آنها همچنین به او آموختند که بازوی خود را برای حراست از این ارزشها نیرومند کند، و راه را بر شیطانهای شر و فساد و انحطاطآفرین ببندد؛ با جهل و ظلم و استعباد بستیزد، و از علم و عدل و آزادی پاسداری کند. بدو آموختند که باید نه ستم کند و نه ستم پذیرد. باید برای اجرای قسط و عدل قیام کند، و باید به راهزنان صلاح و فلاح انسان امان ندهد. تسلیم در برابر دشمنان فضیلت و عدالت و صلاح، رضا دادن به نابودی این ارزشها و قبول رذیلت و ظلم و فساد است. در اندیشهی الهی اسلام دین خدا قالب و شکل زندگی بشر است، و نه تنها گوهری بر تارک آن. دین یک نظام اجتماعی به بشر ارائه میکند، و نه فقط یک سلسله عبادات و عادات. هر چند که عبادات و عادات نیز انباشته از روح زندگی و در جهت همان نظام است؛ و این نظام اجتماعی مبتنی بر همان جهانبینی و ساخته به شکل آن است.توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
دین و جایگاه آن در زندگی فرد و جامعه.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:خطبههای نماز جمعه در مسجد آل الرسول(ص) ایرانشهر— ۱۳۵۷/۰۲/۲۲
سیر زمانی
از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۴۱۳۵۷۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۷۱همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
نکتهی دوّم که بنده مکرّر در سخنرانىها در همین مراسم مختلف دانشگاهى عرض کردهام و شاید این حرف تکرارى باشد لکن مهم است و باید عرض بکنم، مسئلهى دین در دانشگاه است. دین؛ دین به همین معناى تدیّن؛ آن دینِ با تفسیر غلط روشنفکرى از دین و همان تصوّراتى که بعضىها داشتند و آن کجرَوىها و کجفهمىهایى که در مسائل دین بوده، نمیگویم؛ نخیر، تجربه نشان داد آنها یک پول سیاه ارزش ندارد؛ من عمرم را در همین چیزها صرف کردهام، از دور حرف نمیزنم. دین به معناى تدیّن، یعنى پابندى به احکام اسلام؛ قبول، اذعان، تسلیم؛ دین این است. روایت هم دارد، قرآن هم همین است: اِنَّ الدّینَ عِندَ اللهِ الاِسلام؛[5] اسلام یعنى چه؟ «مَن اَسلَمَ وَجهَهُ لِله»[6] یعنی چه؟ یعنى صورتت را تسلیم خدا کن؛ این دین است. دین یعنى تسلیم خدا شدن؛ خب، مظهر در مورد احکام شرعى همین است که باید بر طبق همان احکام شرعى عمل کنیم و عمل کنند. دانشگاه باید محیط دین باشد. اینکه گفتم تکرارى است، این حرف است: من میگویم چرا وقتى کسى وارد حوزهى علمیّه میشود، اگر بىدین است، اگر کممعرفت است ــ حالا بىدین که غالباً نیست ــ ... دانشگاه باید عکس این باشد؟ آخر روى این یک فکرى بکنیم. دانشگاه مگر دانشگاه همین مملکت نیست؟ حوزه مال همین مملکت (است)، دانشگاه هم مال همین مملکت است؛ پدر و مادر هم که یکى است؛ متخرّجین هم باز براى یک دستگاه، براى یک ملّت میخواهند کار کنند. علّتش این است که دانشگاه را آن کسانى بنیانگذارى کردند که اساس دین را نه اینکه قبول نداشتند، بالاتر از این بود، اصلاً میخواستند ریشهکن کنند. میدانید دیگر؛ مگر غیر از این است؟ این تاریخچهى دانشگاه است، این تاریخچهى فرهنگ اروپایى است در کشور ما. آنهایى که (دانشگاه را) آوردند، اعتقادشان این بود که اینها حرفهاى مفتى است؛ و روشنفکرى جدید اصلاً اینجورى متولّد شد: ضدّ دین و مخالف با دین و عازم بر قلع و قمع دین! خب، دانشگاه هم که طبعاً زایشگاه و پرورشگاه همین روشنفکرى جدید اروپایى بود؛ بنابراین فضا، فضاى غیر دینى شد. خب، این مال دانشگاه بود؛ دانشگاه وابستهى به غرب، دانشگاه پرداختهی صُنَعاء غرب ــ ساختهشدههاى غرب ــ امّا دانشگاه اسلامى چه؟پس باید این ایمان را، این اخلاق اسلامى را به اعماق روح مردم رساند تا آن تحوّل واقعى که دین براى آن مىآید ــ دین براى ایجاد تحوّل واقعى در نفوس انسانها و تطهیر و تزکیهى این نفوس مىآید ــ انجام بگیرد؛ تلاش ما باید این باشد. از انذار باید غفلت نکنیم؛ از ترساندن مردم از عذاب خدا، از آنچه خداوند متعال براى بدکاران وعده کرده است در دنیا و آخرت، بایستى ما غفلت نکنیم؛ همان طریقه و روشى که انبیا و اولیا و بزرگان ما، در گذشته براى مؤمن کردن و مؤمن نگه داشتن مردم انجام میدادند.شاهدها (۶ پاراگراف)
رابطهٔ انسان با خدا که در اسلام واضحتر است
… ما در مسائل دینى و تضرع به خدا، هر کداممان به تنهایى خودکفا هستیم. یعنى خدا، اینگونه قرار داده است. ما مثل بعضى از ادیان دیگر نیستیم. البته در ادیان دیگر هم به طور مطلق اینطور نیست. آنها هم تضرعها و توجهات شخصى دارند. یعنى همهى ادیان اینگونهاند. دین یعنى رابطهى انسان با خدا. منتها در اسلام، این معنا بسیار واضحتر است.دین تنها عامل ایستادگی در برابر قدرتمندان زورگوی جهان
اگر دین خدا مورد نیاز نباشد، کدام نسخه میتواند بشر را نجات دهد؟ کدام نسخه میتواند آنچنان قوی و قدرتمند در دل انسانها و مؤمنین نفوذ کند که بتوانند در مقابل قدرتهای گردنکلفت و زورمند دنیا بایستند؟ ببینید امروز مسلمانان در هر جا که هستند، چطور میایستند! ببینید جمهوری اسلامی، بهخاطر اینکه به فضل الهی و به قرآن مستظهر است؛ متّکی به خداست و مسؤولین و مردمش به خدا ایمان دارند، چطور در مقابل عربدهکشیهای قلدرهای دنیا میایستد! هیچ عاملی جز دین نمیتواند در …تعالیم دینی چون کار، برنامهریزی و گذشت از شهوات، عامل رفاه ملتها
نکتهی دیگر اینکه: ملتهایی را که شما میبینید، در دنیا پیشرفت کردند و به زندگی خوب رسیدند که ثروت دارند، قدرت دارند، وسایل آسایش زندگی دارند، همهی اینها را دین به انسان میدهد، منتها با تعلیمات درست، یعنی اگر جوامع بشری به کار و تلاش صحیح و برنامهریزی شده و به پا گذاشتن روی شهوات زودگذر و به هدفگیری بنای عالم توجه کرد و مقداری از خودگذشتگی نشان داد، زندگی اینها بطور نسبی خوب خواهد شد و همهی اینها تعالیم دین است.رد ادعای افیون بودن دین؛ دین صحیح وسیلهٔ حرکت و پیشرفت و مبارزه
سالها تبلیغ کردند که «دین افیون ملتهاست». در حالیکه تجربهی امروز دنیای اسلام نشان میدهد که دین افیون ملتها نیست، بلکه دین صحیح، وسیلهی حرکت و تلاش انسانهاست؛ وسیلهی پیشرفت انسانهاست؛ وسیلهی تبدیل انسانها به مبارزینی در راه ارزشهای عالی است. امروز پرچم مبارزه با ظلم و استکبار امریکایی و این سلطهی ناحق استکبار، به دست کیست؟ به دست مسلمانهایی است که این روحیه را از اسلام درس گرفتند. البته دشمن - همانطور که برادران گفتند - یک ملت مبارز را متهم میکند. متهم میکند به بنیادگرایی و ارتجاع. …نیاز مردم امروز به دین خدا
این قانون جنگل نیست؟ این زورگویی نیست؟ این دنیا، دنیای متوحّش و جاهلی نیست؟ این دنیا احتیاج به بعثت ندارد؟ امروز دین خدا نیازِ این مردم نیست؟آمدن ادیان برای رسیدن انسان به کمال با اندیشه و پیروی از آگاهی
… برای او دو چشم قرار ندادیم که را مقابل خودش را ببیند؟ یا در جای دیگری از قرآن میفرماید: انا هدیناه السبیل اما شاکرا و اما کفوراًً، انا اعتدناللکافرین سلاسل و اغلالاً و سعیراً[6] آن کسانی که کفران نعمت الهی را بکنند برای آنها آفریدیم و قرار دادیم آتش دوزخ را. اسلام و تمام ادیان برای این آمدند که انسانها با اندیشه و فکر و آگاهی خود و با تبعیت از این فکر و آگاهی را کمال را پیدا کنند (نه اینکه چیزی را بفهمند و از آن تبعیت نکنند) و در این نشأهی دنیوی، یعنی در این فاصلهی بین ولادت و مرگ که یک نشأهای از زندگی ماست و یک بخشی از نوار طولانی زندگی ما را تشکیل میدهد (و نشأهی مهمتر آن بعد از مرگ است) راه هدایت را پیدا کنیم و با پیمودن راه کمال، خودمان را هر چه بیشتر به خدا نزدیک کنیم تا به مقامات عالیهای که خدا برای انسانها معین کرده برسیم و گر چنانچه ما این کار را نکنیم و این نعمت الهی را ناسپاسی کردیم، به مصیبتها و شکنجهها که خدا آماده کرده دچار خواهیم شد اعدت للکافرین: