نقد افتخار صرف به گذشته و اهمیت آن در نشان دادن استعداد منطقه
این گذشتهی تاریخی به چه دردی میخورد؟ اگر این گذشته را بهعنوان یک شجرهنامه فقط در جیبمان بگذاریم و به آن افتخار کنیم، مثل بعضیهاست که از سیادت فقط شال سبزی به کمرشان ببندند یا شجرهنامهیی در جیبشان بگذارند و آن را وسیلهی ارتزاق قرار دهند؛ اینکه درست نیست. اهمیت این شجرهنامه از این جهت است که نشان میدهد این منطقه - به هر دلیلی؛ یا به دلیل اقلیمی، یا به دلیل جغرافیایی، یا به دلیل تاریخی - منطقهیی است که استعداد در آن پرورش پیدا میکند؛ یعنی جوانِ امروزِ همدان و ملایری و نهاوند و کبودرآهنگ و بقیهی نقاط این استان میتواند این امید را داشته باشد که بشود ابنسینا، بشود رشیدالدین فضلالله، بشود میرسیدعلی، بشود آخوند ملاحسینقلی، بشود آخوند ملاعلی معصومی.
سلطهٔ سیاستهای روس، انگلیس و آمریکا بر کشور در دوران قاجار و پهلوی
یکی از مهمترین بخشهای تشکیلدهندهی هویت این انقلاب، استقلال و هویت ملت ایران بود؛ چیزی که در طول دوران پنجاه سالهی حکومت پهلوی و در حدود پنجاه سال قبل از آن در حکومت قاجار، بکل لگدمال شده بود. کشور به این بزرگی، ملت به این بااستعدادی، ثروت به این انبوهی، یکجا در اختیار سیاستهای بیگانه بود؛ یک روز در رقابت روس و انگلیس، یک روز مستقلاً در اختیار انگلیس، در نهایت هم در اختیار دزدی قویپنجهتر از اینها؛ یعنی امریکا. ملت ایران -چه فرزانگانشان که با علم و آگاهی از آن وضعیت رنج میبردند، و چه آحاد مردم که از آثار آن وضعیت دچار شکنجه و ستم بودند- یکی از بزرگترین هدفهایشان این بود که این هویت اسیر را بازیابی کنند؛ استقلال خودشان را بهدست بیاورند و تابع سیاست این کشور و آن …
وجود تمدنهای بسیار کهن در سرتاسر ایران و حدسی بودن تقدم دولت ماد
… و متخصصانِ این کار محل اختلاف است. در همان دورهی ماد، به گمان زیاد ما چندین حکومت مقتدر در سرتاسر ایران داشتیم. البته فرنگیها اصرار داشتند هخامنشیها را بالا بیاورند و مطرح کنند و کوروش و داریوش را اولِ تاریخ بدانند؛ حتّی مادها را هم از خاطر بردهاند. کار مستشرقان اروپایی در این زمینه خیلی صادقانه نبوده، لیکن حفاریها و شناختها و نشانههای گوناگون تمدنی به ما نشان میدهد که در سرتاسر ایرانِ کنونی ما تمدنهای بسیار قدیمی - که بعضی شاید از تمدن مصر هم قدیمیتر باشد - وجود دارد؛ تمدنهای شش هزار ساله، هفت هزار ساله؛ از جمله در همدان است، از جمله در سیستان است، از جمله در مناطق دیگری از این کشور است. بنابراین نمیشود قاطع گفت اینجا تنها دولت متمرکز یا اولین دولت متمرکز وجود داشته؛ اینها حدسیات است. آنچه مسلّم است، این است که اینجا سه هزار سال زنده بوده است؛ سه هزار سال مشغول ساختن و تولید تمدن و علم و زندگی بوده است؛ این خیلی مهم است.
تصمیمگیری پادشاهان دیکتاتور به جای ملت در طول تاریخ
… دیگر قضیه این است که در این سههزار و صد سال تاریخ ایران - که نماد آن، همدان است - ما مردم ایران آیا آنچنان که پیغمبران الهی و ادیان الهی و بعثت الهی از انسان خواسته است، بر سرنوشت خود حاکم بودهایم؟ خودمان را یافتهایم؟ برای آیندهی خودمان طراحی کردهایم؟ بهترین دورههای این تاریخ طولانی و کهن، دورههایی است که پادشاه دیکتاتورِ باعرضهیی سر کار بوده؛ او برای ما تصمیم گرفته؛ او برای ما آینده را طراحی کرده؛ او کشورگشایی کرده. ملت ایران بهعنوان یک ملت و یک مجموعه، تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی فرصت و مهلت این را نیافت که برای خود چشماندازی تعریف کند؛ آن چشمانداز را انتخاب کند؛ برای آن چشمانداز برنامهریزی کند و به سوی آن چشمانداز حرکت کند. تا چشمانداز را برای خود تعریف …