اگر در حال عبادت توجّه نبود و روح عبادت ــ که همان اُنس با خدا و تسلیم در مقابل خدا و عبودیّت [است]؛ روح همهی عبادات عبودیّت است ــ مورد توجّه قرار نگرفت، آن وقت خطرهای گوناگونی در سر راه انسان قرار میگیرد؛ یک طرف قضیّه، خطر تحجّر است.عبادت
نامهای دیگر: عبادات مستحب
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
نماز، دعا و اعمال بندگی خدا، روح و آثار آنها.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:خطبههای نماز جمعهی تهران— ۱۳۶۸/۰۷/۲۸
سیر زمانی
از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۱۱۳۶۸۱۴۰۱
فقط سال ۱۳۷۴همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
بعد فرمود کلمهی لاالهالّااالله [یعنی] کلمهی توحید، اعزاز اهل دعوتِ لاالهالّااالله است؛ چرا؟ برای خاطر اینکه وقتی شما میگویید لاالهالّااالله، عبودیّت غیرخدا را نفی میکنید. مشکل اساسی مردم در طول تاریخ، عبودیّت غیر خدا بوده؛ [مثل] بندهی فرعونها بودن؛ الان هم همین جور است: بندهی پول، بندهی مقام، بندهی شهوت، بندهی قدرتهای بزرگ. وقتی شما میگویید لاالهالّااالله، یعنی من فقط یک معبود دارم؛ نه پول را عبادت میکنم، نه مقام را عبادت میکنم، نه امپراتور را عبادت میکنم، نه فرعون را عبادت میکنم. عبادت هم صرفاً این نیست که انسان تقدیس بکند طرف را؛ نه، ممکن است اصلاً قبول هم نداشته باشد در دلش آن را، امّا عبادتش بکند! عبادت یعنی اطاعت کردن با همهی وجود؛ این عبادت است. پس وقتی که ما میگوییم لاالهالّااالله، در واقع داریم یک مایهی عزّت را برای خودمان تأمین میکنیم؛ یعنی «وَالاَغلـّْلَ الَّتی کانَت عَلَیهِم»،(۲) خودمان را از این اغلال داریم رها میکنیم.﴿بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحيم اَفَغَيرَ اللهِ اَبتَغي حَكَماً وَ هُوَ الَّذي اَنزَلَ اِلَيكُمُ الكِتابَ مُفَصَّلاً وَ الَّذينَ آتَيناهُمُ الكِتابَ يَعلَمونَ اَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِن رَبِّكَ بِالحَقِّ فَلا تَكونَنَّ مِنَ المُمتَرين وَ تَمَّت كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدقاً وَ عَدلاً لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّميعُ العَليمُ وَ اِن تُطِع اَكثَرَ مَن فِی الاَرضِ يُضِلّوكَ عَن سَبيلِ اللهِ اِن يَتَّبِعونَ اِلَّا الظَّنَّ وَ اِن هُم اِلّا يخَرُصوَ﴾[1] و پس از چند آیه، که البته این آیات را اینجا ترجمه کردیم[2] و در آخر شرح خواهیم داد مختصراً، ﴿وَ لا تَأكُلوا مِمّا لَم يُذكَرِ اسمُ اللهِ عَلَيهِ وَ اِنَّهُ لَفِسقٌ وَ اِنَّ الشَّياطينَ لَيوحونَ اِلىٰ اَولِيآِهئِم لِيُجادِلوكُم وَ اِن اَطَعتُموهُم اِنَّكُم لَمُشرِكوَ﴾[3]. خلاصۀ مطلب در زمینۀ نقطهنظر امروز ما، این است که یکوقت کسی را عبادت میکنند، به این صورت که او را مقدس و دارای نیروهای مافوق عالم طبیعت میدانند؛ مثل اینکه بتهایی را یا قدّیسینی[4] را در طول تاریخ، مردمی عبادت میکردهاند. از عبادت آنچه که ابتدائاً به نظر میرسد، همین است. عبادت خدا را هم که میگوییم واجب است، به نظر ما همین تقدیس و همین حالت بزرگداشتِ روحی و قلبی میآید. مثل اینکه مسیحیها برای مسیح علیهالسلام یا برای مادر پاک و پاکیزهاش مریم صلواتاللهعلیها یک نوع قداستی قائل هستند، درمقابل مجسمۀ پنداری مسیح یا مریم زانو میزنند، گریه میکنند، او را عبادت میکنند، این یک مفهوم رایجِ همگانی از عبادت.شاهدها (۴ پاراگراف)
تلاش علمی در محیط نظامی و هر خدمت در دستگاههای کشور، عبادت و حسنه
شما عزیزان دانشجو و فارغالتّحصیل، این را بهروشنی میدانید و بدانید که این تلاش علمی در محیط نظامی وبرای اهداف نظامی، یک عبادت است. اگر هر کس به وضعیت امروز ایرانِ عزیز و آفاق روشن آینده آن نگاه کند، خواهد فهمید که هر تلاش و اقدامی، هر تربیت جمع جوانی و هر پیمودن راه علم و تربیت و تکمیل نفسی که در هر بخش از بخشهای دستگاههای عظیم این کشور انجام میگیرد، یک عبادت، یک کار ماندگار و یک حسنه است. امروز بحمداللَّه در سرتاسر این دستگاه عظیمی که اداره کشور را به عهده دارد - چه بخشهای نظامی و چه بخشهای غیر نظامی - انسانهای بیشماری به کارها و حسنات بزرگ سرگرمند. جمعی به کار سازندگی کشور مشغولند، جمعی به کار تربیت نسلهای روبه رشد سرگرمند، و جمعی هم همه همّت …برقراری رابطهٔ معنوی انسان با خدا با نماز و ذکر و توسل
بعضی از این برنامهها، از لحاظ معنوی و روحی و قلبی، رابطه انسان با خدای متعال را برقرار میدارد؛ مثل نماز و ذکر و توجّه و تضرّع و توسّل به پروردگار و مثل بسیاری از عبادات دیگر.تدریس و کار همانند نماز و خواندن قرآن عبادت است
… کنند - گیر من و شما میآید، آن پنج سیر خوراکی که روزانه برای خودمان یا زن و بچه مان فراهم کردهایم، نیست. آنچه که آنجا بهدرد ما میخورد، عمل صالح است. «والذّین امنوا و عملوا الصالحات.»[4] ببینید در قرآن چقدر این تعبیر «ایمان» و «عمل صالح» تکرار شده است! یکی از این عملهای صالح، همین است که شما در کلاس، درس بگویید، یا در کارگاه و مزرعه، کار کنید. پراکندن علم و فراهم کردن کار هم مثلِ نماز و خواندن قرآن، عبادت است. این، چیز کمی نیست. چرا خدای متعال یاد دادن و کار کردن را برای بشر موجب ثواب قرار داده است؟ العیاذباللَّه، کارهای خدا که گزاف نیست! این، بدین خاطر است که آن کمالی که خدای متعال میخواهد بشر در دوران زندگی به آن نائل شود، از جمله به علم و کار بستگی دارد. جامعه و …بیفایدگی کار و عبادت بدون علم
… درست نگاه کنیم، دنیا و آخرتِ هر امّت، جمعیّت و همچنین هر فردی، به این دو چیز بستگی دارد. هر کدام بدون دیگری، خاصیت کامل خود را ندارد. علم بیکار، همان علم بیعمل است. «العالم بلاعمل، کالشجّر بلا ثمر.»[1] درختی روییده است؛ مظهر قدرت الهی است؛ امّا میوه ندارد. از آن طرف هم «المتعبِّد بلا علم کحمار الطاحونة.»[2] وقتی کسی بدون علم کار کند، اگر چه آن کار عبادت خدا باشد، باز هم فایدهای ندارد. مثل حرکت دَوَرانی: کسی بدون پیشرفت، دور خودش چرخ میخورد. کشور، هم به علم و هم به کار احتیاج دارد. خدای متعال هم، هر دوی اینها را حسنه قرار داده و برای آنها اجر و ثواب معیّن کرده است.