… میزدند امّا در یک محفل پنج نفرى، ده نفرى و احیاناً در یک نشست پنجاه نفرى؛ همانجا هم دفن میشد، از بین میرفت؛ امّا وقتى امام یک حرفى میزد، وقتى یک روحانى موجّه یک حرفى میزد، ممکن بود سر آن روحانى بلاى بزرگى بیاورند امّا چون با مردم مواجه بود، موج برمیداشت. لذا رژیم پهلوى از خیلى از روشنفکران آن زمان اصلاً نمیترسید؛ هیچ اهمّیّتى نمیداد؛ میگفت هر چه میخواهند، بگویند؛ [چون] اثرى نداشت؛ امّا یک روحانى که میرفت روى منبر و در یک جلسهاى یک مطلبى را میگفت که ولو با چند واسطه به سیاستهاى آن رژیم ارتباط داشت، فوراً او را دستگیر میکردند، فشار مىآوردند، زندان میکردند، ممنوعالمنبر میکردند؛ چون در متن مردم بود، موج برمیداشت. در دنیا اینجور است؛ …
قطع جلسات سخنرانی ماه رمضان در مسجد جامع کرج در دوران اختناق
… همین اعلان آمادگى مشکل را از تهران دفع کرد؛ این اوّلین قدمى بود که این شهر بیدار و جوان و سرزنده، در انقلاب برداشت. من البتّه هیچ تعجّبى نمیکنم، چون من از قبل از انقلاب این شهر را در مایههاى انقلابى، در زمینههاى مربوط به نهضت و حرکت، از نزدیک دیده بودم. در سال ۱۳۴۵، یعنى درست ۳۱ سال قبل، در این مسجد جامع این شهر جمعیّت پُرشور و مؤمنى جمع میشدند تا در آن ایّامِ اختناقِ مطلق سخنانى را بشنوند؛ من روزها و شبهاى ماه رمضان از تهران مىآمدم و با این مردم حرف میزدم. البتّه پلیس و دستگاه امنیّت آن رژیمِ اختناقى و خفقانبار و ضدّ آزادى اجازه ندادند که این ماه رمضان به این شکل تمام بشود و جلسات را قطع کردند. من از آن وقت مردم کرج، روحیهى کرج و نشاط و سرزندگى را در این شهر میشناختم؛ لذا من تعجّبى نمیکنم.
به جا نگذاشتن میراث زیربنایی قابل قبول نشاندهندهٔ استقلال
کشوری که قبل از ویرانیهای جنگ هم، حقیقتاً هیچ میراث زیربنایىِ قابل توجّه و قابل قبولی از رژیم گذشته - که استقلال این ملت را نشان دهد - نداشت. بسیاری از آنچه را هم که بود و در طول سالهای متمادی به دست آمده بود، جنگ از دست ما گرفت. بعد از جنگ، ساختن و راه انداختن کشور، راه انداختن مردم و مشتعل کردن احساسِ کار و تلاش و ابتکار و نوسازی و بازسازی، همّتِ بلند و کار پرمرارتی را میطلبید، که این دولت، این …
تهمت چاقوکشی سران فاسد رژیم به فداییان اسلام
جامعه آن وقت، از اهمیت این قیام غافل بود. اینها را به عنوان چند نفری که فقط بلدند گلولهای از دهانه اسلحهای خارج کنند و به سینه کسی بنشانند، معرفی میکردند. حتّی بزرگان آن دستگاه جبّار منحوس که خودشان مظهر اوباشگری و چاقوکشی و الواطی بودند و جزو افرادی بهشمار میرفتند که ارزش نداشتند از آنها یاد شود، به عنوان یک انسان تربیت یافته، به این جوانان مؤمنِ صالحِ پاکبازِ مخلصِ و بیطمع و بیاعتنای به دنیا و به زخارف دنیا، چاقوکش میگفتند! بعضی از مردم نیز همینطور میشناختند و باور میکردند و بعضیها هم باور نمیکردند و بعضی هم غافل بودند.
خاندان پهلوی، عامل قدرتهای بیگانه مسلط بر ایران
… یکی دو قرن اخیر، اوج این مبارزه بوده است - در این دوچیز متمرکز میشود: یکی دور کردن مسلمین از احکام اسلام و دوم تحقیر مسلمین و شکستن و خرد کردن روحیه آنان. نتیجه چه شد؟ نتیجه این شد که کشورهای اسلامی، به صورت کشورهای درجه سه عالم درآمدند. نمیشود گفت درجه دو. هرجا کشور اسلامی بود، یا مستقیم زیرنفوذ دشمنان اسلام و قدرتهای بیگانه بود، یا یک عامل قدرتهای بیگانه برآنها مسلّط بود؛ مثل خاندان منحوس پهلوی در این جاو بعضی کشورهای دیگر که نظیر این را داشتند. این، وضعیّت مسلمانان بوده است.
نابسامانی، محرومیت و تبعیض در دوران ستمشاهی
… بزرگ ایران! شما در طول این هفده سال که از اوّل انقلاب گذشته است، تا امروز، علیرغم تهدیدها و فشارهای دشمن، روز به روز پیشرفت کردهاید. هیچ کس نمیتواند انکار کند که دستهای خدمتگزار و بازوان توانا در بخشهای مختلف این کشور، طی این هفده سال، مملکت را پیش بردند. این کشور، ایرانی نیست که در دوران ستمشاهی، با آن همه نابسامانی، با آن همه محرومیت و با آن همه تبعیض بود. در این کشور، در طی این هفده سال انقلاب، کار و تلاش و خدمتی انجام گرفته است که در همه عمرِ آن رژیمِ پلیدِ فاسد، انجام نگرفته بود. این، نکته اوّل.
برخورد مسئولان رژیم گذشته با مخالفان و تظاهر به مردمی بودن
مسؤولان یاوهگوی رژیم گذشته، یک وقت گفته بودند که «هر کس با ما مخالف است، از این مملکت بیرون برود!» برخورد نظامهای غیرمردمی با مردم، چنین است. البته گاهی، ریاکارانه، اسم مردم را میآورند؛ لکن تظاهر است و واقعی نیست. نظام مردمی - که مردم در بافت اصلی آن دخالت دارند - مستغنی از آگاهی مردم نیست. باید مردمش را آگاه کند؛ باید به آنها قوّت تحلیل بدهد و باید آنها را از آگاهیها و معلومات لازم و مفید و معرفتِ لازم سرشار کند. منظور، تبلیغات نیست که حرفهای خودش را پیوسته به خورد …
فعالیت دو جریان ایمانزدا در مازندران در دوران رژیم گذشته
برادران و خواهران عزیز! من این مطلب را بارها گفتهام؛ باز هم لازم است بگویم تا خودِ شما مردم، قدر این ایمان خالص و صمیمی؛ این معنویّت و صمیمیّتی را که در خطّه، نسبت به ارزشهای انقلاب هست، بدانید. در دوران رژیم گذشته، دو جریان در استان مازندران مشغول فعّالیت و تلاش بودند که هر یک از این دو جریان برای خراب کردن و بیایمان و فاسد کردن ملتی کافی است.
گماردن افراد خودباختهٔ بیایمان در رأس ارتش
من یک بار به شما برادران ارتشی گفتم که ارتش یکی از جاهایی است که در آن، امریکا و رژیم طاغوت و تبلیغات خصمانه دشمن شکست خورد. آنها روی ارتش خیلی کار کردند و به آن خیلی امید بستند؛ اما اشتباه میکردند. میپنداشتند که چون چند نفر خود باخته بیایمان و بیوطن را آوردهاند و در رأس ارتشِ زمان طاغوت نشاندهاند، پس ارتش متعلّق به آنهاست! در حالی که ارتش متعلّق به اسلام و ایران و ملت بود.
شدت گرفتن توجه به فرهنگ غرب در دوران پهلوی
البتّه این را هم بارها عرض کردهایم که فرهنگها تبادل دارند. وقتیکه بحث تهاجم فرهنگی را مطرح و بر آن پافشاری میکنیم، به آن معنا نیست که یک فرهنگ نباید چیزی را از خارجِ خود، به خود بیفزاید. متأسّفانه در ایرانِ اواخر قاجار که به فرهنگ غرب توجّه شد و بویژه در دوران منحوس پهلوی که این توجّه شدّت گرفت، آنچه واقعاً تبادل تلقّی، تعاطی و تکامل فرهنگی بود، در ارتباط با غرب انجام نگرفت؛ بلکه نوعی تحمیل فرهنگی رخ داد.
خفقان و دینزدایی رژیم پهلوی در میان طبقات تحصیلکرده
درگذشت مرحوم آقاى مهندس مهدى بازرگان را به جنابعالى و خانوادهى محترم آن مرحوم تسلیت مىگویم. ایشان یکى از مبارزان دیرین با رژیم ستمشاهى و نیز از جملهى پیشروان ترویج و تبیین اندیشههاى ناب اسلامى با زبان و منطق و شیوهى نوین بود و از این رهگذر بىشک در چشم همهى علاقهمندان به گسترش و رواج ایمان اسلامى در میان طبقات تحصیلکرده در دوران خفقان و دینزدایى رژیم پهلوى، داراى شأن و ارزش بخصوص بود.
بیحقی مناطق محروم در دوران رژیم گذشته
اینکه امروز همه گوشههای کشور، در زمینه مسائل اجتماعی، نسبت به انقلاب حقّ واحدی دارند؛ نقاط محروم، روستا، شهر، دوردست و نزدیک دست، با تهران تفاوتی ندارند، یک مطلب منسوخ در اذهان بود. در دوران رژیم گذشته، اصلاً مناطق محروم، حقّ خواستن نداشتند. شما ببینید که دریافتها و برداشتها، به خاطر کار مداومی که انجام گرفته است، با آنچه امروز هست چقدر فرق کرده است!
برکشیدن بیهنران سرسپرده از سوی حاکمان آن دوران
کمال ما، یکى از برجستگان آن دوران پُرشور و پُررنج است. او نیز مانند همهى آن دیگران، سرمایهى معنوى خویش را دستمایهى نان و معاش نساخت. با شعر خود که بخشى از وجود او است، پاک و مصفّا زیست. دنیاداران و کشورمدارانِ آن روز بسا بىهنران را که به مزد سرسپردگى برکشیدند و کمال و قدسىها همیشه از نگاه و لطف آنان دور ماندند؛ و اینان هم همین را میخواستند و مغتنم میشمردند.
محروم ماندن مناطق محروم در صورت ادامهٔ حکومت طاغوت
… از جمله در همین منطقهى محروم هشترود، آب لولهکشى بیاورد، برق بیاورد، مدرسه بیاورد، بهداشت و درمان بیاورد، جادّهى آسفالته بیاورد. کِى در زمانهاى گذشته یک چنین جادّهى کوهستانى پیچیدهاى، آن هم در یک چنین منطقهاى، آسفالت بود؟ اینها خدمات جمهورى اسلامى است. اگر حاکمیّت حکومت طاغوت بر کشور ما ادامه پیدا میکرد، حالاحالاها براى مناطق محروم این خبرها نبود. این، کار جمهورى اسلامى بود؛ چرا؟ چون جمهورى اسلامى مال خود مردم است.
فشار وارد شده بر کشور در دوران ستمشاهی
ما باید این کشور را از عقبماندگىهاى علمى و صنعتى نجات بدهیم؛ ما باید این کشور را از فشارى که در دوران ستمشاهى بر او آمده است نجات بدهیم؛ ما باید به فضل الهى امکاناتى را که خدا به این کشور داده است، در معرض استفادهى این ملّت بزرگ قرار بدهیم. وظیفهى دولت و ملّت است که این کارها را انجام بدهند، و این با ایمان شما، با روحیهى شما، با احترامى که ملّت ما براى شهادتطلبى قائل است، عملى خواهد شد. به …
سرمایهگذاری خباثتآمیز در استان مازندران
اوّلاً خداى متعال را شکرگزارم که این سفر را پیش آورد تا یک بار دیگر با شما مرد و زن مؤمن و پُرشور و انقلابى و شهیدپرور این استان، به این مناسبت ملاقاتى داشته باشیم. حقّ مازندران حقّ عظیمى است. بنده بارها گفتهام که با توجّه به سرمایهگذارىهاى خباثتآمیز رژیم منحوس پهلوى در این استان از یک طرف، و با توجّه به سرمایهگذارىهاى دشمنان دین و ملحدین و منافقین در این استان از طرف دیگر، اگر ما میخواستیم بر طبق روال عادّى همهچیز را حساب کنیم، نمیتوانستیم اینهمه ایمان و اخلاص و شورى را که در این استان ــ چه در دوران انقلاب، چه در دوران جنگ، چه در صحنهى نظامى و چه در صحنهى سیاسى ــ مشاهده شد، پیشبینى کنیم؛ این نشاندهندهى ایمان عمیق و خالصانهى شما مردم عزیز است؛ این نشاندهندهى لطف خدا بر شما زن و مرد مؤمن و فداکار است.
نمونهٔ حاکمان بیدین تابع خواست قدرتهای بیگانه
… کشور متدیّن باشد، پابند به دین باشد، یا در مجلس شوراى اسلامى آن که متدیّن است، بر ضدّ مصالح ملّت با آنها نمیسازد؛ مصالح آنها را بر مصالح کشور و ملّت مقدّم نمیکند. امّا آن که لاابالى است، برایش مسئلهاى نیست؛ آدم بىدین، آدم لاابالى، مسئلهى اصلى خود او است. میگویند آقا، شما میخواهى رئیس باشى، میخواهى متنعّم باشى، میخواهى در دنیا لذّت ببرى، خب این به عهدهى ما؛ آنجور که ما میگوییم عمل کن. مثل رژیم فاسد و ننگین پهلوى که اینجور بودند، و امروز هم متأسّفانه در دنیاى اسلام هستند ــ حالا چقدر هستند نمیدانیم، خودتان بهتر میدانید ــ و آنجورى میخواهند؛ لذا مشکل اصلى آنها مسئلهى دین و سیاست است که اینها از هم جدا باشند.
نداشتن استقلال در دوران رژیم گذشته
… کار میکنند؟ طبیعى است؛ آن کارهایى که به نفع آمریکا است، در آن کشور تصمیمگیرى و اجرا میشود؛ از خرید، از فروش، از تبلیغات، از بالا آوردن، از کنار زدن، عزل، نصب. هر کارى که به نفع آن ارباب است، در آن کشور انجام میگیرد؛ هر کار به نفع مردم است، انجام نمیگیرد؛ استقلال نداشتن یک ملّت چنین مصیبتى است که در زمان رژیم گذشته خب اینجور بود.
معرفی روحانیت بهعنوان فاقد علم و تقوا از بلندگوهای رژیم پهلوی
… این است! تبلیغات میکنند، دروغ میگویند، اگر مسأله کوچکی را در جایی پیدا کنند، چندین برابر بزرگ میکنند و برای اینکه روحانیت را از چشم مردم بیندازند، خوبیها و گذشتها و فداکاریها را نمیگویند. علم و دانش روحانیت را انکار میکنند و تقوای آنها را منکر میشوند؛ همچنان که پنجاه سال، در دوران رژیم پهلوی هم از این کارها میشد. روحانیت، که مجموعهای علمی و تقوایی است، به وسیله بلندگوهای رژیم پهلوی، فاقد علم و تقوا معرفی شده بود. امروز هم همان تبلیغ کذا انجام میگیرد. اینها مجموعه کارهایی است که دشمن انجام میدهد.
نقش وابستگان دربار پهلوی در فشار بر شهریار
من حقیقتاً تعجب میکردم. من بعضی از کسانی را که به ایشان فشار میآوردند، از نزدیک میشناختم و شعر و سابقهی ذهنیشان را میدانستم. بعضی از آنها وابسته به رژیم سابق بودند. مستقیماً مربوط به آن جناح بودند، و جزو دربار پهلوی و آن دستگاه محسوب میشدند. بعضی دیگر هم تودهای و کسانی بودند که جیرهخور شوروی سابق به حساب میآمدند. همهی اینها، با اینکه به لحاظ مبنا و منطق، به ظاهر بینشان فاصلهای وجود داشت، در وارد آوردن فشار روی شهریار شریک بودند، و شهریار، محکم و قرص ایستاده بود.
تصرف اوقاف و مسجد گوهرشاد و دستور دادن به ائمهٔ جماعت
از آقایان هم خیلی متشکریم. هم از آقای «علمالهدی»، هم از آقای «فاضل فردوسی» که این زحمت را کشیدند. خداوند آقای والد آقای علمالهدی را هم رحمت کند؛ مرحوم جدشان را هم رحمت کند. یکی از علمایی که زمان خودش را فهمید، همین پدر بزرگ ایشان بود. وقتی از طرف رژیم شاه آمدند و اوقاف و مسجد گوهرشاد را متصرف شدند، به آقایان ائمهی جماعت سفارش کردند که شما باید چنین کنید، چنان کنید؛ سر وقت بیایید؛ فلان وقت بیایید ...! مرحوم آقای علمالهدی، بعد از نماز بلند شد، به مردم رو کرد و گفت: من «امامالدوله» نمیشوم! و مسجد گوهرشاد را ترک کرد.
فقر، محرومیت و تبعیض منطقه در دوران ستمشاهی
… خسته نباشید عرض کنم. ثانیاً: عرض کنم «خوش به حالتان»؛ «خسته نباشید» به خاطر اینکه تلاش مىکنید و زحمت مىکشید. زمینهى استان، زمینهى محرومى است و تلاش در زمینهى محروم، سختتر است. سالهاى متمادى و شاید بشود گفت قرنهاى متمادى، این مردم، سختى کشیدهاند. این منطقه در دوران ستمشاهى با فقر و محرومیت و تبعیض روبهرو بوده است. در چهرهى مردم، رنج طولانى قابل خوانده شدن است. امروز به چهرهها که نگاه مىکردم، مىدیدم مردم، زجر کشیدهاند، مورد ظلم واقع شدهاند، محرومند، و مشکلات فراوانى دارند. کار کردن براى این مردم، البته لذتبخش، اما سخت است؛ چون زمینه، زمینهى محرومیت است. بنابراین، …
محمدرضا و پدرش دو جنایتکار بزرگ
… هم تحصیل کردند و برگشتند - خارج رفتهها - به حال کشورشان نافع نشدند؛ کارى براى این مملکت نکردند و مملکت همینطور عقب ماند. این سیئهى آنهاست؛ سیئهى سلاطینى که حداقل در این دو قرن اخیر - قبلش را نمىدانیم - هیچ نمىفهمیدند و هیچ سرشان نمىشد جز منافع خودشان. از زمان فتحعلىشاه، محمدشاه و ناصرالدین شاه بگیرید تا زمان محمدرضا و پدرش؛ این دو جنایتکار بزرگ!
ضدیت فضای ادارات با اسلام در دوران طاغوت
پس، انجمنهای اسلامی، چشمی از مرکزیّت نظام در همه بخشهای نظامند. اینها چشم بینا و زبان گویای اسلام و انقلابْ در مناطق مختلف این نظامند. البته زبان گویا، یعنی اینکه مفاهیم و تعالیم اسلامی را در فضای محیط کار، احیا کنید. طوری شود که در محیط کار، اسلام حسّ شود. نه مثل دوران طاغوت که انسان وقتی به داخل محیطی میرفت، احساس میکرد در آن محیط، همه چیز ضدّ اسلام است. به یک مسلمان و به یک آدم متدیّن که میرسیدند، نگاهها از روی بغض، از روی سردی و از روی بیاعتنایی بود. رفتار زنان؛ پوشش زنان؛ برخورد مردان؛ جلفگریهایی که گاهی بعضی از مردان و زنان میکردند؛ همه چیز غیر اسلامی بود. نقطه مقابل آن، فضای اسلامی است؛ به نحوی که وقتی انسان وارد ادارهای میشود، نگاه کند ببیند آثار اسلام همه جا پیداست. وقت ظهر میشود، مردم میروند نماز. مُراجع که میآید، با …
دشمنِ دوران مبارزه دستگاه امنیتی و پادشاهی شاه بود
… وظیفه ما که فقط عمل فردی و نماز و روزه و طهارت و نجاست نیست!» میگفتند: «فایدهای ندارد. چه فایدهای دارد؟ نمیبینید دشمن چطور مسلّط است!» امروز وقتی ما میگوییم «دشمن»، مراد مان شبکه عظیم استکبار جهانی است. کمتر از او را که ما دشمن نمیدانیم! قابل این نیست! اما آن روز که میگفتیم «دشمن»، مراد شبکه عظیم استکبار جهانی نبود. دستگاه امنیتی نظام شاهنشاهی بود. دستِ بالا، دستگاه پادشاهی بود. بالاتر از اینکه نبود!
ویرانکردن کشور به دست خاندان پهلوی و قاجار
… تا امروز نگذشته است. یک بمب در یکجا بیفتد، یک لحظه ویرانگری است؛ اما ساختن همان ویرانه، چقدر طول میکشد!؟ فرض کنید ساختمانی، خانهای، عمارت دو سه طبقهای، در یک لحظه منفجر میشود؛ اما در یک لحظه، ساخته نمیشود. یک کشور را هشت سال ویران کردند. مگر شوخی است!؟ قبل از این، خاندان منحوس پهلوی -که لعنت خدا بر آنها و بر کارگزاران و دستیارانشان، و لعنت خدا بر خانوادهی قاجار و دستیارانشان باد- این مملکت را ویران کردند. بعد که انقلاب شد تا آن را بسازد، مگر دشمنان توانستند تحمّل کنند!؟ امروز اسناد همکاری آمریکا با عراق در جنگ تحمیلی علیه ما، در حال روشدن است. ما آن روز میگفتیم؛ ما آن روز قاطعانه میگفتیم که شرق و غرب از عراق حمایت میکنند. اما یک عدّه کوتهفکرهای داخلی، انکار …
کاهش ارتباطات معنوی مانند انفاق و لزوم احیای آن
… است. یک روزى در کشور ما و در کشورهاى اسلامى همهگیر بوده یعنى هر کسى موظّف بوده که یک پولى براى صدقه کنار بگذارد؛ اسم آن را انفاق بگذارید. رایج بوده که در ماه رمضان افطارى بدهد؛ افطارى به کسانى که برایشان این افطارى اهمّیّت دارد. نباید بگذاریم این کم بشود؛ زمان رژیم گذشته این چیزها کم شده بود که البتّه متأسّفانه بقایاى آن همچنان باقى است؛ یواشیواش متجمّد[6] شده بود این ارتباطات معنوى و خوب. ما بایستى در دوران اسلامى، این ارتباطات را زنده کنیم.
مخرب و گناه بودن همهٔ آوازهای پخششده از رسانهٔ رژیم
… میزند. من ناگهان دیدم عجب! چیزى که این چند وقت هیچ در من نبود ــ یعنى شادى ــ یک حالت شادى احساس کردم. البتّه من بشدّت اجتناب میکردم از موسیقى؛ یعنى ما حتّى این مارش اخبار را نمىشنفتیم. من حتّى آن وقتها این سیّدجواد ذبیحى هم که میخواند، میگفتم غنا است؛ یعنى هر چه این دستگاه منتشر میکند از آواز، ولو مذهبى هم باشد، گوش کردنش حرام است؛ من خاموش میکردم و گوش نمیکردم. حقیقیت هم همین بود که واقعاً همهچیزشان مخرّب و گناه بود. من دیدم که نمیخواهم هم گوش کنم ــ آخرش هم گوش نکردم ــ امّا همان چند لحظهاى که اوّل به گوشم خورد و بعد هم پا سست کردم که بشنوم، همان چند لحظه یک اثر شادىبخشى در من ایجاد کرد؛ من تعجّب کردم که عجب! چرا پس آهنگهاى خودمان، سازهاى خودمان اینجورى نیست. در حالى …
تلاش برای جدا کردن بازاریان از روحانیت با ارعاب، مالیات و تبلیغات
… در دوران مبارزات ــ چه مبارزات نهضت اخیر و سالهاى دههى ۴۰ و ۵۰، و چه قبل از آن ــ میخواستند یک حضور مردمىِ قاطع را نشان بدهند، دستور میدادند که بازارها تعطیل بشود؛ و بازارىها و کسبه تعطیل میکردند یعنى پشت سر علما مىایستادند و این تأثیر زیادى هم داشت. رژیمهاى جبّار هم این را فهمیده بودند، لذا به انواع طرق درصدد بودند این لشکر مردمى را از روحانیّون جدا کنند؛ یا با فشار و ارعاب و تهدید، یا با بستن مالیاتهاى سنگین استثنائى در دوران ستمشاهى و یا با تبلیغات؛ غالباً هم اثرى نمیکرد. از اوّل انقلاب هم کسبهى ما و اصناف شهرى ما در میدانهاى انقلاب حضور خوبى داشتند؛ در راهپیمایىها بودند، در جبهه بودند، در کمکهاى مالى بودند. پس این قشر را ما یک قشر اسلامى و انقلابى میشماریم. معناى انقلابى هم همین است که در مواضع …
غرق بودن بیشتر بیسوادان و طبقات متوسط در فساد آن دوران
… کردن راه فساد فکرى و عملى و جنسى و ابتذال زندگى بر روى مردم، آن کار اوّل بود که انجام دادند. لذا اوّلین کسانى که با این حملهى غربىها در ایران و همینطور در کشورهاى دیگر، فاسد شدند، باسوادها نبودند، بسیارى از بىسوادها [بودند]؛ همین حالا هم همینجور است. اکثر و اغلب این کسانى که در دوران رژیم گذشته و رژیم ستمشاهى غرق در فساد بودند، بىسوادهاى جامعه بودند، طبقات متوسّط جامعه بودند. بله، رفاه مؤثّر است؛ رفاه کمک میکند، آن حالت رفاه و مصرفزدگى و آسایش زندگى کمک میکند به آن فسادى که آنها دنبال میکردند و برنامهریزى میکردند؛ این یک جریان بود.