مبادلات پولی بدون ربا، ظلم و اختلاف طبقاتی از خصوصیات بانکداری اسلامی
… حقیقت را به معناى جامع کلمه در جامعه به وجود بیاوریم، این یک فتح عظیمى است در دنیا. فتح، فقط فتح قلعهها و سنگرها نیست؛ این بزرگترین سنگر اقتصادى امروز دنیا است؛ اگر کارگزاران دستگاه بانکى بتوانند این را به معناى جامع و کامل مسئله اجرا کنند و پیاده کنند. دادوستد پول بر اساس غیر ربا؛ تنظیم مبادلات پولى بر اساس قوانین اسلامى و معاملات اسلامى صحیح که در آنها ظلم و استثمار و کنز[2] و تبعیض و اختلاف طبقاتى و مانند اینها به وجود نمىآید؛ خصوصیّت بانکدارى اسلامى این است و همین [مشخّصات] از لوازم آن است.
تأثیر فتوای فقیهان بر تعطیل یا رواج حیل ربا
وقتى ما میگوییم روحانیّت، این عظمت را یا این قدرت را یا این امکان را پیدا کرده، معناى آن، این نیست که حالا تکتک روحانیّون داراى این اختیارند؛ نه، این اختیار در میان جامعهى روحانیّت است؛ این بسیار مسئلهى مهمّى است. امروز مثلاً از شما سؤال میکنند که آیا «حِیَل ربا»[14] ی به آن شکل جایز است یا جایز نیست؟ شما با یک نیش قلم ــ که البتّه متّکى به استنباط و فتوا و بررسى جوانب فقهى مسئله است ــ میتوانید بخش عظیمى از چیزهایى که به عنوان حِیَل ربا به کار میرود، تعطیل کنید یا راه بیندازید. از شما میپرسند که حکم زمینهاى بایر یا دایر یا مثلاً انواع و اقسام زمینهایى که امروز در کشور ما هست ــ آنهایى که در اختیار طاغوتىها بوده، در اختیار افرادى به عنوان کشت موقّت قرار گرفته، آنهایى که در اختیار هیئت هفتنفره[15] است ــ چه کار باید بشود؟ داده …