رفتن به محتوای اصلی

رژیم پهلویگروه و سازمان

نام‌های دیگر: رژیم شاه، رژیم طاغوتی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حکومت رضاخان و محمدرضا پهلوی بر ایران تا پیروزی انقلاب اسلامی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌‌های نماز جمعه در مسجد آل الرسول(ص) ایرانشهر— ۱۳۵۷/۰۲/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۷۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

شاهدها (۲۸ پاراگراف)

فساد رجال حاکم و بدتر بودن نسل جدید آنان از نسل هویدا

شما ببینید اینهایی که در رأس کار آمده بودند، چه کسانی بودند و چه فکر و ذهنیتی داشتند؛ غالباً فاسد بودند؛ بخصوص این نسل جدیدشان که دیگر هیچ چیز نداشتند؛ حتّی از نسل هویدا هم بدتر بودند! من هویدا را مثال میزنم که از بدترینهاست؛ یعنی او از فاسدترین رجال ایران بود؛ درعین‌حال نسل هویدا بر نسل راجی - نویسنده‌ی کتاب «خدمتگزار تخت طاووس» - شرف داشت! اگر شما این کتاب را خوانده باشید، میتوانید بفهمید که این نسل، چه نسلی بوده است؛ اینها میخواستند جای …

آشنا نشدن نسل دوران ستم‌شاهی با قرآن در مدارس

… هٰذَا القُرآنَ اِلّا قامَ بِزِیادَةٍ اَو نُقصانٍ: زِیادَةٍ فى هُدىً اَو نُقصانٍ فى عَمًى؛[5] وقتى از کنار قرآن بلند میشوید، چیزى بر شما افزوده شده است و آن، هدایت است، و چیزى از شما کم شده است و آن، کورى و جهالت است. این [قرآن] را میخواستند از ما بگیرند. و کار به جایى رسید که نسل پرورش‌یافته‌ى دوران ستم‌شاهىِ اخیر یعنى این بیست سالِ قبل از پیروزى انقلاب که در آن روز در مدارس بوده، در مدارس با قرآن آشنا نشده؛ حالا اگر شانسش گرفت و یک جایى دوره‌ى قرآنى، استاد قرآنى، پدر مهربانى، مادر قرآن‌خوانى گیرش آمد، فبهاونعمة؛[6] وَالّا قرآنى وجود نداشت. و انقلاب آمد، قرآن را آمیخت با جان مردم.

دشمنی رژیم گذشته با فقاهت و گرایش دینداران به تصوف

آن رژیم گذشته اگر با دین ارتباطی هم داشت، مسلّماً آن ارتباط از نقطه‌ی فقاهت نبود؛ یعنی با این نقطه‌ی فقاهت بد بود و لج میکرد. اگر هم یک نفر میخواست یک خرده دینداری بکند، سراغ تصوف میرفت! یعنی اگر یک وصلی هم بود، فقها که هیچ - آنان که اصلاً در میدان کار نبودند - باز تا حدودی مثلاً از طریق عرفا و فلاسفه بود؛ آن هم به مراتب کمتر از فلاسفه‌ی غربی!

بلای توصیف‌ناپذیر پهلوی‌ها بر کشور در پنجاه سال پیش از انقلاب

من در صحبتها همیشه گفته‌ام؛ خدا لعنت کند سردمداران رژیم قاجاریّه و پهلوى را. پهلوى‌ها در همین اواخر، در این پنجاه سالِ قبل از انقلاب، بلائى بر سر کشور آوردند که قابل توصیف نیست؛ قبل از آنها هم سلسله‌ى منحوس قاجاریّه. این پادشاهان چه کردند با کشور ما و ملّت ما! قدرتمندانى که هرچه بود، براى خوردن خودشان و براى استفاده‌ى خودشان و دُوروبَرى‌هاى خودشان و کاخ‌نشینان تهران میخواستند؛ یادشان نبود که مناطق محرومى هم در ایران هست؛ شهرها و …

فقر و ویرانی ایران پراستعداد در دوران پهلوی و قاجار

چگونه ملّتى میتواند در زیر حکومت کسانى راحت زندگى کند که خود آنها گوش‌به‌فرمانِ دشمنانِ خدا و بیگانگانند؟ چرا کشور پهناور و آباد و پُراستعداد ایران، با این‌همه منابع طبیعى، با این‌همه استعداد، با این‌همه زمین، با این‌همه آب قابل مهار، با این‌همه منابع زیرزمینى، در طول پادشاهى ننگین سلسله‌هاى پهلوى و قاجار در فقر، در مسکنت، در ویرانى گذراند و ملّت ایران روى خوشى و آسایش ندیدند؟ چرا؟ همین استان بوشهر شما از لحاظ امکانات کشاورزى، امکانات طبیعى، امکانات انسانى، یکى از مناطقِ بسیار بااستعدادِ کشور ما است امّا شما شاهد هستید و زندگى استان خودتان و شهر خودتان را مشاهده میکنید؛ در طول سالیان طولانى حکومت پهلوى و قبل از آن در دوران حکومت قاجارها …

سپردن مدیریت و حتی مالکیت کارخانه‌ها به بیگانگان

این طرز تفکّر امروز وجود دارد، در دوران گذشته در کشور ما هم وجود داشت. در دوران حاکمیّت ستم‌شاهى این فکر در قشر تعیین‌کننده و تصمیم‌گیر کشور بود؛ ما هم حتّى این حرف را از دهان بعضى از عوامل آنها شنیده بودیم. البتّه این به معناى آن نیست که آنها به فکر نبودند که کارخانه‌جاتى هم وارد کشور کنند؛ چرا، امّا همان کارخانه‌جات هم باز در اختیار بیگانه بود، با مدیریّتِ بیگانه بود. در ایران کارخانه‌ى ذوب‌آهن آوردند، امّا به دست بیگانه، با مدیریّت بیگانه، حتّى با ملکیّت بیگانه! آن روزى که انقلاب پیروز شد، جمع کثیرى از بیگانه‌هایى که اینجا بودند، از کارخانه‌جات حسّاس این کشور رفتند؛ آن کسانى که فقط کارشان این نبود که بیایند به مردم ایران علم و تکنولوژى را بیاموزند و تعلیم بدهند؛ کارشان این بود که بیایند به عنوان یک صاحب‌کار بزرگ، به …

منع مهندسان ایرانی از تعمیر هواپیماهای خریداری‌شده، بزرگ‌ترین ظلم به ملت

در دوران ستم‌شاهى اجازه نمیدادند آن هواپیمایى که پول آن را داده‌اند و از بیگانه‌ها خریده‌اند، مهندس ایرانى تعمیر بکند! اجازه نمیدادند که مهندس ایرانى نزدیک بشود به آن وسیله‌اى که خودش پول داده و خریده و متعلّق به او است تا نبادا از اسرار آن آگاه بشود. این بزرگ‌ترین ظلم به یک ملّت است.

سپردن امنیت بلوچستان به خوانین به شیوهٔ تیول‌داری قدیم

در دوران منحوس پهلوی هم وضع بهتر از دوران قاجاریه نبود. سیاست رژیم پهلوی در بلوچستان این بود که خوانین را به خودشان جذب کنند و از خوانین امنیت منطقه را بخواهند؛ مثل تیولدارهای زمان قدیم، که شاه یک کشور کسی را به منطقه‌یی میفرستاد و مثلاً میگفت خراسان در تیول تو؛ ما میخواهیم خراسان را از این کشور جدا نکنند؛ مالیاتی هم هر سال با هدایا برای ما بفرست؛ دیگر هر کار میکنی، با خودت! او هم به آن‌جا میرفت؛ اگر قرار بود که مثلاً ده کرور بفرستد، سی کرور یا پنجاه کرور از مردم درمیآورد! حالا چگونه درمیآورد، آن مربوط به خودش بود. …

ظلم مادی و فرهنگی به عشایر و بی‌اعتنایی به نیازهای محرومان

در رژیم ستم‌شاهى به عشایر ظلم شد؛ هم ظلم مادّى شد، هم ظلم فرهنگى شد، هم نیازهاى آنها برآورده نشد از لحاظ مدرسه، از لحاظ فرهنگ، از لحاظ راه ــ این راهتان است که ما حالا آمدیم دیدیم ــ آن رژیم ستم‌شاهى علاقه‌اى که به مسائل قشرهاى محروم کشور نداشتند. آنها کِى حاضر بودند از نزدیک بروند و مسائل عشایر را مشاهده کنند؟ آنها هرچه میخواستند، براى خودشان میخواستند. از عشایر هم شاید آن رژیم با بعضى از عناصر و آن گردن‌کلف‌ایى که با توده‌ى مردم عشایرى میانه‌اى نداشتند، خوب بود، [امّا] با مردم عشایرى کارى نداشت.

حکومت بی‌عرضه و وابسته و رهاکردن لرستان و دیگر استان‌ها در فقر

… کشور خودش را اداره کند. آنها میگویند ملّتهاى مسلمان عقب‌افتاده‌اند؛ نمیتوانند بدون کمک ما زندگى را راه ببرند. آیا این حرف، راست است؟ آیا به ملّت بزرگى مثل ملّت ما که قرنها مشعل علم و فلسفه و بینش و تمدّن و صنعت جهان در دست او بوده است، چنین حرفهایى میزیبد؟ بله، وقتى حاکمان و زمامداران بى‌عُرضه و وابسته‌اى مثل پادشاهان پهلوى و قاجار بر مردم حکومت کنند، معلوم است که ملّت به ضعف دچار میشود. ده‌ها سال در حکومت خاندان منحوس پهلوى در همین استان لرستان ــ در این سرزمین حاصلخیز، این مراتع، این جنگلها، این آب و هواى مناسب، این مردم خوش‌استعداد و قدرتمند و کارى ــ کدام عمل مثبت که این استان را از فقر بیرون بیاورد، انجام دادند؟ با استانهاى دیگر هم همین‌طور رفتار کردند. آنجایى که منافع خودِ آن مردمان شیطان‌صفت تأمین میشد، هر کارى لازم بود براى خودشان کردند. وقتى به فکر ملّت نباشند، وقتى به فکر کشور نباشند، معلوم است که کشور دچار فقر میشود، ملّت دچار ضعف میشود. آمریکا و غرب خواسته‌اند بگویند ایران نمیتواند خودش، خودش را اداره کند. یکى از هدفهاى عمده‌اى که این جنگ را هم بر ما تحمیل کردند، همین بود که نگذارند کشور …

ظلم و تبعیض و کارسازی سفارش در دستگاه قضای پیش از انقلاب

… خودم مى‌شناختم و مى‌شناسم قضاتى را که پاکدامن، سالم، بى‌عیب، شجاع، تأثیرناپذیر از خیلى از مقامات آن زمان بودند در گذشته ــ این‌جور نبود که ما تصوّر کنیم که دادگسترىِ گذشته، یکسره آدمهاى ناباب بودند؛ نخیر، آنجا قضات خوبى، قضات در دل سوگندخورده‌اى وجود داشتند؛ بنده دیده بودم کسانى را که واقعاً در مقابل زور و فشار دستگاه فرعونىِ آن زمان مى‌ایستادند، امّا سیستم و تشکیلات قضا و رهبرى قضا به‌ نحوى بود که وجود این‌جور افراد مفید، در کلّ قضاوت کشور اثر نامحسوسى داشت ــ اگر اثرى داشت، آن اثر نامحسوس بود ــ شاید هم هیچ اثر نداشت؛ این‌همه ظلم میشد، این‌همه تبعیض میشد، چقدر سفارش در دستگاه قضا کارآمد بود و جرایم از بین میرفت، و مظلومین غرامت ستمگران و ظالمین را میدادند!

ویران‌کردن کشور به دست خاندان پهلوی و قاجار، بدتر از جنگ و زلزله

ما فقط ویرانی‌هاى جنگ را نداریم، فقط ویرانی‌هاى زلزله و سیل را نداریم؛ به خیلى جاها جنگ هم نرسیده است، زلزله و سیل هم نبوده، امّا ویرانه است. بدتر از جنگ و بدتر از زلزله و سیل، حکومت خاندان منحوس پهلوى و خاندان مطرود قاجار در طول این دویست سال گذشته بر این مملکت بوده است که ویران کردند کشور را. کار، بزرگ است؛ بار، سنگین است؛ امّا بر دوش شما است؛ بر دوش همین جوانهاى مؤمن و کارآمد. جوانهاى ما، جهادگران ما، دانشجویان ما، متخصّصین ما باید خودشان را آماده کنند و دستگاه‌هاى دولتى هم باید از آنها استفاده کنند تا این کشور را بسازند و الگو کنند.

حکومت جبار، فاسد و وابسته و برانداخته‌شده به دست ملت

نمیخواهم ادّعا کنم که ملّت ایران از روزى که وارد این مبارزه شد، به این هدف عالى‌اى که امروز در پیش ‌روى ملّت ایران است و این بار مسئولیّت سنگینى که امروز بر دوش ما است، به طور آگاهانه و دقیق فکر میکرد. آنچه مسلّم است، ملّت از ادامه‌ى حکومت جبّارانه و فاسد و وابسته و نوکربابِ رژیم پهلوى و مشکلاتى که از این طریق براى این کشور به وجود آورده بودند، به جان آمده بود و عشق اسلام و علاقه و محبّت به دعوت اسلامى او را به میدان آورد و آن نظام فاسد و ضدّاسلامى را با همه‌ى دنباله‌هایش از صحنه‌ى این کشور خارج کرد تا یک نظام‌ اسلامى را برقرار کند؛ همچنان‌ که امام و رهبر عظیم‌الشّأن این ملّت آن را مطرح کرده بود و مردم آن را فهمیده بودند و پای آن جان دادند و خون دادند و مبارزه کردند؛ این مقدار مسلّم است. امّا قضیّه بعد از تشکیل جمهورى اسلامى ابعاد بسیار وسیع‌ترى پیدا کرد. مسئله ابعاد جهانى پیدا کرد؛ چرا؟ …

برچیدن مکتب‌خانه‌های آموزش قرآن

ما در سالهای قدیم، دوره‌ی بیقرآنی را در این مملکت گذراندیم؛ قرآن بتدریج داشت از همه جای کشور جمع میشد. در گذشته‌های دور، مکتبخانه‌یی بود که بچه‌ها قرآن را در آن‌جا یاد میگرفتند؛ لیکن در دوران پهلوی اینها را بکلی از بین برده بودند؛ این مدارس رسمی هم که مطلقاً چنین چیزی نداشت. البته فقط تعدادی از این جلسات و دوره‌های قرآن فعالیت داشتند و بعضی از افراد در گوشه و کنار کشور - تهران، مشهد، اصفهان و سایر جاها - مشغول بودند؛ اما هیچ چیز نبود؛ هرچه شده، از انقلاب به این طرف است؛ درعین‌حال ما …

کارهای عمرانی نادر پیش از انقلاب نه برای رفع محرومیت بلکه برای مقاصد دیگر

… است، بهره‌مندتر است؛ و هر دستگاهی که از مرکز قدرت دورتر است، به‌طور عادی محرومتر است؛ مگر این که بتواند با چنگ و دندان خودش را به‌نحوی سرپا نگهدارد! این یک هندسه‌ی معیوبی است که همیشه در نظامهای باطل وجود داشته است و در ایران پادشاهی هم این معنا وجود داشت. چیزی که کسی به فکر آن در مرکز نبود، رفع محرومیت در نقاط محروم بود. اگر یک وقت شما مشاهده میکردید که در آن دوران کاری هم انجام میگرفت که به نحوی در خدمت محرومان بود - که البته نادر و کم بود - این به‌خودیخود به‌خاطر رفع محرومیت نبود؛ به‌خاطر دلسوزی برای محرومان نبود؛ به‌خاطر جهت دیگری بود. فرض بفرمایید برای فلان پایگاه جاده درست میکردند تا بتوانند ارتباط امریکاییها را با منطقه‌ی دریا از راه زمین آسان کنند؛ یا جاده میکشیدند تا مثلاً کشورهای عضو پیمان سنتو[5] را به هم وصل کنند؛ البته قهراً چهار تا شهر و روستا هم از این جاده استفاده میکردند. برای …

رها کردن مناطق فاقد اهمیت راهبردی برای رژیم در محرومیت

ما بعد از انقلاب جاهایی را در این کشور پهناور و بزرگ دیدیم که با وجود جمعیت فراوان، از آبادانی بویی نبرده بودند؛ محرومیت، طبیعت ثانوی پاره‌یی از مناطق - عمدتاً مناطق دوردست - شده بود؛ بخصوص آن منطقه‌یی که جنبه‌ی استراتژیک برای آن دستگاه نداشت و هدف و کاری در آن‌جا نبود، دیگر در آن‌جا نه راه‌آهنی بود، نه جاده‌ی آسفالته‌ی درستی بود، نه از آب و برق مردم خبری بود، نه از ارتباطات مردم خبری نبود، نه از کارخانجات در آن‌جا خبری بود؛ این طبیعت آن دستگاه بود!

به جا گذاشتن اختلاف، تبعیض و بی‌توجهی به مردم در گوشه و کنار کشور

پنجاه سال ضربه زدن لازم است تا سرزمین و منطقه‌یی، به مثابه‌ی یک طبیعت، به محرومیت خو بگیرد! در همین خصوص، پنجاه سالهایی گذشت! خدا نگذرد از سردمداران این دو رژیم خبیث منحوس - یعنی رژیم قاجار و رژیم پهلوی - که حدود دویست سال بر این کشور حاکم بودند و در گوشه و کنار این کشور بد خاطره‌هایی گذاشتند؛ بد نشانه‌هایی از اختلاف و تبعیض و نامردمی و بیتوجهی به مردم باقی گذاشتند.

بی‌اعتنایی مردم مشهد به شاه و ظاهرسازی کارگزاران با کاشت درختان بی‌ریشه در مسیر او

ما در آن سالهای حاکمیت طاغوت دیده بودیم که وقتی شاه به مشهد میآمد، کسی به استقبالش نمیرفت؛ و چون میخواستند به مسیری که او عبور میکرد و درخت و گلکاری هم نداشت، سر و صورتی بدهند، من دیده بودم که شهرداران بیعُرضه و استاندارانِ بخوربخورِ آن‌چنانی در آن سالها، درخت سبز میآوردند و روی همین خاکهای اطراف آن خیابانی که مسیر او بود، آن را میکاشتند! اگر بد میآوردند و او آمدنش چهار روز عقب میافتاد، همه‌ی درختها خشک شده بود!

مبارزه با اسلام در همین کشور در دوران پهلوی

… فکر کردند، آدمها کشتند، شهرها ویران کردند، حکومتها بردند و حکومتها به‌ جاى آنها آوردند؛ در همه‌‌جاى کشورهاى اسلامى علما را کشتند، مدارس را ویران کردند، نام دین را از صفحه‌ى در و دیوار شهرها شستند، شاید بتوانند اسلام را از بین ببرند. این کارها کِى انجام گرفت؟ مال هزار سال و پانصد سال و دویست سال قبل نیست؛ مال همین عمر من و شما است؛ در دوران رژیم منحوس پهلوى در همین کشور این کارها شد. در همین شهرها، در همین روستاها حتّى، و در همه‌جاى دنیاى اسلام داشتند خصمانه، با دل پر از کین با اسلام میجنگیدند تا اسلام را بکلّى از صفحه‌ى روزگار زایل کنند و از بین ببرند. چرا؟ چون اسلام با قدرت‌طلبى‌هایشان، با سلطه‌گرى‌هایشان، با غارتگرى‌هایشان، با …

بی‌حجابی و بی‌بندوباری بیش از شهرهای اروپا در زمان شاه

… گذاشتیم کنار، فرضاً آن مقنعه‌ى کذائى و آن لباسهاى «وَ لیَضرِبنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلیٰ جُیوبِهِن»[10] و همانهایى که در قرآن هست، درست کردیم، دست از سر ما برمیدارند؟ نه، آنها قانع نیستند به این چیزها؛ آنها میخواهند همان فرهنگ منحوس خودشان عیناً اینجا عمل بشود؛ مثل زمان شاه که عمل میشد؛ زن اصلاً پوششى نداشت، حجابى نداشت. حتّى وقتى نوبت به اینجاها میرسد، خیلى بى‌بندوبارى بیشتر هم میشود؛ کمااینکه زمان شاه، بى‌بندوبارى‌اى که در همین شهر تهران و بعضى از شهرهاى دیگر کشور ما بود، از معمول شهرهاى اروپا بیشتر بود. زن معمولى در اروپا، لباس و پوشش خودش را داشت؛ [امّا] اینجا آن‌جورى نبود؛ آن‌طور که دیده بودیم و شنیده بودیم و میدانستیم و مناظرى الان جلوی نظر من هست از آن‌وقت که انسان واقعاً حیرت میکند که چرا بایستى این‌جور بشود! کمااینکه متأسّفانه در خیلى از کشورهاى …

بی‌اعتقادی بدنهٔ رژیم گذشته به زبان فارسی

در گذشته این‌جور فکر نمیکردند، حالا زمان قاجار و مانند اینها که آن مسئولین دولتی اصلاً کمتر از این بودند ــ مگر افراد خاصّی‌شان ــ که به این چیزها فکر کنند. در زمان رژیم گذشته هم یک عدّه‌ای از همان ادبیّاتی‌های سنّتی بودند، وَالّا بدنه‌ی نظام، اعتقادی به زبان فارسی نداشتند؛ اصلاً و ابدا. اگر گفته میشد که اینجا زبان انگلیسی، بنا است مثلاً بشود زبان رسمی، ککشان نمیگزید! کما‌اینکه دیدیم عدّه‌ای از اینها آزادانه مسئله‌ی خطّ لاتین را بارها مطرح کردند؛ زبان اسپرانتو[14] بارها مطرح شد. من در عمر خودم، دو سه مرتبه در دو سه مقطع، همین مسئله‌ی خطّ لاتین و زبان اسپرانتو را در مطبوعات زمان رژیم قبل خوانده بودم. حالاها کسی جرأت نمیکند …

حاکمیت تفکر وابستگی فنی به غرب در دوران عوامل آمریکا

دو طرز تفکّر وجود دارد در کشورهایى که از کاروان پیشرفتهاى علمى و صنعتى عقب مانده‌اند؛ یک طرز تفکّر، غلط است، مایه‌ى بدبختى ملّت است؛ یک طرز تفکّر، درست است. آن طرز تفکّر غلط، همان تفکّرى است که در دوران حاکمیّت عوامل آمریکا بر این کشور حاکم بود و آن اینکه علم و صنعت و تکنولوژى و امور فنّى باید به‌وسیله‌ى خارجى‌ها، اروپایى‌ها، غربى‌ها آماده بشود و به صورت محصول در اختیار ما قرار بگیرد؛ ما باید پول بدهیم، نفت بدهیم، از محصول کار آنها استفاده کنیم. این یک طرز تفکّرى بود. الان هم متأسّفانه این طرز تفکّر در بعضى از کشورهاى استعمارزده هنوز وجود دارد. میگویند ما پول میدهیم، غربى‌ها براى ما میسازند، مى‌آورند اینجا نصب میکنند. گاهى احمقانه تصوّر …

بی‌اعتنایی به امنیت بلوچستان و سپردن آن به بلوچ‌های فقیر مسلح

دستگاه کاری به کار امنیت منطقه نداشت. وقتی که من در آن‌جا بودم، بین همین ایرانشهر و چابهار، به اصطلاح حافظ امنیت این مناطق، دلاورهای آن رژیم بودند. دلاورها چه کسانی بودند؟ یک چند نفر بلوچِ فقیرِ محرومِ مظلومِ بدبختی که به آنها چوبدستی یا تفنگ برنو داده بودند و گفته بودند که شما در این جاده مواظب باشید. آنها مواظب بودند؛ حالا مواظب چه چیزی، آن هم خیلی روشن نیست؛ طبیعتاً طبق معیارهای خود آنها عمل میکردند.

اجرای سیاست فاسد کردن نسل جوان در ایران

… از کتابها یا مقاله‌ها خوانده‌اید که در بعضى از کشورهاى آمریکاى لاتین یا شرق آسیا، نسل جوان غرق در فسادهاى گوناگون است ــ از مواد مخدّر و فساد جنسى و موادّ سکرآور ــ این طبیعى نیست؛ این‌جور نیست که از اوّل، روال کار چنین بوده است؛ این، سیاستِ پیاده‌شده است. ما هم البتّه در دوران ستمشاهى برکنار نبودیم؛ متأسّفانه در این کشور هم به دست خاندان خائن و سیه‌روى پهلوى و دستیارانشان این سیاست را تا هرجا توانستند پیاده کردند.

از میان بردن حرمت و حجاب و قداست زن

آن روز چیزى از زن باقى نمانده بود؛ آن روز چیزى به نام حرمت و حجاب و حفاظ و قداست و طهارت زن نگذاشته بودند باقى بماند؛ بخصوص در شهرهاى بزرگ. امروز وضعیّت قابل مقایسه‌ى با آن روز نیست؛ البتّه باید بهتر از این بشود؛ شکّى نیست، امّا آنچه امروز هست، قابل مقایسه‌ى با آن روزگار نیست. این نیست آن ‌چیزى که ما به عنوان ضایعه‌ى فرهنگى و پوسیدگى جامعه‌ى خودمان به عنوان خطر دشمن و حمله‌ى دشمن باید به آن توجّه …

کاهش ارتباطات معنوی مانند انفاق و لزوم احیای آن

… است. یک روزى در کشور ما و در کشورهاى اسلامى همه‌گیر بوده یعنى هر کسى موظّف بوده که یک پولى براى صدقه کنار بگذارد؛ اسم آن را انفاق بگذارید. رایج بوده که در ماه رمضان افطارى بدهد؛ افطارى به کسانى که برایشان این افطارى اهمّیّت دارد. نباید بگذاریم این کم بشود؛ زمان رژیم گذشته این چیزها کم شده بود که البتّه متأسّفانه بقایاى آن همچنان باقى است؛ یواش‌یواش متجمّد[6] شده بود این ارتباطات معنوى و خوب. ما بایستى در دوران اسلامى، این ارتباطات را زنده کنیم.

مخرب و گناه بودن همهٔ آوازهای پخش‌شده از رسانهٔ رژیم

… میزند. من ناگهان دیدم عجب! چیزى که این چند وقت هیچ در من نبود ــ یعنى شادى ــ یک حالت شادى احساس کردم. البتّه من بشدّت اجتناب میکردم از موسیقى؛ یعنى ما حتّى این مارش اخبار را نمى‌شنفتیم. من حتّى آن وقت‌ها این سیّدجواد ذبیحى هم که میخواند، میگفتم غنا است؛ یعنى هر چه این دستگاه منتشر میکند از آواز، ولو مذهبى هم باشد، گوش کردنش حرام است؛ من خاموش میکردم و گوش نمیکردم. حقیقیت هم همین بود که واقعاً همه‌چیزشان مخرّب و گناه بود. من دیدم که نمیخواهم هم گوش کنم ــ آخرش هم گوش نکردم ــ امّا همان چند لحظه‌اى که اوّل به گوشم خورد و بعد هم پا سست کردم که بشنوم، همان چند لحظه یک اثر شادى‌بخشى در من ایجاد کرد؛ من تعجّب کردم که عجب! چرا پس آهنگهاى خودمان، سازهاى خودمان این‌جورى نیست. در حالى …

تلاش برای جدا کردن بازاریان از روحانیت با ارعاب، مالیات و تبلیغات

… در دوران مبارزات ــ چه مبارزات نهضت اخیر و سالهاى دهه‌ى ۴۰ و ۵۰، و چه قبل از آن ــ میخواستند یک حضور مردمىِ قاطع را نشان بدهند، دستور میدادند که بازارها تعطیل بشود؛ و بازارى‌ها و کسبه تعطیل میکردند یعنى پشت سر علما مى‌ایستادند و این تأثیر زیادى هم داشت. رژیم‌هاى جبّار هم این را فهمیده بودند، لذا به انواع طرق درصدد بودند این لشکر مردمى را از روحانیّون جدا کنند؛ یا با فشار و ارعاب و تهدید، یا با بستن مالیاتهاى سنگین استثنائى در دوران ستم‌شاهى و یا با تبلیغات؛ غالباً هم اثرى نمیکرد. از اوّل انقلاب هم کسبه‌ى ما و اصناف شهرى ما در میدانهاى انقلاب حضور خوبى داشتند؛ در راه‌پیمایى‌ها بودند، در جبهه بودند، در کمکهاى مالى بودند. پس این قشر را ما یک قشر اسلامى و انقلابى میشماریم. معناى انقلابى هم همین است که در مواضع …