… از کسانى که واقعاً این شایستگى را دارند [استفاده کنید]، و [همچنین] غیر اصفهان. حالا در درجهى اوّل اصفهانیّون که بالاخره مال خودشان است و «بخورى پات است، نخورى پات است»! اینجورى است و بایستى روی آن کار کنند. بعد هم از قم؛ قم یک منبع و مرکز تمامنشدنى است؛ قم یک گنجینهاى و یک انبارى است که خود ما که بچّهى قم و بزرگشدهى علمى قم هستیم، هنوز قدر قم را نمیدانیم. قم یک مجموعهى عظیمى است از علوم و معارف و تخصّصها [امّا] متأسّفانه ناشناخته! مثل یک انبارى است که هنوز صورتبردارى نشده؛ پُر از ذخایر قیمتى، منتها انبارگردى و صورتبردارى هنوز نشده و درست نمیدانند چقدر استعداد در این مرکز علمى نهفته است. انشاءالله که موفّق باشید و [ما هم] دعا میکنیم.
فراهم آوردن مقدمات کار عظیم دایرةالمعارف فقه برای نخستین بار
اینجانب خداوند حکیم و علیم را شکر میگویم که این توفیق به جامعهى علمى و فقهى ارزانى گشته است و حوزهى علمیّهى قم بحمدالله اوّلین بار مقدّمات شروع به کارى به این عظمت را فراهم آورده است.
سرشار بودن از ذخایر علمی شایستهٔ مرجعیت
… مرجع نشناسد، نه اینکه یک آدم ناشناسى بیاید بعد که مطرح شد، مىبینند عجب، این آقا سى سال، چهل سال، پنجاه سال در این حوزه مشغول خدمت، مشغول تدریس [بود]، کسى به فکر ایشان نبود که ایشان هم براى مرجعیّت مناسب است. اینجور خدا ذخایر را حفظ میکند براى روز معیّن. و به فضل الهى حوزههاى علمیّهى شیعه و امروز بیشتر از همه و بالاتر از همه با یک فاصلهى زیادى، حوزهى علمیّهى قم به فضل الهى سرشار است از این ذخایر. گذشتگان ما کار کردند، بزرگان ما کار کردند، فقهاى بزرگ کار کردند در این حوزهها؛ ذخایر در این حوزه هست، منتها لزومى ندارد که بیایند صف بکشند جلوى مردم که آقا ما هم حالا هستیم. در حوزهى علمیّهى قم هستند؛ آن روزى که خداى متعال اراده بفرماید، اینها آشکار خواهند شد؛ خداى متعال آنها را نشان خواهد داد. امروز یکىشان را نشان داد، براى مردم کافى است. یک روزى باز اگر احتیاج بشود، کسانى را خداى متعال از آن بزرگان عرضه خواهد کرد و مردم براى …
تشکیل حوزه در سایهٔ حرم حضرت معصومه (س)
افتخار خدمت در این آستان بلندپایهی ملکپاسبان بر شما آقایان و عزیزان، مبارک و گرامی باد. حقّ بزرگِ این سرچشمهی نور و هدایت که یکی از ثمرات آن، تشکیل حوزهی علمیّهی عظیمالشّأن در سایهی این بقعهی مبارک است، چنان عظیم است که زبان و قلمِ چون منِ حقیر و ناتوانی را رساییِ بیان آن نیست. این حق بر دوش همهی کسانی که از برکات این بقعه و این حوزه بهرهمند شدهاند، وظایفی را در خورد توان و امکان میگذارد. خداوند شما و همهی متمسّکین به ذیل ولایت رفیعهی اهلبیت وحی و فضیلت را موفّق به اداء این وظایف بدارد.
مرکز بزرگ حدیث و جانشین کوفهٔ قرن دوم و سوم
پیش از این تاریخ، بیشک حوزههای علمی بارور شیعه از شامات تا ماوراء النهر همه جاگسترده بوده است. حوزهی «قم» که مرکز بزرگ حدیث و جانشین «کوفه»ی قرن دوم و سوم بوده و حوزهی «ری» که کلینی و ابن قبه و شمار دیگری از برخاستگان آن معروفاند، تنها بخشی از مجموعههای علمی شیعه محسوب میگشتهاند. در شرق، حوزهی علمیهی ماوراء النهر که دو تن از متخرجین معروف آن عیاشی سمرقندی و ابو عمر و کشی میباشند و در غرب حوزه حلب که نام حسن بن احمد السبیعی الحلبی و علی بن خالد الحلبی از آن دیار در عداد مشایخ مفید قرار دارند، بنابر حدس مؤید به قرائن باید مراکز مهم …