رفتن به محتوای اصلی

راه خدا

نام‌های دیگر: راه حق، راه خدا و راه طاغوت

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پیمودن مسیر حق و بندگی خدا و سختی‌ها و آثار آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع ایرانیان مقیم خارج درباره ابعاد جنایات و خیانتهای شاه‌— ۱۳۵۷/۰۹/۰۴

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۴
۱۳۵۷۱۳۶۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

همین معناست که یک جامعه‌ای پیدا بشود که همه متوجه به خدای- تبارک و تعالی- باشند و همه در راه او. اگر همه در راه او شد، اقتصاد هم الهی می‌شود، فرهنگ هم الهی می‌شود، ارتش هم الهی می‌شود، ژاندارمری هم الهی می‌شود، دانشجو و معلّم هم الهی می‌شوند. خداست و طاغوت، همین دو، غیر از این نیست. یا راه خداست و یا راه طاغوت. راه خدا راهی است که انسان را در تمام ابعادی که دارد- در بُعد عقلانی، در بُعد متوسط که بُعد خیالی است و در بُعد متنزِّل که بعد عمل است- این ابعاد را هدایت بکند به‌ آن راهی که باید باشد. اگر اینها از همان راه مستقیم رفتند، اینها الهی هستند. راه، راه خداست و هر کس از این راه برود، الهی است تا آن وقتی که همه چیز انسان، همه اعمال انسان، همه حرکات انسان، همه تخیلات انسان، همه تعقلات انسان، الهی بشود. یا این راه است یا راه چپ و راست، که بر خلاف راه مستقیم است، که هر یک از اینها انحراف است و به سوی طاغوت است. اللهُ وَلِیُّ الَّذینَ آمَنُوا یُخرِجُهُم مِنَ الظُّلُماتِ الَی النُّورِ.[2] ظلمات، تمام عالَم که توجه به خدا ندارد و نور، نور مطلق حق تعالی که باید همه عالَم متوجه به او باشد. وَ الَّذینَ کَفَرُوا اولِیاوُهُمُ الطّاغُوتُ.[3] همین دو راه است: یا ایمان است و اسلام است و توجه به مکتب الهی [که‌] ولیّ این امر خداست و خدا مومنین را اگر در این راه افتاده‌اند، هدایت می‌کند و تمام ابعاد انسانی را الهی می‌کند و یا کفر است و بر خلاف توحید است، چه در طرف راست و چه در طرف چپ. طاغوت است و منتهی‌ إلیه آن جهنم.
این کسی که متصدی امور لشکر است برای خدا متصدی باشد. آن که متصدی امور کشور است برای نصرت خدا باشد. آن که در مجلس است برای خدا در مجلس باشد، برای نصرت خدا باشد. و بالاخره اگر همه در نصرت خدا باشیم، خدا به وعده خودش بی‌اشکال عمل می‌کند. اگر نقصی باشد در ماست. اگر ما به خیال خودمان پیروزی داریم پیدا می‌کنیم، لکن نصرت خدا نباشد، یعنی برای او نباشد برای پیشرفت مقاصد الهی نباشد، مقاصد الهی مقصود این است که برای مظلومان، برای مستمندان، برای پیشرفت احکام اسلام، برای دفع ظلم از مظلومان، برای قطع ید ستمگران، همه اینها برای خدا، خدا فرموده است، ما عمل می‌کنیم. اگر فرموده بود که بروید در منزلتان بنشینید، آن وقت ما برای خدا می‌رفتیم منزل می‌نشستیم. وقتی می‌فرماید که قتال کنید. قاتِلوُهُمْ[2] برای خدا، برای اطاعت اوست. وقتی برای اطاعت اوست، نصرت و شکستش هیچ فرقی با هم ندارد، برای این که، این وجهه الهی‌اش همه‌اش نصرت است. آن چیزی که مربوط به معنویات است و مربوط به یک جهان دیگر است و برای ما، مایه دست است، برای ما سرمایه است، وقتی در دست ما باشد، چه شکست بخوریم و چه پیروز بشویم، هیچ فرقی با هم ندارد، و اگر این معنا نباشد باز هم فرقی ندارد، بلکه پیروزی‌ها شکستش بیشتر است.

شاهدها (۱۴ پاراگراف)

تنها دو راه خدا و طاغوت؛ راه خدا هدایت همهٔ ابعاد انسان

همین معناست که یک جامعه‌ای پیدا بشود که همه متوجه به خدای- تبارک و تعالی- باشند و همه در راه او. اگر همه در راه او شد، اقتصاد هم الهی می‌شود، فرهنگ هم الهی می‌شود، ارتش هم الهی می‌شود، ژاندارمری هم الهی می‌شود، دانشجو و معلّم هم الهی می‌شوند. خداست و طاغوت، همین دو، غیر از این نیست. یا راه خداست و یا راه طاغوت. راه خدا راهی است که انسان را در تمام ابعادی که دارد- در بُعد عقلانی، در بُعد متوسط که بُعد خیالی است و در بُعد متنزِّل که بعد عمل است- این ابعاد را هدایت بکند به‌ آن راهی که باید باشد. اگر اینها از همان راه مستقیم رفتند، اینها الهی هستند. راه، راه خداست و هر کس از این راه برود، الهی است تا آن وقتی که همه چیز انسان، همه اعمال انسان، همه حرکات انسان، همه تخیلات انسان، همه تعقلات انسان، الهی بشود. یا این راه است یا راه چپ و راست، که بر خلاف …

نهراسیدن از مشکلات و آسان نمودن راه دشوار چون مقصد الهی است

… به همه مشکلات تن در داد، به مشکلات اقتصادی که آن را در یک غاری محبوس کردند و چندین وقت در آنجا تشریف داشتند و با آن مشکلات مواجه شدند، لکن از مقصد دست نکشیدند، قریش با او آن کردند که تاریخ نشان می‌دهد و دست از مقصد برنداشتند. انبیای دیگر همه همین طور بودند. وقتی مقصد الهی شد راه هر چه مشکل باشد چون مقصد الهی است باید به نظر آسان باشد.

مشکل نبودن سختی‌ها برای کارگران و دانشگاهیان و معلمان در راه خدا

… بن علی- سلام الله علیه- هر چه به ظهر عاشورا نزدیکتر می‌شد افروخته‌روتر می‌شد، رویش افروخته‌تر می‌شد[1] برای اینکه می‌دید که جهاد در راه خداست و برای خداست و چون جهاد برای خداست، عزیزانی که از دست می‌دهد از دست نداده است، اینها ذخایری هستند برای عالم بقا. شما که مهیا هستید برای اسلام خدمت بکنید، کارگران عزیز ما که مهیا هستند برای اسلام خدمت بکنند و کارخانه‌ها را راه بیندازند و با جدیت عمل بکنند که استقلال خودشان را حفظ بکنند مشکلات دارند؛ لکن مشکلات مشکل نیست. دانشگاهیها و آموزگارها و معلمین و متعلمین که برای خدا کار می‌کنند مشکلات دارند لکن در راه خداست، مشکلات در راه خدا مشکل نیست. اگر ما حساب کنیم، مشکلات حضرت رسول- سلام الله علیه- و حضرت امیر- سلام الله علیه- بسیار بیشتر بوده است از مشکلاتی که ما امروز مبتلای به او هستیم، و آنها صبر کردند و خدای تبارک و تعالی با صابرین است. و ما باید صبر بکنیم و بایستیم در مقابل قدرتهایی که می‌خواهند …

ارزش ازدست‌دادن افراد مهم در راه هدف الهی و روحی

و البته خیلی خسارت به ما وارد شد، لکن خسارت در مقابل اسلام؛ یعنی، ما مقصد داشتیم، هدف داشتیم و هدف ما یک هدف الهی بود و روحی بود. افرادی را که از دست می‌دادیم البته مهم بودند، لکن در راه هدف. اگر بهره‌برداری برای هدف بود، ارزش داشت و ما بهره‌برداری کردیم برای هدف. اگر این مسائل واقع نشده بود، شما، حزب شما هم می‌دانید چه جوری بود وضعش بین مردم؟ بین مردم شماها را یک صورت کریهی، حزب حاکم ...! الآن هم دارند در خارج هی حزب حاکم، حزب حاکم می‌گویند و شماها را که در راس حزب هستید، یک صورت مشوهی آن وقت نشان می‌دادند که شاید …

دشواری راه حق و نفی هرگونه سستی اهل حق

وقتی که ما پشتوانه‌مان قدرت الهی است و پشتوانه‌مان اسلام است و مقصدمان حق است، برای چی در این مصائب سست بشویم؛ وقتی که ما راه خودمان را یافته‌ایم ملت راه خودش را یافته است و آن راه را دارد با کمال جدیت و قدرت تعقیب می‌کند. البته راه حق دشواریها دارد، راه حق ناگواری‌ها دارد، لکن آن که اهل حق است و راه حق را می‌خواهد برود، آن نباید هیچ تصور این را بکند که کوچکترین سستی را به خودش راه بدهد و باید با کمال قدرت به پیش برود؛ برای اینکه جمعیتی که شهید شدن را افتخار خودشان می‌دانند و جمعیتی که در جبهه‌ها شهید می‌شوند و در وصیت‌هاشان آن طور قوی هستند و جمعیتهایی که در طول این چند سال اخیر در خیابانها ریختند و مساجد را سنگر قرار دادند و جماعات را مجهز کردند و مردم را بسیج کردند و از …

تفاوت کوشش برای مقصد الهی با کوشش برای مآرب حیوانی

… در راه آن مقصد باید در نظر انسان نباشد. از آن طرف، آن افرادی که از فطرت انسانی خارج شدند، و حیوانی هستند به صورتِ انسان، سَبُعی هستند به صورتِ انسان، شیطانی هستند به صورت انسان؛ آنها هم در راه مقصد خودشان کوشش می‌کنند. مقصدی که دارند آنها هم کوشش می‌کنند. لکن فرق ما بین‌ این دو راه و این دو مقصد این است که آنها کوشش می‌کنند برای به دست آوردن یک مآرب[6] حیوانی- شیطانی؛ و اینها کوشش می‌کنند برای یک مقصد الهی. اینها می‌خواهند که جامعه را، تمام جامعه را انسان کنند. انبیا مامورند از جانب خدای تبارک و تعالی که بیایند و جامعه‌ها را که در سر دو راهی واقع شدند، یک راه، راه انسانیت است و یک راه، راه شیطانی و طاغوتی و غیر انسانی. و خود مردم نمی‌توانند درست تشخیص بدهند راه …

راه نهاده‌شدهٔ انبیا و اولیا و لزوم حرکت همگان در آن

همین راه خداست؛ همین راهی که انبیا و اولیای خدا پیش پای بشر گذاشتند، این راه خداست و ما همه باید از همین راه حرکت کنیم. کسانی که دعوت بر غیر این راه بکنند طاغوتند و کسانی که مردم را بر خلاف مسیر طبیعی خودشان و مسیری که فطرت آنها متوجه به اوست راهنمایی کنند، ضلالت است. من امیدوارم که معلّمین در هر جا هستند، خواهران و برادران معلّم، خواهران و برادران دانشجو، خواهران و برادران …

همراهی راه حق با رنج و گرفتاری و دوری رهروان آن از رفاه

… عزیز که از اول انقلاب تا کنون در راه انقلاب، در راه آمال انقلاب زحمت کشیدید و خون دادید، و با همه ناراحتیها به جلو رفتید و پیروز کردید انقلاب را، تشکر می‌کنم. و از خداوند تبارک و تعالی سلامت شماها را و عزت شماها را و پایداری شماها را در راه اسلام می‌طلبم. برادرها، البته راه حق گرفتاری زیاد دارد، منتظر این نباشید که راهتان راه خدا و راه حق باشد و همیشه در رفاه باشید. آنهایی در رفاه‌اند که راهشان راه خدا نیست. همیشه امثال مستکبران که راهشان راه خدا نبوده است، و غافل از همه مراتب انسانیت بوده‌اند در رفاه بودند و در عیش و عشرت، و اشخاصی که برای خدا و بندگان خدا خدمت می‌کردند در زحمت و رنج بودند؛ لکن میزان این است که ببینیم در بارگاه حق تعالی و در پیشگاه ملتهای روشن، فرق ما بین این دو چیست. آیا مستکبران در پیشگاه خدا مقدمند یا آنهایی که در راه ملتها و در راه آمال ملتها جانفشانی می‌کنند.

هدر نرفتن رنج‌ها در راه خدا و نجات ملت مظلوم

مقصد هر چه بزرگتر باشد، رنج در راه آن هر چه زیاد باشد، باید انسان تحمل کند و آسانتر است. اگر مقصد شما آقایان همین امور دنیایی باشد، رنجهایتان به هدر می‌رود؛ و اگر مقصد خدا باشد، نجات بندگان خدا باشد، نجات یک ملت ضعیف مظلوم باشد، رنجها هر چه زیادتر باشد هدر نمی‌رود. یک چیزی که برای خداست هدر نمی‌رود. این قوه‌هایی که صرف در راه این ملت مظلوم می‌شود، برای نجات خلق خدا هست، برای رفع ظلم هست، برای قطع یدِ اجانب از بلاد مسلمین هست. این قوایی که در این راه صرف می‌شود یا صرف شده است، خیال نشود که هدر رفته است؛ اینها محفوظ است همه آن. الآن شما مواجهید، ملت ایران، …

یاری مظلومان، پیشرفت احکام اسلام و قطع دست ستمگران

این کسی که متصدی امور لشکر است برای خدا متصدی باشد. آن که متصدی امور کشور است برای نصرت خدا باشد. آن که در مجلس است برای خدا در مجلس باشد، برای نصرت خدا باشد. و بالاخره اگر همه در نصرت خدا باشیم، خدا به وعده خودش بی‌اشکال عمل می‌کند. اگر نقصی باشد در ماست. اگر ما به خیال خودمان پیروزی داریم پیدا می‌کنیم، لکن نصرت خدا نباشد، یعنی برای او نباشد برای پیشرفت مقاصد الهی نباشد، مقاصد الهی مقصود این است که برای مظلومان، برای مستمندان، برای پیشرفت احکام اسلام، برای دفع ظلم از مظلومان، برای قطع ید ستمگران، همه اینها برای خدا، خدا فرموده است، ما عمل می‌کنیم. اگر فرموده بود که بروید در منزلتان بنشینید، آن وقت ما برای خدا می‌رفتیم منزل می‌نشستیم. وقتی می‌فرماید که قتال کنید. قاتِلوُهُمْ[2] برای خدا، برای اطاعت اوست. وقتی برای اطاعت اوست، نصرت و شکستش هیچ فرقی با هم ندارد، برای این که، این وجهه الهی‌اش همه‌اش نصرت …

برهم نخوردن هدف الهی با این امور

… من خدمت می‌کنند که اگر من بد شدم خدمت نکنند؟ برای خدا دارند کار می‌کنند، برای کشور خودشان دارند کار می‌کنند این کشوری که همه چیزش را دیگران می‌دادند، حالا مشغولند، خودشان دارند اصلاح می‌کنند، دارند کار می‌کنند، همه چیز را دنبالش هستند که بسازند و می‌توانند. وقتی بنا شد که همه برای یک مقصد و آن مقصد، مقصد الهی است، نه مقصد دنیایی که چون من حالا به آن نرسیدم پس ول کنم. مقصد الهی است، خدا هست، قیامت هست و ما مسئولیم. مقصد الهی است، یک مقصد الهی را که با این چیزها نمی‌شود به همش زد. فرض کنید که چهار نفر هم یک جایی بنشینند با هم یک صحبتی بکنند و بگویند «مردم هم این طور می‌گویند»، اما این مساله این طور نیست، خوب است همه ما بیدار بشویم و خدا همه را بیدار کند.

در فرض نابودی ما، نابودی در راه حقیقت عین بودن است

و اگر ما هم فرض بکنیم، اینکه فرضی است غیر صحیح، اما فرض هم بکنیم که ما نابود بشویم اما، ما در راه یک حقیقتی نابود شدیم و نابودی نیست این، این «بود» است، و این همچو است که اگر یک همچو چیزی در ایران فرض کنید واقع بشود، دنیا را به تزلزل می‌اندازد، و زندگی برای دنیا حاصل می‌شود. بنا بر این، هیچ خوفی ما از این مسائل نداشتیم و هیچ وقت هم از جنگ و- نمی‌دانم- از این ارعابهایی[3] که اینها می‌کنند، نباید بترسیم، چرا بترسیم؟ برای اینکه ما تکلیف داریم عمل می‌کنیم و ما حقّیم. وقتی که حق هستیم، چرا باید بترسیم؟ همان کلمه‌ای که حضرت علی بن حسین …

مسیر اسلام و ملت معیار الهی یا طاغوتی بودن هر عمل از قتال و غیر آن

… عمل، عمل الهی می‌شود، و راه فهم هم خود آدم است. خود ما هم می‌دانیم، می‌فهمیم که کارهایی که انجام می‌دهیم- چه قتال باشد و چه کارهای دیگر- آیا کارهای ما روی مقاصد طاغوتی انجام می‌گیرد؛ بر ضد مصالح مملکت، بر ضد مصالح اسلام؛ یا بر مسیر اسلام، بر مسیر ملت، است. اگر بر مسیر اسلام، بر مسیر ملت اسلامی شد، این کسی که عمل می‌کند عملش الهی است و فی سبیل الله است. و اگر خدای نخواسته بر خلاف مسیر ملت و ملت اسلامی و بر خلاف مسیر اسلام شد، باید بفهمد که این مسیر، مسیر طاغوت است و عمل، عمل طاغوتی، حالا چه قتال باشد و چه کارهای دیگر فرقی نمی‌کند.

همراه بودن هر راه حق با مشکلات و کمین شیاطین

… البته پشت سر هر انقلاب مشکلات زیاد هست. لکن آنهایی که اعتقاد به این انقلاب دارند، ایمان به این نهضت دارند، این روحیه قویی‌ای که با آن روحیه قوی و آن ایمان راسخ و آن توجه به خدای تبارک و تعالی شما را پیش برد، مادامی که این روحیه محفوظ باشد، شما پیش می‌روید. حالا گاهی کندی دارد، گاهی تندی دارد، گرفتاری دارد، راه حق گرفتاری دارد؛ هر راه حقی مشکلات دارد. شیاطین نشسته‌اند سر راه حق که مردم را منحرف کنند، مال حالا نیست، زمان پیغمبر هم همین طور بوده، مشکلات پیغمبر از مشکلات ماها زیادتر بوده است. مشکلات امیر المومنین- سلام الله علیه- از مشکلات ما بیشتر بوده، گرفتاری آنها از گرفتاری ما بیشتر بوده، آنها هم از دوستانشان مخالفت می‌دیدند، این دسته‌ای که قیام کردند در صفین[2]، در مقابل حضرت امیر ایستادند و شمشیر کشیدند به روی حضرت، اینها از دوستان حضرت …