رفتن به محتوای اصلی

سیاسی‌کاری

نام‌های دیگر: بازیگران سیاسی، بازی‌های سیاسی، سیاست‌بازی، سیاست‌زدگی، سیاسی کردن فضای کشور

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

فعالیت سیاسی با انگیزه‌های جناحی و قدرت‌طلبانه و سیاسی کردن مسائل کشور.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم به مناسبت شهادت دکتر مصطفیٰ چمران— ۱۳۶۰/۰۴/۰۲

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۳۹۳
۱۳۶۰۱۳۹۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

سیاسی‌کاری که چیزِ بدی است، معنایش این است آن کسی که درباره‌ی مسائل سیاسی فکر می‌کند، هدفش دنبال کردن و کشف و بیان حقیقت نباشد؛ اهداف دیگری را دنبال کند! این را سیاسی‌کاری می‌گویند. مثل بعضی از کارهایی که ما می‌بینیم چه در محیط دانشجویی و چه در غیر محیط دانشجویی انجام می‌گیرد. گاهی هدف، فقط این است که یک نفر این حرف را بزند و از قول او پخش شود، یا یک نفر مطرح گردد، یا یک نفر مورد تهاجم قرار گیرد، یا گاهی طرف - حریف - از میدان بیرون رود. هدف که اینها شد، انسان را به سمت کارِ ناسالم سیاسی می‌کشاند که ما تعبیر به سیاسی‌کاری می‌کنیم. همچنان که انسان در همه‌ی مقوله‌های زندگی می‌تواند بین کار سالم و ناسالم، با تأمّل و ملاحظه، مرز روشنی را پیدا کند - لااقل در کارهای شخص خودش می‌تواند آن را پیدا کند - در این قضیه هم می‌شود مرزی پیدا کرد.

شاهدها (۲۰ پاراگراف)

سیاسی‌کاری یعنی پیگیری اهدافی جز کشف و بیان حقیقت

سیاسی‌کاری که چیزِ بدی است، معنایش این است آن کسی که درباره‌ی مسائل سیاسی فکر می‌کند، هدفش دنبال کردن و کشف و بیان حقیقت نباشد؛ اهداف دیگری را دنبال کند! این را سیاسی‌کاری می‌گویند. مثل بعضی از کارهایی که ما می‌بینیم چه در محیط دانشجویی و چه در غیر محیط دانشجویی انجام می‌گیرد. گاهی هدف، فقط این است که یک نفر این حرف را بزند و از قول او پخش شود، یا یک نفر مطرح گردد، یا یک نفر مورد تهاجم قرار گیرد، یا گاهی طرف - حریف - از میدان بیرون رود. …

هشدار به مسئولان دربارهٔ سرگرم شدن به شعارهای پوچ سیاسی و دوری از زندگی مردم

مبادا مسؤولان مثل بخشی از دوره‌های گذشته، سر خود را به مسائل سیاسی گرم کنند؛ با شعارهای پوچ سیاسی، خود و مردم را مشغول کنند و از واقعیات زندگىِ مردم دور بمانند. هم مردم مراقب باشند، هم نخبگان مراقب باشند، هم جریان‌ها و جناح‌های سیاسی و گروه‌ها مراقب باشند که با حرفهای دهان پُرکن سیاسىِ بیمحتوا وقت این ملت را تلف نکنند.

غفلت بزرگ و گاه خیانت در تحت‌الشعاع قرار دادن مسائل اصلی

باید اسراف نشود. هزینه کردن اعتبارات و پولهای کشور در جاهای غیرلازم و تشریفاتی و زیادی، حرام است. امروز پرداختن به کارهایی که به جنبه‌های عملی زندگی مردم ارتباطی ندارد، یک کار مسرفانه است. این‌که بعضیها فضای کشور را آن‌قدر سیاسی کنند که مسائل اصلی کشور تحت‌الشّعاع قرار گیرد، یک غفلت بزرگ است. البته گروه معدودی این غفلت را عمداً انجام میدهند؛ آنها خیانت میکنند؛ یک عده هم غفلت میکنند. هر روز مسأله سیاسىِ جدیدی را در کشور ایجاد کردن - به مجلس شورای اسلامی نگاه میکنیم، یک طور؛ به مجموعه‌های گوناگون دیگر نگاه میکنیم، یک طور - و ذهنها و فکرها را از کاری که باید برای مردم انجام گیرد، منصرف کردن، هیچ مصلحت نیست. همه باید ذهنهای خود را به کارهایی …

گپ‌های بیهودهٔ سیاسی‌کاران با پندار بیمه کردن انقلاب، در تمایز با شاغلان سیاسی

… گپ زدن سیاسى بیهوده‌اى است که سیاسیّون خیال میکنند که با این گپ‌ زدن‌هایشان دنیا را دارند زیر و رو میکنند! سیاسیّون که میگوییم، نه شاغلین سیاسى؛ آن بیچاره‌ها خدمتگزارند، آنها هم سربازند؛ سیاست‌بازها را عرض میکنم، سیاسى‌کارها را عرض میکنم، همه‌ جا هم هستند. یک مشت سیاسى‌کار در بخشهاى مختلف، در حوزه، در دانشگاه، در بازار، در اداره، و جاهای دیگر مى‌نشینند با هم گپ میزنند راجع به سیاست؛ یکى را بالا میبرند، یکى را پایین مى‌آورند، چند ساعت غیبت کرده، سنگین‌بار شده، دل تاریک شده، وقتى بلند میشوند، از خدا دور شده، خیال میکنند که انقلاب را دیگر بیمه کردند با این حرفهایشان! در حالى که از دهان خودشان، آن طرف‌تر تجاوز نکرده. یکى این گفته، یکى آن شنفته؛ کَاَن لَم یکُن شَیئًا مَذکورًا؛[22] این چه ارزشى دارد؟

ساعت‌ها نوشتن و گفتن برای آزردن یک جناح، مایهٔ حسرت در قیامت

میروند و مى‌نشینند ساعتها مینویسند، ساعتها مقابله میکنند، براى اینکه یک حرفى یک جایى گفته بشود یا پخش بشود، تا یک جناحى از آن بچزند. خیال میکنند اسلام را به عرش رسانده‌اند! نخیر، اگر العیاذ بالله‌ گناه و وزر و وبال و صفحه‌ى سیاه در پرونده‌ى انسان نباشد، حدّاقل از آن ساعاتى است که در قیامت باید حسرتش را خورد: وَاَنذِرهُم یَومَ الحَسرَةِ اِذ قُضِیَ الاَمر؛[23] از آن آیاتى که تکان میدهد آدم را، یکى این آیه است: اى پیغمبر! بترسان آنها را از روز حسرت، آن وقتى که کار از کار گذشته، هیچ کارى هم نمیشود کرد.

جلوگیری از نفوذ انگیزه‌های سیاسی بیرونی در مجموعه‌های علمی

خوشبختانه کارها تا حالا در همه‌ى زمینه‌ها خوب پیش رفته و من خواهش میکنم نگذارید که این چیزهایى که عوامل پیشرفت در اینجا بوده به هم بخورد؛ این مسئله‌ى ثبات مدیریّت، تکمیل برنامه، دورى از فضاهاى سیاسى. یعنى از مهم‌ترین کارها این است که این انگیزه‌هاى سیاسى‌اى که مشاهده میکنید بیرون هست، نگذارید در این مجموعه نفوذ کند؛ حیف است، خراب میکند. و همین‌طور که تاکنون بحمدالله خوب بوده، همین‌طور خوب نگه دارید و نگذارید [خراب شود]. و آقاى دکتر ستّارى هم اینجا حضور دارند و میتوانند کمک کنند براى پیشرفت اینجا. همین‌طور که حالا در این نمودار نشان داده شد که بودجه نسبت به مشابهات آن در دنیا خیلى کم بوده، یک …

تمایل دشمنان به کشاندن مسائل صنفی دانشگاه به جنجال سیاسی و لزوم پرهیز

… همه مراقبت کنند - هم استادان، هم مدیران، هم مؤثرین و متنفذین در دانشگاهها - که فضای دانشگاه به سمت مسائل پوچ حرکت نکند؛ فضا، فضای دنباله‌گیری مسائل اصلی و اساسی باشد؛ گفتمان علم و گفتمان پیشرفت علمی و گفتمان پیشرفت عمومی کشور بر دانشگاهها همچنان حاکم باشد. البته اینجا هم دشمنانی هستند که مایلند حتّی مسائل صنفی در دانشگاهها به سمت مسائل سیاسی و جنجالهای سیاسی گرایش پیدا کند؛ از این باید پرهیز کرد. این برای یک دانشگاه افتخار نیست که مسائل اساسی آن تحت‌الشعاع مسائل کوچک و کم‌اهمیت و احیاناً تحت تأثیر جریانهای سیاسی واقع شود. فضای دانشگاه باید یک فضائی باشد که در آنجا علم و عالِم بتواند زیست مناسب خودش را داشته باشد.

رد سیاست‌زدگی و سیاست‌بازی در دانشگاه و بیرون آن

حالا اینجا یک نکته‌ی اساسی مطرح میشود که من همیشه در مواجهه‌ی با دانشجویان، روی آن تکیه میکنم؛ و آن، «پیدا کردن قدرت تحلیل مسائل و جریانهای مهم کشور» است. سیاست در دانشگاهها - که بنده همیشه روی آن تأکید کرده‌ام - به این معناست. ما دو کار سیاسی داریم: سیاست‌زدگی و سیاست‌بازی؛ این یکجور کار است. این را من به هیچ‌وجه تأیید نمیکنم؛ نه در دانشگاه و نه در بیرون دانشگاه؛ بخصوص در دانشگاه. یکی هم سیاستگری است؛ یعنی حقیقتاً فهم و قدرت تحلیل سیاسی پیدا کردن؛ که یکی از وظایف تشکلهای دانشجویی این است. من تأکید میکنم، تشکلهای دانشجویی - که عمده نمایندگان آنها، در اینجا تشریف دارید - نوع برنامه‌ریزی و کار را به کیفیتی قرار دهید که …

نپسندیدن سیاسی‌کاری و آلت دست احزاب شدن برای جوانان

بنده طرفدار این هستم که جوانها در جریان مسائل سیاسی کشور قرار بگیرند و بتوانند تحلیل کنند. البته سیاسیکاری، سیاست‌بازی و آلت دست این حزب و آن حزب شدن را بنده برای جوان نمیپسندم؛ اینها برای جوان هیچ شرف و افتخاری ایجاد نمیکند؛ اما این‌که جوان بداند میتواند اثرگذار باشد و نقش ایفا کند، خیلی ارزش دارد. در دوران دفاع مقدس جوانهای ما فهمیدند که میتوانند نقش ایفا کنند، و نقش ایفا کردند. جوانهای شانزده، هفده ساله به میدان نبرد رفتند و چهار سال، پنج سال، شش سال، هشت سال - به اختلاف اشخاص …

تمایز سیاسی بودن با سیاسی‌کاری و نکوهش انگیزه‌های جناحی

استاد باید سیاست‌زده نباشد؛ نه این‌که سیاست نفهمد. فقره‌ی قبلی که عرض کردیم، لازمه‌اش دانستن سیاست است؛ اما سیاست دانستن و سیاسی بودن، غیر از سیاست‌زده بودن و سیاسیکار بودن است. سیاسیکاری بد است. باید بفهمند چه‌کار دارند میکنند؛ اما این‌که مرتب همه‌ی کارهایشان بر محور یک انگیزه‌ی سیاسی باشد، بسیار بد است؛ بخصوص وقتی که انگیزه‌های سیاسی جنبه‌های جناحی و شخصی و حزبی پیدا میکند، که این دیگر بد اندر بد میشود!

انگیزه‌های سیاسی، علت لنگ ماندن کار برخی دستگاه‌های مسئول

… مردان خدا و مردان معنوی هم باید سیاسی باشند و در میدان سیاست فعالیت کنند؛ اما این بدان معنا نیست که انسان در آن جمع علمی، پژوهشی، صنعتی و کاری - هر نوع کاری - گرایشها و رغبتها و تمایلات سیاسی را تأثیرگذار و تعیین کننده قرار دهد؛ این قطعاً کار را خراب میکند. به نظر من یک علّت این‌که بعضی از دستگاههای مسؤول ما به همین مطالبی که شما میگویید، نرسیده‌اند - در حالیکه وظیفه‌شان بوده و بارها هم به آنها تأکید شده - همین است که در آن مجموعه‌ها کسانی به سمت کارهای سیاسی کشیده میشدند و انگیزه‌های سیاسی را در کارها دخیل میکردند؛ لذا کارها لنگ میماند. کارهای کلانی که مجموعه مدیریّتی میتواند تصمیم‌گیری کند، به عهده خودِ وزارت است و اصلاً خیلی از کارهای مربوط به این موضوع به مصوّبه دولت یا به قانون احتیاج ندارد؛ یعنی خودِ وزیر در حیطه اختیاراتش میتواند تصمیم‌گیری کند. اگر میبینیم نشده، اشکال و عیبی در …

زیان سرگرمی‌های سیاسی و بزرگ کردن مسائل کوچک

ما میتوانیم. امکانات به اندازه کافی در اختیار مسؤولان کشور هست برای این‌که بتوانند کارها را انجام دهند. شرطش این است که کار را وجهه همّت اصلی قرار دهند. سرگرمیهای سیاسی، طرح مسائل غیرلازم و خیالی، بزرگ کردن مسائل کوچک و در سایه بزرگ کردن آنها، پوشاندن مسائل اصلی کشور، مضرّ است. مسائل اصلی کشور، مسأله اقتصاد و مسأله علم و ارتقای پایه علمی دانشگاهها و همان جنبش نرم‌افزاری است که ما بارها در دانشگاهها و در دیدار با دانشجویان و اساتید در میان گذاشته‌ایم؛ همچنین مسأله حفظ روحیه و فرهنگ دینی جوانان است. اینهاست که میتواند یک ملت و بخصوص …

پرهیز مسئولان از سرگرمی‌های سیاسی و مسائل شعاری

البته همیشه به مسؤولان کشور توصیه کرده‌ام، امروز هم توصیه میکنم که در مسائل کشور و گشودن گره‌های مردم باید جدّی باشند و این را کار اصلىِ خود بدانند. اگر مسؤولان کشور در هر نقطه‌ای - چه در مرکز و چه در شهرستانها - کار اصلی خود را رسیدگی به مشکلات مردم بدانند؛ سرگرمیهای سیاسی و پرداختن به مسائل شعاری، دلهای آنها را به این طرف و آن طرف نکشاند و نیروهای آنها را به هدر ندهد و هرز نبرد؛ مجموعه کاری، کابینه کاری، وزیر کاری و مدیر کاری داشته باشیم؛ و اگر آن ایمان با این احساس مسؤولیت همراه شود، همه مشکلات قابل حلّ است.

نقد تعبیر فعالیت سیاسی به بدگویی، فحاشی و اهانت

… بعد هم علیه کسانی که دانشگاه را از سیاست دور کردند، تعبیر تندی کردم. یک سال بعد از آن، یا همان وقتها، در یک اجتماع دانشجویی گفتم که اشتباه نکنید؛ من که میگویم فعّالیت سیاسی، معنایش این نیست که فعالیت سیاسی حتماً باید علیه دولت، علیه مسؤولان و علیه نظام باشد. بعضی از بدخواهان، فعالیت سیاسی را این‌گونه تعبیر میکنند. فکر میکنند فعّالیت سیاسی، یعنی سیاسیکاری! این، یک نوع سیاسیکاری و یک نوع تقلّب است که آدم تصوّر کند فعّالیت سیاسی در دانشگاه، فقط با بدگفتن و با فحّاشی کردن و با اهانت کردن به این و آن حاصل میشود؛ نه. فعّالیت سیاسی، برای پیدا شدن قدرت تحلیل در دانشجوست. این دانشجو اگر قدرت تحلیل سیاسی نداشته باشد، فریب میخورد و فریب خوردن دانشجو، درد بزرگی است که تحمّلش خیلی سخت است. بالاخره اگر دانشجویان بخواهند قدرت تحلیل پیدا کنند، باید فعّالیت سیاسی بکنند؛ باید سیاست …

تمایز آگاهی سیاسی از قرار گرفتن در معرض سیاست‌بازی

… یک غرض سیاسى، یک هدف ناسالم به هم بریزد و عدّه‌اى از دانشجوها را مشوّش کند، اصلاً قابل قبول نیست. خود دانشجوها البتّه بایستى این‌طور افراد را شناسایى کنند و آنها را طرد کنند و از محیط خودشان بیرون کنند. محیط دانشجویى، بایست دانشجویى بماند؛ باید پاک بماند. آگاهى سیاسى داشتن و بینش سیاسى پیدا کردن، یک مسئله است، امّا در معرض سیاست‌بازىِ سیاست‌بازها قرار گرفتن، مسئله‌ى دیگر است.

لزوم دوری رهبران مجاهد از شائبهٔ سیاسی‌کاری

… ایمان و صدق و صفا بکنند در رهبران ــ که بحمدالله‌‌‌‌ هست ــ شماها اهل دینید، اهل ایمانید ــ بعضى از علما، بعضى از غیر علما ــ به‌‌‌‌ هر حال جزو کسانى هستید که در راه اسلام حرکت کرده‌‌اید؛ باید این احساس ایمان در رهبران به وسیله‌‌‌‌ى مردم در حدّ اعلىٰ باشد؛ شائبه‌‌‌‌اى به‌‌‌‌ وجود نیاید، شائبه‌‌‌‌ى سیاسى‌‌‌‌کارى و شائبه‌‌‌‌ى این چیزها باید وجود نداشته باشد.

خطر سیاسی‌کاری و دخالت‌ها در برداشتن قدم آخر پیروزی

… بود؛ یعنى ایشان یک وسیله‌‌‌‌ى الهى بود براى مردم. آن حرکت عظیم مردم، این اخلاص، این فداکارى، پیروزى را در اینجا هم به‌‌‌‌ وجود آورد؛ در افغانستان هم راه‌‌‌‌ها را باز کرده؛ منتها شما هنوز یک قدم [مانده] به آخر راهید، این یک قدم هم باید همان‌‌جور برداشته بشود. اگر در این یک قدم سیاست آمد ــ منظورم از سیاست یعنى سیاسى‌‌‌‌کارى ــ دخالتهاى گوناگون آمد، نمیشود؛ همین یک قدم برداشته نمیشود. خدایى که صدها قدم دشوار را با یک طرفة‌‌‌‌العینى توانست طى کند، همین یک قدم را میتواند ده سال نگه دارد! خدا است دیگر، قدرت الهى است. راه این هم اخلاص است؛ این یک قدم را هم باید با اخلاص، با گذشت، با وحدت، با برادرى [برداشت]؛ هیچ‌‌‌‌ کس به قصد قدرت حرکت نکند. …

تأکید مکرر امام بر دوری سپاه از سیاست‌بازی و گروه‌گرایی و تفسیرهای مغرضانه از آن

یک چیز دیگر هم که مکرّر امام روى آن تکیه میکردند و [باید] به آن توجّه کنید، مسئله‌ى سیاست و سیاست‌بازى و گروه‌گرایى و مانند این چیزها است. این از آن حرفهاى بسیار مهم است. خیلى تفسیرهاى مغرضانه‌اى شد. بنده عرض کردم، نمیشد که مسائل جارى کشور را ــ بخصوص آنکه مربوط به سپاه است ــ نبینم و ندانم؛ بنده خیلى جزئیّات فراوانى را ــ حرفهایى که گفتند، چیزهایى که نوشتند، چیزهایى که سخنرانى کردند، دَرِگوشى‌ها و مانند اینها ــ خیلى چیزها را دیدم و شنیدم. خیلى ‌افراد …

غافل نشدن مسئولان از شناخت حقیقت به سبب مسائل سیاسی

… این کاملاً ممکن است؛ اما این نباید موجب شود که هر دستگاهی اگر کار دستگاه دیگری را درست نفهمید، آشکارا و علنی با آن دستگاه برخورد کند! این‌که معنی ندارد. اگر این روال بخواهد در کشور ادامه پیدا کند، هماهنگی قوا مختل خواهد شد. قوا باید با هم هماهنگ عمل کنند. مسائل سیاسی نباید جلوِ چشمهایی را که باید در مسائل کشور دقیق باشند، بگیرد و آنها را از فهم و شناخت حقیقت غافل کند. همه باید با هم همکاری کنند تا اقتدار ملت ایران تأمین شود.

سقوط سیاست‌بازانی که هویت شخصی را بر هویت انقلاب مقدم داشتند

… است. همان‌ طورى که گفتم، دکتر چمران قبل از رفتن از ایران ــ در حدود بیست سال قبل و در دوران دانشجویى‌اش ــ هم در ایران مبارزه‌ى سیاسى کرده بود و هم در خارج از ایران، در دوران تحصیلش یا در دوران بعد از تحصیل در لبنان با مسائل سیاسى و مبارزات سیاسى آشنا بود. او خیلى راحت میتوانست یک عنوانى و یک تیترى براى خودش درست کند و با مطرح کردن آن عنوان و تیتر، یک جایى براى خودش در فضاى سیاسى ایران دست و پا کند و مانند بسیارى از عناصر سیاست‌باز که برایشان به جاى هویّت انقلاب اسلامى، هویّت شخصى خودشان مطرح بوده و هست، از سِیر کلّى این انقلاب غافل بماند، و البتّه در آن صورت به جاى اینکه این ‌طور نردبان ترقّى و تعالى را بپیماید که در کنار بندگان شایسته‌ى خدا قرار بگیرد، یقیناً امروز در اسفل‌‌السّافلینِ مراحل سیاست‌بازى قرار میگرفت که کسانى که آن راه را رفتند در این اسفل‌‌السّافلین قرار گرفتند. امّا دکتر چمران آن نقطه‌ى اصلى این انقلاب را شناخت؛ نقطه‌ى اصلى این انقلاب عبارت بود از روح اسلام و رهبرى امام.