دیدار آثار گذشته همواره عبرتآموز است امّا آنچه در این مجموعه میتوان دید، هشداردهنده و بیدارکننده است؛ طومارى است از گذشتهاى سرشار از تلخیها و زشتیها و نیز شیرینیها و زیباییها از زندگى ملّت بزرگ ما در دورانهایى که بیشترین زیانهاى جبرانناپذیر در آن بر این کشور و ملّت وارد آمده است. شاید این یکى از معدود منابع قابل اعتماد تاریخى براى تدوین گوشههاى ناشناختهی سرگذشت ملّت ما است. جمعآورى این ثروت عظیم ملّى و شاید به تعبیر بهتر: تولید و لااقل بازآفرینى آن، هنر بزرگى است که اکنون بهوسیلهی شما انجام میگیرد. تکّهتکّههاى پراکندهی این …
ناتوانی ملت از ایستادگی بلندمدت در گذشته بهسبب سلب توان آن به دست استکبار و حکومتهای ستمگر
… این هم از برکات همان بزرگمَرد است، این هم درس آن معلّم چیرهدست است. ما ملّتى بودیم که در طول سالیان متمادى، استعمار و استکبار -با تلاش سیاسى و فرهنگى- جان را از ما گرفته بود؛ در غالب قضایاى گوناگونى که در تاریخ ما پیش آمده -قیامهاى مردم، شورشها، تحرّکات؛ ببینید تاریخ را- ملّت ایران در مواجههی با خطرها و مشکلها، در بلندمدّت نتوانستند ایستادگى کنند؛ یعنى استکبار و ایادیشان در داخل کشور و بخصوص حکومتهاى ستمگر آنچنان شیرهی حیات را و جوهر انسانیّت را از درون جامعهی ما برده بودند و فشارها و تعلیمات سوء، آنچنان وضعى به وجود آورده بود که چه در ماجراهاى مشروطیّت و چه در قضایاى بعد از آن، توان از این ملّت بزرگ و با فرهنگ گرفته شده بود. در ماجراى نهضت اسلامى بزرگ ما و انقلاب عظیم ما -که از سال ۴۱ و ۴۲ شروع شد و در ۵۷ به پیروزى رسید، و ده سال هم زندگى پُرفرازونشیبِ پُرماجراى خودش را گذراند- ملّت ایران، در صحنهْ یک جلوهی استثنائى کرد؛ حقیقتاً امروز ملّت ایران -یعنى همین شما مردم- در چشم …