رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دین و جایگاه آن در زندگی فرد و جامعه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌‌های نماز جمعه در مسجد آل الرسول(ص) ایرانشهر— ۱۳۵۷/۰۲/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۷۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

آنها همچنین به او آموختند که بازوی خود را برای حراست از این ارزشها نیرومند کند، و راه را بر شیطانهای شر و فساد و انحطاطآفرین ببندد؛ با جهل و ظلم و استعباد بستیزد، و از علم و عدل و آزادی پاسداری کند. بدو آموختند که باید نه ستم کند و نه ستم پذیرد. باید برای اجرای قسط و عدل قیام کند، و باید به راهزنان صلاح و فلاح انسان امان ندهد. تسلیم در برابر دشمنان فضیلت و عدالت و صلاح، رضا دادن به نابودی این ارزشها و قبول رذیلت و ظلم و فساد است. در اندیشه‌ی الهی اسلام دین خدا قالب و شکل زندگی بشر است، و نه تنها گوهری بر تارک آن. دین یک نظام اجتماعی به بشر ارائه میکند، و نه فقط یک سلسله عبادات و عادات. هر چند که عبادات و عادات نیز انباشته از روح زندگی و در جهت همان نظام است؛ و این نظام اجتماعی مبتنی بر همان جهان‌بینی و ساخته به شکل آن است.
نکته‌ی دوّم که بنده مکرّر در سخنرانى‌ها در همین مراسم مختلف دانشگاهى عرض کرده‌ام و شاید این حرف تکرارى باشد لکن مهم است و باید عرض بکنم، مسئله‌ى دین در دانشگاه است. دین؛ دین به همین معناى تدیّن؛ آن دینِ با تفسیر غلط روشنفکرى از دین و همان تصوّراتى که بعضى‌ها داشتند و آن کج‌رَوى‌ها و کج‌فهمى‌هایى که در مسائل دین بوده، نمیگویم؛ نخیر، تجربه نشان داد آنها یک پول سیاه ارزش ندارد؛ من عمرم را در همین چیزها صرف کرده‌ام، از دور حرف نمیزنم. دین به معناى تدیّن، یعنى پابندى به احکام اسلام؛ قبول، اذعان، تسلیم؛ دین این است. روایت هم دارد، قرآن هم همین است: اِنَّ الدّینَ عِن‌دَ اللهِ الاِسلام؛[5] اسلام یعنى چه؟ «مَن اَسلَمَ وَجهَهُ لِله»[6] یعنی چه؟ یعنى صورتت را تسلیم خدا کن؛ این دین است. دین یعنى تسلیم خدا شدن؛ خب، مظهر در مورد احکام شرعى همین است که باید بر طبق همان احکام شرعى عمل کنیم و عمل کنند. دانشگاه باید محیط دین باشد. اینکه گفتم تکرارى است، این حرف است: من میگویم چرا وقتى کسى وارد حوزه‌ى علمیّه میشود، اگر بى‌دین است، اگر کم‌معرفت است ــ حالا بى‌دین که غالباً نیست ــ ... دانشگاه باید عکس این باشد؟ آخر روى این یک فکرى بکنیم. دانشگاه مگر دانشگاه همین مملکت نیست؟ حوزه مال همین مملکت (است)، دانشگاه هم مال همین مملکت است؛ پدر و مادر هم که یکى است؛ متخرّجین هم باز براى یک دستگاه، براى یک ملّت میخواهند کار کنند. علّتش این است که دانشگاه را آن کسانى بنیان‌گذارى کردند که اساس دین را نه اینکه قبول نداشتند، بالاتر از این بود، اصلاً میخواستند ریشه‌کن کنند. میدانید دیگر؛ مگر غیر از این است؟ این تاریخچه‌ى دانشگاه است، این تاریخچه‌ى فرهنگ اروپایى است در کشور ما. آنهایى که (دانشگاه را) آوردند، اعتقادشان این بود که اینها حرفهاى مفتى است؛ و روشنفکرى جدید اصلاً این‌‌جورى متولّد شد: ضدّ دین و مخالف با دین و عازم بر قلع‌ و قمع دین! خب، دانشگاه هم که طبعاً زایشگاه و پرورشگاه همین روشنفکرى جدید اروپایى بود؛ بنابراین فضا، فضاى غیر دینى شد. خب، این مال دانشگاه بود؛ دانشگاه وابسته‌ى به غرب، دانشگاه پرداخته‌ی صُنَعاء غرب ــ ساخته‌شده‌هاى غرب ــ امّا دانشگاه اسلامى چه؟
پس باید این ایمان را، این اخلاق اسلامى را به اعماق روح مردم رساند تا آن تحوّل واقعى که دین براى آن مى‌آید ــ دین براى ایجاد تحوّل واقعى در نفوس انسانها و تطهیر و تزکیه‌ى این نفوس مى‌آید ــ انجام بگیرد؛ تلاش ما باید این باشد. از انذار باید غفلت نکنیم؛ از ترساندن مردم از عذاب خدا، از آنچه خداوند متعال براى بدکاران وعده کرده است در دنیا و آخرت، بایستى ما غفلت نکنیم؛ همان طریقه و روشى که انبیا و اولیا و بزرگان ما، در گذشته براى مؤمن کردن و مؤمن نگه داشتن مردم انجام میدادند.

شاهدها (۱۳۷ پاراگراف)

به میدان آمدن همیشگی ملت ایران با ندای دین

در ایران همیشه ملت با ندای دین به میدان آمده است؛ عدالت را در سایه دین دیده است؛ به خاطر اعتماد به روحانیت، هر جایی که آنها پیشگام در تحوّلی شده‌اند، آنها را تنها نگذاشته است. بنابراین وقتی امام بزرگوار ما به عنوان یک مرجع، یک عالِم دین و یک انسان آزمایش‌شده پاک و صدیق، با آن عزم راسخ وارد میدان شد و روحانیت پشت سر او وارد میدان شدند، همه …

ورود دین به دفاع از عدالت و مظلومان، راه جذب جوانان به دین

گرایش‌ طبیعی‌ جوانان‌ به‌ سوی‌ مسائل‌ معنوی است‌ و برطرف‌ کردن‌ موانع‌ این‌ گرایش‌ و ایجاد جاذبه‌ بسیار لازم است. یکی‌ از راه‌های‌ ایجاد جاذبه‌ برای‌ گرایش‌ بیش‌ازپیش‌ جوانان‌ به‌ دین‌، ورود مذهب‌ به‌ صحنه‌ی دفاع‌ از عدالت‌ و مظلومین‌ است‌.

شمول رستگاری دینی بر همهٔ مردم و همهٔ عرصه‌های زندگی بی‌تحمیل

دین خدا، رستگاری را برای مردمی خاص و زمانی خاص و منطقه‌یی خاص نمی‌خواهد، آن را بر مردم تحمیل نمی‌کند، و آن را مخصوص بخشی از عرصه‌های زندگی آنان نمی‌داند. بلکه همه‌ی مردم در همه جا و همه وقت و نسبت به زندگی فردی و اجتماعی خود، مخاطب پیامبران خدایند، و آنان با جلب ایمان و خرد و تلاش انسانها، هدایت الهی را به آنان هدیه می‌کنند و صراط مستقیم به سوی فلاح و صلاح را در برابر آنان می‌گشایند.

نقد پندار قرن نوزدهمی اروپاییان دربارهٔ پایان دین

یک روز در دو قرنِ اوّلِ این تجدید حیات صنعتی اروپا که به علم روی آورده بودند، تصوّر این شد که دین از دنیا رفت. این تفکّراتی که شما امروز میبیند بعضی از تازه رسیده‌های به میدان فکر و اندیشه و سیاست بر زبان جاری میکنند، اینها حرفهای قرن نوزدهمی فیلسوفان و سیاستمداران اروپاست. آنها خیال میکردند که دین تمام شد! تجربه آنها این را نشان میداد که دینِ آلوده به خرافات و آمیخته به تاریکیها، در مقابل هجوم علم نتوانست طاقت بیاورد؛ ذوب شد و از بین رفت. اینها تصوّر کردند که دین در میان بشر هر جا هست، مثل همان چیزی است که آنها نمونه‌اش را در اروپا و در غرب داشتند؛ آن نوع از …

قرار گرفتن دین در مرکز توجهات جهانی

این‌طور به نظر میرسد که هرچه اهمیت دین در دنیا بیشتر میشود، اهمیت حوزه‌ها هم بیشتر میگردد. امروز دین در مرکز توجّهات جهانی قرار دارد. امروز برای سیاسیّون، متفکّران، متخصّصان مسائل و علوم اجتماعی و بسیاری از توده‌های مردم - بخصوص جوانان - در بسیاری از نقاط عالم و به‌طور خاص در کشورهای اسلامی، دینِ مورد توجّه، اسلام شریف و احکام مقدّس اسلامی است. یقیناً بخش عمده از حادثه‌ای که برخلاف انتظار و …

آمدن ادیان الهی برای ادارهٔ زندگی و ترسیم خط مشی بشر

نه فقط اسلام، بلکه همه‌ی ادیان الهی برای اداره‌ی زندگی مردم آمده‌اند؛ برای تشکیل نظام زندگی آمده‌اند؛ برای ترسیم خطّ مشی بشریّت به سوی اهداف بلند مدّتش آمده‌اند. اسلام در اوّلین قدم، حکومت تشکیل داد. اسلام برای انسانها خطّ مشیِ روشن معیّن می‌کند. اگر به اسلام ناب عمل کنند، زندگی بشریت از دردهای مزمنِ گریبانگیر او در طول تاریخ، نجات پیدا خواهد کرد. دردهای مزمن بشریّت چیست؟ بی‌عدالتی، فقر، ظلم و درگیریهای ناشی از …

لزوم جلوگیری از برگشتن دانشجو از دین به سبب رفتار مغرضانه یا جاهلانه

… که شما الان به آن اشاره میکنید و میگویید «بدبین میشوند» درست است؛ این چیز خیلی مهمّی است. حالا چه کسی کشف کند، یک حرف دیگر است. چه وقت کشف کنند، درست کشف کنند، یا نکنند، آنها بحثهای دیگر است؛ اما حالا برگردیم و همان نگاه دوم به قضیه را در این‌جا پیاده کنید. بگویید ما کاری کنیم که این جوان دانشجو به‌خاطر آن عمل مغرضانه، یا جاهلانه، از دین برنگردد. آن مطلبی که من و شما باید واقعاً در این‌جا احساس کنیم، این است. بله؛ نگذارید از دین برگردد؛ چون این‌طور برگشتن از دین، تلخ‌ترینهاست. من یک وقتهایی در سخنرانیها، مثالهایی برای این قضیه زده‌ام؛ دیگر حالا یک خرده خسته شده‌ام و حالش را ندارم که ادامه دهم. اگر وقت دیگری آمدید، یادم بیاورید تا داستانی را که مولوی برای رماندن کسی از دین، با همین شیوه یا حسین و یا زهرا نقل میکند، برای شما بگویم. …

تأمین نیازهای اصلی انسان فقط به برکت دین خدا

… اصلی هیچ تفاوتی نکرده است. نیازهای اصلی انسان این است که: امنیت میخواهد، آزادی میخواهد، معرفت میخواهد، زندگی راحت میخواهد، از تبعیض گریزان است، از ظلم گریزان است. نیازهای متبادر زمانی، چیزهایی است که در چارچوب اینها و زیر سایه اینها ممکن است تأمین شود. این نیازهای اصلی، فقط به برکت دین خداست که تأمین میشود ولاغیر. هیچکدام از این «ایسم» های جهانی، از این مکتبهای بشری و از این اسمهای پر زرق و برق نمیتوانند بشر را نجات دهند. گیرم که توانستند مادیّات - یعنی پول، آن هم قدر مطلق پول - را برای عدّه‌ای از مردم فراهم کنند. آیا این شد نیاز بشر!؟ امروز نیاز بشر این است که در فلان …

اولویت اجرا و بقای دین بر حیثیت افراد حاکم

حال به فرض، زید و عمروی که در موضع حکومت در این دین قرار گرفته‌اند، به‌وسیله عدّه‌ای مورد تهمت، اهانت و دشنام هم قرار بگیرند؛ مانعی ندارد. افراد، انسانها، من و هزاران هزار امثال من، فدای بقای دین؛ چه اهمیتی دارد!؟ دین باید اجرا شود، دین باید تحقّق پیدا کند و این در غدیر، رسماً و به‌عنوان یک حقیقت قانونی در اسلام، مشخص شد. البته از اوّلِ هجرت، پیغمبر اکرم صلی‌اللَّه‌علیه و آله و سلّم حاکم بود؛ اما خیلیها امید بسته بودند که وقتی این شخص که آورنده اسلام است و این رشته‌ای که افراد و دلها را به هم متّصل کرده است، از میان مردم خارج شد، چیزی باقی نمانَد! با نصب ولی، با نصب حاکم و …

دین صحیح نه تخدیرکننده بلکه بخشندهٔ هوشیاری و آرامش

آرامش و اطمینان و سکینه‌ای که قرآن به ما آموزش میدهد، غیر از حالت خواب‌رفتگی و خواب‌آلودگی است؛ غیر از حالت تخدیر است. اهمیت دینِ صحیح این است که حالت تخدیر به کسی نمیدهد؛ بلکه حالت تخدیر فکری و روحی را از انسانهایی که تحت تأثیر عوامل گوناگون دچار آن حالت شده‌اند، به‌کلّی میزداید؛ آنها را هوشیار و حسّاس میکند و به خود میآورد؛ اما در عین حال آنها را از آشفتگی و تشویش و دغدغه فکری نجات میدهد. دینِ صحیح، حالت سکینه و اطمینان و آرامش و اعتماد به خود و اعتماد به خدا و اعتماد به آینده را به انسان میبخشد. آنچه که امروز جزو وظایف حتمی مبلّغان ماست، القای این حالت به مؤمنین، به مخاطبان و به آحاد مردم است. درست نقطه مقابل این، آن چیزی است که دشمن میخواهد. …

دین راه سعادت دنیا و آخرت ملت و کاهندهٔ شر دشمنان

امروز در این کشور، راه خدا، راه دین و راه تحقّق احکام اسلامی، راه سعادت حقیقی این ملت است. دین، دنیای مردم را هم آباد خواهد کرد، آخرت مردم را هم آباد خواهد کرد. دین، شرّ دشمنان را هم کم خواهد کرد. آن کسانی که میکوشند مردم را از دین جدا کنند، میخواهند تیشه به ریشه سعادت این ملت بزنند. البته نمیتوانند بزنند. هیچ مرکزی در دنیا وجود ندارد که بتواند با این ملت، با این ایمانها، با این احساسها و با این اخلاصها دست و پنجه نرم کند. شما عزیزان - خانواده‌های …

دین بزرگ‌ترین پیام‌آور آزادی و آزادی معقول مهم‌ترین هدیهٔ آن

یک دسته دیگر هم که به اینها ندانسته کمک میکنند، کسانی هستند که تا مفهوم آزادی مطرح میشود، فوراً مرعوب میشوند، احساس وحشت میکنند و فریاد میکشند که آقا! دین از دست رفت! نه؛ دین بزرگترین پیام‌آور آزادی است. چرا دین از دست برود؟! آزادىِ درست و آزادىِ معقول، مهمترین هدیه دین به یک ملت و به یک جامعه است. به برکت آزادی است که اندیشه‌ها رشد پیدا میکند و استعدادها شکوفا میشود. استبداد، ضدّ استعداد است. هر جا استبداد باشد، شکوفایی استعداد نیست. اسلام، شکوفایی انسانها را میخواهد. منابع عظیم انسانی بایستی مثل منابع طبیعی استخراج شوند، تا بتوانند دنیا را آباد کنند. …

برنامه‌های ادیان برای ساختن انسان و آمادگی لقاءالله

برای ما در این اردوگاه، برنامه‌هایی قرار داده شده است که با آن میتوانیم خود را بالاتر ببریم و بسازیم و آماده ورود به سر منزل نهایی و حقیقی آفرینشِ انسان کنیم که همان لقاءاللَّه است. ادیان، این برنامه‌ها را در طول زندگی، برای مردم معیّن کرده‌اند که چند گونه هم میباشد:

انگیزهٔ دینی حضور مردم با شعار اسلامی و پیشوایی روحانیون

نظام پادشاهی در ایران پوک شده بود. به خاطرِ چه؟ به خاطرِ حضور مردم. مردم به چه خاطر به میدان آمدند؟ به خاطر دین. چون شعار، شعارِ اسلامی بود؛ چون پیشوایان، پیشوایانِ اسلامی و روحانیونِ مورد اعتمادِ مردم بودند.

رد کنار گذاشتن ایمان مذهبی از معادلات و محیط کار

من بعضی از آدمهای ساده دل و ساده‌لوح را دیده‌ام که بعد از پیروزی انقلاب و عظمت جمهوری اسلامی و معجزنمایی این ایمان غیبی، به خودشان تلقین می‌کنند که «موضوع ایمان مذهبی و اینها را کنار بگذاریم. اینها برای خودمان، البته مقدّس و عزیز است، اما در معادلاتِ کاری، این را داخل نکنیم.» این، ساده‌لوحی است. این، حماقت است. یک وسیله‌ی به این کارایی و پرارزشی را انسان از محیط کار بیرون کند!؟

دین تنها عامل ایستادگی در برابر قدرتمندان زورگوی جهان

اگر دین خدا مورد نیاز نباشد، کدام نسخه میتواند بشر را نجات دهد؟ کدام نسخه میتواند آن‌چنان قوی و قدرتمند در دل انسانها و مؤمنین نفوذ کند که بتوانند در مقابل قدرتهای گردن‌کلفت و زورمند دنیا بایستند؟ ببینید امروز مسلمانان در هر جا که هستند، چطور میایستند! ببینید جمهوری اسلامی، به‌خاطر این‌که به فضل الهی و به قرآن مستظهر است؛ متّکی به خداست و مسؤولین و مردمش به خدا ایمان دارند، چطور در مقابل عربده‌کشیهای قلدرهای دنیا می‌ایستد! هیچ عاملی جز دین نمیتواند در …

تعالیم دینی چون کار، برنامه‌ریزی و گذشت از شهوات، عامل رفاه ملت‌ها

نکته‌ی دیگر اینکه: ملت‌هایی را که شما میبینید، در دنیا پیشرفت کردند و به زندگی خوب رسیدند که ثروت دارند، قدرت دارند، وسایل آسایش زندگی دارند، همه‌ی اینها را دین به انسان میدهد، منتها با تعلیمات درست، یعنی اگر جوامع بشری به کار و تلاش صحیح و برنامه‌ریزی شده و به پا گذاشتن روی شهوات زودگذر و به هدف‌گیری بنای عالم توجه کرد و مقداری از خودگذشتگی نشان داد، زندگی اینها بطور نسبی خوب خواهد شد و همه‌ی اینها تعالیم دین است.

رد ادعای افیون بودن دین؛ دین صحیح وسیلهٔ حرکت و پیشرفت و مبارزه

سالها تبلیغ کردند که «دین افیون ملتهاست». در حالی‌‌که تجربه‌ی‌ امروز دنیای‌ اسلام نشان می‌‌دهد که دین افیون ملتها نیست، بلکه دین صحیح، وسیله‌ی‌ حرکت و تلاش انسانهاست؛ وسیله‌ی‌ پیشرفت انسانهاست؛ وسیله‌ی‌ تبدیل انسانها به مبارزینی‌ در راه ارزشهای‌ عالی‌ است. امروز پرچم مبارزه با ظلم و استکبار امریکایی‌ و این سلطه‌ی‌ ناحق استکبار، به دست کیست؟ به دست مسلمانهایی‌ است که این روحیه را از اسلام درس گرفتند. البته دشمن - همان‌طور که برادران گفتند - یک ملت مبارز را متهم می‌‌کند. متهم می‌‌کند به بنیادگرایی‌ و ارتجاع. …

سربرآوردن احساس دینی پس از هفتاد سال تبلیغات الحادی در شوروی سابق

… اصلاً نمونه است و از تبلیغات غربى‌ها ــ با وجودى که امکاناتشان کمتر بود ــ در موارد بسیارى بالاتر بود و غلبه میکرد بر تبلیغات آنها. پدر این غربى‌ها را در یک جاهایى مثل آفریقا و آمریکاى لاتین و همین خاورمیانه و قضیّه‌ى فلسطین اینها با تبلیغاتشان درآوردند! خب این تبلیغات هفتاد سال بالاى سر این مردم کوچه و بازار و جوان و غیره در این منطقه بوده و هنر دین را و احساس دینى را ببینید که بعد از این‌همه تبلیغات، احساس دینى این‌جور سر میکشد. خیلى از اینهایى که امروز دارند فریاد دین میکشند ــ یعنى اکثرشان ــ دوران دینى این منطقه را اصلاً ندیدند؛ در همین دوران الحاد و بى‌دینى به دنیا آمدند ولى خب آن تبلیغات بالای سرشان بوده. [لذا] آنچه گفته میشود باید شسته‌رُفته، متین، دقیق، حساب‌شده، با کلمات مرتّب و منظّم [باشد]. و همین‌طور منطقه‌ى ترکمنستان که البتّه آن هم یک مسائل دیگرى دارد. غرض، این مسئله‌ى قومیّتها که مطرح شده مسئله‌ى مهمّى است.

غربت، مظلومیت و انزوای دین در ایران پیش از نهضت

بلاشک دنیا، دنیاى دیگرى شد. آن روزى که این انقلاب به پیروزى میرسید، وضع اسلام در دنیا این نبود که امروز هست؛ خیلى متفاوت بود. آن روزى که این نهضت شروع شد، وضع اسلام و دین و دیندارى در داخل همین کشور هم این نبود که شما امروز مشاهده میکنید؛ دین، غریب بود؛ دین، مظلوم بود؛ دین، منزوى بود؛ از دین برائت میجستند؛ از دیندارى خجالت میکشیدند؛ حتّى دیندارها. وضع فرهنگ غیر دینى بلکه ضدّدینى به جایى رسیده بود که بزرگ‌ترین تعریف دینى از یک جوان این بود که بگویند فلان جوان نمازخوان است. نمازخوانى یک چیز برجسته‌اى بود. همه‌چیز به سمت دورى از اسلام و دورى …

دشمنی با دین و بریدن از ایمان معنوی عامل تلاشی و نابودی جوامع

… یعنى فروپاشى نظام سوسیالیسم را به پاى یک تجربه‌ى دیگر یا تجربه‌اى براى بیان استحکام مبناى جوامع سرمایه‌دارى به حساب بیاورند؛ و این غلط است؛ به ‌هیچ ‌وجه این محاسبه درست نیست؛ اصلاً ربطى به این قضیّه ندارد. مسئله جاى دیگرى بایستى علّت‌یابى و علّت‌جویى بشود. مسئله‌ى دشمنى با دین و بریده شدن از ایمان معنوى است. و در هر جایى به هر اندازه‌اى که این عامل منفى وجود داشته باشد، به همان اندازه، تلاشى و نابودى منتظرش است. عرض کردم که نباید تصوّر کرد که فردا باید اتّفاق بیفتد؛ نه، آن کشورهایى هم که به شکل دیگرى ــ اگرچه نه با آن نمودارها و نمادها ــ با دین مقابله میکنند، باید منتظر یک چنین وضعى باشند. این قرن ان‌شاءالله‌ آن‌طورى که به چشم میخورد، قرن گرایش عمومى بشریّت به سمت …

ماندگاری ناکامی‌های بشر به‌سبب اعراض از معنویت و دین

… هم همین‌جور است؛ آن روز هم گروه‌هایى مستکبر بودند، گروه‌هایى مستضعف بودند، امروز هم همان‌جور است. هزار سال دیگر هم اگر دنیا همین‌جور پیش برود و پیشرفتهایى در دنیا به وجود بیاید، مادامى که دین خدا حاکم نشده باشد، باز یک عدّه‌اى مستکبرند، یک عدّه‌اى مستضعفند. دین آمد براى اینکه ناکامى‌هاى بشر را از بین ببرد. امروز ناکامى‌هاى بشر به‌ خاطر اعراض از معنویّت و دین و تعالیم عالیه‌ى اسلامى هنوز باقى است، همچنان باقى است، از بین نرفته است. ببینید امروز در سایه‌ى حکومتهاى مستکبر، بر انسانها چه میگذرد! ببینید این جنگهاى خانمان‌برانداز و نسل‌کش که به‌ وسیله‌ى قدرتها به راه مى‌افتد با مردم چه میکند! ببینید قلدرىِ یک قدرتى مثل آمریکا امروز در دنیا با انسانها، با ملّتها، با کشورها چه معامله‌اى میکند! …

تباهی دین در صورت دولتی شدن و جدایی از مردم

دین هم همین‌جور است؛ دین هم اگر چنانچه مردمى نبود و دولتى شد، اگر چنانچه از مردم بیرون آمد و کارى شد که مردم نگاه کردند، دیدند این دین که مال این آدمها است به درد نمیخورد ــ کمااینکه در مورد دین زرتشت همین‌جور بوده، کمااینکه در صدر اسلام در زمان سلاطین جابر اموى تا حدود زیادى این‌جور شده بود ــ ضایع خواهد شد. بایستى این تشکیلات، مردمى بشود تا بشود مثل نیمه‌ى شعبان؛ خودتان هم میدانید که نیمه‌ى ‌شعبان هیچ‌ کس به کسى نمیگوید بیایید طاق نصرت ببندید؛ اگر هم یک روزى بگویند نبندید، مردم تشنه‌تر میشوند که ببندند. به هر قیمتى هست این طاق نصرت را میخواهند ببندند، آن پرچم و …

شرط ماندن شوق ملت‌ها: تنزل نکردن از پایبندی به دین در سیاست خارجی و ادارهٔ کشور

… دارد. على‌رغم این همه تبلیغاتى که علیه جمهورى اسلامى شده، ما مى‌بینیم که باز ملّتهاى اسلامى نسبت به انقلاب اسلامى و جمهورى اسلامى خوش‌بینند و در جهت همین حرکت دارند حرکت میکنند. کمتر ملّت اسلامى‌ای است امروز در دنیا که تحت تأثیر این حرکت قرار نگرفته باشد. در صورتى این شوق و این امید در ملّتها باقى میماند که ما از ایمان بى‌قیدوشرط و پابندى کامل به دین خدا یک سر سوزن تنزّل نکنیم، تنازل نکنیم؛ در معامله‌ى با قدرتهاى جهانى همین‌‌جور است، در برخورد با مسائل جهانى همین‌‌جور است، در تنظیم سیاست خارجى همین‌‌جور است، در اداره‌ى داخلى کشور همین‌‌جور است. باید آن راز سعادت جامعه را که گرد آمدن بر محور ایمان خدا است، ما هر لحظه قوى‌تر و برجسته‌تر کنیم در زندگى خودمان و در نظام اجتماعى خودمان، ملّت را به سمت تربیت اسلامى بیشتر و عمیق‌تر سوق بدهیم، عناصر جوان را در جامعه به تربیت اسلامى تربیت بکنیم. دانشگاه‌هاى …

گسترش باورهای دینی در جهان برخلاف سیاست حذف دین

چند خصوصیّت در این دوران هست که از آن تفکیک‌ناپذیر است: یکى از این خصوصیّتها گسترش اعتقاد مذهبى و باورهاى مذهبى است. بعد از آنکه سیاست قدرت و سلطه و نظام سلطه‌ى جهانى این بود که دین را و معنویّت را بکلّى از زندگى مردم حذف کند و جامعه‌ى بشرى را یک جامعه‌ى بى‌دین و بى‌ایمان و بى‌اعتقاد به ارزشهاى الهى تربیت نماید، این دوران جدید درست بعکس آن سیاستها عمل کرده؛ نه‌ فقط در ایران یا در کشورهاى اسلامى مردم به باورهاى دینى برگشتند، [بلکه] در سطح جهان عقیده‌ى مذهبى و اعتقاد معنوى و گرایش معنوى در میان جوامعى که ده‌ها سال ضدّ مذهب زندگى کرده بودند، رشد کرده است. البتّه آینده‌ى این حرکت به این ترتیب خواهد بود که هر جا معنویّت عمیق‌ترى و خالص‌ترى و سالم‌ترى و با فطرت بشر منطبق‌ترى باشد، جاذبه‌ى بیشترى براى ملّتها خواهد داشت. گذشت آن روزى که دین و معنویّت، ضدّ ارزش به حساب مى‌آمد و مورد استهزا قرار داده میشد. امروز …

ریشهٔ عمیق و راسخ مذهب در دل‌ها برخلاف تفکر مارکسیستی

داعیان و مبلّغان مارکسیست ــ که ما دیده بودیم در زندگى خودمان و در همه‌ جا مشاهده شده ــ با زحمت، با اصرار، با استدلال مجبور بودند یک یک، انسانها را به چیزى که سعى میکردند رنگ و لعاب ایمان به آن بدهند، [یعنی] تفکّر مارکسیستى معتقد کنند. مذهب که این‌جور نیست؛ مذهب در دلها به ‌صورت عمیق و راسخ هست؛ کافى است به آن جهت بدهند، کافى است غبار را از روى آن بردارند، کافى است نسبت به اشتباه در برداشت‌ها توجّه بدهند و تذکّر بدهند؛ لذا از این میترسند. میدانند که این، چیزى است که زندگىِ [همراه با] فساد و قدرت مطلقه و تسلّط طاغوتى‌ای را که امروز آمریکا و اذناب و ایادى و پیروانش به آن مبتلا هستند، آسیب سختى خواهد زد؛ لذا از آن میترسند.

عزم قدرت‌های جهان برای زدودن دین حقیقی با حفظ ظواهر آن

… و قرن انسان‌گرایى و مانند اینها است و قرن بیستم- حرکت، با سرعت به سمت بی‌دینى بوده، به سمت جدا شدن از معنویّت بوده؛ یک مقدارِ این سِیر، سِیر طبیعى است و به‌طور طبیعى لازمه‌ی آن چیزهایى که پیش آمد، همین بود؛ یک مقدار [هم] حرکت ارادى و از روى برنامه‌ریزى بوده. تمام دستگاه‌هاى قدرت عالم به این نتیجه رسیدند که باید دین را از صفحه‌ی عالم بزدایند. نه اینکه بکلّى اسم دین را هم از بین ببرند؛ نه، آن معناى دین را، آن دین حقیقى و دین خالص را؛ اگرچه به ظواهر آن هم احتفاظ[11] بشود؛ امّا آن ایمان واقعى دینى باید از بین میرفت. و چقدر پول صرف شد، چقدر آدمها از روى عقیده ‌-بعضى واقعاً اعتقادشان این بود که این براى بشریّت لازم و ضرورى است، همه هم خیانت‌گونه این کار را نمیکردند- کتاب نوشتند، کار هنرى کردند، تبلیغات کردند، زور به خرج دادند، …

ناکامی سرکوب اعتقاد دینی و سربرآوردن دوبارهٔ ایمان

… که ممکن باشد یک روزى در هم فروبریزد؛ و ریخت. البتّه ما نمونه‌هاى دیگر آن را هم دیده‌ایم. یک نمونه از نوع دیگر، رژیم پهلوى و ستم‌شاهى گذشته‌ی همین کشور بود که با چشم خودمان دیدیم، مشاهده کردیم که ملّت با دست خود آن رژیم را متلاشى کرد و [آن رژیم] از بین رفت. در این کشورها با دین مخالفت شد؛ اهل دین ‌- چه مسلمان، چه مسیحى ‌- زیر فشار قرار گرفتند؛ در طول ده‌ها سال اعتقاد دینى مردم سرکوب شد؛ امّا دیدیم و دیدند که مبارزه‌ی با دین و اعتقاد دینى مردم به جایى نمیرسد و اعتقاد دینى و ایمان دینى بالاخره از زیر آوارها سر میکشد و خود را بر مخالفان خود تحمیل میکند؛ و کرد. پس مستبدّین عالم عبرت بگیرند؛ آن کسانى که به زور بر ملّتها حکومت میکنند و ملّتها را به هیچ نمیگیرند، عبرت بگیرند؛ آن کسانى که با دین مبارزه میکنند و با ایمان دینى مردم در هر جاى دنیا پنجه در پنجه می‌اندازند، عبرت بگیرند. اینها درس عبرت است و اسلام و قرآن به …

دشمنی تفکر ضد مذهب ناب با کلیت اسلام و هر مذهب اصیل حتی کاردینال‌های انقلابی

همان تفکّر ضدّ اسلامِ ناب یا اگر دقیق‌تر بخواهیم بگوییم ضدّ مذهبِ ناب ‌-یعنى اینکه گفتم دایره‌اش از انقلاب وسیع‌تر است- فقط به انقلاب متوجّه نیست، بلکه به کلّیّت اسلام متوجّه است، بلکه به یک معنا به هر مذهبى که احساس کند که در آن یک اصالتى وجود دارد متوجّه است؛ یعنى کاردینال‌هاى مسیحىِ آمریکاى لاتین هم همین اندازه مغضوبند که علماى انقلابى مصر یا تونس. الان تمام دنیا متوجّه این است، منتها کانون اصلى ایران است؛ این را همه میدانند و متوجّهند که اینجا کانون اصلى است.

رد دیدگاه افیون بودن دین و برانگیزاننده بودن اسلام

… و متدیّن واقعى بود؛ ببینید با دنیا و با سیاست و با حوادث و با سازندگى چگونه برخورد میکرد. اثر دین این است. آنهایى که میگفتند دین تریاک ملّتها است و افیون ملّتها است،[13] آنها دین را نشناخته بودند؛ شاید هم سوءنیّتى نداشتند ‌-نمیدانم- دین را نشناخته بودند؛ یک چیز بی‌ربطى به نام دین در دسترسشان دیده بودند، دیده بودند تخدیرکننده است، فکر کرده بودند دینْ تخدیرکننده است؛ نه، دینْ تخدیرکننده نیست؛ آن چیزها ممکن است تخدیرکننده باشد. دین اسلام برانگیزاننده و احیاکننده است. این را برادران عقیدتى _ سیاسى میتوانند خوب تأمین کنند. و امیدوارم که خداوند به این برادران عزیز هم توفیق کامل بدهد تا با سازمان‌دهى قوى، خوب و روشهاى ابتکارى و با استفاده از حدّاکثر خلقیّات و خصلتها و خصوصیّات جاذبه‌آفرین و کشش‌دار، ‌ان‌شاءالله‌ این مقصود را …