رفتن به محتوای اصلی

رژیم پهلویگروه و سازمان

نام‌های دیگر: رژیم شاه، رژیم طاغوتی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حکومت رضاخان و محمدرضا پهلوی بر ایران تا پیروزی انقلاب اسلامی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌‌های نماز جمعه در مسجد آل الرسول(ص) ایرانشهر— ۱۳۵۷/۰۲/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۷۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

شاهدها (۳۳ پاراگراف)

جلوگیری از ترویج کتاب و رواج سرگرمی‌های ناسالم میان جوانان

… تاریخِ پس از ظهور اسلام بوده است، بسى کمتر از آن چیزى است که از چنین ملّتى انتظار میرود. و این پدیده نیز مانند بیشتر پدیده‌هاى ناگوار در کشور ما، نتیجه‌ى فرمانروایى پادشاهان و فرمانروایان ظالم و فاسد و بى‌فرهنگ و بى‌سواد بر این کشور در دویست سال گذشته است. در دورانى که برخى ملّتهاى دیگر به سوى دانش و پژوهش و معرفت روى آورده بودند، ملّت کهن و بااستعداد ما در زیر سلطه‌ى آن انسانهاى پلید و خودپرست و زورگو و نااهل، از دانش و معرفت دور ماند و در دوره‌ى اخیر که حکومت دست‌نشانده و فاسد پهلوى همه‌ى کارها را برابر خواست بیگانگان و دشمنان این ملّت و به زیان این ملّت انجام میداد، نه‌تنها تلاشى براى ترویج کتاب و کتاب‌خوانى نشد بلکه با ایجاد سرگرمى‌هاى ناسالم و دامن زدن به آتش غرایز جنسى در میان جوانان، این ضرورت فورى و فوتى را هر چه بیشتر، از میدان دید و توجّه مردم بیرون راندند و در یکى از بهترین دورانهایى که شرایط جهانى، دگرگونى‌هاى اساسى در وضع نابسامان ملّت ایران را برمیتافت، ملّت مظلوم ما را از آن محروم ساختند و کار را به آنجا رساندند که برابر گزارشهاى همان روزگار، در شهر تهران و برخى شهرهاى دیگر، شماره‌ى میخانه‌ها بیش از شماره‌ى کتابخانه‌ها و کتابفروشى‌ها و یا چند برابر آنها بود!

ناامنی فضای جامعه و ماندن زنان بااستعداد در خانه و محرومیت از پیشرفت

… هنرى میخواستند بروند، نمیتوانستند بروند و احساس ناامنى میکردند؛ در محیط‌هاى علمى غیر دانشگاهى میخواستند بروند، مثل مجامع علمى، مثل کنفرانس‌هاى علمی همین‌جور؛ محیط جامعه یک محیط ناامنى بود؛ محیط‌هاى تربیتى و ورزشى و تربیت بدنى میخواستند بروند، همین‌جور؛ یعنى بخش مهمّى از زنان جامعه‌ى ما در زمان طاغوت پرهیز میکردند. شما ببینید چقدر در بین این دخترهایى که بى‌سواد مُردند، خانمهایى که مُسن شدند، سالیان را گذراندند و بدون سواد کافى یا بدون معلومات کافى یا بدون برجستگى‌هاى گوناگون علمى و هنرى از دنیا رفتند، کسانى بودند که استعدادهاى علمى داشتند، استعدادهاى هنرى داشتند، استعداد نویسندگى داشتند، استعداد سخنورى داشتند، استعداد تحقیقات داشتند، استعدادهاى گوناگون پزشکى داشتند؛ اینها میدیدند محیط جامعه، محیط ناامنى است؛ این یک دسته.

دوران خودفراموشی ملت ایران و متروک ماندن عناصر ملی فرهنگ

… و ادّعاى استقلال و حاکمیّت ملّى و رجوع به ارزشهاى بومى و ارزشهاى ملّى خودمان که ارزشهاى دینى هم جزو ارزشهاى ملّى ما است؛ این اتّفاق افتاده است در کشور ما. در دورانهاى گذشته، متأسّفانه براى استقلال و حاکمیّت ملّى در این کشور دل سوزانده نمیشد؛ چرا؟ به چه دلیل؟ براى اینکه همه‌ى کسانى که دوران اخیر رژیم طاغوت را ــ یعنى دوران پهلوى را ــ به یاد دارند، میدانند که دوران پهلوى، دوران خودفراموشىِ ملّت ایران شده است؛ دوران متروک ماندن عناصر خودى و عناصر ملّى فرهنگ ما است؛ همه‌چیز را از بیرون این مرزها وام گرفتند، عاریت گرفتند و آن‌چنان به خودى بى‌اعتنائى کردند و آن را تحقیر کردند که کمتر کسى جرئت کرد حتّى گرایش به آن را نشان بدهد. متأسّفانه این ویژگى این دوران پهلوى است و هر چه از اوّل دوران پهلوى به طرف آخر دوران پهلوى پیش …

تحقیر علم، فرهنگ و هنر ایرانی و کرنش در برابر پدیده‌های خارجی در نیم‌قرن

اینها پنجاه سال با ما در این کشور این کار را کردند؛ علم ما را، فرهنگ ما را، ادبیّات ما را، هنر ما را، شعر ما را، موسیقى ما را، نقّاشى ما را، معمارى ما را نابود کردند، تحقیر کردند، ذلیل کردند و به جاى آن در مقابل هر پدیده‌ى خارجى از همین قبیل که گفته شد، سر تعظیم فرود آوردند، بدون اینکه حتّى آن را هم بشناسند؛ یکى هست که مثلاً نقّاشى فلان نقّاش ایتالیایى را مى‌شناسد، احترام میکند؛ ما حرفى نداریم؛ یا نوشته‌ى شکسپیر هم براى یک آدمى که اهل ادبیّات است، به‌ قدر نوشته‌ى سعدى احترام و لذّت ایجاد میکند؛ بنده خودم شاید بتوانم بگویم اکثر نوشته‌هاى شکسپیر را خوانده‌ام و …

ویران کردن پایه‌های فرهنگ خودی و جایگزینی فرهنگ وارداتی، بدتر از قاجار

… آنها مردمان ضعیف و بى‌عرضه و شکم‌پرست و زن‌باره و اهل‌دنیایى بودند که به فکر عیش و عشرت خودشان بودند و کار به خیر و شرّ قضایا نداشتند، نمیفهمیدند؛ ناصرالدّین‌شاه میخواست پادشاهى کند، سلطنت کند، لذّت ببرد، کارى نداشت که بر سر ملّت چه مى‌آید و چه نمى‌آید؛ ضعف بود، بى‌اعتنائى بود ــ که البتّه از بزرگ‌ترین گناهان است براى یک رهبر و یک مسئول یک کشور ــ امّا کارى که خاندان پهلوى کردند بمراتب از آنچه در دوران قاجار بود، بدتر بود؛ زیرا که اینها پایه‌هاى فرهنگ خودى را متزلزل کردند و آن را ویران کردند و فرهنگ وارداتى را جایگزین کردند و این را در اغلب شئون ما راه بردند؛ حتّى چند فرهنگستان در دوران سلطنت پنجاه‌ساله‌ى آن دو مرد نااهل[12] به ‌وجود آمد که هیچ‌کدام از آن چند فرهنگستان ــ کسانى که اهل این چیزها هستند میدانند ــ پا نگرفت. فرهنگى‌ها و ادباى بزرگى هم در هر سه یا شاید چهار فرهنگستان عضو بودند، [امّا] به جایى نرسید؛ …

بی‌اعتنایی به آذربایجان و مناطق محروم در توزیع ثروت کشور

نکته‌ى اوّل اینکه قبل از انقلاب به این منطقه، از طرف سردمداران رژیم طاغوتى هیچ رسیدگى نشده است؛ هیچ. من نمیدانم آنها چه عنادى با اکثریّت ملّت ایران ــ که آن روز اکثریّت ملّت، محروم بودند ــ داشتند که ثروت مملکت را جورى برنامه‌ریزى میکردند که به نقاط محروم چیزى نمیرسید؛ آذربایجان از جمله‌ى جاهایى بود که بخصوص [به آن] بى‌اعتنائى میکردند؛ به تبریز هم اعتنائى نمیکردند، چه برسد به شهرهاى کوچک استان مثل هشترود و اَهَر و کلیبر و بقیّه‌ى جاها. از اوّل انقلاب تا امروز، مسئولین جمهورى اسلامى بارها به آذربایجان سفر کرده‌اند و حتّى به مناطق محروم این استان قدم گذاشته‌اند. بنده خودم در زمان ریاست جمهورى چند مرتبه به آذربایجان آمدم و به مناطق محروم این استان رفتم. رئیس‌جمهور محترم و عزیز فعلى ما[3] هم به …

وابستگی به انگلیس و سپس آمریکا به‌عنوان مهم‌ترین مشکل کشور

مهم‌ترین مشکل این کشور در زمان رژیم گذشته، این بود که این رژیم ــ رژیم منحوس پهلوى ــ وابسته بود به آمریکا؛ قبلاً به انگلیس، بعد هم به آمریکا. آن کسى را که آمریکایى‌ها میگفتند بیاید بالا و نخست‌وزیر بشود یا مسئول بشود یا وزیر بشود یا مدیر نفت بشود یا فلان شغل را داشته باشد، او را مى‌آوردند؛ هر کسى را که آنها میگفتند. هر کسى را که دشمنان خارجى این ملّت میخواستند که از صحنه برود کنار، رژیم پهلوى همه‌ى …

ترویج ایرانی‌گری افراطی و جدا کردن ملت ایران از ملت‌های مسلمان

یک وقت هست که در ملّتهاى مسلمان جنبه‌هاى قومى و ناسیونالیستى و زبان و خون و مانند این چیزها در آنها تقویت میشود؛ خب بدیهى است که این آغاز جدا شدن بخشهاى امّت اسلامى از یکدیگر است. دیدید که مسئله‌ى فارسىگرى و ایرانىگرىِ افراطى و برگشت به تصوّرات و افسانه‌هاى غلطِ مربوط به نژاد و نسب و خون، چطور در دوران رژیم گذشته در این کشور عمده شد؛ براى چه؟ این چه فایده‌اى براى ملّت ایران داشت؟ جز ضرر هیچ اثر دیگرى نداشت. مهم‌ترین ضرر این بود که ملّت ایران را در قبال ملّتهاى دیگر اسلامى، یک مَنِش جدایى‌طلبانه بدهد و بین این ملّت و ملّتها حالت نقار[4] و طلبکارى ایجاد کند؛ عین این مطلب را با ملّتهاى عرب انجام دادند؛ عین این مطلب را با بعضى از قومیّتهاى دیگر این منطقه انجام داده‌اند و میدهند. ما مخالفتى نداریم با اینکه هر قومى خصوصیّات و اختصاصات کشور خود و ملّت خود را در قالب نام ملّیّت براى خودش حفظ کند امّا تا حدّى که …

پنجاه سال تبلیغ علیه روحانیون

یک مشکلى که در تحلیل، انسان احساس میکند روحانیّون در نظام جمهورى اسلامى دارند البتّه ما مشکلات زیادى داریم این است که حکومت پهلوى پنجاه سال علیه روحانیّون در این مملکت تبلیغ کرد؛ البتّه مخصوص حکومت پهلوى هم نبود؛ اینها بدترینش را کردند، فظیع‌ترینش[12] را کردند، وَالّا کسى اگر به تاریخ این قرن اخیر و حول ‌و حوش قرن اخیر مراجعه کند، خواهد فهمید که مبارزه‌ى با روحانیّت از زمان ناصرالدّین شاه شروع شد، از دوران قاجار شروع شد. وقتى دیدند که …

تبلیغ بی‌سوادی روحانیون در میان قشرهای متجدد

… چه شد؟ نتیجه این شد که توانستند یک قشرى را البتّه توده‌ى مردم، عامّه‌ى مردم و اکثریّت مردم، باز هم نسبت به علما علاقه دارند، ارادت دارند، جامعه‌ى علمىِ مذهبى را از اعماق قلب دوست دارند و به آنها عاطفاً و فکراً وابستگى دارند نسبت به روحانیّون بدبین کنند. علماى دینى و طلّابى که همه‌ى عمرشان را در علم گذرانده‌اند و جز به علم دین به چیز دیگرى فکر نکرده‌اند، واقعاً شاید این را باور نکنند که تبلیغات در بین عدّه‌اى از قشرهاى متجدّد در دوران رژیم پهلوى این بود که روحانیّون اصلاً سواد ندارند! اینها اصلاً اهل علم نیستند، هیچ علمى را اینها بلد نیستند! حالا این را عرض کردم که اهل علم ما باور نمیکنند، چون همه‌ى عمرشان را در علم گذرانده‌اند؛ میگویند مگر ممکن است کسى این‌جور اشتباه‌کارى کند؟ بله آقا! ممکن است؛ کردند این کار را.

حکومت پنجاه‌سالهٔ پدر و پسر بی‌سواد و وابسته و فاسد

… را مى‌بینند، عدالت‌طلبى‌ها را مى‌بینند، ظلم‌ستیزى‌ها را مى‌بینند، مردم‌گرایى‌ها را مى‌بینند، اُنس با مردم و از مردم بودن مسئولین جمهورى اسلامى را مى‌بینند، در عین ‌حال دشمنند! چرا دشمنند؟ براى اینکه پنجاه سال علیه روحانیّت در این مملکت، تبلیغات شده است. یک قزّاق قلدر بى‌سواد بى‌معرفت وابسته‌ى فاسدِ معتادِ بدبختى، خودش و پسرش آمدند و پنجاه سال بر این مملکت حکومت کردند، آن آقایانى [هم] که خودشان را، به‌اصطلاح منوّر هم میدانند، تا کمر در مقابل آن بى‌سوادهاى بى‌معرفتِ بى‌دین و بى‌انسانیّت واقعاً سلسله‌ى پهلوى هیچ چیز نداشتند؛ باز گذشتگان گاهى یک چیزکى در وجودشان از علم و معرفت و فهم و عقلانیّت و مانند اینها وجود داشت [امّا] اینها که بیچاره‌ها پدر و پسر بکلّى برّانى[21] بودند از همه‌چیز خضوع کردند و تسلیم شدند امّا نظام جمهورى اسلامى را که بر مبناى معرفت و علم و بر مبناى تقوا و …

تلاش برای زایل کردن محبت ملت به امام با ترور شخصیت او

دستگاه جبّار پهلوى میخواست محبّتى را که ملّت ایران به امام بزرگوارشان که آن روز در تبعید بودند داشتند و روزبه‌روز آن را بیشتر ابراز میکردند، زایل کند و از بین ببرد؛ چه‌ جورى؟ با ترور شخصیّت، با کوبیدن شخصیّت آن بزرگوار، با متّهم کردن امام. امام را در معرض تهمتهایى قرار دادند و به آن بزرگوار اهانت کردند؛ صریحاً این کار را در مطبوعات کشور که دربست در اختیار دستگاه جبّار و فاسد پهلوى بود نشر کردند و نوشتند.[2]

خفقان شدید دوران پهلوی که سخن و اعلامیه خطر مرگ داشت

امروز جوانهاى ما و مردم ما درست نمیدانند که خفقان دوران پهلوى چه‌ جور چیزى بود. آن کسانى که آن روز را درک کردند و در میدان مبارزه بودند، آنها میدانند که چه خبر بود. به اندک‌چیزى یک جمعیّتى را تارومار میکردند. با حرف، با اعلامیّه، کسى گاهى خطر مرگ را براى خودش میخرید. مگر شوخى بود؟ در یک چنین اوضاع‌ و احوالى بود که مردم قم از خطر نترسیدند، از سلطه‌ى دستگاه پهلوى ملاحظه نکردند و به ‌خاطر دفاع از حقیقت، در یک اجتماع عظیمى شرکت کردند؛ دستگاه هم از روى خامى و نشناختن مردم فکر کرد آنها را بترساند که منجر به درگیرى شد؛ و در این …

دستگاه وابستهٔ عامل استکبار که مملکت را برای بقای سلطنت به اربابان می‌سپرد

… که چه کار کرده‌ایم و چه کار باید بکنیم. امروز هم همان‌جور است؛ با این تفاوت که امروز بحمدالله‌ ملّت ایران یکپارچه است، آگاه است، مسلّح است، یک دنیا افتخارات در کوله‌بار خود دارد و پشت سر خود دارد، دنیا را متوجّه به خودش کرده است [امّا] آن روز این خبرها نبود. امروز ملّت ایران حکومتى دارد از خودش و متعلّق به خودش [امّا] آن روز در مقابل ملّت ایران، دستگاه فاسد و وابسته‌ى یکى از عمّال استکبار بود؛ یعنى دستگاه سلطنت پهلوى که مملکت را حاضر بودند به مفت به اربابان خودشان بدهند و به فکر ملّت ایران نباشند، در مقابل اینکه چند صباح بیشتر سلطنت کنند؛ همین. امروز دیگر در مقابل ملّت ایران آن دستگاه ظالم و فاسد نیست، از بین رفته است، این مانع برداشته شده است، ملّت ایران یک سنگر جلو آمده است امّا پشتیبانان آن نظام جبّار و فاسد، امروز روبه‌روى ملّت ایرانند.

سرکوب مردم با تانک در شهرها در سال‌های ۴۲ و ۵۶ و ۵۷

… با ابتکار همراه است، امروز ملّت ایران نوکر کسى نیست، گوش‌‌به‌‌فرمان کسى نیست، این‌همه تجربه‌ى جنگ و پانزده سال حیات جمهورى اسلامى را دارد؛ امروز شما ملّت ایران قوى‌تر از آن روز هستید. دشمن هم آن‌جورى که آن روز میتوانست با شما مقابله کند، امروز نمیتواند. آن روز دشمن در خیابانهاى تهران و قم و مشهد و تبریز و شیراز و بقیّه‌ى شهرها تانک مى‌آورد؛ در خیابانها ملّت را با تانکى که از پول این ملّت تشکیل شده بود به آتش مى‌بستند و نابود میکردند. در همه‌ى شهرهاى بزرگ ایران چنین حادثه‌اى رخ داده است؛ در بسیارى از شهرهاى کوچک و درجه‌ى دو و سه هم در طول سالهاى ۵۶ و ۵۷ از این حوادث رخ داد؛ قبل از آنها هم که در سال ۴۲ اتّفاق افتاده بود. امروز دشمن از این غلط‌ها نمیتواند بکند با ملّت ایران. امروز مشت ملّت ایران آهنین است؛ مگر جرئت میکنند با ملّت ایران صریحاً دشمنى بکنند و اعلام جنگ بکنند؟ یک بى‌عقلى را پیدا کردند و هفت هشت سال با ملّت ایران به …

طرد معنویت و ناکامی در پیشرفت مادی؛ خسران دنیا و آخرت

… آن مطلوب است و دنبال میشود، اگر به این جهت توجّه کردیم و از آن جهت غفلت کردیم، یک جهت زندگى ناقص است و آن جنبه‌ى معنوى است. حالا یک ‌وقت است که یک جامعه‌اى، مثل جوامع غربى در جنبه‌ى علوم مربوط به ابزار زندگى هم پیشرفتى دارد؛ یک ‌وقت در همان هم پیشرفت ندارد؛ مثل بسیارى از جوامع تابع غرب که معنویّت را حذف کردند، مادّیّت را هم نتوانستند جلب کنند؛ مثل وضع زندگى خود ما در دوران حکومت پهلوى‌ها. معنویّت را طرد کردیم، مادّیّت را هم نتوانستیم به شکل مدرن و جدیدش، علمى و واقعى‌اش بیاوریم داخل کشور؛ شدیم «خَسِرَ الدُّنیا وَ الأخِرَة».[3] [پس] آن میشود «خَسِرَ الدّنیا و الآخ‌رة». این طرف قضیّه هم همین‌جور است؛ یعنى اگر یک جامعه‌اى فقط بپردازد به جنبه‌هاى معنوى و از علوم، از پیشرفت علمى، از کشفیّات علمى، از نوآورى‌هاى علمى، از تحصیل علم میان فرزندان میهن، از ساختن انسانهایى که بتوانند زندگى را به شکل متناسب با نیازهاى بشر، با سهولت و …

اشتغال بیشتر دختران دانشگاهی به مد و روابط نامشروع در فضای فاسد

یک دسته‌ى دیگرى نه، جرئت میکردند و وارد دانشگاه میشدند؛ حالا یا برایشان اهمّیّت نداشت آن فضاى فاسد، یا نه، یک گستاخى‌اى داشتند، میگفتند که محیط فاسد است، باشد؛ ما وارد میشویم و نمیگذاریم که فساد به ما سرایت بکند که البتّه تعداد معدودى داشتیم؛ خیلى معدود دخترهایى داشتیم در آن زمان که با چادر و با حجاب و غیره، در دانشگاه‌ها مشغول آموزش گوناگون آموزشهاى علمى، پزشکى و غیره بودند که آن عدّه‌ى مؤمنین عدّه‌ى کمى بودند امّا غالب آن کسانى که وارد محیط‌هاى علمى میشدند و این جرئت را میکردند که وارد بشوند، وقت زیادى از آنها صَرف میشد براى این‌طور چیزها؛ براى رسیدگى به مُد، براى مسائل مربوط به چیزهایى که در یک محیط غیر اسلامى براى زنها حتماً وجود دارد؛ ارتباطات نامشروع، ارتباطات خطرناک، گفتگوها و مذاکرات در آن زمینه‌هایى که بین خود زنها و دخترها هست؛ ببینید، اینها یک چیزهایى است که وقت را میگیرد که البتّه وقت، مهم‌ترین سرمایه انسان است و هیچ سرمایه‌اى در دنیا عزیزتر از وقت نیست امّا بیش از وقت هم، همّت آنها را میگیرد. یک دخترى که همّتش به مسئله‌ى لباس و مُد و رفیق پسر و مذاکرات این‌جورى و چه ‌جورى در فلان …

بی‌اعتقادی به گذشتهٔ اسلامی ایران و روی آوردن به ایران پیش از اسلام

… را در نظر نمیگیرد، راحتِ خودش را در آنجا در نظر میگیرد؛ این چیز بدیهى و طبیعى است؛ لذاست که واقعاً ضایعه‌اى ایجاد شد و این ادامه پیدا کرد. اگرچه در دوران پهلوى، بخصوص این سى چهل سال اخیر، آن وضعیّت دوران قاجار به آن وضوح وجود نداشت امّا خطر از آن بیشتر بود؛ براى خاطر اینکه اینها به‌ معناى واقعى کلمه نسبت به گذشته‌ى ایران بى‌اعتقاد شدند؛ بخصوص آن بخش برجسته‌ى این گذشته، یعنى همان تاریخ ۱۳۰۰ سال بعد از اسلام. لذا بود که شما ملاحظه میکنید ناگهان پا را میگذارند به قبل از اسلام؛ یعنى این فاصله‌ى زمانى را ندیده میگیرند و میروند سراغ قبل از اسلام؛ دلشان میخواهد آن را احیا کنند؛ غافل از اینکه آن یک تمدّن بَدَوى بود نسبت به تمدّن اسلامى. شما ایران دوره‌ى قرن چهارم و پنجم و ششم و هفتمِ بعد از هجرت را نگاه کنید و مقایسه کنید با ایرانِ مثلاً دوران ساسانى یا دوران فلان؛ اصلاً اینها با همدیگر قابل مقایسه است؟ …

مسئولیت دودمان پهلوی و قاجار در عقب‌ماندگی علمی دویست‌سالهٔ ملت

البتّه علم پیشرفته است. یک عدّه‌اى مى‌نشینند به پیشرفتهاى علمى آمریکا و بقیّه‌ى جاها نگاه میکنند و دائماً حسرت میخورند. البتّه پیشرفت علمى مسلّماً ستایش دارد؛ عقب‌ماندگى علمى کشورهاى عقب‌افتاده‌ىِ علمى، مسلّماً یک نکبت است و خدا آن کسانى که این نکبتها را بر سر ملّتهاى مسلمان آورده‌اند، مورد عذاب متزاید خودش قرار بدهد و لعنت خدا بر دودمان پهلوى و دودمان قاجار که این دو خاندان مشئوم[9] و ننگین این بدبختى را بر سر ملّت ما در طول دویست سال آوردند؛ وَالّا در یک روزگارى ما از آمریکا از لحاظ علمى بسیار جلوتر بودیم، ما از اروپا از لحاظ علمى بسیار جلوتر بودیم. همین سلاطین، همین حکومتهاى جائر، همین فرعونها و طاغوتها، همینهایى که حالا پس‌مانده‌ها و تفاله‌هایشان، مجلّه و روزنامه در اینجا و آنجا منتشر میکنند و دم از همه‌چیز میزنند، همینها بودند که نگذاشتند این ملّت پابه‌پاى ملل عالم بلکه جلوتر از ملل عالم پیش برود. بله، عقب‌ماندگى علمى تأسّف دارد، راهش هم این است که جوانها، بزرگها، پیرها، دانشمندان، مسئولین، همه تلاش کنند که این خلأ را جبران کنند، پُر کنند.

تحقیر و کوچک کردن ادیبان و اهل فرهنگ

آقایان و خانمها! حتّى با این طبقه‌ى ادبا و اهل فرهنگ ما در آن رژیم گذشته کارى کرده بودند که آنها را هم کوچک کرده بودند. یکى از ادباى نام‌آور این کشور ــ که اگر الان اسم بیاورم، از جمعیّت شما شاید ده نفر نباشند که او را نشناسند ــ از اساتید معروف، یک وقتى در یک مراسمى که شاه از مقابل او عبور میکرده، افتاده بود به پاى شاه و کفش او را بوسیده بود! بعد شاگردانش گفتند که استاد، آخر شما با این عظمتت، با این مقامت ــ شاه کیست؟ یک آدم بى‌سواد نادان؛ آخر علم ارزش دارد آقا! عالِم آن کسى است که براى علم خودش احترام قائل است؛ ممکن است خیلى از کسانى که چیزهایى را در دنیا دارند، براى آن داشته‌ى خودشان احترامى …

رواج باور ناسازگاری محیط ادارات با دین

… کار، در همه‌جا، این اعتقاد به غیب و این ایمان معنوی، کارایی دارد و معجزنماست. این را در خودتان تقویت کنید. کارمندان دستگاههای دولتی، باید ایمانشان از مردم عادّی بیشتر باشد. در دوران طاغوت البته این «دوران طاغوت» که عرض می‌کنم، مال همه‌ی دورانهای گذشته نیست. در برخی از دورانهای قبل از پهلوی، در بعضی جاها، خلاف این‌که عرض می‌کنم بوده است بخصوص در دوران حاکمیت منحوس پهلوی، یک چیز باور عمومی شده بود و آن این‌که بعضی از محیطها، با دین سازگار نیست. کسانی که در این محیطها هستند، لزومی ندارد که خیلی دیندار باشند؛ یا نمی‌شود دیندار باشند. یکی از آنها، ادارات دولتی است. از نظر مردم، اداری یعنی یک آدم بی‌دین! هر فردی می‌تواند متدیّن باشد. قاعده‌اش، متدیّن بودن است؛ اما اداری، نه. یکی محیط ادارات است یکی هم محیط دانشگاهها!

ریشه‌کن کردن دین به تقلید از اروپاییان و مصطفی کمال

… پیدا می‌کرد، یا در محیط کار او خودی نشان می‌داد، با مشت می‌کوبید توی مغز دین و دیندار. این‌طوری بودند اینها! محمّد شاه نیز همین گونه بود. «ناصرالدین شاه» هم از همه‌شان بدتر بود. «مظفرالدین شاه» نیز همین‌طور بود. اینها در عمل شخصی خودشان، تدیّن ظاهری داشتند. به دوران پهلوی که رسید، به کلّی همه چیز از بیخ و بن کنده شد. چون بنای تقلید از اروپاییها و از «مصطفی کمال پاشا» و امثال اینها بود.

لزوم فاصله گرفتن ارتش و ادارات نزدیک به حکومت از دین

«مصطفی کمال» چون با دین دشمنی کرده بود، آن احمق ما[3] هم آمد، با دین بنا کرد دشمنی کردن. یک بی‌عقل، از یک بی‌عقل دیگر، یک خائن، از یک خائن دیگر و یک مزدور، از یک مزدور دیگر درس می‌گرفت. آن دستگاه با دین، با ظاهر و باطنش، با تظاهرش، شخصی‌اش، اجتماعی‌اش، مخالف بود و مبارزه می‌کرد. دستگاههایی که به آنها نزدیک بود، هرچه نزدیکتر بود، باید با دین فاصله می‌داشت. طبعاً ارتش به آنها نزدیک بود؛ دستگاههای اداری نزدیک بود و لذا باید از دین فاصله می‌داشت. اما امروز چه؟

محروم ماندن ملت از استعدادهایش و عقب ماندن از حرکت علمی و صنعتی در دوران پهلوی و قاجار

برادران و خواهران عزیز! ده‌ها سال در دوران پادشاهان پهلوى و قاجار ملّت ایران از استعدادهاى خود، از توانایى‌هاى خود محروم مانده بود؛ ده‌ها سال ما را از حرکت علمى و صنعتى دنیا عقب نگه ‌داشتند. امروز در دوران آزادى، دوران انقلاب، دوران اسلام، ما باید این فاصله را با سرعت طى کنیم و عقب‌ماندگى‌ها را جبران بکنیم؛ مسلمانها میتوانند، ملّت ما میتواند. ملّت بزرگ ما قادر است فاصله‌اى را که میان او و کشورهاى پیشرفته ایجاد کرده‌اند، پُر کند؛ تلاش لازم است. هر …

سپردن کشور و منافع ملی و ثروت‌ها به دشمنان در پنجاه و چند سال

… که من به‌ مناسبت مسائل جهانی امروز میخواهم به شما برادران عزیز و خواهران عزیز عرض بکنم و این بحث قرآنی را برای استحکام پایه‌ی سخن مطرح کردم، این است که انقلاب اسلامی و ملّت ایران باید این درس قرآنی را فراموش نکند. انقلاب یک حرکت عظیمی بود از سوی یک ملّت؛ ملّتی که دستگاه حاکمه‌ی کشورش، در طول پنجاه و چند سال، کشور را و مصالح ملّی را و منافع مردم را و ثروتهای زیرزمینی را و قدرت فرهنگی را یکسره به دست دشمنان داده بود؛ ملّتی که دچار فقر، دچار بی‌سوادی، دچار ذلّت، دچار بی‌خبری، دچار فساد اخلاقی، دچار ضعف فرهنگی و دچار بسیاری دیگر از مشکلات بود و توانست در مقابل همه‌ی این مشکلات قیام کند، دشمن را بشناسد و دشمن را از سر راه خود بردارد و نه‌فقط دشمن را، بلکه دشمن‌پرورها را هم …

مجلس فرمایشی و پادشاه دست‌نشاندهٔ انگلیس و آمریکا

… است. امروز هنوز هم در دنیا و در این منطقه، کشورهایی وجود دارند که تاکنون روی مجلس قانونگذاری به خود ندیده‌اند و یک انتخابات در این کشورها انجام نگرفته است. در همین منطقه خودمان، مردم در هیچ یک از مسائل کشوری حضور ندارند و اراده آنها محترم شمرده نمیشود. قبل از تشکیل جمهوری اسلامی و قبل از پیروزی این انقلابِ مبارک، پنجاه سال کشور ایران همین وضع را داشت. انتخاباتی نبود، امّا مجلسینی فرمایشی داشت! پادشاه ساخته شده‌ای به‌وسیله انگلیسیها و استخدام شده‌ای به‌وسیله امریکاییها در رأس کار بود. آن روز در این کشور و امروز در کشورهای مرتجع منطقه، حرفی از نقض حقوق بشر به میان نمیآمد و نمی‌آید. در جمهوری اسلامی، همه چیز روی دوش مردم و با اراده مردم انجام میگیرد. امروز به فضل الهی، آزادیای در این کشور وجود دارد که در تاریخ گذشته ایران اگر نگوییم بی‌نظیر، …

برکشیدن بی‌هنران سرسپرده از سوی حاکمان آن دوران

کمال ما، یکى از برجستگان آن دوران پُرشور و پُررنج است. او نیز مانند همه‌ى آن دیگران، سرمایه‌ى معنوى خویش را دست‌مایه‌ى نان و معاش نساخت. با شعر خود که بخشى از وجود او است، پاک و مصفّا زیست. دنیاداران و کشورمدارانِ آن روز بسا بى‌هنران را که به مزد سرسپردگى برکشیدند و کمال و قدسى‌ها همیشه از نگاه و لطف آنان دور ماندند؛ و اینان هم همین را میخواستند و مغتنم میشمردند.

محروم ماندن مناطق محروم در صورت ادامهٔ حکومت طاغوت

… از جمله در همین منطقه‌ى محروم هشترود، آب لوله‌کشى بیاورد، برق بیاورد، مدرسه بیاورد، بهداشت و درمان بیاورد، جادّه‌ى آسفالته بیاورد. کِى در زمانهاى گذشته یک چنین جادّه‌ى کوهستانى پیچیده‌اى، آن هم در یک چنین منطقه‌اى، آسفالت بود؟ اینها خدمات جمهورى اسلامى است. اگر حاکمیّت حکومت طاغوت بر کشور ما ادامه پیدا میکرد، حالاحالاها براى مناطق محروم این خبرها نبود. این، کار جمهورى اسلامى بود؛ چرا؟ چون جمهورى اسلامى مال خود مردم است.

فشار وارد شده بر کشور در دوران ستم‌شاهی

ما باید این کشور را از عقب‌ماندگى‌هاى علمى و صنعتى نجات بدهیم؛ ما باید این کشور را از فشارى که در دوران ستم‌شاهى بر او آمده است نجات بدهیم؛ ما باید به فضل الهى امکاناتى را که خدا به این کشور داده است، در معرض استفاده‌ى این ملّت بزرگ قرار بدهیم. وظیفه‌ى دولت و ملّت است که این کارها را انجام بدهند، و این با ایمان شما، با روحیه‌ى شما، با احترامى که ملّت ما براى شهادت‌طلبى قائل است، عملى خواهد شد. به …