رفتن به محتوای اصلی

یاد مرگ

نام‌های دیگر: یادآوری مرگ

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

به یاد داشتن مرگ و اثر آن در رفتار و اخلاق انسان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:شرح حدیث در ابتدای جلسه درس خارج فقه— ۱۳۹۳/۱۰/۰۷

سیر زمانی

از ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۴
۱۳۹۳۱۳۹۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

یاد مرگ درمان خودخواهی و غفلت و هوسرانی

… ما. وَ جُد عَلَیَّ مَنقولاً قَد نَزَلتُ بِکَ وَحیداً فی حُفرَتی؛ ما را سرازیر قبر خواهند کرد. این یادآوری است؛ از این حالات نبایستی غافل بود؛ باید جلوی چشم ما باشد. اینکه سفارش میکنند به ما که به قبرستان بروید، به زیارت اموات بروید، یک علّت و وجه آن این است. بعضی بدشان می‌آید از اینکه کسی آنها را به یاد مرگ بیندازد؛ نه، این درمان است، این دارو است؛ علاج خودخواهی‌های ما، علاج غفلتهای ما، علاج هوسرانی‌های ما است. در جای دیگری از دعای شریف ابی‌حمزه [میخوانیم‌]: اِلهی اِرحَمنی اِذَا انقَطَعَت حُجَّتی وَ کَلَّ عَن جَوابِکَ لِسانی وَ طاشَ عِندَ سُؤالِکَ اِیّایَ لُبّی؛ آن وقتی که در مقابل سؤال الهی کم می‌آوریم و درمیمانیم، استدلال ما تمام میشود؛ مثل اینجا نیست که بتوانیم …

برکات انتظار مرگ از جمله به تأخیر نینداختن کارهای لازم

… را عطا کن که من امید رسیدن نفَس بعدى را به این نفَس نداشته باشم: [حَتّى لانُؤَمِّلَ ...] وَلاَاتِّصالَ نَفَسٍ بِنَفَسٍ، وَ لاَ لُحوقَ قَدَمٍ بِقَدَمٍ؛[1] داریم راه میرویم، اینکه قدم بعدى حتما از سوى ما برداشته خواهد شد را ما خاطرجمع نباشیم؛ ممکن است برویم. خب این حالت ترقّب[2] موت در انسان خیلى برکات دارد: کار را انسان عقب نمی‌اندازد؛ کارهاى لازمى را که باید انجام بدهد، انجام میدهد؛ منافاتى هم ندارد با اینکه انسان با توجّه به اینکه با همین احتمال که ممکن است تا یک ساعت دیگر، تا یک روز دیگر نباشد، کارهاى بلندمدّت را هم شروع کند؛ با هم منافاتى ندارد. چون سود کارهاى بلندمدّت حتما به شخص ما که نخواهد رسید؛ به دیگران هم که برسد به این تعبیر …

تأکید اسلام بر یاد مرگ و زیان غفلت از آن

… از عقل دور می‌شود، دچار گیجی و اختلاط می‌شود. سکره یعنی آن چیزی که مانع ایجاد می‌کند از یک جریانی. سدی که جلوی آب می‌بندند را هم سکره می‌گویند. یعنی با موت، جریان زندگی، جریان حیات مسدود شد. تا به حال حیات در تو جریان داشت، از حالا این جریان حیات بسته شد. این را فراموش نکنید! این را از یاد نبرید! یاد مرگ از جملۀ مهم‌ترین مواعظی است که در اسلام به آن تأکید شده است. غفلت از مرگ، خیلی ضرر به‌وجود می‌آورد و یاد مرگ خیلی برکات برای انسان دارد.

سفارش به یادآوری لحظهٔ مرگ که برای همه پیش می‌آید

… ما را رحم کن. وَ تَفَضَّل عَلَیَّ مَمدوداً عَلَی المُغتَسَلِ یُقَلِّبُنی صالحُ جیرَتی؛ در هنگامی که بعد از مرگ ما را غسل میدهند، خدای متعال در آن حالت، رحمت خود را، فضل خود را شامل حال ما کند و به ما ترحّم کند. بی‌اختیار در اختیار دستهای غسل‌دهنده هستیم؛ این مال یکایک من و شما است؛ هیچ‌کداممان از این حالت دوری و فراغت نداریم؛ این برای همه‌ی ما پیش می‌آید. به یاد آن لحظه باشید.