رفتن به محتوای اصلی

حکومت اسلامی

نام‌های دیگر: حکومت دینی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حکومت مبتنی بر احکام و ارزش‌های اسلام، ضرورت، ویژگی‌ها و وظایف آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۵۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

و امّا یک بخش دیگر و یک گوشه‌ی دیگر از این بحث گسترده این است که مردمی بودن حکومت اسلامی به دو معنا است: یکی این است که مردم در اداره‌ی حکومت و تشکیل حکومت و تعیین حاکم و شاید در تعیین رژیم حکومتی و سیاسی نقش دارند. مردمی بودنِ حکومت یعنی نقش دادن به مردم در حکومت. یک معنای دیگر برای مردمی بودنِ حکومت اسلامی این است که حکومت اسلامی در خدمت مردم است؛ آنچه برای حاکم اسلامی مطرح است، منافع عامّه‌ی مردم است؛ نه منافع اشخاص معین یا قشر معین و طبقه‌ی معین. اسلام به هر دو معنا دارای یک حکومت مردمی است؛ امّا مادامی که حکومت مردمی به معنای اوّلی تأمین نشود، یعنی مردم نقشی در حکومت نداشته باشند، نمیشود گفت که حکومت به معنای دوّمی - یعنی آن حکومت در خدمت مردم است - مردمی است. نمیشود از هر حکومتی در دنیا این ادّعا را باور کرد که در خدمت مردم خود است. امروز در دنیا حکومتهایی که ادّعا میکنند در خدمت مردمند، زیادند؛ هم حکومتهای وابسته به بلوک شرق که خود را مردمی، سوسیالیستی، وابسته‌ی به عموم افراد جامعه قلمداد میکنند، درحالیکه مردم در تعیین این حکومت، در تشکیل این نظام، هیچ نقشی نداشته‌اند. مردم خبر ندارند که بعد از حاکمی که مرده است، چه کسی قرار است به حکومت برسد! اگر خبر هم داشته باشند، از او چیزی نمیدانند، تمایلی به او و به حکومت او ندارند، و شاید و به گمان قوی رضایتی هم از کارهای او ندارند. امروز [اگر] شما مثلاً از ملّت بزرگ شوروی بپرسید آیا به اشغال افغانستان راضی هستند؟ آیا به صرف میلیاردها برای نگهداشتن یک حکومت تحمیلی در یک کشور همسایه راضی‌اند؟ یقیناً یا به احتمال زیاد، اکثر مردم کشور پهناور شوروی از این قضیه یا خبر ندارند - چون در چنین کشورهایی اطلاع هم درست به مردم داده نمیشود - یا اگر خبر دارند، از آن سودی نمیبرند و راضی نیستند. همچنین در کشورهای غربی که ادّعا میکنند در خدمت مردم و برای مردمند، مردم هیچ اراده‌ای، اختیاری در کاری که دستگاه حکومت انجام میدهد، ندارند. این ادعا که حکومتی بدون اینکه با مردم خود ارتباط مستقیم داشته باشد، بدون اینکه به آرای مردم متّکی باشد، ادّعا کند که در خدمت مردم است، ادّعای پذیرفته‌ای نیست. این سخنی است که همه‌ی مدّعیان حکومت مردمی بر زبان جاری میکنند، امّا نمیتوانند ثابت کنند که مردمی‌اند؛ همه‌ی حکومتهای تحمیلی هم خودشان را مردمی به حساب می‌آورند. پس مادامی که مردم با حکومت و با دستگاه حاکم همکاری نکرده باشند، در صحنه‌های فعّالیت اجتماعی در کنار این دستگاه حاضر نباشند، این ادّعا پذیرفته نیست که دولتی و رژیمی بگوید ما مردمی هستیم؛ [امّا ]حکومت اسلامی به معنای واقعی کلمه یک حکومت مردمی است.
ما البتّه در آینده تبادل نظر و همفکرى و همکارى ‌-مستمرّاً- با شما برادران خواهیم داشت. من اجمالاً عرض بکنم: شما خوب میدانید که در اسلام، مسئولیّت و تکلیف، یک‌جانبه نیست. وقتى کسانى بر مردمى حکومت میکنند به معناى اسلامىِ حکومت ‌-نه به معناى طاغوتى و رایج بین افکار و ذهنهاى جاهلى، بلکه حکومت به همان معنایى که در اسلام هست- یعنى مدیریّت کشور را بر عهده میگیرند و بار سنگین مسئولیّت را بر دوش میکشند، یک وظیفه‌ی طرفینى، یک مسئولیّت طرفینى بین آنها و مردم به وجود می‌آید. از امروز حقّى شما بر مردم دارید و حقّى مردم بر شما دارند. حقّ مردم بر شما این است که با همه‌ی وجودتان براى این مردم کار کنید. این چیز تازه‌اى براى شما نیست؛ شما این امتحان را همیشه داده‌اید و براى مردم کار کرده‌اید. این نصیحتى است در درجه‌ی اوّل براى خودِ من و بعد هم براى شما و همه‌ی کسانى که مسئولیّتى بر دوش دارند. ما واقعاً با همه‌ی وجود باید کار کنیم. هرچه ظرفیّت در جسم ما و ذهن ما و ابتکار ما وجود دارد، باید صرف کنیم براى اینکه امور کشور اداره بشود و کار مردم به راه بیفتد و مردم زندگى خودشان را به سمت یک زندگى اسلامى ادامه بدهند.
خب حالا مطلب اوّل مربوط به کارگزاران است. وقتى ما گفتیم «حکومت اسلامى»، یک چیزهایى را متعهّد شدیم در زندگى مردم، در نظام اجتماعى، در وضع عامّه‌ى مردم، در افکار، در فرهنگ، در همه‌ى مناسبات اجتماعى، از جمله در روش و منش کارگزار حکومت اسلامى. این حکومت اسلامى یک معناى خاصّى دارد؛ حکومت اسلامى غیر از حکومت سلطنتى است، غیر از حکومت دنیایى است، غیر از حکومت طاغوتى است، غیر از سلطه‌ى بر مردم است، غیر از زندگى به‌ صورتِ اغتنامِ فرصتِ شهوات براى کسانى است که دستشان میرسد و میتوانند. حکومت اسلامى یعنى کارگزارانِ آن براى اسلام و براى خدا کار میکنند، نه براى خود. ما باید خودمان را خدمتگزار واقعى مردم بدانیم به‌ معناى واقعى کلمه، نه به معناى تعارفى کلمه. در هر سطحى از سطوح که ما هستیم، باید این فکر را که حالا میتوانیم از امکاناتى که در اختیار ما هست، براى تأمین خواسته‌هاى خودمان و هوسهاى خودمان استفاده کنیم، بکلّى دور بیندازیم. مسئولین کشور باید از لحاظ قناعت، از لحاظ زهد به‌ معناى واقعى کلمه ــ یعنی از لحاظ بى‌رغبتى به زخارف[14] دنیایى ــ سرمشق دیگران باشند؛ حدّ آن هم حدّ ورع است.

شاهدها (۳۲۴ پاراگراف)

فاصلهٔ جمهوری اسلامی با حکومت اسلامی و آرزوی رسیدن به آن

دشمن البته دشمنی می‌کند. صهیونیستها وقتی می‌خواهند به جمهوری اسلامی بدگویی کنند، می‌گویند حکومت اسلامی! به نظر آن‌ها حکومت اسلامی فحش است! ما افتخار می‌کنیم، تواضع می‌کنیم و می‌گوییم ما کجا و حکومت اسلامی کجا؟ ما هنوز بسیار با حکومت اسلامی فاصله داریم. ان‌شاءاللّه در راهش هستیم. ما رسیدن به حکومت اسلامی را یک آرزوی بزرگ و یک نقطه‌ی رفیع می‌دانیم. اما آن‌ها به عنوان فحش با آن برخورد می‌کنند. می‌خواهید صهیونیستِ لجوجِ عنودِ دنیاطلبِ قسیّ‌القلبِ ضدّ مسلمانِ ضدّ بشرِ، نژادپرست از حکومت اسلامی خشنود باشد؟ معلوم است که بدش می‌آید. اما مسلمان چرا باید بدش بیاید؟ آنچه که من احساس می‌کنم، در صحنه‌ی دنیای اسلام …

بی‌نظیر بودن حکومت تشکیل‌شده به دست امام و صالح بودن اجزای آن

امامِ بزرگوارِ ما، حکومتی تشکیل داد که در دنیای امروز، بلکه در طول تاریخ - غیر از موارد استثنایی از صدر اسلام تاکنون - بی‌نظیر است. این حکومت هدفی دارد که عبارت است از رسیدن به جامعه آرمانی اسلام که در بخش «برنامه» آن را عرض خواهم کرد. خصوصیّات این حکومت این است که در نظامی که امام پدید آورد، اجزای دستگاه سیاسی دارای صلاحند. انسانهای صالحند. انسانهای مؤمنند؛ انسانهای پرهیزکار و دارای ورع و پاکدامنند. این را مقایسه کنید با دولتها وحکومتهایی که امروز مدّعی رهبرىِ بشریّتند و ببینید چقدر فاصله هست!

رد ادعای زیان حکومت اسلامی برای دعوت اسلامی با استناد به حکومت پیامبر

اوج عظمت اسلام در همه‌ى دنیا با پدید آمدن جمهورى اسلامى شده است. و آنها درست بعکس، میخواهند بگویند که جمهورى اسلامى، تشکیل حکومت اسلامى، پدید آمدن مشت کوبنده‌ى قرآن و اسلام علیه دشمنان، به ضرر اسلام است؛ خب، اگر این‌ جور است، پیغمبر هم باید حکومت تشکیل نمیداد، امیرالمؤمنین هم باید حکومت تشکیل نمیداد، خلفاى صدر اسلام هم باید به خانه‌هایشان میرفتند؛ حکومت دیگر چرا؟ اگر حکومت اسلامى مضرِّ براى دعوت اسلامى است، پیغمبر چرا این ‌قدر زحمت کشید، این ‌همه جنگ کرد، این‌ قدر آدم کشته شدند؟ ببینید چقدر اینها از اسلام بى‌خبرند. حالا یک وقت رادیوى فلان گروه بدنام کریه‌المنظر دنیا است یک حرفى میزند، او حالا خب خبر ندارد، یا لااقل در این جمعیّت نیست؛ بعضى‌ها همین(جا) در داخل این میهن اسلامى از این حرفهاى بى‌معنى بر زبانشان جارى میشود.

شجاعت گفتن حق و نترسیدن از آمریکا و قدرت‌های متحد

… باطل، جز زور نامشروع هیچ چیز برایشان مطرح نیست، انسان منزوى خواهد شد. اِن یَتَّخِذونَکَ اِلّا هُزُوًا؛[13] خب معلوم است. پیغمبر مگر وقتى ‌که دعوت را آورد منزوى نبود؟ مگر امام بزرگوار ما در خانه‌ى خودش غریب و منزوى نبود در دوران سلطه‌ى طاغوت؟ منزوى یعنى چه؟ حکومت اسلامى این جوانمردى را و این رشادت را دارد که آنچه را حق است بگوید و از آمریکا نترسد، از قدرتهاى متّحد در دنیا نترسد؛ فرق ما با آن کشور ضعیف وابسته در همین است. آن دولتهایى میترسند که به ملّتهایشان وصل نیستند. آنها هم اگر به ملّتهایشان متّصل بودند، این جرئت را داشتند که مافى‌الضّمیر خودشان را بگویند. ما به ملّتمان وصلیم، ما یک دولت بى پشت و پناه نیستیم مثل یک پرده‌ى پوشش که …

عظمت تشکیل حکومت قرآن و فقه آل محمد (ص) و احتمال درک نکردن آن از سوی برخی معممین

… فراتر از این چیزها است. کارى به یکایک آحاد روحانى نداریم؛ مجموعه‌ى دستگاه روحانیّت، امروز یک داستان دیگرى است. امروز به پایمردى و همّت یک مرجع تقلید و عالم بزرگ در طول چند سال، البتّه با کمک دیگران ــ لکن محور یک نفر بود ــ یک نظام اسلامى به ‌وجود آمده است. من گاهى این شک در ذهنم به ‌وجود مى‌آید که بعضى از ما معمّمین عمق عظمت این جمله را درست متوجّه نشویم: تشکیل یک حکومتى بر اساس اسلام؛ یعنى حکومت قرآن و احکام اسلامى، حکومت فقه آل محمّد (علیهم افضل صلوات الله‌) که این یک چیز بسیار عظیمى است. انسان وقتى در وسط یک ماجرایى است، عظمت آن را حس نمیکند، درک نمیکند.

آرزوی تشکیل حکومت در برخی از علمای بزرگ

حتّى بنده در حالات بعضى از علماى بزرگ دیده‌ام که آرزو و امیدِ تشکیل حکومت در آنها هم بوده است؛ از جمله مرحوم سیّد رضى (رضوان الله‌ تعالى علیه) است که از بعضى از اشعار او و از مُنافسات[14] او با خلیفه‌ى عبّاسى ــ که با خلیفه‌ى عبّاسىِ زمان مُنافسه میکند ــ این معنا به‌ دست مى‌آید؛ معلوم میشود که آرزو و طموح[15] حکومت و خلافت را آن بزرگوار داشته است؛ بعد …

هدف نظام اسلامی تحقق ارادهٔ الهی در جامعه مانند هدف امیرالمؤمنین

برادرها! ما امروز براى این داریم حرکت میکنیم؛ هدف ما این است. نبادا کسى در فهم هدف حکومت اسلامى و نظام اسلامى دچار اشتباه بشود؛ هدف این است. ابزارها با زمان امیرالمؤمنین فرق کرده است، روشها فرق کرده است، دنیا فرق کرده است، خیلى از واسطه‌ها فرق کرده است امّا هدفها فرق نکرده است. آن روز هم هدف امیرالمؤمنین این بود که جامعه را قلمرو اراده‌ى الهى کند، که مظهر اعلاى آن هم عدالت است. اینجا ما نباید خودمان را فریب بدهیم؛ آن جامعه‌اى الهى است که در آن عدالت باشد، وَالّا جامعه‌اى که در آن عدالت نبود، فاصله‌هاى عمیق طبقاتى وجود داشت، عدم برخوردارىِ یک جمع کثیرى از مردم به سود برخوردارى‌هاى نابحقّ دیگران وجود داشت، این جامعه اسلامى نیست، این …

پرورش استعدادها و توجه به منافع ملی و اقتصاد مستقل به برکت حاکمیت اسلام

امروز به برکت اسلام و حاکمیت اسلامی و نام اسلام - که ما مفتخر هستیم به این‌که این اسم روی نظام ما و ما هست - بحمدالله همه چیز در جهت صحیح قرار دارد. استعدادها پرورش پیدا می‌کند و به منافع ملی، به فرهنگ ملی، به اقتصاد مستقل ملی، به عزت جامعه و به تأثیر گذاری در مسائل جهانی، اهمیت داده می‌شود.

قوام حکومت اسلامی و بقای حاکمیت اخیار به امر به معروف و نهی از منکر

… ضربه‌زدن و به صورتِ یک موجود زنده مقاوم بماند و مقاومت کند. این، چگونه ممکن است؟ این است که بنده موضوع امربه‌معروف ونهیازمنکر را مطرح کردم. موضوع امر به معروف که موضوع جدیدی نیست. این، تکلیف همیشگی مسلمانان است. جامعه اسلامی، با انجام این تکلیف زنده میماند. قوام حکومت اسلامی، با امربه‌معروف و نهیازمنکر است، که فرمود: اگر این کار نشود، آن وقت «لَیُسلِّطُنَّ اللَّه عَلَیْکم شِرارُکم فَیَدْعُوا خِیارُکُم فلا یُسْتَجابُ لَهُم[5] ». قوام حکومت اسلامی و بقای حاکمیت اخیار، به این است که در جامعه امربه‌معروف ونهیازمنکر باشد. امربه‌معروف فقط این نیست که ما، برای اسقاط تکلیف، دو کلمه بگوییم. آن هم در مقابل منکراتی که معلوم نیست از مهمترین منکرات باشند. وقتی یک جامعه را موظّف میکنند که آحادش باید دیگران را به معروف امر و از منکر نهی کنند، این به چه معناست؟ چه وقت ممکن است آحاد یک …

تشکیل حکومت اسلامی تنها پاسخ به جهاد ملت افغانستان

1- جهاد ملت افغان و تحمل رنجهای دوران مبارزه، به خاطر اسلام بود. هیچ عامل دیگری نمی‌توانست این ملت مؤمن را در برابر فشارهای رژیم کمونیست و دست‌نشانده و ابرقدرت شرق سابق، تا این حد، سرسخت و مقاوم سازد. نتیجه آن‌که امروز تشکیل حکومت اسلامی در افغانستان تنها پاسخ به جهاد طولانی ملت افغان است. در دولت آینده و قانون اساسی آینده، همه‌ی تدابیر لازم باید بکار رود تا حکم خدا و قانون اسلام در آن کشور اجراء شود.

تشکیل حکومت بر پایهٔ ارزش‌های الهی به‌عنوان معجزهٔ اسلام در این زمان

تشکیل مجلس خبرگان یکى از مظاهر حرکت اسلامى و پایه‌ى اسلامى جامعه‌ى ما و نظام ما است و ما به این افتخار میکنیم. اینکه بر اساس تعالیم الهى و ارزشهاى الهى، جامعه‌اى تشکیل بشود و حکومتى و قدرت سیاسى‌اى به وجود بیاید، خود یکى از معجزات اسلام است که در این زمان این معجزه اتّفاق افتاد و ملّت شجاع ما پشت سر امام بزرگوار و عظیم‌الشّأن ما توانست این واقعیّت را تحقّق ببخشد و بحمدالله معلوم شد ‌ که این یک سرآغازى است براى یک حرکت عظیم جهانى؛ همچنان ‌که مشاهده میشود که از اوّل انقلاب تا امروز در همه‌ى مناطقى که مسلمین در آنجا زندگى میکنند، احساسات اسلامى و ایمان اسلامى و شوق به زندگى و حیات اسلامى روزبه‌روز افزایش پیدا کرده. حوادث دنیا را ملاحظه میکنید، کشورهاى اسلامى شاهد حرکتهاى مردمى است با نام …

تلاش برای حاکمیت اسلام، همان امتحان بزرگ شیعیان امام زمان

… حقیقتاً منتظر به حساب بیاییم که زمینه را آماده کنیم. زمینه باید براى ظهور مهدى موعود (ارواحنا فداه) آماده بشود و آن عبارت است از عمل کردن به احکام اسلامى، و حاکمیّت قرآن و اسلام. همان‌‌طور که عرض کردم، فرمودند: وَاللهِ لَتُمَحَّصُنَّ وَاللهِ لَتُغَربَلُنَّ. این تمحیص، این امتحان بزرگ که مریدان و شیعیان ولىّ‌عصر (ارواحنا فداه) با آن مواجه هستند، همان امتحان تلاش براى حاکمیّت اسلام است. باید کوشش کنید براى حاکمیّت اسلام. این یک قدم را ملّت بزرگ ما برداشتند.

ایجاد حاکمیت قرآن به‌دست ملت ایران، نخستین قدم برای نزدیکی به عصر ظهور

و من در این شهر قم که خاستگاه مبارزه و انقلاب است و در این ساحت مقدّس که شاهد مجاهدتها و تلاشهاى مخلصانه‌ى دیرین طولانى دوران نهضت، قبل از پیروزى انقلاب و بعد از پیروزى انقلاب بوده است، باید این مطلب را عرض کنم که اوّلین قدم به ‌وسیله‌ى ملّت ایران برداشته شده است براى حاکمیّت اسلام، براى نزدیک شدن ملّتهاى مسلمان به عهد ظهور مهدى موعود (ارواحنا فداه و عجّل الله‌ فرجه) و آن، ایجاد حاکمیّت قرآن است. این، آن چیزى است که دنیاى مادّى نمیخواست آن را باور بکند. نمیخواستند بعد از قرنها تلاشى که کرده بودند تا دین را ــ و بخصوص دین مقدّس اسلام را ــ از صحنه خارج بکنند، ببینند که حالا این دین با یک حاکمیّت و بر سریر قدرت حکومت در صحنه‌ى عالم ظاهر شده است و ملّتها …

تعدد راه‌های تحقق حاکمیت اسلام به تناسب شرایط هر کشور

رهبر انقلاب: به هر حال آنچه من میتوانم به شما حالا بگویم، این است که شما بایستى تلاش خودتان را بکنید و من اعتقادم این است که خدا هدایت میکند. تجربه نشان داده که راه براى حاکمیّت اسلام یکى نیست؛ شاید به عدد هر کشورى یک تجربه‌اى بشود فرض کرد؛ و با شرایط هر جایى طبعاً وضع فرق میکند. آنچه براى علماى دین لازم است که به آن توجّه کنند، این است که به زمان و مکان خودشان عالم باشند. ما علماى دین سالهاى طولانى فریب خوردیم؛ دیگر بس است! دیگر بس است! بایستى به این کلام نبّى ‌اکرم (صلّى ‌الله‌ علیه‌ و آله ‌و سلّم) توجّه کنیم که فرمود: اَلعالِمُ …

تشکیل حاکمیت اسلام تنها راه مسلمانان

مسلمانها جز برگشت به اسلام راهى ندارند؛ مسلمانها جز تشکیل حاکمیّت اسلام و تحقّق و پیاده شدن عمل اسلامى، راهى ندارند. از دشمنان دیرین و کینه‌ورز اسلام هیچ امیدِ همراهى نباید داشت، امیدِ تحمّل هم نباید داشت. شما ببینید در این سیزده سالى که بر پیروزى انقلاب اسلامى گذشت و ما این روزها داریم جشن سیزدهمین سالگرد را و شروع سال چهاردهم را میگیریم، نسبت به ملّت ایران چه کردند، چه …

حاکمیت دین و فقه امروز بی‌سابقه پس از صدر اسلام

حالا به تفصیل من در این باره نمیخواستم صحبت بکنم؛ منظور اشاره‌اى بود براى وضع کنونى. وضع کنونى را در نظر بگیرید. البتّه این وضعى که امروز پیش آمده، در طول تاریخ اسلام سابقه ندارد. یعنى دین شده حاکم؛ فقه شده حاکم؛ این چیزى است که در دوره‌ى حکومت اسلامى از بعد از صدر اسلام ــ همان چند سال معدود ــ دیگر وجود نداشته. یعنى این وضع را با وضع زمان صفویّه نمیشود مقایسه کرد. آنها یک مشت کودتاچى بودند، آمدند سر کار؛ قلدرهایى بودند حالا تصادفاً شیعه بودند، چیز دیگرى نبود؛ مثل مثلاً قاجاریّه فرض بفرمایید در این کشور بودند. صفویّه با قاجاریّه از لحاظ محتواى کار و سلطنت و بقیّه‌ى …

تبعیت حکومت از ارزش‌ها، اصلی اسلامی برگرفته از غدیر

… خاک زیر پاى تو را به عنوان تبرّک بردارند.[4] این را ابن‌اسحاق نقل میکند ــ نمیدانم از طرق شیعه هم نقل شده یا نشده؛ بنده ندیدم ــ و ابن‌ابى‌الحدید از ابن‌اسحاق نقل میکند؛ یعنى کسانى که معتقد به نصب امیرالمؤمنین هم نیستند، این حرفها را در فضایل آن حضرت دارند. این یک بُعد واقعه‌ى غدیر است؛ یعنى امضا و اثباتِ این فضایل و اینکه این فضایل و ارزشها منتهى میشود به حکومت، به این ارزش قراردادى در جامعه‌ى اسلامى، که این بُعد، بسیار بُعد مهمّى است و معلوم میشود که در اسلام، طبق دید پیغمبر و وحى الهى، حکومت تابع ارزشها است و تابع چیزهاى دیگر نیست. این خودش یک اصل اسلامى است.

بیان صریح و مکرر هدف تشکیل نظام اسلامی بدون انفعال

ثالثاً دشمن میکوشد با جوسازى و حیله‌هاى تبلیغاتى، شما را از نام حکومت اسلامى و نظام اسلامى برحذر دارد، و شاید برخى از ساده‌دلان به این فکر بیفتند که براى حسّاس نشدن آمریکا و دولتهاى غربى بهتر است که در اظهارات علنى، از نام حکومت اسلامى اجتناب شود. توصیه‌ى اینجانب اجتناب جدّى از این مصلحت‌اندیشىِ خلافِ مصلحت است. هدف تشکیل نظام اسلامى و حاکمیّت قرآن و اسلام را بى هیچ انفعالى بصراحت و بتکرار و در همه‌ى شرایط بیان کنید و با عدول از نام مقدّس اسلام، دشمن را به طمع نیندازید و هدف را مبهم و غبارآلود نسازید.

تلاش برای حاکمیت اسلام در افغانستان و قانع نشدن به کمتر از آن

… هم غالباً با هم درگیرى داشتند در طول این تاریخ دویست، دویست‌‌‌‌وپنجاه‌‌ساله‌‌‌‌اى که ما میدانیم، از لحاظ قومى هم شیعه و سنّى با هم اختلافات داشتند. باید همه‌‌‌‌ى اینها را در هم هضم کنید؛ فقط اسلام را در همه‌‌‌‌ى این گروه‌‌‌‌ها و دسته‌‌‌‌جات مختلف حاکم کنید. در رأس آن هم شما آقایان که هر کدام بحمدالله‌‌‌‌ جمعیّتى را دنبال سر خودتان دارید ــ اعم از شیعه‌‌‌‌ یا سنّى‌‌‌‌ ــ در جهت حکومت اسلامى، در جهت حاکمیّت اسلام در افغانستان [تلاش کنید] و به کمتر از این هم بایستى قانع نشوید، راضى نشوید. یک حکومت لائیک، یک حکومت نسبت به مذهب بى‌‌‌‌طرف، مردم افغانستان را راضى نخواهد کرد؛ چهار روز میگذرد یک مشکل بزرگ‌‌‌‌ترى به‌‌‌‌ وجود مى‌‌‌‌آید. حکومتى که دولتها و قدرتها و سیاستهاى بزرگ بخواهند یک چیزى را هُل بدهند، درست کنند، به درد نمیخورد؛ [درست] میشود، …

اطاعت از پیامبر و برپایی قسط هدف انبیا و دلیل لزوم حاکمیت اسلام

نکته‌ى دوّم این است که این وحدت باید در خدمت و در جهت حاکمیّت اسلام باشد وَالّا پوچ خواهد بود، بى‌معنى خواهد بود. اگر علماى اسلام قبول میکنند که قرآن فرموده است: وَ مآ اَرسَلنا مِن رَسولٍ اِلّا لِیُطاعَ بِاِذنِ الله؛[7] پیغمبر نیامد که یک نصیحتى بکند، یک حرفى بزند، مردم هم کار خودشان را بکنند، به او هم یک احترامى بگذارند؛ آمد تا مورد اطاعت قرار بگیرد، جامعه را هدایت کند، زندگى را هدایت کند، نظام را تشکیل بدهد، انسانها را به سمت اهداف زندگى درست پیش ببرد؛ اگر قبول دارند که قرآن کریم میفرماید: لَقَد اَرسَلنا رُسُلَنا بِالبَیِّنٰتِ وَ اَنزَلنا مَعَهُمُ الکـِتٰبَ وَ المیزانَ لِیَقومَ النّاسُ بِالقِسط،[8] اقامه‌ى قسط و عدل و رفع ظلم و زندگى صحیح براى بشر، هدف ادیان است، اگر اینها را قبول دارند که همه قبول دارند، پس باید حرکت به سمت حاکمیّت اسلام باشد و حاکمیّت اسلام در کشورها و جوامع اسلامى امرى است ممکن.

اثبات امکان تشکیل نظام اسلامی در جهان اسلام با انقلاب اسلامی

پانزده سال قبل تردید بود که آیا اصلاً حاکمیّت اسلام ممکن است یا نه؟ انقلاب اسلامى و تشکیل نظام اسلامى در ایران، و حرکت حیات‌بخش و عظیم امام (رضوان الله‌ تعالى علیه) و قدرتى که آن مرد الهى و ملکوتى در مقابل قدرتهاى مادّى از خود نشان داد و ثابت کرد که قدرت دین و معنویّت از مادّیّت و پول و سلاح بیشتر است، تردید را باید از ذهنها زدوده باشد. بله، تشکیل نظام اسلامى در اقطار[9] عالم اسلامى، امرى است ممکن.

لزوم مظهر قدرت، عدالت، رحمت و حکمت الهی بودن حاکم

و امّا آن کسى که این ولایت را از طرف خداوند عهده‌دار میشود، باید یک نمونه‌ى ضعیفى، یک پرتویى، یک سایه‌اى از آن ولایت الهى را تحقّق ببخشد و نشان بدهد، یا بگوییم در او باشد؛ که از خصوصیّات ولایت الهى قدرت است، حکمت است، عدالت است، رحمت است. آن شخصى یا آن دستگاهى که اداره‌ى امور مردم را بر عهده میگیرد، باید مظهر قدرت خدا و عدالت خدا و رحمت خدا و حکمت الهى باشد. این، فارقِ[4] بین جامعه‌ى اسلامى و همه‌ى جوامع دیگرى است که به شکلهاى دیگرى اداره میشوند. جهالتها، شهوات نفسانی، هوا و هوس، سلایق شخصىِ متّکى به نفع و سود شخصى یا گروهى، هیچ‌ کدام از اینها این حق را ندارند که زندگى مردم و مسیر امور مردم را دستخوش خود قرار …

اتصال دستگاه حاکم به مردم و حاکم به‌عنوان ولی و برادر مردم

… دوران رژیم منحوس پهلوى در کشور ما بود و امروز در خیلى از کشورهاى دیگر هست ــ مصالح مردم یک چیز دیگر است؛ مصالح مردم در این است که آن دستگاه حاکم را، آن نوکران و پیوستگان بیگانه را از سر راه کمال خودشان بردارند؛ [یعنی] بکلّى مصالح این دو در دو جهت قرار دارد؛ لکن در نظام اسلامى [این طور] نیست؛ در نظام اسلامى، حاکم، ولىّ است، دوست است، سرپرست است، برادر است، مرتبط است، براى مردم است؛ و این یکى از افتخارات جمهورى اسلامى است که توانسته ولایت اسلامى را پیاده کند.

تبدیل نهضت اسلام به حکومت و نظام سیاسی در مدینه

بعد از سیزده سال با تعلیمات پیغمبر، با شعارهایى که داد، با سازمان‌‌دهى‌‌اى که کرد، با فداکارى‌‌اى که شد، با مجموع عواملى که وجود داشت، این تفکّر تبدیل شد به یک حکومت، یک نظام سیاسى، به نظام زندگى یک ملّت و یک امّت، و آن هنگامى بود که رسول خدا تشریف آوردند به مدینه و آنجا را پایگاه خودشان قرار دادند و حکومت اسلامى را در آنجا گستردند و اسلام از شکل یک نهضت تبدیل شد به شکل یک حکومت؛ این دوره‌‌ى دوّم. و این ادامه پیدا کرد تا دوران زندگى نبىّ اکرم و ده سالى که آن بزرگوار حیات داشتند و بعد از ایشان دوران خلفاى چهارگانه تا زمان امام مجتبىٰ (علیه الصّلاة و السّلام) و تا خلافت آن بزرگوار که شش ماه تقریباً طول کشید؛ اسلام به شکل حکومت ظاهر شد. …

تحقق نظام سیاسی بر مبنای اسلام در حد یک معجزه

پنجم: ایجاد حکومتى بر مبناى اسلام ‌-چیزى که به ذهن مسلمانها و غیرمسلمانها خطور نمیکرد- نظامى سیاسى، جامعه‌اى با همه‌ی ارکان بر مبناى یک دین، آن هم بر مبناى اسلام. این خواب خوشى بود که ساده‌لوح‌هاى مسلمان هم هرگز آن را با خود تصوّر نمیکردند و نمیدیدند. [امام] به این خیال افسانه‌آمیز، لباس واقعیّت پوشاند؛ چیزى در حدّ یک معجزه.

تصمیم قاطع به تلاش برای تحقق اهداف اسلامی و استقرار کامل حاکمیت شرع

اینجانب با استمداد از تفضّلات و توفیقات الهى و با توسّل به ذیل عنایات حضرت ولی‌عصر (ارواحنا فداه و عجّل ا‌لله‌ تعالى فرجه) تصمیم قاطع دارم که در جهت تحقّق اهداف مقدّس اسلامى و استقرار کامل حاکمیّت شرع مبین که آرزو و راه و وصیّت رهبر فقید و عزیزمان میباشد، تمامى تلاش ممکن را به کار برده و همه‌ی نیروها را در آن راه بسیج نمایم. از آنجناب تقاضا دارم که اینجانب را همواره مشمول دعوات زاکیه‌ی خود قرار دهید.

دستگاه اجرایی اسلامی اهرم عدالت با حضور دائمی برای جلوگیری از تخلف و ظلم

در مقدمه این را بگویم که یکی از اهرمهای استقرار عدالت در جامعه‌ی اسلامی، حکومت اسلامی و دولت اسلامی و به تعبیر روشنتر دستگاه اجرائی اسلامی است. چون دولت و حکومت را یک وقت به معنای مجموعه‌ی حکومت به کار میبریم که شامل دستگاه قانونگذاری و قوه‌ی قضائیه و دستگاه اجرائی همه هست، اینجا منظور من آن نیست. علاوه بر قوه‌ی قانونگذاری و علاوه بر قوه‌ی قضائی که باید مقابل تخلفات از قانون را بگیرند، یک قدرتی هم متعلق است به قوه‌ی اجرائی و دستگاه اجرائی که با این قدرت، با این قوه، با این اعمال نفوذ و قدرت باید در محدوده‌ی قوانین اسلامی و اصول اسلامی در جامعه حضور دائمی داشته باشد و تخلفات را ببیند و بشناسد و از آنها جلوگیری کند، ظالم را از ظلم منع کند، بغی و طغیان و تعدی و تجاوز را اجازه ندهد و خلاصه مظهر حاکمیت اسلامی باشد؛ یعنی دولت اسلامی و دستگاه اجرائی اسلامی و حاکم اسلامی باید حضور کاملی در همه‌ی فعالیتهای جامعه داشته باشد. این نظر اسلام است که از خلال شواهد و دلائل فراوانی این را میشود یافت و شاید کسی هم درباره‌ی اصل این قضیه بحثی و تردیدی ندارد. در زمینه‌ی مسائل اقتصادی هم عیناً همین قدرت و همین حاکمیت متعلق به جمهوری اسلامی است؛ متعلق به دولت و حاکم نظام جمهوری اسلامی است. …

دو راه نصب الهی و انتخاب برای تعیین حاکم در دیدگاه شیعه

یک مطلب این است که در اسلام راه تعیین حاکم و ولی امر فقط انتخاب نیست، بلکه ما دو راه برای تعیین حاکم داریم - این طبق دیدگاه شیعه در مسئله‌ی انتخاب حاکم و ولی امر است؛ برادران اهل سنت مختصر تفاوتی دیدگاهشان با ما دارد؛ یعنی یکی از راه‌هائی را که ما میگوئیم، آنها قبول ندارند و چند راه دیگر را آنها قبول دارند که مورد توافق علمای شیعه نیست - یکی نصب الهی است. توجه کنید که نصب در اسلام و در تشیع، نصب اشخاص نیست. یعنی هیچ کس، …

وظیفهٔ دولت اسلامی در تشریح ایمان و تلاش برای رسوخ آن در جامعه

در جامعه‌ی اسلامی ما وظیفه داریم که ایمان اسلامی را برای مردم تشریح کنیم، جاذبه‌های ایمانی را برای مردم روشن کنیم. برای رسوخ ایمان جامعه، دولت اسلامی موظف است فعالیت بکند. این یک نکته. اما در همین جامعه‌ی اسلامی با کسانی که ایمان غلط دارند، نظام اسلامی و دولت اسلامی با زور و قدرتمداری و قهر و غلبه برخورد نمیکند. اینی که گاهی در رسانه‌های دنیا نسبت به فشار بر اقلیتها در کشور ما جنجال راه میاندازند، این یک دروغ واضح و آشکاری است. …

زمینه‌سازی برای تشکیل آن، هدف مبارزات امام سجاد (ع)

امّا این نحو عمل قابل ادامه نبود و امام سجّاد کارى داشت، هدفى داشت که باید براى آن سالهاى متمادى زحمت میکشید. اگر از من بپرسید که آن هدف چه بود، من به‌‌‌ طور قاطع و با اتّکاء به صدها مدرکِ اطمینان‌‌‌آور عرض میکنم در یک جمله که آن هدف عبارت بود از زمینه‌‌‌سازى براى تشکیل حکومت اسلامى. پیدا است که این کار، کار یک‌‌‌‌ماهه و دو‌‌‌‌ماهه و یک‌‌‌‌ساله و پنج‌‌‌‌ساله در آن شرایط نبود. جامعه‌‌‌ى اسلامى و نظام اسلامى آن ‌‌‌قدر خراب نشده بود که در طول یک سال و دو سال و پنج سال بشود آن را آباد کرد؛ بیش از اینها فساد و خرابى و انحراف در ارکان نظام …