حکومت برای امام علی (ع) وسیلهٔ آرمانهای معنوی، نه هدف
مسئله بعدی این است که آیا حکومت برای علی یک هدف است یا یک وسیله است؟ خط اساسی فاصل میان حکومت علی و حکومت دیگران همین است، که حکومت برای علی هدف نیست، یک وسیله است آن هم برای آرمانهای معنوی.غایت حکومت در اسلام و هدف یا وسیله بودن آن برای حاکم.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در اولین کنگره بینالمللی نهجالبلاغه— ۱۳۶۰/۰۲/۲۹
مسئله بعدی این است که آیا حکومت برای علی یک هدف است یا یک وسیله است؟ خط اساسی فاصل میان حکومت علی و حکومت دیگران همین است، که حکومت برای علی هدف نیست، یک وسیله است آن هم برای آرمانهای معنوی.مسألهی بعدی این است که آیا حکومت کردن برای فرد یا جمع حاکم یک هدف است یا یک وسیله است و اگر وسیله است وسیلهی چیست؟ با حکومت، حاکم به چه مقصدی میخواهد برسد و جامعه را برساند؟… امور مالی کشور از آنها بگیرد، با دشمنان مردم مبارزه کند، آنها را در مقابل دشمنهایشان مصونیت بدهد، آنها را به صلاح نزدیک کند؛ صلاح با بُعد وسیع مادی و معنویاش که از نظر علی علیهالسلام و در منطق نهجالبلاغه مطرح است. شهر را و حیطهی حکومت خود را آباد کند. یعنی به طور خلاصه انسانها را بسازد، سرزمین را آباد کند، اخلاق و ارزشهای معنوی را بالا ببرد، وظائف مردم و آنچه را که در جنب حکومت برعهدهی آنهاست آنها را استنقاذ کند و استعداء کند.