برکات حضور دانشآموختهٔ حوزه در محیط تعلیم و تربیت عمومی
… مطهری یک انسان بزرگ و برجسته بود. زندگی او، تلاش مخلصانه و مؤمنانه و عالمانه، همراه با احساس درد، همراه با یک بصیرت کامل در میدان علم و معرفت و فرهنگ بود. خدای متعال هم این مرد بزرگ را مأجور کرد، پاداش داد و شهادت را نصیب او کرد؛ در واقع او را زنده نگه داشت؛ «بل احیاء عند ربّهم».[1] یک متخرّج و تحصیلکردهی حوزهی علمیهی قم، وقتی با کولهبار معرفت و دانشی که به طور عمیق آموخته است، میآید در دل محیط فرهنگ و تعلیم و تربیت عمومی و نسل جوان قرار میگیرد، اینقدر منشأ برکات میشود.
استقبال از تشکیل مرکزی برای طراحی تبلیغ دین
… باشد؛ همچنانی که حالا دربارهی بصیرت مطالبی گفته شده است و روشن است. این، میشود عمل صالح. یعنی «انّ الّذین ءامنوا و عملوا الصّالحات»،[4] واقعاً عمل صالح و مصداق اتمّ عمل صالح، همین تبلیغ است که انجام باید بگیرد. پس در باب تبلیغ، باید فکر کرد، باید کار کرد. این نکتهای را که جناب آقای مقتدائی[5] اخیراً در بیانشان ذکر کردند، من نشنیده بودم و برای من نکتهی مهمی است که گفتند مرکزی برای طراحی در باب تبلیغ دین تشکیل شده است. خب، این همان چیزی است که من خواستم مطالبه کنم که این کار باید انجام بگیرد.
لزوم ارتباط متخصصان علاقهمند به موضوعشناسی با حوزهٔ قم
… پول را نمیشناسند، اعتبار بانکی را نمیشناسند، بانک را نمیشناسند؛ در نتیجه حکم ربای قرآنی را درست نمیفهمند و ممکن است طور دیگری فتوا بدهند. این یک مثال است؛ مثالهای فراوان دیگری هم وجود دارد. موضوعشناسی، خیلی خوب است؛ من استقبال میکنم. این کار خوبی است؛ البته راهش ارتباط با حوزه قم است. خوب است جناب آقای ابوترابی این زحمت را هم بکشند و این برادران را که به این کار علاقهمند هستند، با حوزه قم و مدیریّت قم آشنا کنند.
امید به ثمرات کنگره با حضور فقها و اساتید حوزه
… به شیوهیی عالمانه و دقیق، دفع شود. و سپس مرزبندی این اصل مهم، و تعریف جامع و مانع، و شیوههای استفاده از آن تبیین گردد. در این کار بزرگ، شرح صدر و تحمل علمی همراه با دقت و مراقبت از اصول مسلم و مقطوع، در کنار یکدیگر لازم است. بیشک حضور علماء و فقهاء و اساتید برجسته و نامدار حوزهی علمیه قم در این گردهمایی و نیز شخصیت علمی مدیر محقق و عالی قدر و ارزشمند و دستاندرکاران فاضل و فن شناس و دلسوز آن، امیدهای فراوانی به ثمرات این مجمع علمی در دل بر میانگیزد.
استحکام پیوند برادری خانوادههای شهدای قم با حوزه
یک بار هم در سال ۱۳۵۶ که شما قمیها حرکت عمومىِ مبارزه جویانهى ملت ایران علیه رژیم مزدور و فاسد پهلوى را شروع کردید، اوّلین شهیدان در همین خیابان چهار مردان و میدان آستانه و خیابان ارم و صفایّیه، بر زمین افتادند. اوّلین پدران و مادران شهید، همین مردم شهر قم بودند که دست برادرى و وحدت را با حوزهى علمیّه مستحکم کردند.
مرکز بزرگ حدیث و جانشین کوفهٔ قرن دوم و سوم
پیش از این تاریخ، بیشک حوزههای علمی بارور شیعه از شامات تا ماوراء النهر همه جاگسترده بوده است. حوزهی «قم» که مرکز بزرگ حدیث و جانشین «کوفه»ی قرن دوم و سوم بوده و حوزهی «ری» که کلینی و ابن قبه و شمار دیگری از برخاستگان آن معروفاند، تنها بخشی از مجموعههای علمی شیعه محسوب میگشتهاند. در شرق، حوزهی علمیهی ماوراء النهر که دو تن از متخرجین معروف آن عیاشی سمرقندی و ابو عمر و کشی میباشند و در غرب حوزه حلب که نام حسن بن احمد السبیعی الحلبی و علی بن خالد الحلبی از آن دیار در عداد مشایخ مفید قرار دارند، بنابر حدس مؤید به قرائن باید مراکز مهم …
قم خاستگاه نظام و حوزهٔ آن پرورشدهندهٔ معمار نظام
… بدهند، آنجا را که دشمن به آن توجّه پیدا کرده و هدف گرفته است، شناسایى کنند تا بتوانند نقش صحیح خود را در تداوم این نظام ایفا کنند. حوزهى علمیّه و علماى دین و جوامع دینى و روحانى نمیتوانند از وضع نظام بىخبر باشند و بىخبر بمانند و این بىخبرى را تحمّل کنند. من اگر بخواهم یک گزارشى که خطوط کلّى را ترسیم میکند دربارهى این نظامى که این قم زادگاه و خاستگاه آن است و پدر و معمار و روح این نظام، زاده و پروریده و بزرگشدهى این حوزه است، به شما بدهم، میتوانم این گزارش را در جملات آتى خلاصه کنم.
مبارزه در حوزه و هجوم کماندوهای شاه به مدرسهٔ فیضیه
… شده و آن اینست که فعالیت اجتماعی نکرده، نهی از منکر نکرده، کارنکرده، تلاش نکرده. خدای متعال به پیغمبر اکرم فرمود: «ان الله یبغض الشاب الفارغ»[19] خدا جوان بیکار را دشمن میدارد. آیا اگر جوانی درس نخواند و کارنکند و همچنان بیکار، بیکار بگردد این خوب است؟! در حوزه هم کسی که میرود یک کاری را انجام دهد که همان درس خواندن است ما در آن سالهای آخر که در قم بودیم مبارزه هم میکردیم حوزه آْن جایی بود که مدرسه فیضیه داشت. کتک داشت، کماندوهای شاه میآمدند میریختند، میزدند زندگی کردن در حوزه شوخی نبود.
حضور رزمی علما در جبههها و تشکیل واحد رزمیتبلیغی
… امروز در ایران اتّفاق میافتد و میگذرد، چیزهایی است که میلیاردها خرج شده است که این کارها اتّفاق نیفتد. اینکه امروز شما در ایران مشاهده میکنید زنها به سمت حجاب و عفّت حرکت میکنند، جوانها به سمت دین حرکت میکنند، نظام یک نظامی است که بر اساس قرآن حرکت میکند؛ اینکه میبینید از حوزهی علمیّهی قم، علمائی در جبهههای جنگ، حضور فعّالِ رزمی را متقبّل میشوند و حوزهی علمیّهی قم واحد نظامیِ رزمی-تبلیغی درست میکند -که امروز جمعی از برادران در همین مجمع حضور دارند- اینکه مشاهده میکنید در دانشگاه ما، نام دین و نام خدا و معارف اسلامی تدریس میشود و رؤسای دانشگاهها و اساتید دانشگاهها و وزرای مربوط به علوم عالیه با دین سروکار دارند، همهی اینها چیزهایی است که از سالها پیش، دشمنان ما برنامهریزی کرده بودند که این کارها در ایران اتّفاق نیفتد؛ ولی به برکت انقلاب و به برکت اسلام اتّفاق افتاد. این را قدر بدانید و این را حفظ کنید.
حوزهٔ قم مادر و محور حوزههای کشور و عالم تشیع
… اسلام گذاشته خواهد شد -چه من و شما بخواهیم، چه نخواهیم- و این نظام بر محور تفکّرات اسلامى بنا شده و بر محور مقرّرات و بینشهاى اسلامى بایستى اداره بشود. خب، این تفکّرات و بینشها و مقرّرات در کجا بایستى تنقیح[8] بشود، تحقیق بشود و استفهامها پاسخ داده بشود؟ اگر حوزهی علمیّهی قم -که امروز مادر حوزهها و محور حوزههاى علمیّه در کشور ما بلکه در عالم تشیّع است- و در درجهی بعد بقیّهی حوزهها، تنقیح مقرّرات اسلامى و احکام اسلامى و تبیین معارف اسلامى را که نظام با آنها حرکت خواهد کرد به عهده نگیرند، چه کسى میخواهد به عهده بگیرد؟ چه کسى باید به عهده بگیرد؟ حوزهها این مسئولیّت را بایستى احساس بکنند؛ حوزه تاکنون این مسئولیّت را بهصورت مستقیم بر عهده نگرفته؛ من این را بهصورت صریح عرض میکنم. چرا، کسانى در حوزهها هستند که غیرمستقیم کار میکنند، تلاش میکنند، مشکلات نظام را و گرههاى نظام …