رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تربیت و اصلاح خویشتن از نظر ایمان، اخلاق و توانایی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دانشگاه فردوسی مشهد— ۱۳۵۷/۰۸/۰۸

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۷۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

این محبت و علقه‌ای که وجود دارد، وظیفه‌ای را بر دوش ما می‌گذارد. وظیفه این است که ما باید به روش آن بزرگوار عمل کنیم؛ هم در عمل شخصی و هم در عمل اجتماعی و عمومی. راه، همین راهی است که امروز به فضل الهی، انقلاب جلو پای مردم ما گذاشته است. این، همان راه حضرت فاطمه‌ی زهرا سلام‌الله‌علیهاست: خودسازی و جهان‌سازی. خودسازی به معنای پرداختن به عمران و آبادی جانی که جسم ما محترم به اوست. فاطمه‌ی زهرا سلام‌الله‌علیها «کانت تقوم فی محراب عبادتها حتی تورمت قدماها.»[2] این دختر جوان، این بانویی که به هنگام شهادت هجده سال داشت، آن قدر عبادت می‌کرد و به نماز می‌ایستاد که ساقهای پاهای مبارکش ورم می‌کرد! این خانم، با این منزلت، با این مقام، کار منزل را هم خودش می‌کرد. پذیرایی از شوهر و فرزندان هم برعهده‌ی خود او بود. روایاتی که درباره‌ی «دستاس» فاطمه‌ی زهرا سلام‌الله‌علیهاست، فراوان و متعدد است.

شاهدها (۱۸۷ پاراگراف)

خودسازی علمی، اخلاقی و جسمی، تکالیف شخصی جوانان

ما میخواهیم جوانان را به چه چیزی دعوت کنیم؟ نمیخواهیم شعارهای کلّی بدهیم. بعضی از شعارها، بسیار کلّی و مبهم است. مثل دعوت کردن به میدانی است که راه ورودی آن معلوم نیست یا بسته است. البته بخشی از تکالیفی که ما متوجّه جوانان میدانیم، تکالیف شخصی آنهاست. خودسازی علمی، خودسازی اخلاقی، خودسازی جسمی. اینها تکالیف مهمی است؛ مطالباتی است که ما حق داریم از جوان بکنیم و جوان هم به این خودسازیها احتیاج دارد. فعلاً بحث ما این نیست.

لزوم خودسازی اعضای انجمن‌ها برای ورود به دانشگاه، حوزه و جامعه

به شما عزیزان انجمنهاى اسلامى هم عرض میکنم که هر کدام از شما یک نیروى اسلامید؛ هر تک‌تک از شما یک نیرو از نیروهاى اسلامید. خودتان را نگه دارید، خودتان را بسازید، خودتان را رشد بدهید، آماده بشوید براى ورود در دانشگاه یا حوزه و بعد ورود در میدان کار و میدان اجتماع در نظام جمهورى اسلامى تا بتوانید مثل نورافکنى بدرخشید؛ خودتان را بسازید. هر کدام از شماها یک نیرو هستید. هر مجموعه‌ى انجمن اسلامى در هر کجاى این کشور یک سنگر است. دانش‌آموز دبیرستان باید بتواند در این سنگر قرار بگیرد تا کید دشمن و حمله‌ى دشمن را خنثى کند.[4] این یک سنگر فرهنگى است، یک سنگر فکرى است، یک سنگرى است که سلاح در آن …

ماه رمضان ماه خودسازی برای حرکت به سمت جلو

… پاک جوانان مؤمن و انفاس قدسیّه روزه‌داران معطّر بود. امسال بحمداللَّه ماه رمضان از لحاظ توجّهات و توسّلات و موفّقیتهای مردم در زمینه‌های خودسازی معنوی، از سال گذشته و سالهای قبل از آن بهتر بود. این را قدر بدانیم و اثرات مبارکش را برای خود و ملتمان حفظ کنیم. ماه رمضان، ماه خودسازی است و خودسازی برای حرکت به سمت جلو است. ان‌شاءاللَّه این راه و این سیر و این حرکت مبارک را - که ملت بزرگ ایران در طول این بیست‌ویکی دو سال دنبال میکند - با موفّقیت ادامه دهیم، و این همان نکته دومی است که خواستم عرض کنم؛ قدردانی از برکات الهی و توفیقاتی که در این ماه بر ملت ایران نازل فرموده است.

پاداش بیشتر خودسازی مسئولان در نبود الگوی معصوم

… دینتان، تقوایتان، رعایتتان نسبت به حال مردم، رعایتتان نسبت به شرع، رعایتتان نسبت به بیت‌المال، اجتنابتان از خودخواهیها و خودپرستیها و رفیق‌بازیها و قوم‌وخویش‌پرستیها و اجتنابتان از تنبلی و بیکارگی و بیعملی و هوی و هوس و این چیزها مطابق با الگوی اسلام باشد. هر کدام از شما بتوانید در این زمینه‌ها کار خودتان را بکنید و پیش بروید و خودتان را بسازید، البته ثواب شما از آن کسی که در زمان امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام این کار را میکرد، یقیناً بیشتر است؛ چون او به امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام نگاه میکرد و آن حضرت الگوی کامل بود؛ اما شما چنین کسی را ندارید که آن‌طور به او نگاه کنید و برایتان الگو باشد؛ لیکن ضوابط در دست همه ما هست و امروز همه‌مان وظیفه داریم.

توصیه به ساختن خود با آموختن و عمل به این احادیث

عزیزان من؛ بخصوص جوانان عزیز! سعی کنید اینها را فرا بگیرید و عمل کنید. خودتان را با این کلمات و با این دستورالعملها بسازید. ملت و کشوری که با جوانان مؤمنی از این قبیل و با انسانهای آراسته‌ای به این گونه مزیّن شود، آن کشور و آن ملت در هیچ میدانی عقب نخواهد ماند؛ دنیا و آخرتش آباد خواهد شد.

خودسازی مسئولان منشأ برکات برای کشور و جهان اسلام

… یک سالی، چهار کلام هم از ایشان نقل، یا چاپ، یا گفته شود! خوشبختانه مسؤولان مربوط به دفتر شریف و بیت مبارک ایشان، دنبال این‌کار هستند - مراسمی و کارهایی دارند - اما کار اصلی را من و شما باید بکنیم. کار اصلی این است که ما خودمان را به آن الگو نزدیک کنیم. امیدواریم خدای متعال به همه توفیق دهد که بتوانیم این قدمهای بزرگ را در تحوّل خودمان و ان‌شاءاللَّه در خودسازی که منشأ برکات بزرگی برای این کشور و برای این ملت و برای همه دنیای اسلام خواهد شد، انجام دهیم.

مغتنم شمردن فرصت جوانی برای خودسازی فکری، روحی و جسمی

۳ - به جوانان عزیز عرض میکنم فرصت جوانی را برای خودسازی فکری و روحی و جسمی مغتنم بشمارید. کشور خود را بشناسید و جایگاه رفیعی را که ایران و ایرانی به برکت انقلاب اسلامی در جهان و در منطقه و در میان امت بزرگ اسلامی به دست آورده قدر بدانید، خود را به علم و معرفت و پارسایی مجهز کنید و همچون جوانان دوران پیروزی انقلاب و دفاع مقدس، خود را الگو و اسوه‌ی …

آسانی خودسازی در جوانی و دشواری آن پس از این دوره

… عمر، به همه‌ی انسانها داده میشود - بیاستثنا همه از این دوره‌ی زرّین زندگی عبور میکنند - جهت ذخیره‌سازی و ایجاد قاعده‌ی مستحکمی برای زندگی سعادتمند قرار داده است. بعد که از این دوره گذشتید، همّت کارهای بزرگ در انسان تقلیل مییابد؛ توانش هم در انسان کم میشود؛ انسان نمیتواند کارهای زیربنایی را انجام دهد و شخصیت‌سازی و خودسازی برایش، دشوار میگردد. البته خدای متعال هیچ چیز را برای بشر - با این قدرت عظیمی که به او داده - محال نکرده است. بالاخره هر کسی تا آخر عمر میتواند انواع کارها و تلاشهای بزرگ را انجام دهد؛ اما دشوار شدن کار بعد از دوره‌ی جوانی و روانی و آسانی آن در دوران جوانی، یک حقیقت مهمّ است. بسیاری از مردم دنیا در طول تاریخ، در این برهه دچار خسارت میشوند؛ یعنی جوانی را که سرمایه‌ای زایل شدنی است، خرج میکنند، بدون این‌که با این خرج، سرمایه‌گذارىِ مهمّی برای آینده‌ی زندگی خودشان بکنند. بعضی به غفلت، بعضی به شهوات، بعضی به برخی از امور مفید، اما …

توصیه به نوجوان برای خودسازی علمی و روحی و جسمی

فرزندم صفای دوران کنونی عمر را قدر بدانید و در خود سازی علمی و روحی و جسمی خود کوشا باشید. به نماز اول وقت و با توجه، اهمیت بدهید.

سفارش مؤکد به جوانان برای تعالی نفس و خودسازی معنوی

… اسلامى و فعّالیّتهاى دینى؛ علّت هم این است که در جوان گوهر شور و عشق و صفا و معنویّت، فروزان است. هر انسانى از این گوهر بهره‌مند است لکن در جوان و در دوران جوانى در هر کسى این جوهره‌ى انسانى کاملاً نمایان و فروزان و تابناک است، که از آن باید استفاده کرد. اوّلین استفاده‌اى هم که هر انسانى از این روح شور و عشق و صفا و معنویّت و نورانیّت باید ببرد، این است که خود را، نفْس خود را، اندرون خود را، معنا و حقیقت خود را تعالى ببخشد؛ این قدم اوّل است. لذا ما همیشه به جوانها سفارش مؤکّدى داریم براى خودسازى معنوى.

لزوم عروج معنوی مبلغ برای بازیافتن طهارت و پاک کردن دل مخاطب

… میبرند، همه‌ى کثافتها و دنسها[13] و نجاستها با [این] آب تطهیر میشود امّا خود آب متغیّر و کثیف میشود. بعد این آب، براى اینکه دوباره طهارت خودش را به دست بیاورد، عروج میکند؛ به شکل بخار بالا میرود و به شکل باران دوباره نازل میشود؛ «م‌اءً طَهورًا»[14] برمیگردد. یک معراجى لازم است، یک عروجى لازم است براى اینکه انسان بتواند آن طهارت را بازیافت کند و مطهِّر بشود و وارد فضاى ذهن و دل و فکر مخاطب بشود تا بتواند او را تطهیر بکند، وَالّا آب آلوده مطهِّر هم نیست. بنابراین پناه بردن به ذکرالله‌ و توجّه به خدا و عرض نیاز و هدایت خواستن و تضرّع کردن، [طهارت را] تأمین میکند، تضمین میکند. از این‌ جهت هیچ مشکلى انسان ندارد و همیشه این ذخیره‌ى فیّاض لطف و رحمت الهى دم دست انسان است؛ این دو خصوصیّت.

مناسک حج دوره‌ای از ریاضت شرعی و تمرین زهد و حلم

… با توجه و تدبر از آن عبور کند، بیگمان دستاوردی گرانبها خواهد داشت؛ فرصت احرام و تلبیه، فرصت طواف و نماز، فرصت سعی و هروله، فرصت وقوف در عرفات و مشعر، فرصت رمی و قربانی و فرصت ذکراللَّه که همچون فضای سرشار از روح و حیات، در همه‌ی این مراحل، گسترده شده است. مجموعه‌ی این فرصتها میتواند برای هر فرد، دوره‌ی کوتاهی از ریاضت شرعی و تمرین زهد و سِلم و حلم و برخی خلقیات پسندیده‌ی دیگر نیز باشد.

تقدم خودسازی بر جبهه‌های سیاسی و فرهنگی

دشمن از این مانع، غافل نیست. دائم براین پنجه می‌اندازد. باید با پنجه افکنی و ناخن کشی و حیله‌گری دشمن مقابله کنیم. حرکت و تلاش لازم است؛ هم در جبهه خودسازی - این مقدّم بر همه است؛ مثل امام حسین علیه‌السّلام که آقا و مولای شماست - هم در جبهه سیاسی - که آن امر به معروف و حرکت و حضور سیاسی است و در جایی که لازم است، بیان مواضع و تبیین سیاسی در مقابل دنیای استکبار - هم در جبهه فرهنگی - یعنی آدم سازی، خود سازی، خودسازی فکری و اشاعه فکر و …

توصیه به نوجوانان برای ساختن خود آن‌گونه که اسلام می‌پسندد

… خدا می‌خواهم شما را حفظ کند و شاد و سالم بدارد و برای آینده‌ی کشور و ملتتان ذخیره نماید. عزیزان من اسلام به جوانان مؤمن و عالم و شجاع و سالم نیازمند است تا بتوانند در مقابل دشمنان از آن دفاع کنند و دین خدا را که مایه‌ی سعادت انسانها است به انسانها هدیه کنند. سعی کنید خود را آن‌طور که اسلام می‌پسندد، بسازید و برای آینده‌ی اسلام و مسلمین مفید باشید و خدا را از خود خشنود نمایید. به شما دعا می‌کنم.

آمادگی فکری، روحی و جسمی برای مسئولیت‌های زندگی در جامعهٔ اسلامی

… از محبت پاک و پر شور شما متشکرم. شما کودکان و نوجوانان عزیز در دل من جای دارید و من شما را دعا می‌کنم. همت کنید تا هم درس شما پیشرفت کند و هم با کتابهای دینی خوب و مفید، انس پیدا کنید. به نماز اهمیت بدهید و هر روز قرآن بخوانید و اگر می‌توانید آن را حفظ کنید. احترام پدر و مادر را لازم بدانید و به ورزش و فعالیتهای اجتماعی اهمیت بدهید و خلاصه با تلاش و خود سازی فکری و روحی و جسمی خود را برای مسؤولیتهای زندگی در جامعه‌ی اسلامی آماده کنید تا بتوانید کشور اسلامی خود را پیش ببرید. موفق باشید.

لزوم پرهیزکاری روزافزون و دوری از فساد و کجروی

… این نیروی عظیم و در بخشهای مختلف آن، به‌وضوح مشاهده میشود. لیکن اسلام و جهان بینی الهی به ما یاد داده است که در راه تکامل، هیچ‌جا توقّف نکنیم و به هیچ سطحی قانع نشویم. این، خصلت بشر است و خدای متعال این‌گونه قرار داده است. باید روزبه‌روز تعالی و ترقّی یافت. باید هم در مسائل شخصی - آنچه بین شما و خداست - خودتان را روزبه‌روز لطیفتر، عالیتر، پرهیزکارتر و به اخلاقِ الهی متخّلقتر کنید و دامن خودتان را از فساد و کجروی و انحراف دورتر نگهدارید و هم در مسائل سازمانی.

ترک تدریجی گناهان و ساختن خود به طراز قرآن و اسلام

از خدا کمک بگیریم تا در این راه قدم برداریم و گناهان را یکی پس از دیگری ترک کنیم. اخلاق فاسد را یکی پس از دیگری از خود دور سازیم. خود را انسانِ طراز قرآن و طراز اسلام بسازیم و بپردازیم. آن وقت است که خدای متعال هم، به همه وعده‌های خود درباره این ملت عمل خواهد کرد و برکاتش یکی پس از دیگری بر شما نازل خواهد شد.

خودسازی نخستین عرصهٔ مسئولیت امروز مسلمانان

أیّها المؤمنون و المؤمنات! المسلمون الیوم یتحمّلون مسئولیّة بذّل الجهد فى ساحتین الأولى ساحة بناء النّفس و الکفاح الجادّ ضدّ نفوذ عوامل ثقافة الغرب والاستکبار فى افکار ونفوس المسلمین وجمیع شعوب العالم. الإعلام الغربیّ الاستکباریّ لایفتأً یدین فکرة الجهاد والتّحرّک والمقاومة بین المسلمین الواعین والنّاهضین، مدّعیاً انّ الفصائل الإسلامیّة الواعیة الیقظة لاتنهج طریق السّلام والاستقرار، بل تنحوا دائماً منحى الخصام والعداء. هذه فریةٌ خبیثةٌ خادعة. انّهم هم …

لزوم شروع روحانیون از خود برای اثرگذاری بر مردم

دلهاى مردم را به یاد خدا زنده کنید؛ ذکرالله‌ را در فضاى جامعه زیاد کنید؛ ماه رمضان را ماه دعا و تضرّع و الحاح[33] و تعبّد در مقابل پروردگار قرار بدهید. از خودمان هم باید شروع کنیم؛ اوّل از خودمان شروع کنیم تا در مردم اثر ببخشد. و آنگاه، در این فضاى معنوى است که حرکت و مجاهدت و استقامت و معرفت و قدردانى از نِعَم الهى، بر ملّت جمهورى اسلامى ایران و کشور عزیز ایران آشکار خواهد شد.

شناخت دقیق عیوب و درمان مؤثرترین آنها در آغاز، با تمثیل طبیب

… معده دارد؛ بعد برای علاج رماتیسم او آسپرین بدهد! خوب، آسپرین علاج رماتیسم است؛ اما برای زخم معده بسیار مضر است. اگر طبیب، این مرض را نشناسد و نداند که بیمار این مرض را هم دارد، ممکن است به جای این‌که او را علاج کند، بیچاره را به خونریزی معده هم مبتلا سازد. پس اول باید با دقت نگاه کند؛ دلسوزانه بیماریها را پیدا کند و آنها را بنویسد؛ بعد ببیند کدام مهمتر است، کدام فوتیتر است و کدام اصولیتر است. فرض بفرمایید اگر کسی معده‌ی ناراحتی دارد، هر دوایی به او بدهند نمیتواند به خوبی آن را جذب کند. یا اگر روده‌ی خرابی دارد، هر غذای مقویای بدهند و از آن بهره ببرد، نمیتواند استفاده کند. راهش این است اول آن مرضی را که از بقیه‌ی بیماریها تأثیر منفیاش بیشتر است و …

غفلت از خود مایهٔ بدبختی و محرومیت از نعیم ابدی

برادران و خواهران! اگر به خودمان نرسیم، بدبختی است؛ روسیاهی است؛ محرومیت است؛ از چشم خدا افتادن است؛ از مقامات معنوی دور ماندن و از نعیم ابدی الهی، تهیدست ماندن است. پس باید به خودمان برسیم. ماه رمضان فرصت خوبی است. کتابهای اخلاق هم خوشبختانه در اختیار هست. لکن آن چیزی که آدم از مجموع میفهمد و آنچه مهم است، این است که انسان بتواند هوا و هوس خود را کنترل و …

فرصت خودسازی همه‌جانبهٔ نیروهای مسلح پس از جنگ

برادران و خواهران عزیز، که در این میدان اجتماع کرده‌اید! امروز روزی است که جمهوری اسلامی و نیروهای مسلّح آن، با سرافرازی این فرصت را دارند که همه جانبه به خودسازی بپردازند؛ اگر چه میدان جنگ، میدان خودسازی هم بود. نیروی مسلّح، تا در نبرد حقیقی و در تجربه جنگ قرار نگیرد، نمیتواند جوهر خود را باز یابد. آنچه درباره هر ارتشیگفته شود، بدون این‌که در میدان جنگ شرکت کرده باشد، سخنی نیست که بشود به آن اعتنایی کرد. در گذشته، نیروهای مسلّح ما اگر چه ازجهات ظواهر امر و تجهیزات، …

نیاز به گذشت از راحتی و شهوات برای ساختن انسان برجسته

… اگر همت کنند، درس بخوانند، خودسازی کنند، خود را رها نکنند، پاکدامن، پاکدل، پاک عمل، پاک چشم و پاک دست باقی بمانند، مثل امام، یا در همان حدود خواهند شد. شما فکر می‌کنید از این افراد کم هستند؟ البته در عمل، کم به دست خواهد آمد. نه از باب این‌که استعداد نیست؛ از باب این‌که ما همت نمی‌کنیم که خودمان را بسازیم تا انسان برجسته‌ای شویم. این کارها، گذشت لازم دارد. گذشت از راحتی، گذشت از شهوات، گذشت از وسوسه‌های گوناگون، آشنا کردن دل با انوار و الطاف الهی و مستعد کردن دل برای افاضه‌ی انوار الهی. امام، بلاشک مشمول هدایت خدا بود و خدا او را هدایت می‌کرد. خود ایشان هم این معنا را ملتفت بود و بنده از خود ایشان شنیدم که می‌فرمود: انسان احساس می‌کند که گویا یک دست غیبی یا یک دست هدایتی است که ما را پیش می‌برد.» این، همان هدایت الهی است. این، همان حکمتی است …

لزوم بهتر شدن هر روزه و توبه و استغفار در نظام اسلامی

… بهتر کردن خودشان باشند. در نظام اسلامی، یکی از شعارهای همیشه زنده‌اش این است که: «مَنْ ساوی یَوْماهُ فَهُوَ مَغبون[1] .» من و شما اگر امروزمان مثل دیروز باشد، مغبونیم و سرمان کلاه رفته است. امروز باید جلوتر از دیروز باشیم. از همه جهت، از جمله، از جهات معنوی. در نظام اسلامی، یکی از شعارهای همیشه زنده این است که هر کسی باید در صدد خودسازی باشد. باید برگناهان خود گریه کند؛ از بدیهای خود استغفار و توبه کند؛ کارهای خوب خود را زیاد کند؛ کارهای بدش را کم کند و هر ارتباط غلطی را تبدیل به ارتباط درست کند. اگر نظام اسلامی این است، ما نمیتوانیم قبول کنیم که در نقطه‌ای از اداره‌ای، بدکاری و بیکارگی و شایعه‌پراکنی باشد. چند نفر حقوق دولت را بگیرند و بنشینند صبح تا ظهر …

اولویت پرداختن هر کس به خود در تقرب به خدا

… کنار بگذارید، کشف کنید که خدای متعال، حج را از شما قبول کرده است و به خدا نزدیک شده‌اید.» معیار، اینهاست: از گناه خارج شدن؛ به خدا نزدیک شدن؛ از خودخواهیها و خودپرستیها دور شدن؛ مثل قطره‌ای در دریای فضل و رحمت الهی خود را غرق کردن. و این، اساسی‌ترین کارهاست. «علیکم انفسکم»؛ خودتان را دریابید. چیزی که جای ایثار ندارد، این است. آن‌جا که هر کس در درجه اوّل باید به فکر خودش باشد، این‌جاست! نزدیک شدن به خدا؛ توجّه پیدا کردن به خدا؛ باور کردن رحمت و فضل خدا؛ به زبان صادقانه با خدا سخن گفتن؛ کنار گذاشتن دنیا و زخارف دنیا و مادیّات و ارزشهایی که اطراف ما مثل پیله کرم ابریشم میتند تا آن نفس ملکوتی را از بین ببرد و خفه کند. اصل، اینهاست. وقتی که …

ساختن درون آحاد ملت با امید، ایمان، نشاط و وجدان کار

عید کامل برای یک ملت، هنگامی است که آحاد ملت بتوانند درون خودشان را با امید، ایمان، نشاط و وجدانِ کار و آگاهی و معرفت بسازند. همچنین بتوانند با استحکام بخشیدن به رابطه خود با خداوند متعال و تحکیم معنویّت در درون، به وسیله دعا و با استعانت از خدا، با توکّل، خضوع و عبادت، جان و دل خود را روشن کنند و به آن امید و اطمینان و آرامشی که برای سعادت انسان لازم است، برسند. در چنین وضعیتی است …

توصیه به خودسازی فرزندان شهدا به‌عنوان سزاوارترین افراد

اگر انسان مسلمان، با روحیه‌ى شهادت‌طلبى در میدان بماند، هیچ قدرتى نمیتواند بر او فائق بشود؛ و این روحیه را باید حفظ کرد. و من به خانواده‌هاى عزیز شهدا و مخصوصاً فرزندانشان ــ این جوانان و نوجوانان عزیز ــ توصیه میکنم هرچه میتوانید خودسازى کنید؛ [البتّه] همه باید بکنند امّا شما اولىٰ هستید.

اقامهٔ نماز از مقومات تقوا در عالم خودسازی

… دیگری را به نماز دعوت کردن و نماز را با توجه ادا کردن، و مفاهیم نماز را در زندگی تحقق بخشیدن است، که مفهوم اصلی نماز عبارت است از: خضوع انسان در مقابل پروردگار و عمل انسان به فرمان پروردگار این آن عنصر اصلی نماز است که در حاشیه‌اش هم چیزهای دیگری وجود دارد. پس شرط دوم متقین اقامه‌ی صلوة است «یقیمون‌الصلوة» و آنکه قبلاً گفتیم: «الذین یؤمنون ‌بالغیب»، یکی از مقومات تقوا بود در عالم بینش و این دومی، اقامه‌ی صلوة یکی از مقومات تقوا در عالم خود سازی است و خودسازی بسیار مهم است.

شروع اصلاح هر کس از خود

… تغییر کند، اعتبار انسان و ارزش انسان به عبودیّت خدا باشد، بنده‌ى خدا باشد، براى خدا کار کند و از خدا بترسد، از غیر خدا نترسد، از خدا بخواهد، در راه خدا کار کند، تلاش کند، در آیات خدا تدبّر کند، عالَم را درست بشناسد و کمر به اصلاح مفاسد جهانى و بشرى ببندد؛ و از خود شروع کند؛ هر کدام ما از خودمان شروع کنیم.

لزوم تربیت و تهذیب همگانی برای پیشرفت در راه انقلاب

… با این جامعه‌ى ما، رو به صلاح و آبادى برود و این جامعه آلوده نشود؛ ما باید به آنجا برسیم. ما کجا، آن وضع مطلوب کجا! آیا نمیشود برسیم؟ چرا نشود برسیم؟ باید برسیم. آیا تا حالا قصورى شده؟ نه، تا حالا هم حرکت خوبى انجام شده؛ منتها راه طولانى است، راه دشوار است؛ همه باید خودمان را تربیت کنیم، همه باید خودمان را تهذیب و تزکیه کنیم، همه باید تلاش کنیم براى خدا و کار کنیم و نورانیّت در خودمان به‌ وجود بیاوریم تا بتوانیم پیش برویم. و شما برادران سپاه باید با این دید به وظایف عمده‌ى خودتان نگاه کنید.