رفتن به محتوای اصلی

احیای اسلام

نام‌های دیگر: احیای دین، احیای تفکر اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

زنده کردن ارزش‌ها و معارف اسلام و بازگشت جامعه‌ها به آن‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:گفتگو پیرامون شهادت استاد مطهری— ۱۳۶۳/۰۲/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۳ تا ۱۳۸۸
۱۳۶۳۱۳۸۸

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۳ پاراگراف)

تبدیل اسلام به امید ملت‌های مسلمان و ناتوانی تحلیلگران مادی از فهم آن

امروزه گر چه مغزهاى علیل تحلیلگران مادّى هنوز عاجز از فهم و تحلیل حوادث اسلامى در ده سال اخیر است و آنان بدرستى نمیتوانند بفهمند که چه شد که پس از تلاش دویست‌ساله‌ى استعمار در کشورهاى اسلامى و پس از هزاران شیوه‌ى موفّق براى راندن اسلام از صحنه‌ى زندگى و حتّى از صفحه‌ى ذهن و دل مردم در این کشورها، و مهم‌تر از آن، پس از قرنها بدآموزىِ قدرتهاى استبدادى و ایادى آنان و پس از تحریفهاى بى‌شمارى که به‌ وسیله‌ى وعّاظ‌السّلاطین و آخوندهاى دربارى در دین پدید آمده و صفا و خلوص آن را مخدوش ساخته و به دارویى بى‌اثر و جسمى بى‌جان بدل کرده بود، امروز دوباره اسلام در قلب میهن اسلامى پَر و بال گشوده و سایه‌ى رحمت خود را بر سرتاسر جهان اسلام گسترده و چون خورشیدى روشنگر در دل همه‌ى مسلمین تافته و به آنان روح و نشاط و امید بخشیده است و چگونه اسلام که بتدریج به دست فراموشى سپرده میشد و هرگز هیچ امیدى را در دل جستجوگر انسانهاى دردمند و بى‌تاب برنمى‌انگیخت، اکنون به یگانه امید روشن ملّتهاى مسلمان، مخصوصاً جوانان و بیداردلان و دردمندان تبدیل یافته است. آرى، فهم و تحلیل درست این حوادث شگفت‌آور اگرچه براى مغزها و ذهنهاى بیگانه از حقیقت اسلام و بى‌خبر از سرگذشت واقعى اسلام ناممکن است، لیکن براى صاحبان بصیرت، پاسخ در یک کلمه است: معجزه‌ى انقلاب.

اهمیت احتمالاً بیشتر حکم احیای جامعه از جهاد و حج، چون تضمین زنده‌شدن اسلام است

… آن حکم انقلاب را، حکم تجدید حیات را نداشته باشیم، خب این حکومت به چه دردی می‌خورد ـ حکومتی که در اسلام آمده است ـ وقتی فاسد شده است و از خط خارج شده است؟ پس آن حکمی که مربوط است به برگرداندن جامعۀ منحرف به خط اصلی، این حکم از خود حکم حکومت اهمیتش کمتر نیست. شاید بشود گفت از جهاد با کفار اهمیتش بیشتر است. شاید بشود گفت از امربه‌معروف و نهی‌ازمنکرِ معمولی در یک جامعۀ اسلامی اهمیتش بیشتر است. شاید حتی بشود گفت از عبادات بزرگ الهی و از حج، اهمیت این حکم بیشتر است. چرا؟ برای خاطر اینکه درحقیقت این حکم، تضمین‌کنندۀ زنده‌شدن اسلام است؛ بعد از آنی‌که مشرِف به مردن است، یا مرده است و از بین رفته است.

دعوت اهل بصره به کتاب و سنت برای احیای سنت و از بین بردن بدعت

در مکه، حضرت دو نامه نوشته‌اند؛ یکی به رؤسای بصره، یکی به رؤسای کوفه. به رؤسای بصره در نامۀ حضرت، این‌طور آمده است: «وَ قَد بَعَثتُ رَسولی اِلَیکُم بِهذَا الکِتابِ وَ اِنّی اَدعوکُم اِلَی کِتابِ اللهِ وَ اِلَی سُنَّةِ نبیّهِ، فَاِنَّ السُنَّةَ قَد اُمیتَت، و اِنَّ البِدعَةَ قَد اُحیِیَت فَاِن تُجیبوا دَعوَتی وَ تُطیعوا اَمری اَهدِکُم سَبیلَ الرَّشادِ»[17] من می‌خواهم بدعت را از بین ببرم، سنت را احیا کنم؛ زیرا سنت را میرانده‌اند و بدعت را زنده کرده‌اند، اگر دنبال من آمدید راهِ راست با من است؛ یعنی همان تکلیف بزرگ را می‌خواهم انجام بدهم که احیای اسلام است و احیای سنت پیغمبر و نظام اسلامی است؛ این نامه به اهل بصره. بعد در نامه به اهل کوفه فرمود: «فَلَعَمری مَا الاِمامُ اِلَّا الحاکِمُ بِالکِتابِ القائِمُ بِالقِسطِ الدّائِنُ بِدینِ الحَقِّ الحابِسُ نَفسَهُ عَلیَٰ ذلِکَ لِلّٰهِ»[18] امام و پیشوا و رئیسِ جامعۀ اسلامی نمی‌تواند کسی باشد که اهل فسق و …

اسلام، زنده‌شدهٔ حسین‌بن‌علی (ع) و او پاسدار اسلام

… اینکه از قبل از ولادت آن بزرگوار «بَکَتهُ السَّماءُ وَ مَن فیها وَ الاَرضُ وَ مَن عَلَیها»؛ حسین‌بن‌علی علیه‌السلام را در این عزای بزرگ مورد توجه قرار دادند و عزای او را گرامی داشتند و به تعبیر این دعا یا زیارت، بر او گریه کردند، به این خاطر است. لذا شما امروز وقتی نگاه می‌کنید، اسلام را زنده‌شدۀ حسین‌بن‌علی علیه‌السلام می‌دانید. او را پاسدارِ اسلام می‌دانید. (1371/11/6)

زنده‌کردن نشانه‌ها و ارزش‌های فراموش‌شدهٔ قرآن و اسلام، هدف حرکت امام حسین (ع)

… یعنی حداقل زندگی انسان زیادتر است، به تعبیر روایات فضول‌الحطام است؛ زیادی‌های زندگی. لباس‌های فاخر، خانه‌های عالی، مرکب‌های چنانی، خوراک‌های رنگین، لذت‌ها، عیش‌ها، اینها همه فضول‌الحطام است. برای اینها نیست که ما حرکت کردیم. بلکه برای چیست این حرکت ما؟ «وَ لکِن لِنُرِیَ المَعالِمَ مِن دینِکَ» برای این است که پرچم‌های دین را به مردم نشان بدهیم. این نشانه‌های پنهان‌شدۀ دین، این اصول و ارزش‌ها و هدف‌ها و شعارهای فراموش‌شدۀ قرآن و اسلام را که در زیر غبارهای زیادی پنهان کرده‌اند، می‌خواهیم دوباره زنده کنیم، به مردم نشان بدهیم. «وَ نُظهِرَ الاِصلاحَ فی بِلادِکَ» پروردگارا، می‌خواهیم در شهرها و در سرزمین‌های تو، اصلاح کنیم. یعنی می‌خواهیم جامعۀ اسلامی را آباد کنیم. این ظلم، این اختلاف طبقاتی، این فقر شدید فقرا، این سیریِ شدید اغنیا و متمکّنین، دیگر نباشد؛ ظلم‌ها را نبیند انسان، …

پرچم احیای اسلام مربوط به امت اسلامی

یک مطلب درباره‌ی ممشای امام و راه آن بزرگوار و هدفهای ایشان عرض میکنم. و آن این است که در جمع‌بندىِ توصیه‌های امام و شعارهای امام و مطالباتی که ایشان از مردم، از مسئولان، از آحاد مسلمانان جهان داشته‌اند، دو پرچم برافراشته را در دست امام ملاحظه میکنیم. در حقیقت امام بزرگوارِ ما در این نهضت عظیمی که در کشورمان و در جهان اسلام به وجود آوردند، دو پرچم را بلند کردند و برافراشته نگاه داشتند: یک پرچم عبارت است از پرچم احیاء اسلام؛ به عرصه آوردن این قدرت عظیم و لایتناهی. پرچم دوم، پرچم عزت و سربلندی ایران و ایرانی. این دو تا پرچم برافراشته‌ی به دست قدرتمند امام بزرگوار ماست. پرچم اول که در حقیقت یک بعد از دعوت امام و نهضت امام است، مربوط به امت بزرگ اسلامی است. پرچم دوم هم اگرچه که مربوط به ملت ایران است، مربوط به ایران و …

بازگشت ایران به مبانی و احکام اسلامی و هراس دشمنان از آن

… اسلامی میترسند، از حیات مجدّد اسلام میترسند. اسلام قوی است؛ قوّت اسلام و معنویّت اسلام آن‌چنان است که اگر به شرایط آن عمل بشود و واقعاً اسلام پیاده بشود، قدرتهای دنیا را میلرزاند، تختها را میلرزاند؛ اینها از این میترسند؛ نمیخواهند بگذارند این زنده بشود. می‌بینند که در این کشور، اسلام حیات پیدا کرده و ما مجدّداً برگشته‌ایم به مبانی اسلامی، به احکام اسلامی، داریم زندگی‌مان را زندگی اسلامی میکنیم. اینها از این میترسند؛ میخواهند نباشد.

زنده کردن دوبارهٔ اسلام و بازگشت به ارزش‌های قرآن به‌عنوان هدف اصلی

… و فائق آمدن بر عوامل اختلاف و دوگانگىِ مسلمین در سطح جهان، و مجاهدت براى ایجاد مدینه‌ی فاضله‌ی اسلامى، و تکیه بر جانب‌دارى از قشرهاى محروم و کوخ‌نشین، و به کار گرفتن همه‌ی عوامل و امکانات براى بازسازى کشور در سطح داخلى کشور، خطوط اصلى برنامه‌هاى ما است. هدف اصلى از این‌ همه، زنده کردن دوباره‌ی اسلام و بازگشت به ارزشهاى قرآن است و ما یک سر مو از این هدف عقب نخواهیم نشست.

تلاش متفکران مسلمان برای طرح دوبارهٔ معارف اسلامی در برابر فرهنگ غربی

… آیت‌الله خامنه‌ای: تصور من این است که مرحوم آیت‌الله‌مطهری رضوان‌الله‌علیه به عنوان یکی از چهره‌هایی که در احیاء تفکر اسلامی بیشترین نقش را داشتند و جزو یکی از پرچمداران این بینش نوین اسلامی و طرح دوباره‌ی اسلام در فضای فرهنگ امروزی جهان باید به شمار بیاید. همین‌طور که میدانیم از صدوبیست سال یا صدوبیست، سی سال، سی، چهل سال پیش به این طرف متفکرینی پیدا شدند که اینها درصدد طرح دوباره‌ی اسلام و مطرح کردن معارف اسلامی در میان هیاهوی تبلیغاتی فرهنگ غربی - که فرهنگ جدید و مدرن به حساب می‌آمد - بودند؛ که از این قبیل شخصیتهای معروف مثل سیدجمال‌الدین شناخته شدند. اینها را نسلهای امروز به عنوان مصلحین اجتماعی و مبارزین بزرگ و چهره‌های فکری و سیاسی و انقلابی اسلام میشناسند؛ که همه‌ی این خصوصیات را شما در سیدجمال مشاهده میکنید. هنر بزرگ سیدجمال در مبارزه‌ی …

وظیفهٔ جانشین پیامبر در زمان انحراف، به شرط موقعیت مناسب

خب، چه کسی باید این حکم را انجام بدهد؟ چه کسی باید این تکلیف را به‌جا بیاورد؟ یکی از جانشینان پیغمبر، که در زمانی واقع بشود که آن انحراف، به‌وجود آمده است. البته به‌شرط اینکه البته موقعیت مناسب باشد، چون تکلیف به چیزی که فایده ندارد خدای متعال نکرده است. اگر موقعیت مناسب نباشد، هر کاری بکنند، فایده‌ای ندارد، اثر نمی‌بخشد. باید موقعیت مناسب باشد. البته موقعیت مناسب بودن هم یک معنای دیگری دارد، نه‌اینکه بگوییم چون خطر دارد، پس موقعیت مناسب نیست؛ نه، این نیست مراد. باید موقعیت مناسب باشد، یعنی انسان بداند که این …

احیای اسلام و سنت پیامبر (ص) و نظام اسلامی، تکلیف بزرگ امام حسین (ع)

… قد اُمیتَت وَ اِنَّ البِدعَةَ قَد اُحیِیَت وَ اِن تَسمَعوا قَولی وَ تُطیعوا اَمری اَهدِکُم سَبیلَ الرَّشادِ» من می‌خواهم بدعت را از بین ببرم، سنت را احیا کنم؛ زیرا سنت را میرانده‌اند و بدعت را زنده کرده‌اند. اگر دنبال من آمدید، راهِ راست با من است. یعنی همان تکلیف بزرگ را می‌خواهم انجام بدهم که احیای اسلام است و احیای سنت پیغمبر و نظام اسلامی است.‌ 74/3/192

بازآفرینی جامعه و نظام اسلامی، کار اصلی امام سجاد (ع)

… اثرِ آماده‌نبودن ابزار لازم برای اقدامی عمیق و پایدار، چون شعله‌ای فروبخوابد، و صحنه را برای تُرک‌تازی‌های بنی‌امیه در میدان فکر و سیاست خالی کند. یا باید احساسات سطحی را به‌وسیلۀ تدبیری پخته و سنجیده مهار کند و نخست، مقدمۀ واجب کار بزرگ خود را فراهم آورد؛ [یعنی] اندیشۀ راهنما و نیز عناصر صالح برای شروع به کار اصلی ـ که تجدید حیات اسلام و بازآفرینی جامعۀ اسلامی و نظام اسلامی است ـ را تأمین کند. عجالتاً جان خود و تعداد بسیار معدود یاران قابلِ اتکای خود را حراست کند و میدان را در برابر حریف‌ها رها نکند. تا زنده است و تا از چشم جستجوگر و هراسان دستگاه بنی‌امیه پنهان است، در این جبهه ـ جبهۀ سازندگی افراد صالح و تعلیم اندیشۀ راهنما ـ به مبارزه‌ای بی‌امان …

امکان تبدیل ایران به قاعده‌ای برای تجدید حیات اسلام

… این است که برگردد به شئون صدر اسلام: به همان صفا، به همان بساطت،[11] به همان عدالت، به همان قاطعیّت در راه دین، با همان خصوصیّاتی که «اَذِلَّةٍ عَلَی المُؤمِنینَ اَعِزَّةٍ عَلَی الکـّْفِرینَ یُجّْهِدونَ فی سَبیلِ الله»؛[12] و از این قبیل مشخّصات و ممیّزات؛ کشوری که میتواند ‌ان‌شاءالله‌ قاعده‌ای بشود برای تجدید حیات اسلام؛ در یک چنین کشوری شما دارید زندگی میکنید؛ یک چنین فضائی خیلی مهم است و زندگی در این محیط و در این فضا خیلی مسئولیّت دارد.