رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دین اسلام و آموزه‌ها و احکام آن در زندگی فردی و اجتماعی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۵۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

این حرف یک عارف است. نَفَس، نَفَسِ یک عارف است. راست هم میگوید مسلمانی، اصلاً اسلام، یعنی تسلیم در مقابل پروردگار و محو شدن در اوامر او ولو فروتر از پایه‌ی عرفان و معرفت. این با تزویر و ریا که شرک است، نمی سازد.
برادرها! ما باید با خدا باشیم تا خداى متعال به ما کمک کند: مَن کانَ للهِ کانَ‌ اللهُ لَه.[8] اگر براى خدا بودیم و نیّت کردیم و تصمیم گرفتیم و حرکت کردیم، خداى متعال اراده‌اش را در جهت پیشرفت ما قرار خواهد داد، آن وقت همه‌ى قوانین عالم با ما همراه خواهد شد. بدون این، ما مثل یک گروه دیگرى از مردم دنیا خواهیم بود. وقتى انسانى با خدا نیست، وقتى براى خدا کار نمیکند، حالا اسمش ایرانى باشد، چیز دیگرى باشد، اسمش مسلمان باشد، غیر مسلمان باشد، چه تفاوتى میکند؟ چه تضمینى هست که اگر کسى به فرض یک اعتقاد دینى‌اى هم به اسلام دارد، چهار تا عمل عبادى هم انجام میدهد، عزّت اسلامى هم با او باشد؟ کمااینکه دیدیم قرنها گذشت و عزّت اسلامى با ما نبود. همین الان مسلمینى [هستند] که اسمشان هم مسلمان است و در نهایتِ ذلّت دارند زندگى میکنند؛ کفّار بر اینها مسلّطند، آمریکا بر اینها مسلّط است، کارشناس‌هاى بى‌وفاى بى‌وجدانِ بى‌علاقه‌ى غربى بر اینها مسلّطند. اگر اسم اسلام کافى باشد، خب باید همه‌ى مسلمینِ اسمى، عزیز باشند؛ [امّا] مى‌بینیم که نیستند. آن چیزى که یک انسان را، یک مجموعه را عزیز میکند، اسلام واقعى است؛ یعنى تسلیم لله‌؛ اَلاِسلامُ هُوَ التَّسلیم.[9] و دین هم همین است؛ دین همان تسلیم است: اِنَّ الدّینَ عِن‌ـدَ اللهِ الاِسلام.[10] تسلیم شدن در مقابل خدا؛ وَمَن یَبتَغِ غَیرَ الاِسلامِ دینًا فَلَن یُقبَلَ مِنه؛[11] دین شما باید تسلیم شدن در مقابل خدا باشد؛ اگر این[طور] شد، و بزرگ ما، کوچک ما، معمّم ‌ما، نظامى ‌ما، افراد عادّى جامعه‌ی‌ ما، مسئولین ما ــ بخصوص مسئولین ــ واقعاً تسلیم خدا باشند و براى شهوات خودشان، براى خواستها و اغراض شخصى خودشان، بر تصمیمات خودشان شأنى نگذارند ــ البتّه انسان که به طور معمولى و طبیعى تبدیل به فرشته نمیشود؛ بالاخره شهوات و خواستهاى انسان بر انسانهاى معمولى، غیر از آن برگزیدگان بالا اثر میگذارند ــ این در خطّ‌مشى زندگى آنها اثر نگذارد و بخصوص در آنجاهایى که با سرنوشت یک جمعى یا با سرنوشت جامعه‌ى اسلامى سروکار دارد، تسلیم خدا باشند و اراده‌ى خدا را بر اراده‌ى خود، خواست خدا را بر خواست خود، اهداف الهى را بر اغراض شخصى خود غلبه بدهند، این[جور] اگر شد، همین عزّتى که خداى متعال به شماها، به مسلمین، به مردم ایران داد و این دوازده سیزده سال حقیقتاً گل سرسبد ملّتهاى دنیا شُدید ــ «کُنتُم خَیرَ اُمَّةٍ اُخرِجَت لِلنّاس»[12] شدید ــ و دشمنان هم به این اعتراف کردند و پیشرفتهاى زیادى کردید، ادامه پیدا خواهد کرد.
من قبلاً هم عرض کردم: اگر امروز، جهان اسلام در مورد این مسلمانان مظلوم حرکتی نکند، در آینده، هر مجموعه مسلمانی که در داخل اروپا، یا به شکل یک کشور، یا به شکل یک جمعیت بزرگ دریک کشور وجود داشته باشند، این خطر وجود دارد که در معرض چنین فشارهایی قرار گیرند. ما نسبت به مسلمانان بوسنی هرزگوین، به‌شدّت نگرانیم. آنها مسلمانند و برادران ما هستند. یک اقلیّت مظلوم، در میان مجموعه مخالف با اسلام در کشورهای گوناگون و در مقابل آنها، یک جمعیت مسلّح، متّکی به یک ارتش نیرومند، دارای سلاحهای پیشرفته و مدرن؛ همانهایی که سالهای متمادی، عراق را هم از لحاظ تجهیزات نظامی، علیه ما تجهیز میکردند؛ همین صربها، درمرکز یوگسلاوی سابق. ما البته در مورد این مسلمانان، وظایف خودمان را تا آن‌جا که توانستیم عمل کردیم. از طرف جمهوری اسلامی، از آنها پشتیبانیهای همه جانبه و همه نوع پشتیبانی شده است. ولی این کافی نیست. مسلمانانِ سراسر جهانِ اسلام باید کمک کنند. دشمنی با اسلام، یکی از مظاهرش این است و بالاترین مظاهرش، فشار بر جمهوری اسلامی است. همان‌طور که قرآن کریم بیان فرموده؛ و این حقیقتاً از معجزات قرآن است که فرمود: «وَلَنْ تَرْضی عَنْکَ الْیَهُودُ وَ لَا النَّصاری حَتّی تَتَّبِعَ مِلَّتُهُم[3] .» تا جامعه مسلمانان از اسلام دست برندارند، اینها راضی نمیشوند. مقصود این است که دشمن میخواهد آن روح اسلامی، آن احکام زنده اسلام و آن نیروی حیاتی اسلام در میان مسلمانان نباشد. البته آنها با یک عدّه مسلمانِ مرده بی‌اطّلاع از مبانی عالیه اسلام، ولو عامل به ظواهر مختصری از اسلام هم باشند، چندان کاری ندارند؛ دشمنی هم با آن ندارند. اما این‌که اسلام نیست! اسلامی اسلام است که پیغمبر آورد و قرآن فرمود که «کُنْتُم خَیْرَ اُمَّةٍ اُخْرِجَت للنّاس[4] .» آن اسلام نیست که عدّه‌ای بنشینند و تماشاگر حوادث عالم، یا تماشاگر مسائل درون جامعه خودشان باشند. مسلمانان بیدار، مسلمانان آگاه، مسلمانانی که نیروی خودشان رابرای بنای عالم، به شکل صحیح به کار میگیرند و مسلمانانی که از هیچ مانعی نمیترسند؛ این اسلام و این‌گونه مسلمانان مورد حداکثر بغض استکبار جهانیاند و ما در این چند سال، اِعمال این بغض را به انواع مختلف دیده‌ایم و امروز هم، بیشترین شکلش را در زمینه‌های مختلف فرهنگی و اقتصادی و سیاسی و تبلیغاتی، مشاهده میکنیم.

شاهدها (۵۷۲ پاراگراف)

آوردن روشنفکری ضدمذهب در برابر اسلامی با منطقی‌ترین تفکرات و روشن‌ترین معارف

… را داشت و از خرافات و حرفهایی که هیچ انسان خردپسندی آن را قبول نمیکند ، پُر بود، به کناری بیندازند و به کارهای جدید رو بیاورند و دائرةالمعارفِ جدیدِ فرانسه را بنویسند و کارهای بزرگ علمی را شروع کنند. بدیهی است که اینها طبیعت کارشان پشت کردن به آن مذهب بود. آن وقت روشنفکر مقلّد ایرانی در دوره‌ی قاجار، که اوّل بار مقوله «انتلکتوئل» را وارد کشور کرد و اسم منوّرالفکر به آن داد و بعد به «روشنفکر» - با همان خصوصیت ضدّ مذهبش - تبدیل شد، آن را در مقابل اسلام آورد؛ اسلامی که منطقیترین تفکّرات، روشنترین معارف، محکمترین استدلالها و شفّافترین اخلاقیات را داشت؛ اسلامی که همان وقت در ایران همان کاری را میکرد که روشنفکران غربی میخواستند در غرب انجام دهند! یعنی در برهه‌ای از دوران استعمار، روشنفکران غربی، با مردم مناطق استعمارزده غرب همصدا شدند. مثلاً اگر کشور اسپانیا، کوبا را استعمار کرده بود و ثروت آن‌جا - شکر کوبا - را در اختیار گرفته بود، «ژان پل‌سارتر» فرانسوی از مردم کوبا و از «فیدل کاسترو» و از …

اسلام مایهٔ نجات و عزت و کرامت ملت‌های مسلمان

آنچه ما امروز از ایران اسلامى ــ که به برکت اسلام عزّت پیدا کرده و به برکت اسلام از زیر سلطه‌ى بیگانگان خارج شده است و به برکت اسلام، دلهاى مردمش به هم نزدیک شده‌اند و به برکت اسلام به خیلى از آن خیراتى که اسلام براى مسلمانان خواسته رسیده است ــ و از میان این امّت، براى برادران مسلمانمان در سراسر عالم میخواهیم، این است که دولتها و ملّتها به اسلام به چشم نجات‌بخش نگاه کنند؛ اسلام را مایه‌ى عزّت و افتخار و کرامت خودشان بدانند. این چیزى که دشمنان اسلام خواسته‌اند بباورانند به بسیارى در دنیاى اسلام، که اسلام مایه‌ى عقب‌افتادگى آنها است، اسلام مایه‌ى سرافکندگى آنها است، یک تلقین شیطانى است. این، تلقین کسانى است که خواسته‌اند ملّت مسلمان و امّت اسلامى را از اصل خودش جدا کنند تا بتوانند …

حیات‌بخشی اسلام به ملت‌های مرده در صدر اسلام و امروز

اسلام، مرده‌هاى اجتماعى و سیاسى را زنده کرد: اِذا دَعاکُم لِما یُحییکُم؛[6] ملّتهایى را که خاک مرگ بر روى آنها پاشیده شده بود و هیچ‌چیز از حیات حقیقى و سرافرازانه‌ى مجتمع انسانى نمیدانستند حیات بخشید، آقایى بخشید، پرچم انسانیّت و دفاع از انسانها را به آنها داد؛ اسلام این است. نه‌فقط آن روز؛ امروز هم همین‌جور است. امروز هم بحمدالله‌ این‌جور است. نمونه‌اش این کشور ما است، این ملّتى است که قرنهاى متمادى در زیر فشار استبداد سلاطین ظلم و جور، هویّت خودش را از دست داده بود، قدرت تشخیصش را، قدرت تصمیمش را، قدرت عملش را و در این صد سال اخیر هم در زیر فشارهاى مضاعف استعمار و …

پیشروی قطب اسلام و ناکامی قطب استکبار در مصاف تا کنون

تا به حال در برخورد این دو قطب مبارز با یکدیگر - که قطب، استکبار از یک طرف و قطب اسلام از طرف دیگر است - پیشرفت و مبارزه و پیروزی، متعلّق به قطب اسلام بوده است. قطب اسلام همیشه پیش رفته است؛ اما قطب استکبار پیشرفتی نداشته است. اینها میخواهند با شایعه مذاکره جمهوری اسلامی - که بگویند جمهوری اسلامی تسلیم شد؛ طرف ما آمد و مجبور شد کنار بیاید و با ما مذاکره کند - این‌طور وانمود کنند که در این مصاف، بالاخره قطب اسلامی شکست خورد و مجبور به عقب‌نشینی شد و قطب استکبار در این مصاف پیروز …

راه سعادت بشر و زدودن رنج‌های ثابت او چون فقر و جهل و تبعیض

اسلام، هم در هنگام طلوع خود و هم امروز، راهى به دنیایى نوین با زندگى‌اى سعادتمندانه و متضمّن صلاح و فلاح انسان بوده و هست. رنجهاى اصلى بشر ــ که اسلام کمر به زدودن آنها بسته ــ در آن زمان و پیش از آن و امروز همواره موضوعات ثابت و واحدى بوده و هست؛ فقر، جهل، تبعیض، جنگ و ناامنى، و بالاخره زندانى شدن در حصار مادّی‌گرى و اسارت در کمند خوی‌هاى زشت خویشتن. و اسلام دین انسانیّت و اعتدال و خردورزى و تسلیم در برابر حقّ متعال است، و بى‌شک همه‌ى ادیان پیش از ورودِ دستهاى تحریف چنین بوده‌اند. پس درمان این دردهاى انسانى را با شیوه‌اى دور از زیاده‌روى و افراط و تفریط و از راه‌هاى خردپسند بر بشر عرضه کرد، و آدمى را به …

تنها راه نجات بشر پس از ناکامی مکاتب دیگر

لیبرالیسم غربى و کمونیسم و سوسیالیسم و غیره، همه امتحان خود را داده و ناتوانى خود را ثابت کرده‌اند؛ و امروز هم مانند گذشته، اسلام تنها شفابخش و فرشته‌ى نجات است. امروز هم مانند ۱۴۰۰ سال پیش، این ندا طنین‌افکن است: قَد جاٰءَکُم مِنَ الله نورٌ وَکِتٰبٌ مُبین * یَهدی بِهِ الله مَنِ اتَّبَعَ رِضوانَهِ سُبُلَ السَّلٰمِ وَ یُخرِجُهُم مِنَ الظٰلُمّْتِ اِلَى النّورِ بِاِذنِه! وَ یَهدیهِم اِلیٰ صِراطٍ مُستَقیم.[4] مهم آن است …

ظرفیت رساندن امت به اعتلای مدنی و علمی و عزت و قدرت سیاسی

غرض از این یادآورى، تفاخر به گذشته نیست، غرض یادآورى این حقیقت است که آنچه آن تمدّن را پدید آورد ــ یعنى اسلام و معارف زندگى‌ساز آن ــ هم‌ اکنون نیز در اختیار ما است، و به ما هشدار میدهد که «یاَیُّهَا الَّذینَ ءامَنُوا استَجیبوا لله وَلِلرَّسولِ اِذا دَعاکُم لِما یُحییکُم».[5] اسلام ثابت کرده است که ظرفیّت آن را دارد که امّتِ خود را به اعتلاى مدنى و علمى و عزّت و قدرت سیاسى برساند. «ایمان» و «مجاهدت» و «پرهیز از تفرقه»، تنها شرط‌هاى تحقّق این هدف بزرگ است، و قرآن به ما مى‌آموزد: وَلا‌تَهِنوا وَلا‌تَحزَنوا وَاَنتُمُ الاَعلَونَ اِن کُنتُم مُؤمِنین؛[6] و مى‌آموزد: وَالَّذینَ جٰهَدوا فینا لَنَهدِیَنَّهُم سُبُلَنا وَ اِنَّ اللهَ لَمَـعَ …

اسلام و قرآن، نخستین عامل عزت ملت ایران و برآمده از دل مردم

… از عزّت و شخصیّت و عظمت برخوردارید. امروز دولت و ملّت ایران در میان دولتها و ملّتهاى عالم به ‌عنوان یک دولت و ملّت برجسته، باشخصیّت، شجاع و غیر قابل تحمیل معرّفى شده‌اند؛ باید ببینید ملّت و دولت ایران این چهره‌ى درخشان و باعظمت را از کجا به دست آورده است؛ اوّلین چیزى که این هدیه‌ى بزرگ را به این ملّت تقدیم کرده است و اهدا کرده است، همین پرچم باعظمت «اسلام و قرآن» است؛ امروز این پرچم به دست شما مردم سپرده است و شما آن را حفظ کرده‌اید. کسى اسلام را بر ملّت ایران تحمیل نکرد، [بلکه] اسلام از اعماق دلِ یکایک ملّت ایران برآمد و توانست به آنها روحیه بدهد، نیرو بدهد، توان بدهد، آنها را در صحنه‌هاى گوناگون جهانى و داخلى و عرصه‌هاى مختلف زندگى به ‌صورت انسانهاى مقاومى دربیاورد. این را باید حفظ کنید؛ این را باید قدر بدانید، که میدانم قدر هم میدانید.

گسترش روزافزون عقاید و احکام اسلامی به سبب استحکام و استدلال

منطق قوی و استدلال محکم در مقابل تصرّف افکار مردم دنیا مؤثّر است. یعنی شما نگاه میکنید، میبینید که در طول زمان، فراوان علیه اسلام شبهه درست کردند، به اشکالتراشی پرداختند و استدلال‌سازی کردند تا بلکه بتوانند عقاید اسلامی را سست و موهوم کنند؛ اما عقاید اسلامی به خاطر استحکامی که دارد و چون منطق دنبال تفکّر اسلامی است - نه فقط عقاید که احکام اسلامی نیز همین‌طور است؛ چون متّکی به منطق و همراه استدلال است؛ چون هر ذهن صحیح و سالم و اهل و فهم و استدلالی، در مقابل منطق اسلام تسلیم و خاضع میشود - روز به روز گسترش پیدا کرده است.

استدلال اسلامی قابل فهم برای عامهٔ مردم و جذب انسان سلیم‌الطبع

با وجود آن که این همه با اسلام مخالفت میکنند، ولی رو به توسعه است. چرا؟ چون استدلال و منطق، با اسلام همراه است. این استدلال، فقط استدلال دانشگاهی هم نیست که بگوییم فقط دانشمندان این استدلال را میفهمند؛ نه. اسلام در بطن خود، عقاید و احکامی دارد که هر انسان سلیم‌الطبعی را در مقابل خود جذب و به خود معتقد میکند. مسأله، مسأله استدلالهای پیچیده و معضل فلسفی فقط نیست که اسلام، از آن هم برخوردار است. استدلال اسلامی که میگوییم، یعنی استدلالی که برای عامّه مردم، قابل فهم است. این، یک ابزار است که در اختیار اسلام قرار دارد.

ناتوانی دشمنان از تحمیل اراده بر ملت متمسک به اسلام

… امریکا و دولتهای استکباری و ارتجاعی منطقه و دست‌نشاندگان استعمار و همپیمانان پنهانی صهیونیستها بودند که همّتشان هم این بود که پرچم اسلام را در این کشور فرو بخوابانند و از بین ببرند و نهضت اسلامی را نابود کنند و نگذارند که ملت ایران متمسّک به اسلام باشد. چرا؟ چون میدانند که اگر ملتی متمسّک به اسلام شد، دیگر دشمنان - هر چه هم به‌حسب ظاهر و با ابزار مادّی قدرتمند باشند - نخواهند توانست آن ملت را وادار به کاری کنند، یااز کاری باز بدارند و چیزی را به آن ملت تحمیل نمایند. آن ملت با افکار بلند اسلامی، راه خود را پیش خواهد برد؛ همچنان که ملت ایران پیش برد و شما مردم عزیز خوزستان، یک بار در ماجرای جنگ تحمیلی و یک بار قبل از ماجرای جنگ تحمیلی، به دهها سال توانسته‌اید از خود آزمایش بسیار درخشانی را در تاریخ به یادگار بگذارید.

منع پذیرش تحمیل بیگانگان و لزوم ایستادگی در برابر آن

چرا ما زیر بار امریکا و هیچ قدرت دیگری نمیرویم؟ چون مسلمانیم؛ چون اسلام اجازه نمیدهد؛ چون شرف انسانی از دید اسلام، چنین اجازه‌ای را به هیچ قدرتمندی، به هیچ رئیس کشوری، به هیچ دولتی، به هیچ حکومتی و به هیچ ملتی نمیدهد که تحمیل بیگانگان و دیگران را قبول کند. اگر کشوری بخواهد چیزی را بر ملتی تحمیل کند، باید در مقابلش ایستاد و از خود و از شرف خود و از استقلال خویش دفاع کرد و او را به زانو درآورد. راه اسلامی، این است.

نیاز دنیا به پیام قرآن و بعثت و لزوم آموختن و عمل پیش از آموزش به دیگران

دنیا به پیام و راه شما، به حقیقتی که در نزد شما، در قرآن شما و در بعثت شماست، احتیاج دارد؛ لیکن آن روزی خواهید توانست به دنیا بیاموزید که قبلاً خودتان آموخته باشید؛ قبلاً خودمان آموخته باشیم و عمل کرده باشیم.

نیاز بشر امروز به معنویت و معارف اسلام و جاذبهٔ پیام آن برای ملت‌ها

… طرفدار پیدا کرده است و بسیاری از غیر مسلمین هم دعوت اسلامی را پذیرفته‌اند. پذیرش دعوت اسلام، به معنای پذیرش دین اسلام به طور رسمی نیست. این، یک مرحله از آن است. یک مرحله دیگر این است که مردم جهان، پیام و معارف و حقایق و پیشنهاد اسلام در یک مسأله را بپذیرند. امروز آن روزی است که وقتی ملتها در مقابل پیام اسلام قرار میگیرند، احساس چیزهایی میکنند که برای آنها مفید است و خلأهای زندگی آنها را پر میکند. آنچه اسلام در مورد ارزش و اهمیت و اهداف انسان بیان میکند، آنچه اسلام در مورد خانواده و زن و هدف علم و روابط جوامع با یکدیگر و مناسبات اجتماعی اقویا و ضعفا با هم میگوید، چیزهایی است که امروز مردمی که در زیر تمدّنهای گوناگون زندگی میکنند، وقتی به اینها نگاه میکنند، احساس مینمایند که گره‌های زندگیشان با این چیزها باز و برطرف خواهد شد. لذا پیام اسلام پرجاذبه است. به همین دلیل هم است که برخورد استکبار جهانی و دستگاههای تبلیغی عالم - که به همان مراکز زورگویی و ظلم و انسان‌ستیزی وابسته‌اند - با پیام اسلام، یک برخورد خشن بسیار خصمانه است.

جامعیت اسلام و مکتب تشیع در عوامل رشد فردی و اجتماعی انسان

خصوصیت دین مقدّس اسلام، بخصوص مجموعه فکری و عقیدتی شیعه - که امتیازاتی دارد - این است که همه عوامل لازم برای رشد فردی و اجتماعىِ انسان را در خودش جمع دارد. این، نکته خیلی مهمّی است. ملاحظه کنید: یک وقت فرهنگی، تمدّنی، عقیده‌ای و یا مکتبی بر بشر عرضه میشود که ممکن است جهات خیلی خوبی هم در آن باشد. مثلاً - فرض بفرمایید - مجموعه تفکّرات مکتبِ عرضه شده، موجب گردد که نیروهای درونی افراد بشر به کار بیفتد؛ …

وجود همهٔ عوامل رشد انسانی، هم رشد مادی و هم رشد معنوی

اسلام خصوصیتش این است که همه عوامل رشد انسانی را در خود دارد. هم رشد مادی در آن هست و هم رشد معنوی. یعنی در اسلام «خلق لکم ما فیالارض جمیعا[1] » هست. «قل من حرّم زینةاللَّه الّتی أخرج لعباده[2] » هست. استفاده از منابع مادّی هست. کار و تلاش هست. بوسه زدن پیامبر بر دست کارگر هست. کار کردن امیرالمؤمنین هست. - اینها همه‌اش معنا دارد. - این‌که اگر کسی کار نکند، …

عوامل بقای اسلام، از جمله عاشورا و امر به معروف و نهی از منکر

عوامل بقا را در اسلام مشاهده کنید! یکی از عوامل بقا، همین عاشوراست. یکی از عوامل بقا، امر به معروف و نهی از منکر است. بدیهی است که در جامعه، فساد به وجود می‌آید. هیچ اجتماع بشری نیست که در آن، فساد به وجود نیاید. این فساد، چگونه باید برطرف شود؟ بعضی کسان تا چشمشان به مظاهر فساد میافتد، میگویند «پس مسؤولین کجایند که بیایند فساد را از بین ببرند؟!» غالباً فسادی را که به چشم …

آسیب‌ناپذیری با اجرای کامل و تلاش دشمن برای ناقص کردن آن، مانند جنجال دربارهٔ قصاص

… دینی و شعارهای اسلامی، اعتراض دارند و نِق میزنند که «آقا؛ شما هم دیگر شورش را درآوردید! دائم راجع به ارزشهای اسلامی میگویید! فلان شعار دیگر چیست و فلان کار دیگر کدام است؟!» در واقع حرف دشمن را تکرار میکنند. دشمن مایل نیست که اسلام به طور کامل پیاده شود؛ چون اگر اسلام به طور کامل پیاده شد، آسیب‌ناپذیر میگردد. حال، برای این‌که آسیب‌پذیر شود، باید چه کار کنند؟ باید ناقصش کنند.باید یک گوشه‌اش را نگذارند عمل شود. مثلاً نسبت به «لایحه قصاص» و «قانون مجازات»، جنجال آفرینی کنند.

جامعیت راه اسلام: جهاد با دشمن، مهربانی درونی، رابطهٔ نیک با ملت‌ها و مبارزه با دشمنان

… خودشان میدانند. این‌که میگوییم، برای «تذکّر» است. برای دانستن جوانان و تازه رسیدگان به این راه است که بدانند این راه، راه مبارکی است. این راه، راه شکست‌ناپذیری است. این راه، راهی است که در آن، همه امکانات برای بقا، به وسیله حکمت پروردگار عالم، فراهم شده است. این راه، هم جهاد دارد، برای دفع دشمن؛ هم «رحماء بینهم» دارد، برای محیط قابل زیست در داخل کشور؛ هم «لاینهیکم‌اللَّه عن‌الذین لم یقاتلوکم» تا «ان تبروهم و تقسطوا الیهم»[16] دارد، برای ارتباطات حسنه با کشورها و ملتهای دنیا و هم «انما ینهیکم‌اللَّه عن‌الذین قاتلوکم فیالدین»[17] دارد، برای مبارزه با اسرائیل و امریکا. یعنی همه چیز دارد. هم دنیا دارد، هم آخرت، هم حفظ ارزشها با دقّت و وسواس و هم رفتن به دنبال سازندگی و ایجاد دنیای خوب و استقرار و کشف بواطنِ طبیعت، به وسیله دستهای توانا. همه چیز هست. هم عواطف و احساسات مردم را دارد، هم کمک الهی را دارد، هم کار در آن هست و هم …

توان ایجاد قدرتی که مانع زورگویی به ملت‌های مسلمان شود

اسلام میتواند به برکت ایمان و تعالیم عالی و نورانی و معارف و احکام مترقّی خود، قدرتی را در کشورهای اسلامی به وجود آورد که هیچ کس نتواند به آن ملتها و کشورها زور بگوید و گردن کلفتی کند و چیزی را بر آنها تحمیل نماید. چرا از این قدرت عظیم استفاده نمیکنند؟

دشمنی استکبار با اسلام به‌سبب مانع شدن آن از تسلیم ملت در برابر دشمن

دشمنىِ آنها با این ملت و با نظام اسلامى، در حقیقت دشمنى با اسلام است. چرا با اسلام دشمنند؟ چون اسلام نمى‌گذارد مردم زیر بار دشمن متجاوز بروند. اسلام، انقلاب را حفظ مى‌کند و نمى‌گذارد دشمن مجدّداً بر کشور تسلّط پیدا کند. اسلام، از تسلیم شدن ملت در مقابل دشمن مانع مى‌شود. لذا با اسلام به عنوان یک عاملِ مزاحم، مخالفند.

مخالفت دشمنان با اسلامِ استوارکنندهٔ دل‌ها، نه با نماز و روزهٔ بی‌مقاومت

خیال نکنید با نماز و روزه‌ى کسى مخالفند. آنها با نماز و روزه‌اى که در معناى آن، مقاومت و ایستادگى نباشد، کارى ندارند و نسبت به آن حسّاسیتى پیدا نمى‌کنند. آنها با اسلام مخالفند؛ چون اسلام با نماز و روزه و زکاتش، مؤمن را با خدا متّصل و دلها را محکم مى‌کند و از هر انسانى، یک کوهِ استوار مى‌سازد. ملتى که این گونه باشد، در مقابل دشمنان تسلیم نمى‌شود و سر تعظیم خم نمى‌کند. آنها از این واقعیت مى‌ترسند؛ به همین خاطر از چنین اسلامى متنفّر و ناراحتند.

خواست اسلام برای جمع ماده و معنا و رفاه و ایمان در جامعه

این، آن جامعه‌ای است که مادیّت دارد؛ اما معنویت ندارد. اسلام نمیخواهد این‌طور جامعه‌ای درست کند. اسلام میخواهد هم مادّه و هم معنا، هم پول و رفاه، هم ایمان و معنویت، هم پیشرفت اقتصادی و هم شکوفایی اخلاقی و معنوی در جامعه باشد. این حیات طیبه اسلام است؛ «فلنحیّنیه حیاة" طیّبة».

توان اسلام در ایجاد انقلاب، نظام پایدار و خودباوری و اقتدار ملت

… همین جبهه مجهّز، امروز نسبت به خطری که اسلام برای آن دارد و بیداری اسلامی برای آن به وجود میآورد، به شدّت حسّاس است و این حسّاسیت، ناشی از این است که میبیند اسلام میتواند از مرز یک توصیه اخلاقی فراتر برود و در موضع فکری که نظامی را به وجود میآورد، ظاهر شود. دشمنان اسلام دیدند که اسلام توانست یک انقلاب به وجود بیاورد؛ دیدند که اسلام توانست یک نظام مستقر و پایدار به وجود بیاورد؛ دیدند که اسلام توانست یک ملت را به خود آگاهی برساند، آنها را از حالت هزیمت روحی، به استقرار و اتّکاء به نفس و اعتزاز به خود و دین خود تبدیل کند و برساند؛ دیدند که اسلام میتواند یک ملت را آن‌قدر مقتدر و قوی کند که همه آن ابزارهایی که گفتیم، در مورد این ملت بی اثر و کُند شود.

تعالیم اسلام، عامل پیدایش قدرت سیاسی و علمی مسلمانان

… اروپاست. اروپاییها قرون وسطی را «دوران سیاهی و تاریکی» مینامند. همان قرون وسطایی که در اروپا تاریکی و سیاهی بود، دوران تشعشع علم در کشورهای اسلامی، از جمله ایران است. اصلاً درباره قرن چهارم هجری - که دوران تشعشع علم است - کتابها نوشته و تحقیقها کرده‌اند. چنان قدرت سیاسی، چنان قدرت علمی، چنان دنیاآرایی، چنان کشور داری و چنان استخدام تمام نیروهای زنده و سازنده و فعّال بشری، بر اثر چه چیز به‌وجود آمد؟ بر اثر تعالیم اسلام. مسأله، فقط این است. اسلام یک درس را به مسلمین تعلیم کرد و آن درس هر روز که در بین مسلمین باشد، نتیجه‌اش درخشش و تلألؤ و علوّ معنوی و مادّی است. آن درس درسِ مجاهدتِ خالصانه و مخلصانه است. هرجا که مجاهدت خالصانه و مخلصانه باشد، نتیجه‌اش درخشش و تلألؤ خواهد بود. منتها مجاهدت …

برنامهٔ اسلامی برای ادارهٔ دنیا و آخرت و تربیت و تهذیب انسان

برنامه اسلامی، برنامه اداره و آبادسازی دنیا و آخرت است. برنامه‌های دیگر، به دین ملت و به آخرت انسانها کاری ندارند. برنامه اسلامی، تربیت و تهذیب میکند. امروز در کشور ما یک حرکت عمومی، بخصوص در میان جوانان، به سمت آموزش قرآن، فراگیری دین و عمل به احکام و مقرّرات اسلامی مشاهده میشود. این دیگر مال اهل دنیا نیست. اهل دنیا مدّعیاند دنیای ملتها را درست میکنند که نمیتوانند هم. اما اسلام دنیا و آخرت را مطمح نظر قرار …

زنده و زاینده بودن اسلام امروز از برکت حادثهٔ امام حسین (ع)

امروز شما ببینید اسلام در دنیا زنده است؛ اسلام، سازنده است؛ امروز اسلام در دنیا زاینده است؛ امروز اسلام در دنیا ملّتها را به‌ عنوان روشن‌ترین و پُرفروغ‌ترین امید به سمت خود متوجّه کرده است؛ شوخى است؟ بعد از ۱۴۰۰ سال؟ همه‌ى اینها از برکت همان حادثه‌ى حسین‌بن‌على (علیه ‌السّلام) است. حالا خداى متعال خواسته است که اوّلین تجربه‌ى حاکمیّت قرآن، بعد از دوران حسین‌بن‌على، جمهورى اسلامى [باشد].

انتشار اسلام خالص و افول دعوت با کاهش خلوص دعوت‌کنندگان

ولى از این که بگذریم، اسلام خالص متولّد شد، خالص منعقد شد، خالص منتشر شد به اکناف عالم؛ و لذا هر جا رفت، بُرندگى خودش و برجستگى خودش را در مقابله‌ى با تمدّنها و فرهنگهاى مختلف نشان داد تا وقتى‌ که بتدریج دعوت‌کنندگان از آن خلوص افتادند، دعوت هم از آن خلوص افتاد.

منطقی و عقلانی بودن اسلام از عوامل درونی انتشار آن

… عظیمى [در آن] نهفته نبود، در آن محیط مادّى‌گرایى، یک انسان متفکّر این‌جور نسبت به آن شعار نمیداد. انسانهاى باانصاف، انسانهاى اهل علم، اهل عقل، اهل منطق، اهل استدلال، تمام معارف اسلامى را میتوانند درک کنند، میتوانند بپسندند و بپذیرند؛ این خاصیّت اسلام است. پس منطقى بودن و عقلانى بودن از خصوصیّات اسلام است. اگر کسانى سعى بکنند که اسلام را از این خصوصیّت جدا کنند یا در تبلیغات بگویند اینها ضدّ علم است، اینها ضدّ عقل است، یا اینکه در عمل حرفهایى را به اسلام نسبت بدهند که از اسلام نیست و قابل اینکه یک عقل سالم آن را تصدیق کند و تأیید کند هم نیست اینها به نشر اسلام قطعاً ضربه میزنند و هیچ کمکى نمیکنند. این یکى از خصوصیّات و عنصر درونى‌اى است که اسلام را میتواند منتشر کند.

اسلام علاج دردهای بشر و تجدید بعثت در دنیای امروز

… سگ گمشده‌اى را در بیابان پیدا کنند! مگر بشریّت کور است؟ مگر نمى‌بینند که در شهرها و ایالات آمریکا چه خبر است؟ در قطار یک نفرى میرود وارد این کوپه میشود و با مسلسل چند نفر را میکشد، از این کوپه مى‌آید بیرون، کوپه‌ى بعدى چند نفر را میکشد و همین‌طور و همین‌طور. اگر بشریّت دارد رنج میبرد از این دردهاى لاعلاج، ما میگوییم علاجش اینجا است، علاجش اسلام است، در دست ما است. این است تجدید بعثت در دنیاى امروز.