نکوهش جنگیدن با جناح حق به بهانهٔ خطاها بهعنوان کفران نعمت
… این اعتبار که در این جناح حق که امروز آنجور مبارزهاى را با باطل و با رذالت دارد میکند فلان نکته ملاحظه نشده است فرضاً یک اشتباهى، یک خطائى، یک گناهى حتّى بنا کند با این جناح جنگیدن، به نظر شما محق است؟ آیا این تضییع نیروى الهى در راه کفران نعمت خدا نیست؟ آن کسانى که حرفى ندارند که تضعیف کنند جبهه حق را، تضعیف کنند مسئولین را، تضعیف کنند دولت را، رئیسجمهور را، قوّهى قضائیّه را، مجلس را و [مثلاً] فلان جا دستگاه قضائى در فلان محاکمه فرض کنید یک حکم اشتباه داده است، فلان جا فلان قاضى چنین گفته است، فلان جا فلان مأمور دولتى فلان عمل را انجام داده است، اینها را بهانه قرار بدهند و عوض اینکه همهى نیرو را صرف کنند براى مقابله با جناح باطل، همان نیرو را صرف کنند براى مبارزهى با جناح حق، اینها کفران نعمت خدا را نکردهاند؟ اینها سزاوار سرزنش الهى نیستند؟ انسانهاى زمان ما خیلى باید هوشیار باشند؛ صف را فراموش نکنند، جبهه را فراموش نکنند.
بذر تردید نسبت به مسئولان، ضربه به آینده و خیانت به آرمانهای انقلاب
اگر کسانى با گفتن و نوشتن یا رفتار متعمّدانهى خود بذر شک و تردید نسبت به مسئولان بلندپایهى کشور را در دلها بیفشانند و فضا و افق را تیره و یأسآور جلوه دهند، با هیچ توجیه و بیانى نمیتوان آنها را خدمتگزار و خیرخواه به حساب آورد. این کار در کشور ما که از نظامى اسلامى و انقلابى و مسئولانى کاملاً مردمى و ملّتى بااخلاص و فداکار و صمیمیّتى بىنظیر میان مردم و مسئولان و استعداد و ظرفیّتى درخشان براى کار و پیشرفت و حیثیّتى برجسته در جهان و میان ملّتهاى عالم برخوردار است، بىشک ضربه به آیندهى کشور و خیانت به آرمانهاى انقلاب محسوب میشود و گناهى نابخشودنى است.
خیانت دانستن به خطر انداختن نظام با حمله به دولت در وضع حساس پس از انقلاب
… که خدشهاى به این وارد نشود. حالا شما میگویید که مثلاً چرا ناگهان ما از این طرف، یک وزنهاى را محکم نمیکوبیم به این ماشین که آقا ــ خطاب به راننده ــ این چه جور رانندگى است؟ یا چرا فلان نقطه آنجورى شد؟ یعنى به دست خودمان به خطر بیندازیم همه چیز نظام را؛ این خیانت است. آن کسى که از پشت گردنه، ناگهان میپرد جلوى اتومبیل، بىخودى یک داد میکشد، او دارد خیانت میکند؛ خیال میکند خدمت میکند! حالا در این وضع حسّاس بعد از انقلاب وقتش نیست.
خیانت دانستن هر گونه تضعیف مسئولان نظام بهویژه دولت در این شرایط
… که در آفریقا و آمریکاى لاتین در این چند ده ساله این همه اتّفاق افتاده، مقایسه کنید با ده سال اوّل انقلاب ما؛ اوضاع هیچ کدام به حسّاسیّت و خطورت و اهمّیّت وضع ما نیست و نبوده؛ هر کدام به یک دلیلى: اوضاع جهانى، سرگرمى قدرتها، مسائل گوناگون داخلى و خارجى. خب، در یک چنین وضع حسّاسى ما چطور میتوانیم رها کنیم و اجازه بدهیم کسانى همینطور بىمسئولیّت یک نقطهاى را بگیرند که به نظر آنها نقطهى ضعف است و حمله کنند به دولت و به مسئولین؟ غرض، این را بنده خیانت میدانم که هر گونه تضعیفى نسبت به مسئولین نظام، بخصوص دولت، در این شرایط انجام بگیرد. حالا گرایشهاى اصولى نظام را عرض میکردم که این پرانتز یک قدرى طولانى شد. پس اینها را باید رعایت کرد.
اشاعهٔ بدبینی و بدگویی از کارگزاران، خطایی خیانتآمیز
دیگر آنکه در نظام اسلامى اگر چه رسم و سنّت انتقاد و نصیحت مشفقانه به مسئولین، یکى از مواهب الهى و مفاخر اسلامى و مایهى رشد و ارتقاء و پیشرفت امور و مصداق بارز فریضهى امر به معروف است و باید در جامعه بماند و توسعه و کیفیّت بیابد، ولى مخلوط کردن این کار مستحسن[5] و لازم، با اشاعهى روحیهى بدبینى و سوءظن به کارگزاران اصلى کشور و بدگویى از آنان ــ که به تضعیف روحیه یا تضعیف جایگاه آنان بینجامد ــ خطائى بزرگ و خیانتآمیز خواهد بود.
پرهیز امیرالمؤمنین از کنارهگیری و نقزدن و تضعیف مسئولان
قیام کرد در کنار خلفا، در کنار مسئولینِ حکومت و به کمک و حمایت آنها، برای اینکه خطرها را از اسلام دور کند. اینجا هم پا روی نفس خودش گذاشت، وجیهالمِلِگی را انتخاب نکرد که بنشیند یک کناری نق بزند، حرف بزند، مایۀ تضعیف آن کسانی بشود که فعلاً بار را بر دوش دارند، هیچگونه اقدام مثبتی هم انجام ندهد. با کمال قدرت وارد میدان شد، بنا کرد در مسائل گوناگون واردشدن. (65/3/9) همکاری، مشارکت، و کمک به کسانی که مدیریت جامعه را به عهده داشتند؛ هدایت آنها، دستگیری آنها درآنجاییکه میلغزیدند، درآنجاییکه اشتباه میکردند؛ چه در زمینۀ علمی، چه در زمینۀ سیاسی، در همۀ …