آنها همچنین به او آموختند که بازوی خود را برای حراست از این ارزشها نیرومند کند، و راه را بر شیطانهای شر و فساد و انحطاطآفرین ببندد؛ با جهل و ظلم و استعباد بستیزد، و از علم و عدل و آزادی پاسداری کند. بدو آموختند که باید نه ستم کند و نه ستم پذیرد. باید برای اجرای قسط و عدل قیام کند، و باید به راهزنان صلاح و فلاح انسان امان ندهد. تسلیم در برابر دشمنان فضیلت و عدالت و صلاح، رضا دادن به نابودی این ارزشها و قبول رذیلت و ظلم و فساد است. در اندیشهی الهی اسلام دین خدا قالب و شکل زندگی بشر است، و نه تنها گوهری بر تارک آن. دین یک نظام اجتماعی به بشر ارائه میکند، و نه فقط یک سلسله عبادات و عادات. هر چند که عبادات و عادات نیز انباشته از روح زندگی و در جهت همان نظام است؛ و این نظام اجتماعی مبتنی بر همان جهانبینی و ساخته به شکل آن است.توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
دین و جایگاه آن در زندگی فرد و جامعه.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:خطبههای نماز جمعه در مسجد آل الرسول(ص) ایرانشهر— ۱۳۵۷/۰۲/۲۲
سیر زمانی
از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۴۱۳۵۷۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۸۶همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
نکتهی دوّم که بنده مکرّر در سخنرانىها در همین مراسم مختلف دانشگاهى عرض کردهام و شاید این حرف تکرارى باشد لکن مهم است و باید عرض بکنم، مسئلهى دین در دانشگاه است. دین؛ دین به همین معناى تدیّن؛ آن دینِ با تفسیر غلط روشنفکرى از دین و همان تصوّراتى که بعضىها داشتند و آن کجرَوىها و کجفهمىهایى که در مسائل دین بوده، نمیگویم؛ نخیر، تجربه نشان داد آنها یک پول سیاه ارزش ندارد؛ من عمرم را در همین چیزها صرف کردهام، از دور حرف نمیزنم. دین به معناى تدیّن، یعنى پابندى به احکام اسلام؛ قبول، اذعان، تسلیم؛ دین این است. روایت هم دارد، قرآن هم همین است: اِنَّ الدّینَ عِندَ اللهِ الاِسلام؛[5] اسلام یعنى چه؟ «مَن اَسلَمَ وَجهَهُ لِله»[6] یعنی چه؟ یعنى صورتت را تسلیم خدا کن؛ این دین است. دین یعنى تسلیم خدا شدن؛ خب، مظهر در مورد احکام شرعى همین است که باید بر طبق همان احکام شرعى عمل کنیم و عمل کنند. دانشگاه باید محیط دین باشد. اینکه گفتم تکرارى است، این حرف است: من میگویم چرا وقتى کسى وارد حوزهى علمیّه میشود، اگر بىدین است، اگر کممعرفت است ــ حالا بىدین که غالباً نیست ــ ... دانشگاه باید عکس این باشد؟ آخر روى این یک فکرى بکنیم. دانشگاه مگر دانشگاه همین مملکت نیست؟ حوزه مال همین مملکت (است)، دانشگاه هم مال همین مملکت است؛ پدر و مادر هم که یکى است؛ متخرّجین هم باز براى یک دستگاه، براى یک ملّت میخواهند کار کنند. علّتش این است که دانشگاه را آن کسانى بنیانگذارى کردند که اساس دین را نه اینکه قبول نداشتند، بالاتر از این بود، اصلاً میخواستند ریشهکن کنند. میدانید دیگر؛ مگر غیر از این است؟ این تاریخچهى دانشگاه است، این تاریخچهى فرهنگ اروپایى است در کشور ما. آنهایى که (دانشگاه را) آوردند، اعتقادشان این بود که اینها حرفهاى مفتى است؛ و روشنفکرى جدید اصلاً اینجورى متولّد شد: ضدّ دین و مخالف با دین و عازم بر قلع و قمع دین! خب، دانشگاه هم که طبعاً زایشگاه و پرورشگاه همین روشنفکرى جدید اروپایى بود؛ بنابراین فضا، فضاى غیر دینى شد. خب، این مال دانشگاه بود؛ دانشگاه وابستهى به غرب، دانشگاه پرداختهی صُنَعاء غرب ــ ساختهشدههاى غرب ــ امّا دانشگاه اسلامى چه؟پس باید این ایمان را، این اخلاق اسلامى را به اعماق روح مردم رساند تا آن تحوّل واقعى که دین براى آن مىآید ــ دین براى ایجاد تحوّل واقعى در نفوس انسانها و تطهیر و تزکیهى این نفوس مىآید ــ انجام بگیرد؛ تلاش ما باید این باشد. از انذار باید غفلت نکنیم؛ از ترساندن مردم از عذاب خدا، از آنچه خداوند متعال براى بدکاران وعده کرده است در دنیا و آخرت، بایستى ما غفلت نکنیم؛ همان طریقه و روشى که انبیا و اولیا و بزرگان ما، در گذشته براى مؤمن کردن و مؤمن نگه داشتن مردم انجام میدادند.شاهدها (۲ پاراگراف)
پایهٔ عقلانی دین و نیاز آن به عاطفه و ایمان قلبی برای ماندگاری
نقش شما مداحان عزیز هم حرف دوم ماست. دین اگر چه که پایهاش عقلانیت و فلسفه و استدلال است؛ در این هیچ شکی نیست، اما هیچ مبنای عقلانی و فلسفی و حِکمی بدون آبیاری شدن از عاطفه و ایمان قلبی امکان ندارد که رویش پیدا کند و ریشه بدواند و در تاریخ بماند. ادیان، خصوصیتشان همین است؛ با مکاتب دیگر، با این ایدئولوژیها، با این فلسفههای گوناگون فرقشان همین است که ایمانها را جلب میکند. ایمان، غیر از علم است؛ ایمان غیر از استدلال است؛ ایمان غیر از فلسفه است؛ ایمان یک امر قلبی است. جایگاه ایمان با جایگاه عاطفه و احساس یکجاست. ایمان یعنی دل سپردن، سر سپردن، دل دادن. بنابراین، دل نقش پیدا میکند؛ عواطف جایگاه خود را در طول تاریخ ادیان به این شکل …تکیهٔ عواطف دینی بر فکر عمیق و لزوم آموختن مبانی دین از استادان
در این مقطع خیلی کارهای بزرگ میشود بر روی شخصیت خود انجام داد؛ خودسازی. ارتباطتان را با خدا قوی کنید. در مسائل دینی بر نقاط عقلانی و ظریف بپردازید و آنها را از استادان ماهرش فرا بگیرید. دین، عواطف هم دارد؛ لکن این عواطف به معنویات عمیق، به فکر عمیق تکیه دارد؛ این فکر را باید آموخت و با مبانی دینی آشنا شد و بر اساس آن، روی شخصیت خود، روی دل خود اثر گذاشت. روی دل خودتان باید اثر بگذارید. ما باید دل خودمان را خیلی اوقات مخاطب قرار بدهیم.