مطلب اوّل که محور اوّلى پیام است، مسئلهى حج و فلسفهى حج است. مسلمانان حج را نشناختند، همچنان که قرآن را؛ مسلمانان حج را حرکات و الفاظى گمان بردند امّا روح حج را ندیدند و لمس نکردند. لذا سالها و قرنها بر حج گذشت، بدون آنکه این مراسم عظیم بتواند محلّ صحنهى عظیمى باشد که مسلمین در آن منافع خود را مشاهده کنند؛ لِیَشهَدوا مَنـافِعَ لَهُم.[3] طواف خانهى خدا که حرکت متمرکز و یکپارچهى مسلمانان را بر گرد محور اللّه نشان میدهد و عبودیّت غیر خدا را نفى میکند و همهى حرکات و سکنات افراد امّت اسلامى را متوجّه به خدا میکند، سعى صفا و مروه که یک تلاش دائمى را به مسلمانان املا میکند و تعلیم میدهد، رمى جمرات که حضور شیطانهاى زور و زر را به یاد مسلمانان مىآورد و وجوب مبارزهى با آنها را به مسلمانان یادآورى میکند، وقوف در عرفات و مشعر و منىٰ که صحنهى عظیم محشر مسلمین را در مقابل چشمها ترسیم میکند و قدرت عظیم امّت اسلامى و انرژى متراکم آنها را به صورتى در مقابل چشمها مجسّم میکند، قربانى کردن در روز دهم ذىحجّةالحرام که وجوب قربانى دادن را و گذشتن از مال و جان را به مسلمانان مىآموزد، و دهها روح و فلسفه و معناى دیگر در حج، بکلّى از یاد مسلمانان رفته بود. حج یک سفر زیارتى ـ سیاحتى شده بود، یا سیاحتى ـ تجارتى. حج نتوانسته بود مسلمانها را به عظمت و عزّتشان آشنا کند. پردهداران حج از حج فقط همین را طلب کرده بودند که مسلمانان بیایند و پول خود را به دامن آنها بریزند و احیاناً سخن ناحق و زهرآگین آنها را بشنوند و برگردند. اسلام و انقلاب اسلامى و تجدید حیات اسلامى روح حج را به حج برگرداند؛ حقیقت حج را آشکار کرد؛ به مسلمانان دنیا نشان داد که چگونه یک ملّت با فداکارى خود، با مجاهدت یکپارچهى خود میتواند فریاد رساى خود را بر بلندترین مأذنهى جهان و در محشر عامّ مسلمین عالم بر صداى عَبَدهى[4] طاغوت غالب کند؛ حقایق را به گوش آنها برساند. این نکتهى اوّلى پیام امام است. مسلمانان باید بدانند که حج، این واجبى که این همه مورد تأکید قرار گرفته و هر سال از همه جاى جهان اسلام کسانى باید پول خرج کنند، خود را به تعب بیندازند و به آن بروند، فقط براى یک سلسله اعمال خشک و بىروح نیست؛ براى حقایقى است، براى فهمیدن معارفى است، براى درس گرفتن است، براى با هم آشنا شدن است، براى پیدا کردن عزّت است؛ یک تجربهاى است، تمرینى است براى ایجاد امّت بزرگ اسلام بدون هیچ تمایز و تفاوت.حج
نامهای دیگر: حج تمتع
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
فریضهٔ حج و فلسفه، مناسک و ابعاد عبادی و سیاسی آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در مراسم افتتاحیه کنگره جهانى حضرت رضا (علیهالسلام) در مشهد— ۱۳۶۵/۰۴/۲۸
سیر زمانی
از ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۴۱۳۶۵۱۴۰۴
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
تعریف در کلام رهبر
حج، کانون معارف اسلام و بیانکنندهی سیاست کلّى اسلام براى ادارهی زندگى انسان است. حج، مظهر توحید و نفى و رمى شیطان و تکرار شعار ابراهیم (علیه السّلام) است که گفت: اِنّی بَریّْءٌ مِمّـا تُشرِکونـ.[29] صحنهی اتّحاد عظیم امّت اسلامى بر گِرد محور توحید و برائت از مشرکین و نفى و طرد همهی بتها است. و بت، هر آن چیزى است که به جاى خدا قرار گیرد و ولایت الهى را به ولایت خود تبدیل کند و نیرو و ارادهی افراد بشر را در اختیار بگیرد؛ حال چه سنگ و چوب، و چه قدرتهاى شیطانىِ سلطهگر و جبّار، و چه عصبیّتهاى جاهلى و ناحق که «فَماذا بَعدَ الحَقِّ اِلَّا الضَّلـّْل».[30]بر آشنایان معارف اسلامى پوشیده نیست که فریضهى حجّ بیتالله از جملهى تکالیف نادرى است که در آن، ابعاد متعدّد و متنوّع مربوط به زندگى فردى و سلوک جمعى، به شکلى باشکوه و داراى تأثیر عمیق در تن و جان و اندیشه و نیز در مَنش و روش آدمى گنجانیده شده و درست گزاردن آن میتواند او را به توفیقات بزرگى در همهى عرصههاى مادّى و معنوى نائل سازد.شاهدها (۴۰۲ پاراگراف)
پیمان حاجی برای اصلاح خود و دنیای پیرامون و آبادی دنیا و آخرت
… دیار حج، در همهی این مراسم باید خود را در محضر حق متعال بداند، خود را در انبوه متراکم جمع، با محبوب تنها ببیند، با او راز و نیاز کند، از او بخواهد و به او دل ببندد، شیطان و هوا را از دل خویش براند، و زنگار حِرص و حَسَد و جُبْن و شهوت را از خویش بِزُداید. خدا را بر هدایت و نعمتش سپاس گوید، دل را بر مجاهدت در راه خدا، رام کند، مهربانی به مؤمنان و بیزاری از معاندان و حق ستیزان را در دل بپروراند، عزم خویش را بر اِصلاح خود و اِصلاح دنیای پیرامون خود استوار سازد، و با خدای خود بر آبادی دنیا و آخرت، پیمان بندد.دعوت حاجیان به خشوع، ذکر، تلاوت با تدبر، نماز جماعت و مهربانی با حاجیان دیگر
حج گزارانِ عزیز را به خُشوع و ذِکر و اِنابِه و تلاوت قرآن باتدبّر و حضور در نمازهای جماعت و مهربانی با حاجیانِ کشورهای دیگر و پرهیز از وقتگذرانیهاىِ بیهوده، فرا میخوانم و از خداوند متعال موفقیت و عافیت و قبولی عبادات شما را مسئلت میکنم و همه را به دعا برای حضرت بقیةالله ارواحنا فداه و فرا رسیدن حکومت عدل جهانىِ آن ذخیرهی الهی دعوت میکنم.ایام حج، اوج کرامت و عظمت ماههای حرام
حرمت ماههای ذیقعدةالحرام و ذیحجّةالحرام و محرّمالحرام، به معنای عظمت این ماهها و احترام بزرگی است که این روزها و شبها و ساعات در تکوین و اراده الهی دارد. ایّام حج، اوج این کرامت و عظمت است و حضور حُجّاج در مناسک و در مرکز توحید دنیای اسلام - یعنی مکه مکرّمه - از بزرگترین برکات ماههای حرام است. بیجهت نبود که اسلام در میان احکامی که قبل از اسلام بین مردم رایج بود، حرمت ماههای حرام را تقریر فرمود. اینطور نبود که فقط پیغمبر اکرم با عرب جاهلىِ آن روزگار مماشات کرده باشد، که چون آنها حرام دانستهاند، اسلام هم اینها را حرام بداند؛ نه. این به معنای آن …گشوده شدن راه رستگاری و رویش صلاح و معرفت و برادری اسلامی
در اینجا تار و پود تعلّقات و آلودگیها و غفلتها، همراه با لباس و زیور جسمانی، هرچند بطور موقّت از آدمی جدا میشود و سپید جامهی احرام، صفا و پاکی و یکرنگی را بر جسمها و دلها چیره میسازد. راه برای دیدن و شنیدن و فهمیدنی که مایهی رستگاری ابدی است گشوده میگردد؛ جوانههای صلاح و معرفت و برادری اسلامی، سرسبز میشود، و دست هدایت الهی نمایان میگردد.نقطهٔ آغاز و منبع لایزال مجاهدت برای وحدت امت اسلامی
حج، نقطهی آغاز و منبع لایزالی برای این مجاهدت عظیم و مبارک است.نقش حج در آگاه کردن دنیای اسلام به مسئولیتش دربارهٔ فلسطین
… و نوجوانها و زنها و فرزندها و خانهها و خانوادهها در کوچهها و خیابانها با تانکها و اسلحههای مرگبار روبهرو شوند و بی هیچ ملاحظهای اینطور سرکوب شوند؛ اینها چیز کمی است!؟ آن هم نه یک روز و پنج روز و یک ماه؛ بیش از یک سال است این وضعیت کم و بیش ادامه دارد. حج میتواند دنیای اسلام را متوجّه مسؤولیت سنگین خود کند. حج میتواند این معرفت را به ملتهای اسلامی بدهد که حضور در صحنه و داشتن موضع قاطع در این قضیه، با منافع خود آنها پیوستگی دارد. بعضی خیال میکنند حمایت از مردم فلسطین، خارج از منافع ملی کشورهاست. این اشتباه بسیار بزرگی است. وقتی یک ملت مسلمان به ملتهای دیگر متّکی نباشد و از طرف آنها حمایت نشود، اینگونه راحت در معرض تطاول دشمن قرار میگیرد. اگر دنیای اسلام متحّد بود، یک ملت اینطور …تجدید سالانهٔ پیام توحید و وحدت در سراسر جهان
… النداء الذیِ انطلق لأول مرة من هذه الأرض، و ملأ الخافقین طولاً و عرضاً و امتد علی کل مساحة التاریخ.. إنه نداء التوحید والوحدة، توحید اللَّه و وحدة الأمة. التوحید: رفض ألوهیة الطواغیت والمستکبرین و جبابرة الثروة والقوة. والوحدة مظهر عزة المسلمین و قدرتهم. الحج أصدق إنباء من کل خطاب مکتوب أو مسموع، یجدد کل عام هذا النداء الخالد عبر اجتماعه العظیم، و یبلغه إلی کل أرجاء العالم. کل مسلم فی کل بقعة من بقاع العالم یجب أن یستحضر فی موسم الحج هذه الحقیقة، و هی أن عزة البلدان الإسلامیة و تقدمها و نموها و نجاحها الشامل إنما یتحقق فی ظل هذین العاملین: التوحید بکل أبعاده الفردیة والاجتماعیة والسیاسیة، والوحدة بمفهومها الصحیح العملی المتناسب …بهرهنبردن شایستهٔ امت اسلامی از ظرفیت کعبه و حج
آیا امّت اسلامی از این منبع پرفیض بهرهی شایسته را میبرد؟ پاسخ این سؤال، دردناک و تکان دهنده است.گرفتن مراسم پیش از اسلام و دادن محتوای توحیدی به آن
… که از کشورها و از ملتهای دیگر، یا از دورههای قبل به آن رسیده است، یک برخورد حکمتآمیز و همراه با دقّت و نگاهی همهجانبه دارد. هر چیزی که قابل این است تا محتوای صحیح پیدا کند، اسلام آن را میگیرد، به آن جهت و محتوای صحیح میدهد و در دسترس مردم میگذارد. مثلاً بعضی از همین مراسم حج، مثل طواف، سعی و قربانی کردن، از قبل از اسلام بود. اسلام، این مراسم را گرفت، محتوای شرکآلود، مادّی و غلط را از آن خارج کرد و محتوای توحیدی به آن داد؛ آن را درک کرد و به صورت یک درس، به مردم برگرداند. کار خیلی عجیب و مهمّی است. در باب عید نوروز و مراسم سنّتی قدیمی هم همینطور؛ اسلام، عید نوروز را گرفت، محتوای انسانی و اسلامی و معنوی به آن داد و به مردم برگرداند. اوّلِ سال تحویل، شما به دستور اسلام با خدا رابطه برقرار میکنید و میگویید: «یا مقلّب القلوب و …فرصت خودنگری امت اسلامی فراتر از قومیت و نژاد و زبان
اکنون فرصت مغتنمی است که این نمونهی منتخب امت بزرگ اسلام، خود را و امت واحده و آئین صلاح و فلاح آن را با نگاهی ژرف بنگرد و حقیقتی را که در حصارهای قومیت و نژاد و زبان، کمتر میتوان بدان پرداخت، در گسترهی این میعادگاه جهانی به چشم آورد.موسم حج، بزرگترین دیدار سالیانهٔ مسلمانان
موسم حج با مژدهی بزرگترین دیدار سالیانهی مسلمانان، از راه رسیده است، و بجاست اگر صدها هزار دل مشتاق که در این موسم، مجال بهرهمندی از فیض لقاء خواهند داشت، پیوسته در جوش و شور و هیجان آمادهسازی خویش باشند، و میلیونها مسلمان آرزومند که امسال در فهرست بهرهمندان نهاده نشدهاند، به یاد لحظه لحظهی ایّام سعادتمندان و دعا برای خود و آنان، دل و ذهن خویش را رنگین و معطر سازند، و همهی مسلمانان صاحبدل به گونهیی در ایام حج، با حج و شعائر و آیات جلال و جمال آن سپری کنند.رنگ باختن تمایزات مال و مقام و نژاد در مناسک حج
آنجا که تعیّنات مادی و تشخصّ به مال و مقام و نژاد و عنوان و زیور و لباس، رنگ میبازد و آدمی جدا از آن مایههای تمایز، در کنار صدها هزار انسان دیگر بهطواف و سعی و نماز و افاضه و وقوف میرود، و فقیر و غنی، و حاکم و محکوم، و تحصیلکرده و امّی، و سیاه و سفید، همه با یک لباس و در یک جایگاه، رو به سوی خدا میکنند و دست نیاز به سوی او میگشایند و خود را در برابر مرکز جمال و عظمت و قدرت و رحمت مییابند، هر انسان با تدبّری میتواند ضعف و تهیدستی خود را در برابر خدا، و علوّ و اقتدار و عزت خود را در اتصال به خدا، بخوبی بشناسد، توهّم باطل و غرورانگیز دربارهی هستی ضعیف خود را به دور افکند، و شیشهی کبر و خودپسندی را که مایهی زشتترین خُلقیات و رفتارهای او است، به خاک بکوبد، و از سوی دیگر حلاوت ارتباط با معدن عظمت و به او پیوستن و از بتهای درونی خویش گسستن را بیازماید و بچشد.انتقال درس عضویت در امت با طواف و سعی و نماز جماعت
طواف و سعی و نمازهای جماعت و همهی حرکات و سکنات دستجمعی در حج، این درس را به حجگزار میرساند و آن را در اعماق وجود او نفوذ میدهد.وقوف در عرفات و مشعر و بیتوته در منی زمینهٔ شناخت امت
توقف حجگزاران در موسم حج در یک نقطه، و بخصوص وقوف در عرفات و مشعر و مَبیت در منی، همگی، زمینههای مستعد این شناختِ کارساز و کارآمدند.تشریع حج نشانهٔ عظمت و رحمت الهی و دگرگونکنندهٔ دلها
تشریع فریضهی حج و ترتیب مناسک آن، هم نشانهی عظمت است و هم آیت رحمت. با این شناخت است که دلها به مشاهدهی کعبهی شریف در مسجدالحرام منقلب میشود و بیراههها به صراط مستقیم میپیوندد و انسانها دگرگونه میشوند.دعوت حجاج به کسب معرفت و بازگشت با شناختهای تازه
برادران و خواهران عزیز از سراسر جهان اسلام و حجّاج عزیز ایرانی! با استعانت از خدای بزرگ، بکوشید تا معرفت را که از بزرگترین دستاوردهای حج است، در همان گسترهیی که تبیین شد، به دست آورید و با شناختهای تازهیی در زمینههای یاد شده، به کشور خود بازگردید و آن را دستمایهی تلاش و حرکت خود برای آینده بسازید. در این موسم، بخصوص، محنت مسلمانان کوزوو را که دنبالهی سرگذشت خونبار مناطق بالکان و تجربهی دیگری از نوع تجربه بوسنی و هرزگوین است، با یکدیگر بازگو کنید. برای پیروزی و نجات آن مردم مظلوم، دعا و در راه کمک به آنها اقدام کنید. همچنین برای مسلمانان دیگر …تبدیل محتوای شرکآلود طواف پیش از اسلام به توحید
ثانیاً اسلام بعضی از سنّتها را از بین نبرده است. کالبد سنّت را نگه داشته و محتوا و روح آن را عوض کرده است؛ مثل بسیاری از اعمال و مراسم حج. این طوافی را که ملاحظه میکنید، قبل از اسلام هم بود؛ منتها محتوای طواف، محتوای شرک بود! اسلام آمد و این عمل را از محتوای شرک آلود، خالی و از محتوای توحید پُر کرد. طواف در آن زمان، مظهر گرایش انسان به آلهه و اربابِ ادّعایی و پنداری بود؛ آن را تغییر داد و مظهر ارادت انسان به مرکز عالم وجود - یعنی حضرت حق متعال و وجود مقدّس پروردگار - قرار داد. ظاهر را نگه داشت و باطن را عوض کرد.لزوم اهتمام حداکثری به جنبهٔ معنوی حج در کنار کار سیاسی و برائت
… نبود، این انقلاب هم به اینجاها نمیرسید. هرچه هم عاقلانه و حکیمانه حرکت میشد، اینگونه نمیشد. پشتوانه و مغز معناست که قشر مسائل اجتماعی و فردی و سیاسی و غیره را جان میدهد و رنگ و جلا میبخشد. بدون آن نمیشود. مایه اصلی، معنویت و ارتباط با خدا و توجّه به خداست. لذا در حج به این بخش هم بایستی حداکثر اهتمام شود. نه اینکه ما میگوییم ارتباط بر قرار کنیم، کار سیاسی بکنیم، برائت راه بیندازیم، تبلیغ مسائل گوناگون جمهوری اسلامی را بکنیم؛ اما به گریه و شبزندهداری و تضرّع و ختم قرآن و استضائه از آن خورشید معنویت و از آن کوره گداخته عشق و محبّت را نپردازیم. نخیر، اینگونه نیست. اینجا هم پشتوانه آن است. هر دو جهت مورد نظر است. البته چون بیتوجّهی به جنبه اجتماعی و سیاسی بیشتر شده است، اینجا یک توجّه ویژه برای آن قسمت لازم است. این را باید توجه داشت.نگاه ملت ایران به حج بهعنوان جایگاه رشد آگاهی امت
برخلاف تبلیغات مغرضانهی دشمنان، ملت ایران حج را جایگاه رفیعی برای رشد آگاهی امت اسلام میشمارد و از حضور خود به نفع همهی جهان اسلام - و نه فقط منافع خود - بهره میطلبد. ملت ایران حامل تجربهی گرانقیمتی برای همهی کشورهای اسلامی است. این ملت عظیمالشأن توانسته است به برکت حاکمیت اسلام، در همهی عرصهها به موفقیتهای بزرگ دست یابد؛ استقلال سیاسی و اقتصادی و فرهنگی خود را که در دوران طاغوت یکسره از دست رفته بود، به دست آورد و …دعوت حجاج به بهرهگیری از حج برای خودسازی و آیندهسازی اجتماعی
در خاتمه، همهی حجاج عزیز را به اغتنام فرصت گرانبهای حج برای خودسازی شخصی و آیندهسازی اجتماعی دعوت میکنم و امیدوارم همهی مسلمانان جهان، بخصوص ملتهایی را که گرفتار حوادث تلخ و شدتهای زندگیند، به دعای خیر یاد کنند و این حقیر را هم از دعای خیر فراموش نکنند. والسّلام اللَّه علی بقیةاللَّه فی ارضه و عجّلاللَّه تعالی فرجهعرصهٔ بیداری و عزت مسلمانان، نه وسیلهای برای جمهوری اسلامی
جمهوری اسلامی به عنوان نظامی که علیرغم تبلیغات و تلاشهای ضد اسلامی صد سال اخیر، حیات و پویایی و قدرت اسلام را در ادارهی جوامع عظیم بشری، ثابت کرده است، به حج نه همچون وسیلهیی برای خود، بلکه همچون عرصهیی برای بیداری مسلمین و دمیدن روح تقوا و ایمان به اجرای شریعت اسلام و عزت و استقلال مسلمانان جهان، نظر افکنده است.دعوت حجاج به تدبر در حج و توشهبرداری معنوی برای بقیهٔ عمر
در پایان، همهی حجاج عزیز را به اغتنام فرصت این ایام بزرگ فراخوانده، همگان را به تدبر در حج و توشه برداری معنوی و روحی برای بقیهی عمر دعوت میکنم. از آقایان روحانیون محترم میخواهم که این مضامین را در جمع کاروانهای ایرانی و غیر ایرانی به گونههای مناسب مطرح فرمایند و دلها و جانها را به معنویت حج و نیز به مضمون سیاسی آن متوجه سازند.لزوم بهرهگیری از حج برای مقابله با دشمن تفرقهافکن
امروز استکبار جهانی باپرچمداری امریکا و با طرّاحی صهیونیسم به مبارزهیی آشکار با اسلام ومسلمین سرگرماند. این البته دنبالهی خصومتهای دیرین دشمنان اسلام است، لیکن با شیوههای تازه و انگیزههای تازه وابزارهای تازه. وامت اسلامی از چنین کانون مقاومت ونیرو و وحدتی برخورداراست. آیا سزاواراست که مسلمین از حج برای مقابله بادشمن ستیزه جو و تفرقه ساز و توطئهگر بهره نگیرند وخود را بیدفاع در برابر دشمن قراردهند؟خنثی کردن توطئههای دشمن با نزدیکی دلها و تبادل آگاهی
حجّ درست وکامل، میتواند بوسیلهی نزدیک کردن دلها و تبادل آگاهیها و افشای توطئه ها، خطرناکترین توطئه های دشمن علیه اسلام ومسلمین را خنثی کند. امروز دشمن اسلام یعنی سردمداران استکبار وصهیونیسم، تفرقهافکنی میان مسلمین و غوغاگری در عرصهی تبلیغات را برضدّ هرکشور ودولت وجمعیّتی که ازبیداری اسلامی وحاکمیت قرآن دم زند وداعیهی عزّت مسلمین را داشته باشد، مهمترین کار خود میداند. زیرااگر بتواند بخشهای …تأسف از ممانعت از ندای توحید در کنار خانهٔ توحید در حج امسال
سران خائن و فاسد، نگذاشتند ملتها راهشان را پیدا کنند. من در مورد مسائلی که در حجّ امسال برای حجّاج پیش آمده است، آنچه که فعلاً میتوانم عرض کنم این است که بگویم: بسیار متأسّفم از اینکه کسانی از برخاستن ندای توحید در کنار خانه توحید و مرکز توحید ممانعت کنند. فعلاً ما در مورد رفتار حکّام و مسؤولین «حجاز» حرفی نمیزنیم تا ببینیم با حجّاج ما چگونه رفتار خواهند کرد. امروز هزاران نفر از مردم ما در آنجا هستند و ما به فضل پروردگار، جزءجزء مسائل آنها را دنبال و تعقیب میکنیم تا با کمال آسایش و سلامت فریضه خود را انجام …استفاده از فرصت حج برای آشنایی با مسلمانان کشورهای دیگر
3 - از هر فرصتی برای آشنا شدن با مسلمین کشورهای دیگر و نقاط مثبت و منفی زندگی جاری آنان استفاده کنید. و مسلمانان غیر ایرانی بخصوص حقایق و قضایای ایران اسلامی را از زبان برادران ایرانی خود بشنوند و درست و نادرستِ تبلیغات جهانی را کشف کنند. همچنین امروز و همیشه تلاش کنند تعالیم امام عظیمالشأن راحل حضرت امام خمینی (قدسنفسهالشریفة) را دربارهی مسائل مسلمین فرا …خیانت بودن مصالحهٔ حج با سیاستهای ظالمانهٔ قدرتهای بزرگ
… آشناست و هم از این طریق به اهمیت وحدت پیبرده است، چطور ممکن است نفهمد این اجتماع عظیم، برای مقاصد و مفاهیم عالی سیاسی و الهی - سیاسی است که مربوط به همه مسلمین و برای وحدت و برای حلّ مشکلات دنیای اسلام و برای اجتماعِ دلها و نزدیک شدن آنها به یکدیگر است؟! اگر مراد این است که «حج وسیلهای برای پیشبرد سیاستهای ظالمانه قدرتهای بزرگ نشود»، درست است و ما قبول داریم. کسانی که به نحوی با حج ارتباط دارند، نباید این فریضه الهی و این واجب مورد عشق و محبت مسلمین را با سیاستهای جهانی مصالحه کنند. ما این را قبول نداریم. هر کس حج را به این معنا سیاسی کند، نسبت به حج خیانت کرده است. اما مسائل دنیای اسلام مسائل مهمّی است. این مسائل کجا باید مطرح شود؟ مسلمین جز در مراسم حج، در کجا میتوانند صداىِ واحدِ خود را در اعتراض به این همه نامردمی که در سرتاسر دنیا نسبت به آنها صورت میگیرد، به گوش دنیا و سیاستهای خائن برسانند؟ظرفیت اجتماع دو میلیون مسلمان برای دفاع از مظلومان بوسنی
… اهمیتی نمیدهند! صد قطعنامه هم صادر کنند، بینتیجه است. مگر علیه صهیونیستهای غاصب، تا کنون چندین قطعنامه صادر نشده است؟ یعنی هیچ؛ یعنی بادِ هوا! قطعنامه فایدهای ندارد. آن عاملی که قدرتهای استکباری را به معنای واقعی میترساند و متوقّف میکند، حضور آحاد ملتهاست. کجا بهتر از حج؟ دو میلیون مسلمان از همه کشورهای اسلامی در آنجا جمع میشوند. از هر کدامشان بپرسی «احساس شما نسبت به «گوراژده» چیست؟» خواهد گفت: «دلم میخواهد به گوراژده بروم و از مسلمانان مظلوم آنجا دفاع کنم.» حیف نیست که ما این جماعت را از دست بدهیم؟! حیف نیست اجتماعی به این خوبی که این همه میتواند برکت داشته باشد و جان این همه مسلمان را نجات دهد، از دست برود؟! آن وقت، این سیاسی کردن حج است؟!انتظار حضور مؤمنانه و پرهیزکارانه از حجاج ایرانی
در نمازهای جماعت، شرکت کنید. در اجتماعات، شرکت کنید. نماز اوّل وقت را به جماعت در حرمهای عالیمقام حتماً درک کنید. بگذارید حضور شما، حضور مؤمنانه و پرهیزکارانهای باشد که از ملت ایران انتظار میرود.سه ویژگی برجسته در میان رازهای حج
اگرچه رازها و رمزهاى حج بیش از آن است که در گفتارى بتوان آن را گزارش کرد ولى در آن میان، هر چشم رازشناسى، سه ویژگى برجسته را در نگاه اوّل، در آن بازمىشناسد: