در هر صورت من عرضم به آقایان این است که منحصر به شما هم نیست، به هر کس که هست این است که توجّه کنید به اینکه هم صلاح خود شماست و هم صلاح کشور شماست و هم صلاح ملت است که شما با مردم دوست باشید. مردم احساس کنند که اینها دوستهای آنها هستند که آمدهاند. برای اینکه مثلًا فرض کنید که ژاندارمری مثل آن وقت نباشد که مردم از ترس او نمیتوانستند عبور کنند نه از دست دزدها! مثل- عرض میکنم که- شهربانی نباشد که مردم از ترس آنها نمیتوانستند اظهار بکنند که یک کسی به ما چه کرده است. شاید شما آن وقت در شهربانی نرفته …
تکلیف شرعی و وجدانی در جلوگیری از بدسلوکی زیردستان و جدا نشدن از مردم
خدای نخواسته کار همان است که اوّل بود. حال نشود چند وقت دیگر، چند وقت دیگر، از حالا باید این بنیان، محکم باشد، این بنیان را باید همیشه دنبال استحکامش باشید. و این استحکام را هر کدام شما در محلتان عهده دارش هستید، یعنی یک تکلیف شرعی- وجدانی است که شما نگذارید در هر جایی که هستید آن کسانی که در زیر نظر شما وزیر- عرض کنم- حکومت شما هست به مردم بدسلوکی کنند، مردم را بپذیرید برای خودتان، بروید تو مردم، جدا نشوید از مردم. آن وقت این طور بود که مردم را نمیپذیرفتند، جدا بودند از مردم. اگر محمد رضا میخواست از یک راهی برود، چندروز قبلش باید همه آنجا را، خانهها را کنترل کنند تا بتواند از آنجا عبور کند. این سلطنت نیست که، این ذلّت است. اسمش را سلطنت میگذارند.
یکی بودن با مردم و رهبر خود دانستن یکایک آنان
خمینی دست یکایک شما را میبوسد و به یکایک شما احترام میگذارد و یکایک شما را رهبر خودش میداند که بارها گفتهام من با شما یکی هستم و رهبری در کار نیست.
لزوم دسترسی ستمدیدگان به استانداران و حاکمان
خیال نکنند که مثلًا اگر بخواهند یک نفر یا چند نفر دیکتاتوری بکنند در این نسل، میشود، نه نمیشود. این یک مطلبی است که اگر حالا پایهاش ریخته شد، در دو نسل دیگر آن وقت نتیجه گرفته میشود؛ یعنی اینها کارش را میکنند، آنها نتیجهاش را میگیرند. از این جهت ما باید درست همه ملت و همه استاندارها و همه کسانی که دستاندرکار هستند اینها، مواجهه با ملت این طور نباشد که در آن وقت بود که یک بیچارهای اگر میخواست استاندار را ببیند نتواند تا آخر. یک کسی که به او ظلم شده اگر میخواست حکومت یک شهری را ببیند، فرض است که استاندار یک- فرض کن- ناحیه باشد، اصلًا قدرت این را نداشت همچو جراتی به خودش نمیداد که من ببینم ایشان را. یک همچو چیزی نبود. نمیشد یک همچو چیزها. از این جهت عُقدهها در دل مردم همین طور انباشته شد تا یک وقتی که آن عُقدهها باز شد و آن کار را انجام دادند.
قدردانی از مردم، اقتضای سیاست و دیانت و انصاف
… و زجرهای آنجا بیرون آوردند و نخست وزیر کردند، من باید خدمت به آنها بکنم. شما آقایان هم همین طور. هر کدام که در آن وقت زجر کشیدید و حبس رفتید، همین ملت، شما را نجات داده است. هر کدام هم که نبودید، اصلش مملکت یک حبسی بود، تمام کشور یک زندانی بود برای همه. بنا بر این، آن چیزی که اساس است در این مملکت، هم سیاست اقتضا میکند، هم دیانت اقتضا میکند، هم انصاف و وجدان اقتضا میکند؛ این است که این خدمتگزارهایی که مجانی برای شما دارند خدمت میکنند، و برای حکومت دارند خدمت میکنند، اینها را ارجشان را بدانید. و بدانید که اگر خدای نخواسته این پیوند سست بشود و گسسته بشود.
رفتاری که مردم مانند مادر مسئولان را در آغوش بگیرند
باید جوری باشید که مردم مثل مادر شما را در آغوش بگیرند. الآن این جورند مردم، این را حفظش کنید. مملکتتان با این ترتیب حفظ خواهد شد. هر روزی برای مملکت مشکل پیدا میشود، حلّالش خود مردم [باشند] الآن این مشکلی برای کشور ما پیدا شده، خوب مردم دارند کمک میکنند. حلّالش خود این مردم هستند. این پشتیبانیهای عظیمی که مردم میکنند، و آن حضوری که خودشان دارند و خودشان هست. از خودشان میدانند همه …
دیدار روزانه با قشرهای گوناگون مردم و شنیدن مسائل آنان
… اینجا، در عین حال میبینید که آنهایی که میخواهند مفسده کنند میگویند که اصلًا کسی با فلانی ملاقات نمیکند! الآن شما که اینجا هستید، آنها نشستهاند با قلم خودشان میگویند که با فلانی اصلًا کسی ملاقات نمیکند. یک کانال دارد، و آن هم مثلًا بعض از اهل علم هست! در صورتی که من از صبح که پا میشوم- که شما میدانید خوب، من سنم هشتاد سال است- از صبح که پا میشوم تا ظهر- که گاهی وقتها نماز ظهرم یک قدری عقب میافتد- با مردم مختلف، با اشخاص مختلف، با زنها، با مردها، با اهل علم، با غیر اهل علم، طوایف مختلف با من صحبت میکنند و حرفهایشان را میزنند. همین طور که شما دارید میگویید، شما حرفهایتان را زدید. اینها که میگویند که فلانی کسی با او ملاقات نمیکند، نظرشان این است که به مردم حالی کنند که فلانی نمیتواند کار بکند، برای اینکه هیچ اطلاع از هیچ جا ندارد! آدمی که هیچ اطلاع از جایی ندارد خوب، نمیتواند …