد! در بین تمام مردم- جمعیت- نمایش دادند اعمال جنسی را! خود عمل را! و [آقایان‌] نَفَسشان در نیامد. دیگر برای کجا گذاشته‌اند؟! برای کیْ؟ چه‌ وقت می‌خواهند یک صحبتی بکنند؟ یک حرفی …

نقد سستی و ضعف علما و به‌ویژه بزرگان در برابر دستگاه

مرقوم محترم واصل، توفیق و سلامت جنابعالی را از خداوند تعالی خواستار است. در موضوعی که مرقوم شده بود با سستی و ضعفی که علمای اعلام و خصوصْ بزرگان نشان می‌دهند در مقابل دستگاه، این نحو عملیات و بدتر از آن متوقع است. هر قدمی که ما عقب برویم آنها پیش می‌آیند. عجالتاً- بلامانع- مشغول تاخت و تاز هستند؛ تا خداوند تعالی چه بخواهد. از جنابعالی امید دعای خیر دارم. از خداوند تعالی اصلاح حال مسلمین را خواستار است. و السلام علیکم.

زندان، تبعید و شکنجهٔ علما و استادان حوزه به دست شاه

در شرایطی که مسلمین برای آزادی فلسطین و سرزمینهای خود جانفشانی می‌کنند، شاه جمعیت کثیری از علما، فضلا و اساتید برجسته حوزه‌های علمیه و بسیاری دیگر از روشنفکران ایرانی را به زندان و تبعید کشیده و تحت وحشیانه ترین شکنجه‌ها قرار داده است.

وظیفهٔ گوشزد کردن جرایم اسرائیل در مساجد و سکوت نکردن

وظیفه ملت غیور ایران است که از منافع امریکا و اسرائیل در ایران جلوگیری کرده و آن را مورد هجوم قرار دهند، هر چند به نابودی آن بیانجامد. وظیفه علمای اعلام و مبلّغین است که جرایم اسرائیل را در مساجد و محافل دینی به مردم گوشزد کنند. علمای اعلام و ملت شریف ایران نباید در این امر ساکت باشند؛ و لازم است از هر طریق ممکن شاه را وادار کنند که در صف مسلمانان قرار گیرد و از خیانت بیشتر به قرآن و پیروان آن پرهیزد؛ و جنایات این عفریت خونخوار را بیش از پیش برملا سازند تا چهره باطنی او هتر روشن گردد. و اگر یهود ایران برای کمک به اسرائیل مشغول فعالیت باشند …

انتظار طرد عوامل استعمار از سلک روحانیت به دست علما و مراجع

امید است که علمای اعلام و مراجع بزرگ اسلام از خیانت و نفوذ اجانب و عمال استعمار به حوزه‌های علمیه و جامعه روحانیت جلوگیری به عمل آورند، و ایادی مخالفین را که در سلک روحانیت قرار دارند و اسلام و روحانیت را به سقوط و انحطاط تهدید می‌کنند طرد و رسوا سازند؛ و اجازه ندهند که مشتی فریب خورده و دنیاطلب، استقلال هزار ساله شیعه را دستخوش امیال و اغراض مخالفین اسلام و مزدوران استعمار قرار دهند. از خداوند متعال توفیقات روزافزون عموم دانشجویان مسلمان را در خدمت به اسلام و مسلمین خواهانم. و السلام علیکم و رحمه الله.

وظیفهٔ علما و خطبا در افشای نقشه‌های دستگاه و طرد همکاران آن

اکنون سکوت در مقابل این نقشه‌ها و فجایع در حکم انتحار است و استقبال از مرگ سیاه، و سقوط یک ملت بزرگ می‌باشد. تا فرصت از دست نرفته لازم است که سکوت شکسته شود و استنکار[2] و اعتراض آغاز گردد. بر علما و خطبای اسلام است که در مساجد و محافل، نقشه‌های پشت پرده دستگاه را به ملت برسانند و در این مصیبت بزرگ که برای اسلام و مسلمین و خصوص علمای اعلام و خطبای محترم پیش آمده است از هیچ گونه اقدامی فروگذار نکنند. مراجع عظام نظر مبارک خود را با طبع و نشر اعلام نمایند؛ و کسانی را که در این امر کمرشکن با دستگاه همکاری و روابط حسنه دارند و یا به نقشه‌ها و فعالیتهای سازمان اوقاف و دیگر سازمانهای فاسد صحه می‌گذارند و به پیشرفت آن کمک می‌نمایند و یا جیره خوار سازمان اوقاف و دستگاه جبار قرار گرفته‌اند، طرد و مفتضح سازند و به ملت معرفی نمایند. و بر ملت اسلام است که با این نوع افراد که از طرف سازمانهای فاسد برای منبر و محراب تعیین و نصب شده‌اند، معامله عدالت نکنند و در جماعت آنها حاضر نشوند و پای منبر آنها ننشینند، و آنها را به یکدیگر نشان داده و از جامعه اسلامی طرد نمایند، و به مساجد و محافل که تحت …

رساندن حقایق در مجامع رمضان و جمعه و حج و دعوت مسلمانان به وحدت

از مسلمین بیدار و آگاه و خصوصْ بندگان خالص خداوند و علمای اعلام امیدوارم که در این ایام متبرکه برای رهایی مسلمین از چنگال خبیث اجانب دعا کنند، و در مجامع شهر مبارک رمضان و دیگر اجتماعات بزرگ اسلامی مانند اجتماع جمعه و مراسم حج حقایق را به گوش عموم مسلمین برسانند و پیروان قرآن را به وحدت کلمه و تشریک مساعی، برای آزادی فلسطین و حل مشکلات خانمانسوزی که گریبانگیر ملت اسلام است، دعوت نمایند.

اسلام و علما تنها سد راه سلطهٔ اجانب بر ذخایر ممالک اسلامی

پس از اهدای سلام و تحیات؛ کراراً تذکر داده‌ام که تنها چیزی که می‌تواند سد راه اجانب و دوَل استعمارگر باشد و نگذارد سلطه بر ذخایر ممالک اسلامی پیدا کنند اسلام و علمای جلیل اسلام است؛ و این حقیقتی است که در طول تاریخ برای دوَل استعمارگر ثابت شده است. از نخست وزیر اسبق خبیث دولت استعمارگر انگلستان نقل شده است که: «تا قرآن بین مسلمین است ما نمی‌توانیم در مقاصد خود پیشرفت کنیم». هدف اصلی دولتهای استعمارگر محو قرآن، اسلام و علمای اسلام است؛ و برای وصول به اهداف استعماری خود هر چند، نغمه‌ای را به وسیله عمال …

خدمات بی‌شمار علمای دین به کشورهای اسلامی در طول تاریخ

باید ملت اسلام بدانند خدمتهایی که علمای دین به کشورهای اسلامی در طول تاریخ کرده‌اند قابل شمارش نیست. در همین اعصار اخیر، نجات کشور از سقوط قطعی مرهون مرجع وقت «مرحوم میرزای شیرازی»[1] و همت علمای مرکز بود. حوزه‌های علمیه و علمای اعلام همیشه حافظ استقلال و تمامیت ممالک اسلامی بوده‌اند. خدمتهایی را که با الهام از اسلام برای آرامش و حفظ انتظامات کشورها کرده‌اند عُشْری از اعشار[2] آن را دولتها و قوای انتظامی نکردند؛ با آنکه هیچ تحمیلی بر بودجه مملکت نداشته‌اند. در نظر اجانب و عمال خائن آنها باید این سنگر شکسته شود تا با خیال راحت به تاخت و تاز و چپاول و عیاشی به زندگانی ننگین خود ادامه دهند.

کافی نبودن درس فقه و اصول با غفلت از امور مسلمانان

… دارد لکن کو که یک همچو چیزی بشود؟ اگر اعتراض نکنند که چرا اعتراض می‌کنید خیلی ما متشکر هستیم! ما تکلیف نداریم واقعاً؟! ما باید به حال این ملت بنشینیم نگاه کنیم هر چه‌ سر ملت می‌آید؟! همان برویم حرم حضرت امیر و یک دعایی بکنیم؛ همین مقدار کافی است برای ما؟! یا مایی که داریم در پناه اسلام و با بودجه اسلام، این بودجه‌ای که یک جزئی جزئی‌اش را به ما می‌دهند مع ذلک با بودجه اسلام داریم زندگی می‌کنیم، برای اسلام یک قدم نباید برداریم؟ «تَرَتُّبْ»[9] اسلام است؟ خوب آن هم بسیار خوب، سر جای خودش اما کافی است همین؟ کفایت می‌کند که ما جمع بشویم در مسجد کذا و کذا و فقه بخوانیم و اصول بخوانیم لکن غافل باشیم از همه جهات مسلمین؟ غافل باشیم از اینکه این یهود می‌خواهد ممالک اسلامی را قبضه کند، تا اینجا برسد، تا همه جا برسد، این قبور را می‌خواهد خراب کند؛ ما باید غافل باشیم از این؟ آن وقت آن کسی[10] که نفت به این آدم می‌دهد مُسْلم است؟ این اعتراض ندارد که آقا نفت، نفت مسلمین را چرا به …

تلاش برای رفع بدبینی طبقات مختلف به‌ویژه دانشگاهیان به علمای دین

… جانب نبوده و نیست و از جنابعالی نگرانی نداشته و ندارم. مراسلات را شاید اکثراً حتی مسافرین نرسانند و اگر احیانا برسد جواب هم به همین سرنوشت مبتلا است؛ اما راجع به بی‌مهری بعض آقایان مهم نیست، اگر شما به تکلیف خود عمل کنید و حساب شما نزد خدای تعالی روشن باشد. این جانب با زحمات طاقت فرسا می‌خواستم سوء ظن موجود در طبقات مختلفه سیّما[1] تحصیل کرده و دانشگاهی را نسبت به علمای دین مرتفع کنم یا تخفیف دهم؛ لکن خود آقایان راضی نیستند یا بعض آنها وَ اللهُ مِن وَرائِهِم مُحیطٌ[2] و بعض مطلب را شاید ادراک نکرده‌ام. راجع به شخصی[3] که مرقوم شده بود جلساتش[4] ضررهایی دارد؛ از وقتی مطلع شده‌ام، تاییدی از او نکرده‌ام و ان شاء الله تعالی نمی‌کنم. در خاتمه از جنابعالی امید دعای خیر دارم و علاقه من به امثال جنابعالی محفوظ است. و السلام علیکم و رحمه الله.

تأثیر عالم صالح یا منحرف در هدایت یا انحراف جامعه

اینکه در روایات ما هست که اهل جهنم متاذی[1] می‌شوند از بوی عالِمی که به علمش عمل نکند،[2] این برای چیست که عالِم وضعش این طور است؟ این برای این است که فرق است ما بین عالِم و غیر عالِم- از جهاتی فرق است. عالِم اگر خدای نخواسته منحرف شد، یک امت را ممکن است منحرف بکند. من خودم دیده‌ام این مطلب را که در بعضی از شهرستانهایی که در ایام تابستان ما می‌رفتیم، بعضی از شهرستانها را من‌ می‌دیدم که اینها بسیار مودب به آداب، جامعه آنجا مودب به آداب شرع هستند- مثل محلات که آن وقتها این جور بود- انسان وقتی ملاحظه می‌کرد می‌دید که عالِم خوبی آنجا بوده. چند تا ملّای متدین خوب اگر در یک جامعه‌ای، در یک شهری، چند نفر ملّای متوجه به دیانت، عاقل و عامل به علم خودش باشد، لازم نیست موعظه کند اصلًا، خود وجود او موعظه است. ما اشخاصی را دیدیم که خودِ وجودشان در انسان تاثیر می‌کرد. ملّاهایی یکوقتی در قم بود [ند] که خودِ وجودشان، اصلًا انسان وقتی نگاه می‌کرد به او- همان نگاه- موعظه بود. از آن طرف، ما الآن می‌بینیم که، تهران را من یک قدری اطلاع دارم؛ محلات مختلف تهران فرق دارد، یک …

کثرت وظایف عالم و ارجاع به روایات کافی و وسائل دربارهٔ آن

وظایف عالِم خیلی زیاد است. همان طوری که آن همه تعریف از برای عالِم شده است در روایات کریمه، در قرآن هم تعریف شده است، وظایفی که در روایات شریفه ما وارد شده است مراجعه بفرمایید، کتاب کافی را مراجعه بفرمایید، کتاب وسائل را، آن ابوابی که مُعَد[5] برای این چیزهاست مراجعه بفرمایید، اصول کافی خصوصاً در این مساله، در این مسائل مراجعه بفرمایید که آن وظایفی که از برای ملّاها هست، آن وظایفی که از برای اهل علم هست، آن آدابی که از برای مفید و مستفید هست.