همدان مرکز نخستین تمدن و مرکز علم و دین و هنر کشور
… شهرها و استانها، مثل امتحان اشخاص، در مواقع حسّاس انجام میگیرد: فی تَقَلُّبِ الاَحوالِ عُلِمَ جَواهِرُ الرِّجال؛[2] جوهر استان همدان ــ چه شهر همدان، چه بقیّهی شهرها ــ در تاریخ درخشیده بود، در قضیّهی انقلاب و قضیّهی دفاع مقدّس بر این درخشندگی افزوده شد. در تاریخ که نگاه میکنیم، همدان مرکزِ نخستینِ تمدّنِ کشورِ ما است و از همهی بخشهای گوناگون تمدّنخیز کشور، از لحاظ تاریخی جلوتر است. بنده در یک صحبتی در همدان، چند سال قبل از این، [این مطالب را] با جزئیّات بیشتری عرض کردم،[3] نمیخواهم حالا تکرار کنیم؛ لکن وارد جریان تاریخ که میشویم، [میبینیم] همدان مرکز علم، مرکز دین، مرکز جهاد، مرکز هنر، مرکز همهِی ارزشهای تمدّنی یک کشور محسوب میشود؛ یعنی در طول تاریخ که نگاه میکنیم، این خصوصیّات را در همدان مشاهده میکنیم؛ اینها همه امتیاز است. بعد، برههی انقلاب فرامیرسد؛ این، جای یک امتحان جدید است. خیلیها گذشتهی خوبی دارند، امّا به نقاط حسّاس و پُرخطر که میرسند کم میآورند. به این نقطهی حسّاس که …
مسکوت ماندن گذشتهٔ تاریخی پرحماسه در برابر تاریخسازی دیگران با فیلم
… کند. البتّه افتخار هم دارد. فقط هم با اینکه [بگوییم] «افتخار کنید»، با توصیه، درست نمیشود. حالا بعد من در باب کتابهای درسی عرض خواهم کرد؛ مفاخر ملّی، سابقهی فرهنگی، عزّت تاریخی، وقتی که به نوجوان و جوان نشان داده بشود، در او احساس عزّت به وجود میآید. دیگران تاریخی ندارند، برای خودشان تاریخ درست میکنند، فیلمش را هم میفرستند اینجا در تلویزیون ما پخش میشود؛ نه چنان قهرمانهایی دارند، نه چنان آدمهایی دارند، [ولی] درست میکنند؛ هنر است، هنر فیلمسازی است. ما این همه گذشتهی تاریخیِ پُر از حماسه و پُر از شجاعت و پُر از صفات عالیهی بشری و انسانی و اجتماعی داریم، اینها مسکوت میماند. این هم یکی.