رفتن به محتوای اصلی

خلافت

نام‌های دیگر: خلافت و سلطنت، خلیفة‌الله

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

جانشینی پیامبر اکرم (ص) و نهاد حکومت خلفا در تاریخ اسلام.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مراسم افتتاحیه‌ کنگره جهانى حضرت رضا (علیه‌السلام) در مشهد— ۱۳۶۵/۰۴/۲۸

سیر زمانی

از ۱۳۶۵ تا ۱۳۸۶
۱۳۶۵۱۳۸۶

فقط سال ۱۳۸۱همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

مقدمتاً باید دانست که دستگاه خلافت در اسلام، ازاین‌جهت با همۀ دستگاه‌های دیگر حکومت متفاوت است که این فقط یک تشکیلات سیاسی نیست؛ بلکه یک رهبری سیاسی‌مذهبی است. نام و لقب «خلیفه» برای حاکم اسلامی، نشان‌دهندۀ همین حقیقت است که وی بیش از یک رهبر سیاسی است؛ جانشین پیامبر است و پیامبر، آورندۀ یک دین و آموزندۀ اخلاق و البته درعینِ‌حال حاکم و رهبر سیاسی است. پس خلیفه در اسلام، به‌جز سیاست، متکفل امور دینی مردم و پیشوای مذهبی آنان نیز هست.
نظام امامتی و خلافتی از اسمش پیداست. امامت یعنی پیشوایی، رهبری، مردم را به سمتی کشاندن، مردم را در جهتی که این دستگاه آن را تکامل می‌داند، سوق‌دادن. ببینید، خود اسم نشان‌دهندۀ مبنا و استخوان‌بندی حکومت است؛ امامت یا خلافت. مبنای حکومت خلافتی بر این است که تشکیلات حاکم، خلیفۀ پیغمبر است؛ یعنی بساط، بساط پیغمبری است. البته اینجا توجه بکنید، خلافتی که گفته می‌شود، مراد خلافت خدا نیست، خلافت پیغمبر است؛ خلافت رسول‌الله است، نه خلافت الله. اگرچه خود پیغمبر، خلیفۀ خداست و انسان‌ها به یک معنا همه خلیفۀ خدا هستند در زمین. خدا اینها را خلیفه قرار داده برای اینکه زمین را آباد کنند. جانشین و خلیفه که در قرآن هست، بعضی گفتند مراد خلیفۀ خداست، بعضی گفتند مراد خلیفۀ نسل‌های گذشته است؛ اما به‌هرحال در نظام خلافت، وقتی به کسی که در رأس حکومت است، گفته می‌شود خلیفه، مراد خلیفۀ پیغمبر است نه خلیفۀ خدا.

تناقض نام خلافت پیامبر با عمل پادشاهی ستمگرانهٔ خلفای اموی، عباسی، فاطمی و عثمانی

… و مرکز حکومتشان آن جا بود و همه این کشورهای عربی هم تقریباً تحت حکومت آنها بودند، همگی خود را خلیفه پیغمبر میخواندند. بعضی از آنها از این هم قدم بالاتر میگذاشتند و میگفتند خلیفةاللَّه: ما خلیفه خداییم؛ جانشین خداییم! این اسمشان بود؛ اما عملشان چه بود؟ عملشان، عمل به همان رسوم حکومتهای پادشاهىِ ستمگرانه‌ای بود که قبل از آنها هم در دنیا بود؛ در زمان آنها هم در نقاط دیگر دنیا بود؛ بعد از آنها هم تا امروز در همه جای دنیا چنین حکومتهایی بوده است. اسم، خلافت پیغمبر بود، اما رسم و عمل و رفتار، چیز دیگری بود. اینها چه کسانی هستند؟ اسم مناسب اینها چیست؟ منافق؛ یعنی کسی که ادّعای چیزی را میکند، وعده چیزی را میدهد، پرچم چیزی را بلند میکند؛ اما در رفتار خود، در عمل خود و در راه خود، ملتزم و پایبند به آن چیز نیست. یک چیز دیگر، یک راه دیگر و یک عمل دیگر بر رفتار و گفتار …