رفتن به محتوای اصلی

امام سجاد (ع)شخص

نام‌های دیگر: امام زین‌العابدین (ع)

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

چهارمین امام شیعیان، زندگی و دوران امامت او.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۵۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

امام چهارم صلوات‌الله‌علیه یکی از دوازده رهبر و مقتدایی است که پروردگار عالم بعد از پیغمبر اسلام معیّن کرده، برای اینکه جامعۀ اسلامی را هدایت کنند و نسل‌های متوالیِ آغاز اسلام را ـ یعنی دوازده نسل را ـ با تربیت الهی و تربیت قرآنی رشد بدهند. اگر بخواهیم امام سجاد صلوات‌الله‌علیه را با توجه به وظایفش، با یک عبارتی و با یک عنوانی تعریف کنیم، باید این‌طور بگوییم: امام چهارم آن انسان عظیم‌القدری است که یک رهبر مسلکی و فکری و یک حاکم سیاسی است. توجه کنید! یک رهبر مسلکی و فکری است، یعنی بایستی فکر اسلامی و مجموعۀ افکار و عقاید و اصول و مقررات اسلامی را برای مردم بیان کند. یک حاکم سیاسی است، یعنی چه؟ یعنی باید زمام امور اجتماع در دست امام چهارم باشد؛ مگر این‌طور نیست؟ مگر ما نمی‌گوییم که خلفای جور غاصب مقام ائمۀ ما بودند؟ غاصب کدام مقامشان بودند؟ غاصب علم آنها که نبودند، علم امام را که نمی‌شود غصب کرد، علم کسی را که نمی‌شود از او گرفت. غاصب تقوای ائمه که نبودند. غاصب سِمَت و منصب معنوی و روحانی آنها که نبودند؛ پس غاصب چه بودند؟ غاصب حکومت آنها بودند.

ایستادگی یک‌تنه پس از عاشورا و جلوگیری از ویرانی دین

… چون بیست‌‌و‌پنجم ماه محرّم، بنا به روایتى ــ که شاید هم روایت قوى‌تر و قول قوى‌تر باشد ــ وفات امام چهارم است. این بزرگوار، تقریباً ۳۴ سال بعد از حادثه‌ى کربلا، در محیط اسلامى آن روز زندگى کردند؛ و این زندگى، از همه‌جهت، یکى از آن زندگى‌هاى پُر از درس است؛ اى‌ کاش یک فرصتى باشد و کسانى که آگاهى دارند از کیفیّات عالى این زندگى، آن را براى مردم و براى مسلمین و حتّى غیر مسلمانها تشریح میکردند تا معلوم میشد که چگونه امام بزرگوار چهارم ما، بعد از آن حادثه‌ى عاشورا ــ که یک ضربه‌ى عظیمى بود بر پیکر اسلام ناب و اسلام راستین ــ توانست یک‌تنه بِایستد و مانع از ویران شدن دین بشود؛ واقعاً یک‌تنه! من میتوانم بگویم که اگر تلاشهاى امام سجّاد (علیه الصّلاة و السّلام) نبود، شهادت امام حسین ضایع شده بود و آثار آن نمیماند. سهم امام چهارم، سهم عظیمى است.

همت به تعلیم و تغییر اخلاق جامعهٔ اسلامی

در زندگى امام چهارم، چند رشته‌کار وجود دارد که یکى از آنها همین رشته‌ى اخلاق است؛ تربیت و تهذیب اخلاق جامعه‌ى اسلامى. این، آن نکته‌اى است که من میخواهم چند دقیقه‌اى درباره‌ى آن، با شما و با همه‌ى ملّت ایران صحبت بکنم؛ اخلاق. امام سجّاد، کمر بست به تعلیم اخلاق و تغییر اخلاق در جامعه‌ى اسلامى؛ چرا؟ چون طبق تحلیل آن امام بزرگوار، یک بخش مهمّى از مشکلات اساسى دنیاى اسلام که به فاجعه‌ى کربلا انجامید، ناشى بود از انحطاط اخلاق مردم و فساد اخلاق مردم. اگر مردم از اخلاق اسلامى برخوردار بودند، یزید و ابن‌زیاد و عمر سعد و دیگران، نمیتوانستند آن فاجعه را بیافرینند. اگر مردم آن‌جور پست نشده بودند، آن‌جور به خاک نچسبیده بودند، آن‌جور از آرمانها دور نشده بودند، رذایل بر آنها حاکم نمیبود، ممکن نبود که حکومتها ــ …

درخواست «لبّ راجح» از خدا در دعای صحیفهٔ ثالثهٔ سجادیه

امروز به مناسبت عید فطر و پس از این کلمات نورانى از خطبه‌ى امیرالمؤمنین (علیه‌ الصّلاة ‌و السّلام)، من یک نکته‌ى اخلاقى کوتاهى را میخواهم عرض بکنم و آن این است که در یکى از دعاهاى صحیفه‌ى سجّادیّه صحیفه‌ى ثالثه‌ى سجّادیّه،[2] دعایى که مابین نافله‌ى صبح و فریضه‌ى صبح خوانده میشود در آخر دعا از امام سجّاد (علیه ‌السّلام) این‌ جور نقل شده است: اللهُمَّ ارزُقنى عَقلاً کامِلاً وَ عَزماً ثاقِباً وَ لُبّاً راجِحاً وَ قَلباً زَکیّاً وَ عِلماً کَثیراً وَ اَدَباً بارِعا؛[3] شش چیز را از خداى متعال خواسته است؛ خدایا! عقل کاملى، اراده‌ى نیرومندى، سوّمى «لُبّاً راجِحا» که من روى این کلمه‌ى سوّم میخواهم تکیه کنم و بعد «قَلباً زَکیّا»، دل پاکیزه‌اى، «وَ عِلماً کَثیرا»، دانش بسیارى، «وَ اَدَباً بارِعا»، ادب برجسته و درخشانى، به من عنایت کن؛ شش چیز خواسته شده است. آن نکته‌ى سوّم این است: لُبّاً راجِحا؛ یعنى باطن و مغز کار من بیشتر باشد از ظاهر و شکل کار من؛ این را امام سجّاد از خدا خواسته است. من میخواهم به شما مردم مؤمن، به ملّت بزرگ ایران، به دلهایى که به نور ایمان روشن شد و با سخن خود و عمل …

دعای عرفهٔ امام سجاد شرح و تبیین دعای امام حسین

… نصفه‌روز را صرف میکند با آن دعا. حتماً سعى کنید به معانى این دعا توجّه کنید؛ دقّت کنید ببینید چه میگوید. نه اینکه بنشینید رویش فکر کنید ــ اینها فکر کردن نمیخواهد ــ فقط وقتى حرف میزنید، بدانید دارید با مخاطبى سخن میگویید، و معناى آن کلمه را بفهمید که چیست. و دعاى امام سجّاد (سلام اللّه‌ علیه) در روز عرفه،[1] مثل شرح دعاى امام حسین است؛ گویى این پسر یک ذیلى، تعلیقى، تبیین و شرحى براى کلمات پدر در ذیل دعا و با زبان دعا نوشته؛ هر کدام یک طعمى دارد. ...