رفتن به محتوای اصلی

خوانین

نام‌های دیگر: خان‌سالاری، خوانین و فئودال‌ها

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خان‌ها و رؤسای محلی و رابطهٔ آنان با مردم و حکومت در دوران پهلوی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار روحانیون دفتر نمایندگی ولىّ‌فقیه در امور اهل سنت— ۱۳۷۰/۰۸/۲۷

سیر زمانی

از ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۴
۱۳۷۰۱۳۸۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۱ پاراگراف)

لعن خوانین و سلاطین که مردم را بی‌سواد و محروم نگه داشتند و دوشیدند

حقیقتاً انسان از سطح فرهنگ این مردم لذّت می‌برد. با این‌که سواد، سواد رسمی نیست؛ اما روح فرهنگی و استعداد فرهنگی هست. آدم وقتی اینها را میبیند، هزاران بار لعنت میفرستد به آن خانهای خبیث و سلاطین خبیثتر از خانها، که سالهای متمادی مردم را عقب نگه داشتند. این مردم را بیسواد و محروم نگه داشتند، ازشان استفاده کردند و اینها را دوشیدند، بدون این‌که فایده‌ای بهشان برسانند. امیدواریم ان‌شاءاللَّه در دوران جمهوری اسلامی، جبران شود. البته بخش زیادی از عشایر این کشور، بحمداللَّه، در دوران جمهوریاسلامی به سر و سامان نسبی رسیده‌اند. این‌جاها هم، ان‌شاءاللَّه باید هرچه زودتر به سر و سامان برسد.

پاسخ‌گویی رؤسای قبایل بلوچستان به استاندار و پاداش وکالت مجلس در دوران پهلوی

در زمان پهلوی، سیستان و بلوچستان این وضعیت را داشت. در آن‌جا خوانینی از قبایل مختلف ریگی و مبارکی و نارویی و شش‌زهی بودند؛ همین زهیهای فراوان که شنیده‌اید و هست. رئیس قبیله در مقابل استاندار مسؤول بود؛ و اگر خوب عمل میکرد، پاداش او هم وکالت مجلس بود؛ یک دوره بیاید وکیل مجلس بشود و سور و سات استاندار و دستگاه دولتی هم فراهم باشد!

سلسله‌مراتب فساد: خان‌ها آلت دست پهلوی و پهلوی آلت دست آمریکا

… دنبال آن، حکومت مردمی و اسلامی به‌وجود آمد. جمهوری اسلامی را شما مردم به‌وجود آوردید. جمهوری اسلامی یعنی حکومتی که خارجی در آن دخالت نمیکند؛ خودرأیی و استبداد بر آن حاکمیت ندارد؛ طبقه‌ی ویژه‌ی اشراف در آن دخالت نمیکند؛ خان‌سالاری در امور مردم دخالت نمیکند. روزی که ما در جیرفت بودیم، مردم از خان‌ها مینالیدند. خان‌ها آلت دست رژیم منحوس پهلوی بودند؛ آنها هم آلت دست امریکا بودند؛ یعنی سلسله مراتب فساد وجود داشت!

سلطهٔ خوانین بر خیرات زنجان در دوران قاجار و پهلوی و انقراض آنان با انقلاب

کمترین شاخص توسعه در این استان که من دیروز در سخنرانی عمومی گفتم، ۵۰۰ درصد است و بعد تا ۱۲۰۰ درصد افزایش مییابد. بنابراین همه شاخصهای توسعه این استان رشدهای فراوان کرده است. زنجان استانی است که یک روز جولانگاه و میدان تنعّم خوانین بود و در آن، تبارهای فامیلىِ خانی همه خیرات این استان را به سمت خود میکشیدند و مردم هم به بدبختی زندگی میکردند. این خوانین در دوران قاجار بودند و در دوران پهلوی کراوات بستند، ادکلن زدند، با خاندانهای پادشاهی برای تأمین ذخیره‌ها وصلت کردند، شاپو سرشان گذاشتند و به شکل مدرن بروز کردند! اینها با انقلاب اسلامی - که انقلابی مردمی بود - منقرض شدند و همین استان زنجان امروز به برکت این تلاشها به این‌جا رسیده که در بعضی شاخصها بالاتر از بقیه مناطق است. به همین دلیل باید سرچشمه امید در دلهای ما روزبه‌روز جوشانتر شود.

تسلط خوانین بر منابع منطقه و عقب نگه داشتن آن در دوران قاجار و پهلوی

… مختلف صورت گرفته، در مقایسه با قبل از انقلاب، دارای آمارهای ۵۰۰ درصد، ۶۰۰ درصد، ۱۰۰۰ درصد و ۱۲۰۰ درصد است؛ اما استان هنوز از محرومیت خارج نشده و با همه تلاشی که صورت گرفته است، بعضی از مناطق آن جزو نقاط کاملاً محروم به‌حساب می‌آید. این نشان‌دهنده چیست؟ نشان‌دهنده این است که در دوره‌های گذشته و در دوران طاغوت، به این منطقه و به این مردم بسیار ستم شده است. این منطقه، یک منطقه خان‌زده است. در گذشته، همه منابع ثروت مادّی و انسانی این مناطق، زیرِ دست خوانینِ متکبّر و خودخواهی بود که هم در دوران سلطنت قاجاری و هم در دوران رژیم پهلوی این امکانات را با شکلهای مختلف در دست داشتند و این استان را عقب‌مانده نگه داشتند. از این‌جا معلوم میشود که مسؤولان این استان و مسؤولان کشور و خودِ مردم باید دست‌به‌دست هم دهند و تلاش کنند تا معضلات موجود این استان حل شود که قابل حل هم هست؛ چون زمینه در این استان بسیار آماده است و میتوان با استفاده از نیروی انسانىِ جوان و پرنشاط و باهوش و …

ستمگری و عیاشی خوانین پیش از انقلاب در حق عشایر

… حقیقت کسانی هستند که برای کشور خود، مثل پاسدار عمل کرده‌اند؛ لیکن متأسفانه زندگی عشایر، زندگی سختی است؛ وضع شما و همچنین بقیه‌ی عشایر، وضع بدی است. این وضع را چه کسانی به وجود آوردند؟ اولاً خوانین. در همین منطقه، خوانین ظالم مردم را اسیر و بنده خودشان کردند. پیرمردها از خوانین قدیمی که بسیار ظالم و ستمگر بودند، یادشان هست. همه‌ی شما هم از خوانین قبل از انقلاب یادتان هست؛ منتها با این تفاوت که در این اواخر، خوانین کمتر در بین عشایر زندگی می‌کردند؛ در اروپا در حال گردش و تفریح و عیاشی بودند، اما مردم عشایر در این‌جا با زحمت زندگی می‌کردند. خوانین را پادشاهان پهلوی و قبل از آنها مسلط کرده بودند. امروز بحمدالله هم بساط شوم سلطنت و هم خان و خان‌بازی از بین رفته است و نظام اسلامی در کشور حاکم است؛ لذا مسؤولان بسیار علاقه دارند برای عشایر کار کنند و زحمت بکشند. میل مسؤولان این است که برای عشایر …

جلوگیری خان‌ها از ورود روحانیون به منطقه برای حفظ منافع خود

مطلبی که آقای ناصری[10] فرمودند مطلب مهمی است. این را قبلاً هم شنیده بودم. آن روزها خانها و مسؤولین وقت نمی‌گذاشتند که حتی یک روضه‌خوان از این گردنه عبور کند و بیاید این طرف؛ مبادا بیایند این‌جا و ایمان مذهبی مردم را در راهی بیندازند که با منافع آن خان بی‌وجدان و ظالم، منافات داشته باشد! خان، همه‌ی زندگی‌اش، زندگی ابوجهلی بود و اگر یک روحانی می‌آمد، بایستی با او مبارزه می‌کرد. این، امری قهری بود. نمی‌گذاشتند. لذا مردم از این معارف دور ماندند. اما با این‌که دور ماندند، این قدر خوبند. این مردم، با وجود این‌که روحانی و دین و تبلیغ و کتاب و مکتب نداشتند؛ آن جنگشان بود، آن پشت جبهه‌شان بود، آن هم امروزشان است. می‌بینید با چه اخلاص و چه …

پر شدن جیب و عیاشی خان‌ها از قِبَل مردم محروم

… با وجود همه این استعدادها، در طول سالیان دراز، محرومیت کشیده است. در دوران ستمشاهی نگاه نمیکردند که مردم چه میخواهند و چه لازم دارند. نگاه میکردند که رفقای خودشان، نوکران خودشان و خوانین منطقه، چه لازم دارند و چه میخواهند. مردم را قربانی خانها میکردند. نتیجه این شد که از قِبَلِ این استان و این مردم محروم ونجیب و صبور و بااستعداد، جیبهایی پُر شد و خانها و خان‌زاده‌ها عیّاشیها کردند؛ اما جوانان این استان محروم ماندند. در و پیکراین استان، محروم ماند. کوه و بیابان این استان، دست‌نخورده ماند.

ستم و بی‌عدالتی خوانین بر مردم بی‌دخالت دولت مرکزی پهلوی

… منطقه را بخواهند؛ مثل تیولدارهای زمان قدیم، که شاه یک کشور کسی را به منطقه‌یی میفرستاد و مثلاً میگفت خراسان در تیول تو؛ ما میخواهیم خراسان را از این کشور جدا نکنند؛ مالیاتی هم هر سال با هدایا برای ما بفرست؛ دیگر هر کار میکنی، با خودت! او هم به آن‌جا میرفت؛ اگر قرار بود که مثلاً ده کرور بفرستد، سی کرور یا پنجاه کرور از مردم درمیآورد! حالا چگونه درمیآورد، آن مربوط به خودش بود. کشتارها، ظلمها، بیعدالتیها، ناحق کردن حقها، ضایع کردن ضعفا و رشد دادن گردن کلفتها، به دولت مرکزی ربطی نداشت!

وابستگی معیشت مردم بلوچستان به خوانین

مردم هم راه زندگی را فهمیده بودند. هر کس میخواست زندگی کند، باید منفذی به آن خان مییافت. آخوند هم اگر میخواست زندگی کند، بایستی خودش را به خان وصل میکرد؛ لذا خیلی از روحانیون آن‌جا هم به خوانین متصل شده بودند، با آنها ارتباط داشتند، با آنها مأنوس بودند و زندگیشان یک طوری میگذشت. این، وضعیت بلوچستان بود. مردم در آن‌جا این‌گونه رنج کشیدند.

ناکامی خوانین بلوچستان در تقرب به جمهوری اسلامی در سال ۵۸

جمهوری اسلامی در آن‌جا پیام‌آور یک عطیه‌ی بزرگ بود، و آن این‌که طبقه‌ی ستمگر - خوانین - حذف شدند؛ هرچه هم آمدند و تلاش کردند، نشد. من خودم در سال 58 به بلوچستان رفتم؛ همه‌ی این خوانین درجه‌ی یک بلوچستان به ایرانشهر آمدند و با من ملاقات کردند، تا شاید بتوانند تقرب و تحببی پیدا کنند. من سیاست جمهوری اسلامی را برای آنان روشن کردم. خوانین امیدی پیدا نکردند. البته کسانی بودند که این سیاست را قبول نداشتند. ما نمیخواستیم درآن‌جا سیاست اعمال کنیم؛ ما میخواستیم حقیقت را در آن‌جا اعمال کنیم. حقیقت این بود که مردمی بودند و باید زیر سایه‌ی جمهوری اسلامی زندگی میکردند؛ الان هم آن مردم هستند. بحمداللَّه خوانین دستشان کنده …