خارجی معنایش این نیست که اینها از کشورِ خارج آمدهاند. آن زمان، اصطلاح خارجی، به معنای امروز به کار نمیرفت. خارجی یعنی جزو خوارج. یعنی خروج کننده. در اسلام، فرهنگی است معتنی به اینکه، اگر کسی علیه امام عادلْ خروج و قیام کند، مورد لعن خدا و رسول و مؤمنین و نیروهای مؤمنین قرار میگیرد. پس، خارجی یعنی کسی که علیه امامِ عادل خروج میکند. لذا، همهی مردم مسلمان، آن روز از خارجیها، یعنی خروجکنندهها، بدشان میآمد.خوارجگروه و سازمان
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
گروهی که در جنگ صفین از سپاه امیرالمؤمنین (ع) جدا شدند و کاربرد این عنوان برای جریانهای مشابه.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات به مناسبت شب بیستویکم ماه مبارک رمضان— ۱۳۵۸/۰۵/۲۴
سیر زمانی
از ۱۳۵۸ تا ۱۳۹۷۱۳۵۸۱۳۹۷
فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
خوارج را درست بشناسید: کسانی با تمسّکِ ظاهر به دین، با تمسّک به آیات قرآن، حفظ کردن قرآن، حفظ کردن نهجالبلاغه(البته آن روز فقط قرآن بود؛ ولی در دورههای بعد، هر چه که مصلحت باشد و ظاهر دینىِ آنها را حفظ کند) به برخی از امور دینی ظاهراً اعتقاد داشتند؛ اما با آن لُبّ و اساس دین مخالفت میکردند و بر روی این حرف تعصّب داشتند. دم از خدا میزدند؛ اما نوکرىِ حلقه به گوش شیطان را داشتند. دیدید که منافقین یک روز آن طور ادّعاهایی داشتند؛ بعد هم وقتی لازم شد، برای مبارزه با انقلاب و امام و نظام جمهوری اسلامی، با امریکا و صهیونیستها و صدّام و با هر کس دیگر حاضر بودند کار کنند و نوکریشان را انجام دهند! خوارج، این طور موجوداتی بودند. آن وقت امیرالمؤمنین در مقابل آنها با قاطعیت ایستاد. این، همان علی است. «اشدّاء علی الکفّار و رحماء بینهم».[2]جبهه سوم، جبهه مارقین بود. مارق، یعنی گریزان. در تسمیه اینها به مارق، اینگونه گفتهاند که اینها آنچنان از دینگریزان بودند که یک تیر از کمان گریزان میشود! وقتی شما تیر را در چلّه کمان میگذارید و پرتاب میکنید، چطور آن تیر میگریزد، عبور میکند و دور میشود! اینها همینگونه از دین دور شدند. البته اینها متمسّک به ظواهر دین هم بودند و اسم دین را هم میآوردند. اینها همان خوارج بودند؛ گروهی که مبنای کار خود را بر فهمها و درکهای انحرافی - که چیز خطرناکی است - قرار داده بودند. دین را از علی بن ابی طالب که مفسّر قرآن و عالم به علم کتاب بود یاد نمیگرفتند؛ اما گروه شدنشان، متشکّل شدنشان و به اصطلاح امروز، گروهک تشکیل دادنشان سیاست لازم داشت. این سیاست از جای دیگری هدایت میشد. نکته مهم اینجاست که این گروهکی که اعضای آن تا کلمهای میگفتی، یک آیه قرآن برایت میخواندند؛ در وسط نماز جماعت امیرالمؤمنین میآمدند و آیهای را میخواندند که تعریضی به امیرالمؤمنین داشته باشد؛ پای منبر امیرالمؤمنین بلند میشدند آیهای میخواندند که تعریضی داشته باشد؛ شعارشان «لاحکم الا للَّه» بود؛ یعنی ما حکومت شما را قبول نداریم، ما اهل حکومت اللَّه هستیم؛ این آدمهایی که ظواهر کارشان اینگونه بود، سازماندهی و تشکّل سیاسیشان، با هدایت و رایزنی بزرگان دستگاه قاسطین و بزرگان شام - یعنی عمروعاص و معاویه - انجام میگرفت! اینها با آنها ارتباط داشتند. اشعث بن قیس، آنگونه که قرائن زیادی بر آن دلالت میکند، فرد ناخالصی بود. یک عدّه مردمان بیچاره ضعیف از لحاظ فکری هم دنبال اینها راه افتادند و حرکت کردند. بنابراین، گروه سومی که امیرالمؤمنین با آنها مواجه شد و البته بر آنها هم پیروز گردید، مارقین بودند. در جنگ نهروان ضربه قاطعی به اینها زد؛ منتها اینها در جامعه بودند، که بالاخره هم حضورشان به شهادت آن بزرگوار منتهی شد.شاهدها (۲ پاراگراف)
شباهت خوارج به انقلابینماهای افراطی که جز خود را قبول ندارند
… اینها مبارزه کرد، آنهایى که قبل از زمان خلافتش، در زمان خلافتش، دست از آنها برنداشت، [چون] که دشمن دین بودند، مگر قدرت نداشتند؟ قدرتهاى سیاسى داشتند، قدرتهاى نظامى داشتند، بعضى قدرتهاى مردمى داشتند، نفوذ داشتند، ادّعاى معنویّت میکردند، بعضى مقدّسمآب بودند؛ بعضى مثل خوارج، شبیه یک عدّه از آن انقلابىنماهاى افراطى ما بودند که هیچکس را هم قبول نداشتند؛ خودشان را فقط قبول داشتند و طرفدار دین میدانستند؛ هیچکس دیگر را هم قبول نداشتند؛ مثل آن کسانى که اوّل انقلاب، امام را هم به انقلابىگرى قبول نداشتند! امیرالمؤمنین با اینها روبهرو شد، تارومارشان کرد و فرمود اگر من با اینها درنمىافتادم، هیچکس جرئت نمیکرد با اینها دربیفتد.[6] خب، طرفهاى امیرالمؤمنین اینجور کسها بودند. یک عدّهاى امروز بگویند بله، او امام ما است امّا حاضر نباشند به استکبار، به قدرت مسلّط …پیدایش فتنهٔ خوارج بر اثر نبود تحلیل سیاسی در مردم
… مرد زمان خودش نیست. دانشجو باید احساس سیاسى داشته باشد، درک سیاسى داشته باشد، تحلیل سیاسى داشته باشد. بنده مکرّراً در قضایاى تاریخ اسلام این مطلب را گفتهام؛ آن چیزى که امام حسن مجتبىٰ را شکست داد، نبودن تحلیل سیاسى در مردم بود؛ مردم تحلیل سیاسى نداشتند. آن چیزى که فتنهى خوارج را به وجود آورد و امیرالمؤمنین را آنجور زیر فشار قرار داد و قدرتمندترین آدم تاریخ را آنجور مظلوم کرد و على شد مظلوم، نبودن تحلیل سیاسى در مردم بود؛ وَالّا همهى مردم که بىدین نبودند؛ [آنها] تحلیل سیاسى نداشتند. یک شایعهاى دشمن مىانداخت، فوراً این شایعه همهجا پخش میشد و همه قبول میکردند؛ خب چرا باید اینجور باشد؟ اگر ملّت، هشیارى لازم را داشته باشد، شایعهى دشمن مثل برفى و یخى است زیر آفتاب؛ چه کسى …