رفتن به محتوای اصلی

طول امل

نام‌های دیگر: آرزوهای دور و دراز، آمال انسان، آمال عقلانی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آرزوهای پایان‌ناپذیر انسان و گرفتار شدن در آن‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار کارگزاران نظام— ۱۳۷۹/۰۹/۱۲

تعریف در کلام رهبر

طول امل صِرف اینکه انسان آرزو داشته باشد نیست؛ چون ترجمه می‌کنند طول امل را به آرزوهای دور و دراز. آرزو که چیز بدی نیست! حالا آرزو داشته باشد. طول امل یک چیز دیگر است. آن تخیلات و توهمات غیر عملی و شیرین که انسان همین‌طور غرق می‌شود، گاهی اوقات می‌بیند ساعتی از ساعات آدم را به خودش جذب می‌کند، یک چیز بیخودی. هرکسی به هرچه علاقه دارد، ذهنش می‌رود در همان عالمِ توهمات. کارهایی که انسان در عالم عمل برای آنها حتی یک قدم کار نکرده. مثال واضحش همان درویش و آن کوزۀ روغن است که شنیدید. که یک کوزۀ روغنی داشت و گفت این کوزۀ روغن را می‌روم می‌فروشم. بعد گوسفند می‌خرم و آن گوسفندها خواهند زایید و زیاد خواهند شد. بعد یک گله خواهد شد. بعد این گله را باز مراقبت می‌کنم، یک‌قدری بیشتر می‌شود. بعد یک مقدارش را می‌فروشم و پول زیادی به‌دست می‌آورم و دختر فلان تاجر را می‌گیرم. و همین‌طور در عالم فکر، در همین اتاق کوچک، چوپان شد و گله‌دار شد و ثروتمند شد و داماد تاجر شد و خدم و حشم جلویش آمدند و آقا شد و دستوردهنده شد و صداکلفت شد و چوب دستش بود و ادب هم کرد. و یکهو چوبش را بلند کرد زد، خورد به کوزهِ، کوزهِ شکست و روغن‌ها هم ریخت! ببینید، این غلط است.

تفاوت طول امل با آرزو: غرق‌شدن در توهمات شیرین بی‌عمل

طول امل صِرف اینکه انسان آرزو داشته باشد نیست؛ چون ترجمه می‌کنند طول امل را به آرزوهای دور و دراز. آرزو که چیز بدی نیست! حالا آرزو داشته باشد. طول امل یک چیز دیگر است. آن تخیلات و توهمات غیر عملی و شیرین که انسان همین‌طور غرق می‌شود، گاهی اوقات می‌بیند ساعتی از ساعات آدم را به خودش جذب می‌کند، یک چیز بیخودی. هرکسی به هرچه علاقه دارد، ذهنش می‌رود در همان عالمِ توهمات. کارهایی که انسان در عالم عمل برای آنها حتی یک قدم کار نکرده. مثال واضحش همان درویش و آن کوزۀ روغن است که شنیدید. که یک کوزۀ روغنی داشت و گفت این کوزۀ روغن را می‌روم می‌فروشم. بعد گوسفند می‌خرم و آن گوسفندها خواهند زایید و زیاد خواهند شد. بعد یک گله خواهد شد. بعد این گله را باز مراقبت می‌کنم، یک‌قدری بیشتر می‌شود. بعد …

آرزوهای دور و دراز شخصی عامل فراموشی آخرت

… کن، برای این‌که فلان طور، خانه برای خودت درست کنی؛ تلاش کن و مقدّمات را فراهم کن، برای این‌که به فلان مقام برسی؛ تلاش کن، زید و عمرو را ببین و هزار نوع مشکل را پشت سر بگذار تا این‌که فلان سرمایه را برای خودت فراهم آوری و فلان فعالیت اقتصادی را در مشت بگیری. این طول‌الأمل - یعنی آرزوهایی که یکی پس از دیگری میآیند و تمام‌نشدنیاند - جلوِ چشم انسان صف میکشند؛ برای انسان هدف درست میکنند و هدفهای حقیر در نظر انسان عمده میشود. خاصیت این هدفها «ینسی الأخرة»[14] است؛ آخرت را از یاد انسان میبرند؛ انسان دائماً مشغول هدفهای حقیر میشود؛ برای انسان وقتی باقی نمی‌ماند؛ دلِ انسان را میمیرانند؛ میل به دعا، میل به انابه، میل به تضرّع و میل به توجّه را برای انسان باقی نمیگذارند.

طول امل چون سم مهلک و از یاد برندهٔ آخرت

… ورزشی می‌بیند. ناگهان با حریف ژاپنی، با حریف نمی‌دانم چینی، فلان حرکت را انجام داد، ژیمناستیک را چنین کرد، فلان کرد. غرق این عملیات می‌شود. بعد یکهو از اینکه پایش خواب رفته مثلاً، به خود می‌آید. پاهای لاغر و ضعیفش، بدن بی‌ماهیچۀ استخوانی‌اش را می‌بینید؛ این را می‌گویند طول‌الامل. در تمام امور، این طول‌الامل مثل یک سَم مهلک است، هرچه هم میدان بدهی، کش بدهی، کش می‌آید! خاصیتش هم این است که «فَیُنْسِی الآخِرَةَ». آخرت چیست؟ آخرت همان جهان پس از مرگ است، همان عاقبت است، همان مرحلۀ بعد از این زندگیِ محسوس و ملموس است. و در تمام امور، یک آخرتی متصور است، یک هدف درستِ منطقیِ الهیِ معقولی، در همۀ کارهای انسان متصور است. اینجا که وارد شُدید، آن از یاد می‌رود، آن منطقی است، آن متین …

پیروی از هوا و طول امل، ترسناک‌ترین خطرها از نگاه امیرالمؤمنین (ع)

… داریم و با او بیعت کردیم و بیعت می‌کنیم و حاضر نیستیم که به حرف تو گوش بدهیم. حضرت این را ستایش می‌کنند. بعد از آنکه این دو کلمه را در باب مردم کوفه و اشارۀ به این مسئلۀ سیاسی ـ به‌اصطلاح ـ بیان می‌کنند، بلافاصله می‌روند سراغ اصول، سراغ معنویات، سراغ اخلاق. می‌فرمایند: «اَلا اِنَّ اَخوَفَ ما اَخافُ عَلَیکُمُ اتِّباعُ الهَوَی وَ طولُ الاَمَلِ» ترس‌انگیزترین چیزی که من از آن بر شما می‌ترسم؛ یکی این است که پیرو هواهای نفْستان باشید، و دوم اینکه سراغ پندارهای آرزوگونۀ دور و دراز بروید. این دو چیز برای شما از همه‌چیز خطرش بیشتر است...آدم وقتی این کلمات موعظه‌آمیز را از قول امیرالمؤمنین می‌شنود، خیال می‌کند در مجلسِ حال و معنویت است و یک عده مریدهای خوب و مسلمان‌های علاقه‌مند نشسته بودند، و حضرت برای اینها مثلاً یک نصیحتی کرده. نه! در میدان …