رفتن به محتوای اصلی

رژیم پهلویگروه و سازمان

نام‌های دیگر: رژیم شاه، رژیم طاغوتی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حکومت رضاخان و محمدرضا پهلوی بر ایران تا پیروزی انقلاب اسلامی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌‌های نماز جمعه در مسجد آل الرسول(ص) ایرانشهر— ۱۳۵۷/۰۲/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۷۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۷۱۶ پاراگراف)

بلای توصیف‌ناپذیر پهلوی‌ها بر کشور در پنجاه سال پیش از انقلاب

من در صحبتها همیشه گفته‌ام؛ خدا لعنت کند سردمداران رژیم قاجاریّه و پهلوى را. پهلوى‌ها در همین اواخر، در این پنجاه سالِ قبل از انقلاب، بلائى بر سر کشور آوردند که قابل توصیف نیست؛ قبل از آنها هم سلسله‌ى منحوس قاجاریّه. این پادشاهان چه کردند با کشور ما و ملّت ما! قدرتمندانى که هرچه بود، براى خوردن خودشان و براى استفاده‌ى خودشان و دُوروبَرى‌هاى خودشان و کاخ‌نشینان تهران میخواستند؛ یادشان نبود که مناطق محرومى هم در ایران هست؛ شهرها و …

فقر و ویرانی ایران پراستعداد در دوران پهلوی و قاجار

چگونه ملّتى میتواند در زیر حکومت کسانى راحت زندگى کند که خود آنها گوش‌به‌فرمانِ دشمنانِ خدا و بیگانگانند؟ چرا کشور پهناور و آباد و پُراستعداد ایران، با این‌همه منابع طبیعى، با این‌همه استعداد، با این‌همه زمین، با این‌همه آب قابل مهار، با این‌همه منابع زیرزمینى، در طول پادشاهى ننگین سلسله‌هاى پهلوى و قاجار در فقر، در مسکنت، در ویرانى گذراند و ملّت ایران روى خوشى و آسایش ندیدند؟ چرا؟ همین استان بوشهر شما از لحاظ امکانات کشاورزى، امکانات طبیعى، امکانات انسانى، یکى از مناطقِ بسیار بااستعدادِ کشور ما است امّا شما شاهد هستید و زندگى استان خودتان و شهر خودتان را مشاهده میکنید؛ در طول سالیان طولانى حکومت پهلوى و قبل از آن در دوران حکومت قاجارها …

سپردن مدیریت و حتی مالکیت کارخانه‌ها به بیگانگان

این طرز تفکّر امروز وجود دارد، در دوران گذشته در کشور ما هم وجود داشت. در دوران حاکمیّت ستم‌شاهى این فکر در قشر تعیین‌کننده و تصمیم‌گیر کشور بود؛ ما هم حتّى این حرف را از دهان بعضى از عوامل آنها شنیده بودیم. البتّه این به معناى آن نیست که آنها به فکر نبودند که کارخانه‌جاتى هم وارد کشور کنند؛ چرا، امّا همان کارخانه‌جات هم باز در اختیار بیگانه بود، با مدیریّتِ بیگانه بود. در ایران کارخانه‌ى ذوب‌آهن آوردند، امّا به دست بیگانه، با مدیریّت بیگانه، حتّى با ملکیّت بیگانه! آن روزى که انقلاب پیروز شد، جمع کثیرى از بیگانه‌هایى که اینجا بودند، از کارخانه‌جات حسّاس این کشور رفتند؛ آن کسانى که فقط کارشان این نبود که بیایند به مردم ایران علم و تکنولوژى را بیاموزند و تعلیم بدهند؛ کارشان این بود که بیایند به عنوان یک صاحب‌کار بزرگ، به …

منع مهندسان ایرانی از تعمیر هواپیماهای خریداری‌شده، بزرگ‌ترین ظلم به ملت

در دوران ستم‌شاهى اجازه نمیدادند آن هواپیمایى که پول آن را داده‌اند و از بیگانه‌ها خریده‌اند، مهندس ایرانى تعمیر بکند! اجازه نمیدادند که مهندس ایرانى نزدیک بشود به آن وسیله‌اى که خودش پول داده و خریده و متعلّق به او است تا نبادا از اسرار آن آگاه بشود. این بزرگ‌ترین ظلم به یک ملّت است.

سپردن امنیت بلوچستان به خوانین به شیوهٔ تیول‌داری قدیم

در دوران منحوس پهلوی هم وضع بهتر از دوران قاجاریه نبود. سیاست رژیم پهلوی در بلوچستان این بود که خوانین را به خودشان جذب کنند و از خوانین امنیت منطقه را بخواهند؛ مثل تیولدارهای زمان قدیم، که شاه یک کشور کسی را به منطقه‌یی میفرستاد و مثلاً میگفت خراسان در تیول تو؛ ما میخواهیم خراسان را از این کشور جدا نکنند؛ مالیاتی هم هر سال با هدایا برای ما بفرست؛ دیگر هر کار میکنی، با خودت! او هم به آن‌جا میرفت؛ اگر قرار بود که مثلاً ده کرور بفرستد، سی کرور یا پنجاه کرور از مردم درمیآورد! حالا چگونه درمیآورد، آن مربوط به خودش بود. …

ظلم مادی و فرهنگی به عشایر و بی‌اعتنایی به نیازهای محرومان

در رژیم ستم‌شاهى به عشایر ظلم شد؛ هم ظلم مادّى شد، هم ظلم فرهنگى شد، هم نیازهاى آنها برآورده نشد از لحاظ مدرسه، از لحاظ فرهنگ، از لحاظ راه ــ این راهتان است که ما حالا آمدیم دیدیم ــ آن رژیم ستم‌شاهى علاقه‌اى که به مسائل قشرهاى محروم کشور نداشتند. آنها کِى حاضر بودند از نزدیک بروند و مسائل عشایر را مشاهده کنند؟ آنها هرچه میخواستند، براى خودشان میخواستند. از عشایر هم شاید آن رژیم با بعضى از عناصر و آن گردن‌کلف‌ایى که با توده‌ى مردم عشایرى میانه‌اى نداشتند، خوب بود، [امّا] با مردم عشایرى کارى نداشت.

حکومت بی‌عرضه و وابسته و رهاکردن لرستان و دیگر استان‌ها در فقر

… کشور خودش را اداره کند. آنها میگویند ملّتهاى مسلمان عقب‌افتاده‌اند؛ نمیتوانند بدون کمک ما زندگى را راه ببرند. آیا این حرف، راست است؟ آیا به ملّت بزرگى مثل ملّت ما که قرنها مشعل علم و فلسفه و بینش و تمدّن و صنعت جهان در دست او بوده است، چنین حرفهایى میزیبد؟ بله، وقتى حاکمان و زمامداران بى‌عُرضه و وابسته‌اى مثل پادشاهان پهلوى و قاجار بر مردم حکومت کنند، معلوم است که ملّت به ضعف دچار میشود. ده‌ها سال در حکومت خاندان منحوس پهلوى در همین استان لرستان ــ در این سرزمین حاصلخیز، این مراتع، این جنگلها، این آب و هواى مناسب، این مردم خوش‌استعداد و قدرتمند و کارى ــ کدام عمل مثبت که این استان را از فقر بیرون بیاورد، انجام دادند؟ با استانهاى دیگر هم همین‌طور رفتار کردند. آنجایى که منافع خودِ آن مردمان شیطان‌صفت تأمین میشد، هر کارى لازم بود براى خودشان کردند. وقتى به فکر ملّت نباشند، وقتى به فکر کشور نباشند، معلوم است که کشور دچار فقر میشود، ملّت دچار ضعف میشود. آمریکا و غرب خواسته‌اند بگویند ایران نمیتواند خودش، خودش را اداره کند. یکى از هدفهاى عمده‌اى که این جنگ را هم بر ما تحمیل کردند، همین بود که نگذارند کشور …

ظلم و تبعیض و کارسازی سفارش در دستگاه قضای پیش از انقلاب

… خودم مى‌شناختم و مى‌شناسم قضاتى را که پاکدامن، سالم، بى‌عیب، شجاع، تأثیرناپذیر از خیلى از مقامات آن زمان بودند در گذشته ــ این‌جور نبود که ما تصوّر کنیم که دادگسترىِ گذشته، یکسره آدمهاى ناباب بودند؛ نخیر، آنجا قضات خوبى، قضات در دل سوگندخورده‌اى وجود داشتند؛ بنده دیده بودم کسانى را که واقعاً در مقابل زور و فشار دستگاه فرعونىِ آن زمان مى‌ایستادند، امّا سیستم و تشکیلات قضا و رهبرى قضا به‌ نحوى بود که وجود این‌جور افراد مفید، در کلّ قضاوت کشور اثر نامحسوسى داشت ــ اگر اثرى داشت، آن اثر نامحسوس بود ــ شاید هم هیچ اثر نداشت؛ این‌همه ظلم میشد، این‌همه تبعیض میشد، چقدر سفارش در دستگاه قضا کارآمد بود و جرایم از بین میرفت، و مظلومین غرامت ستمگران و ظالمین را میدادند!

ویران‌کردن کشور به دست خاندان پهلوی و قاجار، بدتر از جنگ و زلزله

ما فقط ویرانی‌هاى جنگ را نداریم، فقط ویرانی‌هاى زلزله و سیل را نداریم؛ به خیلى جاها جنگ هم نرسیده است، زلزله و سیل هم نبوده، امّا ویرانه است. بدتر از جنگ و بدتر از زلزله و سیل، حکومت خاندان منحوس پهلوى و خاندان مطرود قاجار در طول این دویست سال گذشته بر این مملکت بوده است که ویران کردند کشور را. کار، بزرگ است؛ بار، سنگین است؛ امّا بر دوش شما است؛ بر دوش همین جوانهاى مؤمن و کارآمد. جوانهاى ما، جهادگران ما، دانشجویان ما، متخصّصین ما باید خودشان را آماده کنند و دستگاه‌هاى دولتى هم باید از آنها استفاده کنند تا این کشور را بسازند و الگو کنند.

فساد ذاتی، رشوه و فساد اخلاقی در ارکان رژیم گذشته

من دیده بودم در نظام گذشته و رژیم گذشته ــ که البتّه واقعاً کمبود داشتند، حقیقتاً کمبودهاى اصلى داشتند ــ آن قالب ظاهرى را که میخواستند حفظ کنند، یکى از ارکان آن همین مسئله‌ى سلسله‌مراتب و توان فرماندهى بود؛ منتها خب فساد در آن رژیم جزو ذات دستگاه بود؛ واقعاً ارکانش ارکان فسادآلوده‌اى بود. رشوه تا آن سطوح بالا و تا آن سطوح پایین از همه ‌جا در جریان بود؛ فسادهاى اخلاقى، فسادهاى جنسى نمیگذاشت که آن بنا درست سر پا بِایستد؛ امّا در همان حدّى که آئین‌نامه‌هاى جهانىِ مشابه بود، اینها دقّت میکردند آن جهات از جمله سلسله‌مراتب را حفظ بکنند.

مجازات زیردستان و معاف شدن بالادستان به سبب ظلم ذاتی آن نظام

… خانه‌اش، فرمانده یگان رفت خانه‌اش، فرمانده‌ تیپ رفت خانه‌اش ــ آن ‌وقت اطراف مشهد چند تیپ بود، قوچان و چند جای دیگر ــ [همه] رفتند خانه‌شان، چند نفر از این بیچاره‌هاى پایین‌دست‌ را آوردند زندان که با ما بودند! اینها را یک سال، دو سال محکوم کردند [به زندان]! متأسّفانه بالادست‌ها را رها میکردند، مى‌چسبیدند به پایین‌دست‌ها؛ مبنا این بود؛ البتّه همین‌طور که گفتیم، ظلم جزو خواصّ آن نظام بود، نمیتوانست ظلم نکند؛ لذا بالادست‌ها غالباً معاف میشدند، ولی انضباط تا حدود زیادى در آن پایین‌دست‌ها وجود داشت. [به هر حال] این اصل، اصل درستى است؛ [حتّی اگر] آدمِ فاسدى [به آن عمل] میکند، آدمِ بدى میکند.

رواج اهانت، فحاشی و کتک زدن بی‌رحمانهٔ سربازان در ارتش رژیم گذشته

… به هم فحش میدادند، به زیردستش فحش میداد، من دیده بودم کسى را که [حتّى] به هم‌درجه‌ى خودش در محیط نظامى فحّاشى میکرد! چون این فعلاً مأمور بر او بود، مافوق او بود ــ مثلاً این افسر نگهبان بود، حالا او نبود امّا درجه‌شان یکى بود ــ بسیار چیز شرم‌آورى [بود]! خب، همین اهانتها به کتک هم منتهى میشد؛ کتک میزدند سربازها را؛ اصلاً زیر مشت و لگد بى‌رحمانه میزدند یک سرباز بیچاره را. این کارها را اصلاً ممنوع کنید. هر کس هم کرد مجازات کنید.

ظلم و بی‌توجهی رژیم طاغوت به روستاها و استان‌های محروم

اسلام امروز در دنیا عزیز است. دشمنان اسلام میخواهند که ملّت ایران ذلیل و توسرى‌خور و فقیر باقى بماند. ببینید چقدر در زمان حکومت طاغوت به این روستاها، به این استانهاى محروم ظلم شد! هیچ ‌کس به این استانها نرسید، هیچ ‌کس به این روستاها نرسید؛ هیچ‌ کس به فکر مردم نبود. دشمنان اسلام میخواهند ایران همیشه فقیر، توسرى‌خور و محروم باقى بماند؛ امّا ملّت ما میخواهد که اسلام عزیز باشد، ملّت ایران عزیز باشند، پرچم جمهورى اسلامى سربلند باشد.

گرفتن معنویت و مادیت و عزت و استعداد مردم

روزبه‌روز اینها بدتر کردند، ما را عقب‌تر کشاندند؛ تا اوج بدبختى در دوران آن رژیمِ منحوسِ نکبت و واقعاً پلید، که همه چیز را از این مردم گرفت: معنویّت و مادّیّت و عزّت و استعداد و همه را. ویرانه‌هاى آنها است که شما میخواهید بر این ویرانه‌ها حالا بنا کنید؛ زحمت دارد، خیلى باید تلاش کنید. روح تحقیق پارسایانه و بى‌عوض را باید تزریق کنیم که براى تحقیق دنبال پاداش نباشند؛ چون تحقیق اگر پاداش واقعى بخواهد، اصلاً ندارد. حالا مثلاً اگر آدم بخواهد به …

وابستگی به بیگانگانی که آن را بر سر کار آوردند و کار برای منافع آنها

… در جهت پیوستن هر چه سریع‌تر به قطبهاى استعمار و استکبار جهانى؛ یعنى در جهت نوکرى؛ آن کسى عزیزتر بود که نوکرتر باشد؛ فکر مستقل، فکر آزاد، انسان سازنده، مطلوب نبود؛ چون قدرتها قدرتهایى بودند، دولتها دولتهایى بودند که اساس کارشان بر وابستگى به بیگانه‌ها بود. خب، رژیم پهلوى را چه کسى سرِ کار آورده بود؟ رضاخان را چه کسى سرِ کار آورده بود؟ محمّدرضا را چه کسى سرِ کار آورده بود؟ اینها در تمام دوران سلطنتشان در جهت همان کسانى که اینها را سرِ کار آورده بودند و قدرت بخشیده بودند، و براى منافع آنها کار میکردند؛ میدانستند که اگر از آنها قطع بکنند، امکان ماندن برایشان نیست.

سرسپردگی حکومت و خواستن دانشجو و دانشمند وابسته

امروز نگاه کنید خلیج ‌فارس چه خبر است؛[7] این دولتهایى که هستند، احساس میکنند رگ حیاتشان، شیشه‌ى زندگى‌شان دست آمریکا است؛ دولت سعودى یک جور، دولت کویت یک جور، آن بقیّه یک جور؛ این ]رژیم پهلوی[ هم مثل آنها بود. هدف و جهت حکومت عبارت بود از پیوستگى، وابستگى، سرسپردگى؛ دانشجو را هم همان‌جور میخواستند؛ دانشمندى هم اگر میخواستند، همان‌جور میخواستند؛ مگر یک آدمى که برود یک گوشه‌اى و کارى به کار آنها و خودش نداشته باشد و براى خودش زندگى حیوانى‌اى بکند.

تبدیل ایران به ویرانه‌ای وابسته با سیاست وابسته و استبداد

سیاست وابسته و سوء تدبیر و ضعف نفْس و استبداد در رژیم پهلوى و قاجار، در ظرف دویست سال ایران را که روزى به برکت اسلام پرچم‌دار دانش جهان بود، به ویرانه‌اى محتاج بیگانگان و تحت سلطه‌ى آنان بدل ساخت. روستاها متروک، شهرها مصرف‌زده، مزارعْ بى‌ثمر، صنعتْ مونتاژ و مغزها معطّل شدند.

حقارت دلبستگان به نظام سلطنتی فاسد و وابسته به آمریکا و انگلیس

چقدر کوچک و زبون و بى‌مقدارند کسانى که خود را دلبسته به نظامى بدانند که در رأس آن، مردمى فاسد و فاسق و خائن، مانند پادشاهان صد سال اخیر قرار داشته باشند و گردانندگان آن، امثال رضاخان و محمّدرضا و عَلَم و اقبال و هویدا و زاهدى و منصور و وابستگان بدنام و مجرمشان باشند و آمریکا و انگلیس، ارباب این همه و صاحب‌اختیار مُلک و ملّت باشند.

ایجاد دوری مردم از قرآن

این دورى ما از قرآن را رژیم کافرِ ملحدِ معاندِ پهلوى به‌‌ وجود آورد. لذا بنده وقتى میگویم اگر ما پنجاه میلیون هستیم، غیر از چند میلیون بچّه‌‌هاى کوچک تا چهارپنج‌‌ساله، بقیّه باید بتوانند قرآن را از رو تلاوت کنند، شما تعجّب میکنید؛ در حالى ‌‌که تعجّب ندارد. مگر این‌‌جورى نبود؟ قبل از دوران رژیم گذشته، تقریباً این‌‌‌‌جور بود. …

کنار گذاشتن تدریجی قرآن از جامعه و آموزش موسیقی به جای قرآن در مدارس

… جهت یک نعمت بزرگى بود. چقدر کسانى را ما می‌شناختیم ‌-حتماً دیده‌اید؛ از افراد مسنّ نسل قبل- که اینها سواد خواندن و نوشتن نداشتند [و با آنکه] زبانشان فارسى بود، زبان خودشان را نمیتوانستند به‌صورت مکتوب بنویسند و بخوانند، امّا کتاب خدا را میتوانستند بخوانند؛ قرآن را میفهمیدند.آن سیاستى که رژیم وابسته‌ی فاسدِ خبیثِ دشمن را در این کشور بر سر کار آورد و بیش از پنجاه سال بر این کشور مسلّط نگه داشت، یکى از بزرگ‌ترین ضربه‌هایى که زد و ضررهایى که وارد کرد، همین بود که قرآن را بتدریج کنار گذاشت و قرآن از میان جامعه‌ی ما بیرون رفت. لذا در مدارس ما موسیقى درس میدادند، [امّا] قرآن نه! هر بچّه‌اى که به دبستان و دبیرستان میرفت، نُت موسیقى را یاد میگرفت، امّا متن قرآن کریم را نه! ما را [از قرآن] جدا کردند، ما را دور کردند. بنده پیش از انقلاب، همیشه وقتى نگاه میکردم به وضع قرآن در جامعه‌ی خودمان و این جوانهایى که با این استعداد و با این شوق و علاقه از قرآن دور میماندند، چه خون دلى میخوردم! خدا را شکر میکنیم و از اداء این شکر عاجزیم که با پیروزى انقلاب، ما را به قرآن برگرداند، ما …

ستیزه‌گری موذیانهٔ سران ارتش شاهنشاهی با انقلاب و طرد آنان

این نکته را هم من عرض بکنم که سران ارتش رژیم پادشاهى ‌-آن کسانى که رتبه‌هاى بالایى را داشتند و وابسته‌ی به آن نظام بودند- بالاخره هم به اسلام و به انقلاب ایمان نیاوردند و به مردم متّصل و ملحق نشدند؛ انقلاب هم به آنها ایمان نیاورد. البتّه آنها برطبقِ طبیعت خودشان شروع کردند به ستیزه‌گرى موذیانه با انقلاب؛ لکن انقلاب هوشیار است، انقلاب بینا است و فوراً توطئه‌هاى اینها را درک کرد و اینها را از دُور خارج کرد. همان اوایل پیروزى انقلاب ‌-ماه‌هاى اوّل- یکى از عناصر سطح بالاى نیروى هوایى، در وزارت دفاع پیش من آمد و گفت این ارتش و صندوق عمومى مردم، یک میلیارد تومان خرج من کرده؛ من که می‌بینید این دوره‌ها را دیده‌ام و این تخصّصها را دارم و این آگاهی‌ها را دارم، آسان به …

مظلومیت زن و ناسازگاری تحصیل علم با دین و عفاف

… رسالت و پیام امام بزرگوار و رهبر و پیشوای فقید عظیم‌الشّأن‌مان باشیم که با قیام خود، با حرکت خود، با مطرح کردن حقایق و ارزشها و عظمتهای اسلامی و درخشندگی‌های شخصیّت‌های صدر اسلام از جمله فاطمه‌ی زهرا (علیها سلام)، ما را ‌-و بیش از همه زنهای ما را- زنده کرد. زن در جامعه‌ی خودباخته‌ی نظام پلید پادشاهی، حقیقتاً و از همه‌ی جوانب مظلوم بود؛ زن در جامعه‌ی ما و در ایران ما مظلوم بود. اگر زن میخواست وارد مقوله‌ی علم بشود، باید قید دین و تقوا و عفاف را میزد. مگر میشد در دانشگاه‌ها، در محیط‌های آموزشی و مراکز علمی و فرهنگی، یک خانم مسلمان به‌آسانی حجاب خود و متانت خود و وقار خود را حفظ کند؟ مگر ممکن بود؟ مگر میشد یک زن در این خیابانهای تهران و بعضی از شهرهای دیگر، با متانت و وقار اسلامی، با حجاب کامل یا حتّی با …

برنامهٔ سرگرم کردن زن به مد و زیور و دور کردن او از سیاست

… وارد ایران شده؛ دو کلمه که با او صحبت میکردی، میدیدی یک خانم بی‌سواد یا یک خانم کم‌سواد است! ضعف شخصیّت در زن، او را وادار میکرد که به‌وسیله‌ی جلوه‌گری و چشمها را به سمت خود جلب کردن، برای خودش یک شخصیّت کاذب درست کند؛ این برای زن انحطاط بود، پیشرفت نبود. [آیا از اینکه] بیایند با آرایش و با مد و با جلوه‌گری و با لباس و با طلا و زیورآلات، سر زن را بند کنند و از او به‌عنوان یک ابزار و وسیله در راه مقاصد گوناگون استفاده کنند و نگذارند در میدان سیاست و اخلاق و تربیت وارد بشود، جنایتی بزرگ‌تر نسبت به زن هست؟ این، کاری است که در رژیم گذشته دقیقاً و با برنامه انجام میگرفت.

سرنگونی حکومت پادشاهی وابسته، دژ استعمار در خلیج فارس

چهارم: یکى از مرتجع‌ترین و پلیدترین و وابسته‌ترین رژیم‌هاى منطقه را و جهان را ازاله کرد و از بین برد. ازاله‌ی حکومت پادشاهى در ایران یکى از بزرگ‌ترین کارهایى بود که کسى میتوانست تصوّر کند. اینجا دژ استعمار در منطقه‌ی خلیج فارس و خاورمیانه بود؛ این دژ به دست امام ما در هم فروریخته شد.

بی‌اعتنایی به خواست ملت و غارت ثروت کشور بدون پاسخ‌گویی

… دست خودِ مردم است. بحمدا‌لله‌ دیگر بساط آن حکومتهاى استبدادى و از روى زور و جبر، در این کشور برچیده شد. سالهاى متمادى و قرنهاى متمادى، بر این کشور، بر این ملّت، دستگاه‌هاى استبدادى و دیکتاتورى حاکمیّت کرده بودند. مردم کمترین دخالتى در امور خودشان نداشتند. در دوران رژیم گذشته، اگر قطع رابطه میشد، اگر ایجاد ارتباط میشد، اگر معامله انجام میگرفت، اگر سفر انجام میگرفت، آن کسى که نه نظرش خواسته میشد، نه در جریان قرار میگرفت، نه احترامى به خواست او میشد، ملّت بود؛ نمایندگانى هم که نداشتند ‌-آن مجلس شورایى که آن‌وقت بود، درحقیقت از نمایندگان مردم تشکیل نمیشد که آنها ناظر و حاضر باشند؛ از دست‌نشانده‌هاى خودِ دستگاه، از خوانین و زورگوها و گردن‌کلفت‌هاى محلّى و متنفّذین تشکیل میشد- مردم یک کنارى سرشان پایین، مشغول کار خودشان، با سختى زندگى را میگذراندند، دستگاه هم براى خودش ثروت مملکت را برمیداشت و میفروخت و استفاده میکرد و میخورد و میپاشید و حسابى هم به کسى پس نمیداد. این کشور قرنها آن‌جورى زندگى کرد.

ممانعت از حمایت از فلسطین به سبب خویشاوندی سیاسی با صهیونیست‌ها

در آن عملیات کرامه که رفتند فلسطینیها و اسرائیلیها را در یک نقطه‌ای شکست دادند، یک مبارزه‌ی محدودی، یک رویارویی مسلحانه‌ی نظامی محدودی انجام گرفت، اگر بدانید شما در دنیا این جنگ کرامه را، چقدر بزرگ کردند. آن روزها ما در ایران دچار اختناق بودیم. کسی جرأت نمیکرد اسم فلسطین را بیاورد. گوشه و کنار بعضیها اسم فلسطین را میآوردند. از مبارزین فلسطین به نحوی حمایت میکردند یا پولی یک گوشه‌ای برایشان جمع میشد. دستگاه جبار پهلوی به خاطر خویشاوندی سیاسی خودش با صهیونیست‌ها اجازه نمیداد و ناراحت میشدند. حتی در آن وقتی که خبرهای فلسطین در ایران منتشر نمیشد، حوادث گفته نمیشد، آن روز توی آن خفقان، در بین مردم، خواص، جوان‌ها، مبارزین، ماجرای فتوحات فلسطینیها و پیشرفت‌های این‌ها، آن‌چنان شیرین تلقی میشد، دهن به دهن نقل میشد. همه جای دنیا این‌جوری بود و حتی در آن …

تمرکز همهٔ قدرت‌های کشور در یک جا

از طرفی دیگر، همه‌ی ما یک تجربه‌ی تلخی از گذشته داشتیم، که در رژیم گذشته تمام قدرت‌های کشور در یکجا جمع شده بود. قوه‌ی مقننه حرف مفتی بیش نبود. مجلس شورای ملی دوران رژیم هیچ کاری نمیکرد. بگوییم استقلالی داشته باشد، بگوییم واقعاً از روی معرفت و مصلحت یک قانونی، یک کار درست و حسابی توی مملکت؛ ابداً. یکمشت کسانی بودند که به اراده و میل دستگاه حکومت و دربار راه پیدا میکردند در مجلس، با پول در حقیقت این …

هیچ‌کاره بودن مردم و حتی وزرا و دولت‌ها و تصمیم‌گیری همه‌چیز در دربار

یکی اینکه حکومت فردی و استبدادی را تبدیل میکند به حکومت مردمی؛ که این خیلی مهم است. مردم در کشور هیچ‌کاره بودند؛ حتّی وزرا و دولتها و مانند اینها هم هیچ‌کاره بودند؛ همه‌کار، همه‌چیز در یک مجموعه، در یک دربار پخت‌وپز میشد و اجرا میشد. این [حکومت] تبدیل شد به حکومت مردمی؛ یعنی مردم اعلام نظر کنند، انتخاب کنند، اختیار کنند.

فراهم کردن زمینهٔ زوال خود با سیاست‌های غلط

این نکته را هم من بگویم که حادثه‌ی کوبنده‌ی قم را در واقع سیاستهای غلط خود رژیم پهلوی تسبیب کرد و مسبّب شد؛ خودشان زمینه‌ی زوال خودشان را فراهم کردند؛ خودشان خودشان را بدبخت کردند؛ چطور؟ با خطای محاسبات، با محاسبات غلط، با خطای محاسباتی؛ این خطر بزرگی است برای همه‌ی دولتها. امروز هم آمریکا دچار خطای محاسباتی است؛ امروز آمریکا غلط میفهمد مسائل را، محاسبه‌اش اشتباه و غلط است. آن روز هم، هم آمریکا که پشتیبان …

اسلام‌ستیزی علنی، از تغییر تاریخ هجری تا کتب درسی

… کار میکردند ــ میدیدند، میفهمیدند، عصبانی میشدند، خشمگین میشدند، این در دلهایشان متراکم میشد. وقتی که نهضت شروع شد، این خشمِ متراکم ظهور کرد، بُروز کرد، خودش را نشان داد. این سلاحِ معنوی بود، سلاحِ نرم بود. عمده‌ی سلاحِ معنویِ مردم، ایمانِ آنها به اسلام بود. میدیدند که دستگاه علناً و پی‌درپی علیه اسلام موضع میگیرد: تاریخ هجری را عوض کردند، مفاهیم اسلامی را تغییر دادند، کتابهای مدارس را غیر اسلامی کردند، مفاهیم غیر اسلامی را ترویج کردند؛ اینها را مردم میدیدند؛ اینها را افراد آگاه و هوشیار متوجّه میشدند و به مردم منتقل میکردند. این سلاحِ معنوی بود؛ این سلاح معنوی، در مقابله و مواجهه‌ی با سلاح سخت، با توپ و تانک، بر آن سلاح پیروز شد.