رفتن به محتوای اصلی

گسترش اسلام

نام‌های دیگر: اشاعهٔ اسلام

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

انتشار اسلام در جهان از صدر اسلام تا امروز.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران به مناسبت نیمه شعبان— ۱۳۵۹/۰۴/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۳۹۶
۱۳۵۹۱۳۹۶

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۲۱ پاراگراف)

احساس خلأ فکری و سرخوردگی از مکتب‌های چپ و راست در جهان

یک امتیاز دیگرِ این دوران این است که در سطح جهان، یک احساس خلأ فکری و نیاز به یک فکر جدید موج میزند؛ در سطح جهان این‌جور است؛ دل‌زدگی و سرخوردگی از «ایسم»های مختلف -چه «ایسم»های چپ، چه «ایسم»های راست- در بین کشورها و بین اندیشمندان و بین جوانها بسیار زیاد شده؛ یک حالت خلأ فکری [وجود دارد]، حرف نو جا می‌افتد. جمهوری اسلامی، هم در مسئله‌ی انسان، هم در مسئله‌ی جامعه، هم در مسئله‌ی سیاست حرفهای نو دارد؛ اسلام حرفهای نو دارد. ما اگر بتوانیم این حرفهای خودمان را حرفهای نویی است در دنیا منتشر کنیم و به گوشها برسانیم، پذیرنده و طلبکار زیاد خواهد داشت. این یکی از خصوصیّات …

تعلق قطعی آینده به اسلام به‌رغم تلاش‌های استکبار

و ان‌شاءالله آینده‌ی خوبی در انتظار است. من به شما عرض بکنم علی‌رغم رجزخوانی‌هایی که استکبار میکند و تلاش فراوانی که از لحاظ مالی و نظامی و سیاسی و امنیّتی، استکبار و همراهان استکبار و دنباله‌های استکبار انجام میدهند، در این منطقه و در کلّ دنیای اسلام، آینده قطعاً متعلّق به اسلام است؛ روزبه‌روز ان‌شاءالله عزّت اسلام بیشتر خواهد شد، قدرت اسلام بیشتر خواهد شد. البتّه لازم است مجاهدت بشود و انسانهای مجاهد، مردان و زنان مجاهد، جوانان مجاهد در همه‌ی دنیای اسلام، بحمدالله زیادند، قدر آنها را باید بدانیم، شعارهایمان را، حرکتهایمان را، کلماتمان را، فعّالیّتهایمان را باید در این جهت قرار بدهیم و یقیناً خدای متعال کمک …

گسترش سریع اسلام پس از بعثت و استقبال توده‌ها از آن

… خواندن و معرفت آموختن، مخصوص به طبقاتی بود و عامه مردم حق نداشتند درس بخوانند. برده‌داری به بدترین شکلش، معامله با ضعفا به بدترین شکل، مسأله زن و حضور زنان در جامعه و معامله با زنان در زشت‌ترین و تحقیرآمیزترین شکل. همه‌جا جاهلیت بود؛ همه جا معرفت غریب بود. اسلام آمد و خورشید معرفت اسلامی بر دلها و ذهنها تابید و با وجود جهالت عالم و نامساعد بودن اوضاع و احوال، این کاروانِ رشد و ترقّىِ انسانی با سرعت پیش رفت. نیم قرن از دوران بعثت نگذشته بود که بیش از نیمی از دنیای آباد عالم، در حیطه تصرّف اسلام قرار گرفت. این چیز کمی نیست. هر جا اسلام رفت، توده‌های مردم از آن استقبال کردند و قدرتهای پوشالىِ مانع و مزاحم، به آسانی کنار گذاشته شدند. این چه عاملی بود که توانست این‌طور اقتدار اسلام را پیش ببرد و بعد هم تمدّن اسلامی را پایه‌گذاری کند که این تمدّن اسلامی، حتی در دوران انحطاط قدرت سیاسی اسلام هم در اوج تلألو و اقتدار باقی ماند؛ فرهنگ دنیا را تحت تأثیر قرار داد؛ علم را گسترش داد و فرهنگ اسلامی …

نفی گسترش دین با زور و شمشیر و تسلط آن بر دل‌ها با پذیرش آزادانه

… باطل هم میتواند همین خصوصیات را پیدا کند. یعنی یک نفر، عقیده غلطی را با شمشیر بر زندگی بشر مسلّط کند؛ مثل این که تفکّر مارکسیستی و روش زندگی کمونیستی، در چند سالی از سالهای این قرن، به زور بر کشورها و ملتهایی مسلّط شد و مردم به شیوه کمونیستی زندگی میکردند. دین خدا این طور نمیخواهد که بر روی زمین، بر کشورها و ملتها و ادیان دیگر غلبه پیدا کند. دین خدا بر دلها مسلّط میشود و با شمشیر و زور نمیشود بر دل مسلّط شد. دل باید بفهمد، بپذیرد و از روی طوع و رغبت، زیر بار روش و عقیده و ایمانی برود. این طور که شد، آن وقت از منافع آن ایمان و عقیده دینی، بهره‌مند خواهد شد. با زور و شمشیر نمیشود. نه؛ اسلام چنین چیزی را نخواسته است.

منطق قوی و عدالت مطلق، دو ابزار پیروزی اسلام بر ادیان عالم

اسلام دو وسیله دیگر دارد که با کمک این دو وسیله میتواند بر همه ادیان عالم پیروز شود؛ همه دلها را جذب کند و همه منطقهای پوشالی مقابل خود را شکست دهد. آن دو وسیله چیست؟ یکی، عبارت است از منطق قوی و استدلال محکم و دلایل متقن که اسلام از آن برخوردار است. دیگری، عبارت از عدالت به معنای حقیقىِ کلمه و به صورت مطلق است. این، دو ابزار برای پیشرفت اسلام است.

رشد اسلام حتی در کشورهای مخالف آن، از جمله آمریکا، اروپا و آفریقا

شما امروز اسلام را با پنجاه سال قبل مقایسه کنید. امروز در کشورهایی که رژیمهای آنها با همه ابزارهای ممکن با اسلام میجنگند، اسلام رو به گسترش است. به‌عنوان مثال رژیم ایالات متّحده امریکا با هر وسیله‌ای که به دستش برسد و بتواند، با اسلام مبارزه میکند - البته ظاهر مطلب را هم حفظ میکند و میگوید من با اسلام معارضه‌ای ندارم، یا با مسلمانان دشمنی ندارم؛ اما این، یک ظاهر نفاق‌آلود است، بر ای این که مسلمین را از آنچه که میگذرد، غافل کند - اما در همین کشوری که رژیم آن با اسلام مخالف است و اگر اسلام صحیح و ناب را جایی سراغ کند، با هر وسیله ممکن با آن مبارزه میکند، آن‌گونه که آمارها نشان میدهد، اسلام دین دوم است. یعنی تعداد مسلمانان در این کشور، بسیار زیاد است و روزبه‌روز نه فقط سیاهان امریکا، بلکه سفیدپوستان امریکا - امریکاییهای نژاد بومی اصلی که شاید چند نسل است که در این کشور هستند - به اسلام گرایش پیدا میکنند. در اروپا همین‌طور است. در آفریقا همین‌طور است. در شرق دور همین‌طور است.

استقرار عدالت در نظام اسلامی، عامل دوم جذب ملت‌ها به اسلام

امروز در کشورهایی هم که دارای ثروت مادّی و علمىِ فراوان هستند، بیعدالتی هست و عدالت به معنای حقیقی کلمه نیست. لذا اکثریت انسانها در آن کشورها دچار رنجند. چرا؟ چون درباره آنها عدالت اجرا نمیشود. وقتی اینها ببینند که در گوشه‌ای از دنیا حکومتی وجود دارد و نظامی هست که براساس اسلام شکل گرفته و در این نظام، عدالت مستقر است و مردم از عدالت بهره‌مندند و در آن، بیعدالتی و زورگویىِ افراد به یکدیگر و تجاوز و تعرّض به حقوق دیگران نیست و در آن مظلومی وجود ندارد که دستش به دادرسی و دادگستری نرسد، نسبت به آن نظام، جذب میشوند. خودِ این، عامل گسترش اسلام است. پس، عامل دومِ گسترش اسلام، عدالت است. عدالت، مقوله‌ای است که امروز جمهوری اسلامی، مخاطب به آن است.

سیطرهٔ اسلام بر دنیا با منطق و عدالت اجتماعی، نه توطئه و شمشیر

عزیزان من! به شما عرض کنم که این دو آیه با هم است. این آیه میگوید که اسلام در سایه عوامل درونی خود - که عرض کردیم منطق و استدلال از یک سو و عدالت اجتماعی از سوی دیگر است - بر دنیا سیطره خواهد یافت. نه از راه توطئه‌گری، نه از راه شمشیر، نه از راه کارهایی که دشمنان خدا در جاهای دیگر همیشه کرده‌اند و دشمنان جمهوری اسلامی همین حالا هم میکنند؛ بلکه از راه منطق و از راه اجرای عدالت. این، یک آیه. آیه قبلی هم این است که «یریدون لیطفئوا نوراللَّه بافواههم»؛ هرچه میخواهند تهدید کنند. این که خدای متعال، کید دشمن را در مقابل اسلام ضعیف میشمارد، فقط کید کفّار قریش در روزگار پیامبر نیست. این، یعنی همه توطئه دشمن، یکجا علیه جمهوری اسلامی. یعنی …

گسترش اسلام در شرق و هند با دعوت نه با شمشیر

خب، این کارها را که ما همیشه میکردیم. از ۱۴۰۰ سال پیش تا حالا، کِى مسلمین تبلیغ نمیکردند؟ ببینید، آفاق عالم را تبلیغ اسلام گرفته. الان در منطقه‌ى شرق ما ــ شرق ایران ــ هر چه شما جلو بروید، بیشتر مسلمین تقریباً مسلمین به موعظه هستند، به تبلیغند و به دعوتند تا به شمشیر. در چین که این‌همه مسلمان هست، چه کسى اینها را مسلمان کرده؟ در کشورهاى مالزى و اندونزى و فیلیپین و اینجاهایى که مسلمان هست، چه کسى رفته مردم را با شمشیر مسلمان کرده؟ در خود هندوستان، چه کسى با شمشیر مردم را مسلمان کرده؟ اگر شمشیر سلطان محمود غزنوى میتوانست مؤثّر باشد، اثرش این بود که مردم را دشمن اسلام کند، کمااینکه کرده. شمشیر مغولى‌هاى هند و اکبر‌شاه و جهانگیر‌شاه و اورنگ‌زیب و مانند اینها ــ که معروفند و یک عدّه‌اى هم به اسمِ اینها افتخار میکنند ــ یک عدّه دشمن سرسخت براى …

تابیدن نور اسلام به دورترین نقاط و فروریختن امپراتوری‌ها در نیم قرن

در این ده سال، رسول اسلام کارى کرد که نور اسلام توانست در طول نیم قرن به دورترین نقاط آباد جهان بتابد؛ در همین ده سال، پیغمبر کارى کرد که پایه‌‌ى امپراتورى‌‌هاى بزرگ دنیاى آن روز ــ ‌که قبلاً گفتم ــ لرزید و فروریخت؛ مصر با آن عظمت، ایران با آن عظمت، امپراتورى روم با آن عظمت، همه‌‌اش یا اکثرش در دست مسلمین قرار گرفت؛ همه‌‌ی اینها کارهاى آن ده سال پیغمبر بود. کارى که در این ده سال رسول خدا کرده واقعاً معجزه است؛ یعنى از هیچ کسى، از هیچ نظامى، از هیچ ملّتى انتظار نمیرود و تصوّر نمیشود که بتواند در طول ده سال، این‌ همه سازندگى تاریخى و ماندگار براى بشریّت انجام بدهد. این …

گسترش انقلاب دل‌ها از مدینه تا اعماق ایران و روم در چهل سال

همین توفان بود که اول در دل‌ها انقلاب ایجاد کرد، بعد گسترش پیدا کرد به اطراف مدینه، بعد دژ طبیعی مکه را تسخیر کرد، بعد قدم گذاشت به راه‌های دور، تا اعماق دو امپراتوری و کشور بزرگِ آن روز پیش رفت؛ و هرجا رفت، دل‌ها را تکان داد؛ هرجا رفت انقلاب در درون انسان‌ها به‌وجود آورد. ایران و روم را لشکر اسلام، در صدر اسلام با نیروی ایمان فتح کردند. هم ایمان خودشان، هم ایمانی که آن ملت‌های مورد هجوم به‌مجردی‌که اینها را می‌دیدند، در دل آنها هم این ایمان به‌وجود می‌آمد. شمشیر برای این بود که مانع‌ها را، سرکرده‌های زر و زورمدار را از سر راه …

فرصت اسلام برای مطرح شدن در خلأ ایدئولوژیک جهان

امروز دنیا دچار خلاءِ ایدئولوژى است. در هیچ نقطه‌اى از دنیا هیچ فکر روشن و ثابتى که جوامع بتوانند بر محور آن، حرکتى را براى خود سازماندهى و آینده‌اى را تصویر کنند، وجود ندارد. اسلام امروز فرصت دارد تا در دنیا خود را مطرح کند. اسلام روى نقاطى تکیه کرده است که آرزوى دیرین انسانها از اوّلِ تاریخ بشر تا امروز است. اسلام روى عدالت و اخوّت و برادرى و کرامت انسان تکیه کرده است. امروز بشر تشنه‌ى اینهاست. بشر، تشنه‌ى کرامت و عدالت و انسانیت واقعى است. اسلام روى اینها تکیه کرده است. امروز …

رد دو دیدگاه نادرست: گسترش اسلام با شمشیر و نداشتن شمشیر در اسلام

البته دشمنان خدا و دشمنان اسلام در طول زمان، در این زمینه حرفهای نادرست زیادی زده‌اند که کار به حرف آنها نداریم. عدّه‌ای این‌طور وانمود کردند که اسلام با شمشیر در دنیا منتشر شد. عدّه‌ای هم از آن طرف پشت بام افتادند و گفتند اصلاً اسلام شمشیر ندارد! هر دو حرف، غلط بود و هر کدام بحثهایی طولانی دارد و من درباره آنها نمیخواهم صحبت کنم. سخن من درباره یک مطلب دیگر است که برای امروزِ مردم و کشور و مسؤولان ما بسیار مهمّ است. پس، دین خدا و دین اسلام، اگر ادّعا میکند که بر همه روشهای زندگی، بر همه شیوه‌های حکومتی و بر شیوه‌های اجتماعی و فرهنگهای دست‌ساز بشری مسلّط خواهد شد، معنایش این نیست که با …

جذب ملت‌ها به اسلام با برخورد قانون با متجاوزان به حقوق دیگران

نظام اسلامی، نظام عدالت است. لذا در آیه شریفه قرآن، فرستادن پیامبران و نازل شدن کتب آسمانی را به هدف اقامه قسط معیّن فرموده است: «لیقوم النّاس بالقسط»[3] . جامعه، با قسط حرکت میکند. وقتی در جامعه عدالت بود؛ وقتی هر کس که اهل تلاش و کار و فعّالیت است، دید در جامعه میتواند تلاش و کار و فعّالیت کند و وقتی همه دیدند کسانی که فرصت‌طلبند، کسانی که پُررویند، کسانی که متجاوز و متعرّض به حقوق دیگرانند، توسّط قانون و پاسداران قانون جلویشان گرفته میشود، به اسلام جذب میشوند. نه فقط آنها، بلکه همه ملتها و کشورها و همه انسانها و همه تشنگان عدالت در دنیا، به سمت اسلام جذب میشوند.

مراجعهٔ جوانان تحصیل‌کردهٔ نومسلمان اروپایی برای راهنمایی دینی

جوانان طیّب و طاهر و تحصیلکرده و با استعداد و ممتازی از اروپا که در دانشگاههای خودشان مسلمان شده‌اند پیش ما میآیند و درباره مسائل اسلامی راهنمایی میخواهند. چه کسی باید اینها را راهنمایی کند؟ چه کسی باید به آن جا برود و در میان آنها سکونت کند و تعلیم دین و اخلاق بدهد؟ چه کسی باید برای آنها کتاب بفرستد؟ چه کسی باید برای آنهامسائل را تبیین کند؟ پاسخ همه این پرسشها به حوزه‌های علمیّه مرتبط است. بسیاری از جوامع غیر …

اسلام دین دعوت نه دین شمشیر

… یک نویسنده‌ى انگلیسى به نام سِر توماس آرنولد، یک کتابى نوشته که البتّه مطالب استعمارى هم در این کتاب هست، امّا اصل ایده‌ى کتاب و آن مضمون اصلى کتاب این است که در اسمش هم پیدا است؛ اسم عربى آن ــ که بنده نسخه‌ى عربى آن را دیدم ــ الدّعوة الى الاسلام[5] است. میخواهد بگوید اسلام دین دعوت است، نه دین شمشیر؛ میخواهد بگوید اسلام در این مناطق دنیا با دعوت پیش رفته.

نقش رفت‌وآمد تاجران و سیاحان ایرانی در اسلام آوردن شرق آسیا

… را، علم را، لباس پوشیدن را، آداب معاشرت را، زبان را، معارف را و دین را از یکدیگر فراگرفته‌اند. این، مهمترین تبادلهای ملتها با هم بوده است؛ حتّی مهمتر از تبادل اقتصادی و کالا. بسیار اتّفاق افتاده است که این تبادل فرهنگی، به تغییر مذهب یک کشور انجامیده است! مثلاً در شرق آسیا، بیشترین عاملی که اسلام را به این کشورها -از جمله به کشور اندونزی، به کشور مالزی و حتی به قسمتهای مهمی ازشبه قارّه- بُرد، دعوت مبلّغین نبود؛ بلکه رفت و آمد آحاد ملت ایران بود. تجّار و سیّاحان ایرانی راه افتادند، رفتند، آمدند و در سایه این رفت و آمدهاست که شما میبینید ملت بزرگی که امروز شاید بزرگترین ملت اسلامی در آسیاست -یعنی اندونزی- مسلمان شده است. این اسلام را اوّل بار، نه مبلّغین دینی برای آنها بردند و نه شمشیر و جنگ! اسلام را همین رفت وآمدها برد. خود ملت ما هم، در طول زمان، خیلی چیزها از ملتهای دیگر آموخته است، و این، یک روند ضروری برای تروتازه ماندن معارف و حیات فرهنگی در سرتاسر عالم است. این، تبادل …

گسترش اسلام به معنای برچیده شدن بساط استکبار

هنگامى که انقلاب اسلامى در ایران پیروز شد، از آنجا که پیش‌بینى میشد که جاذبه و محبوبیّت انقلاب، ملّتهاى مسلمان و حتّى بعضى غیر مسلمانها را شیفته‌ى اسلام کند، همه‌ى دستهاى استعمارى به کار افتاد تا از نفوذ معنوى اسلام جلوگیرى کند. تلاش وسیع و همه‌جانبه‌ى استکبار در برابر نفوذ اسلام، هیچ موجبى جز این ندارد که گسترش اسلام و مفاهیم اسلامى در هر نقطه‌ى جهان، به معناى جمع شدن بساط استکبار و ایادى آن در آن نقطه است.

اشاعهٔ اسلامِ پیاده‌شده در ایران در کشورهای دیگر کمک به ظهور

… که با این انقلاب ما یک قدم نزدیک شد، با همین انقلاب ما باز هم میتواند نزدیک‌‌تر بشود؛ یعنى همین مردمى که انقلاب کردند و خود را یک قدم به امام زمانشان نزدیک کردند، میتوانند باز هم یک قدم و یک قدم دیگر و یک قدم دیگر خودشان را به امام زمان نزدیک‌‌تر کنند. چطور؟ اوّلاً هر چه شما بتوانید دایره‌‌ى همین مقدار از اسلامى که من و شما در ایران داریم ــ مبالغه نمیکنیم، اسلام کامل البتّه نیست، امّا بخشى از اسلام را این ملّت توانسته در ایران پیاده کند ــ در آفاق دیگر عالم، در کشورهاى دیگر، در نقاط تاریک و مظلَم دیگر گسترش و اشاعه بدهید، همان مقدار به ظهور ولىّ امر و حجّت عصر کمک کرده‌‌اید و نزدیک شده‌‌اید. ثانیاً نزدیک شدن به امام زمان، نه نزدیک شدن در مکان است و نه نزدیک شدن به زمان. شما که میخواهید به ظهور امام زمان نزدیک بشوید، ظهور امام زمان یک تاریخ معیّنى ندارد که مثلاً صد سال دیگر یا پنجاه سال دیگر [باشد] تا ما بگوییم که ما از این پنجاه سال، یک ‌‌سال و …

اشاعهٔ همان بخش از اسلام پیاده‌شده در ایران در دیگر کشورها، کمکی به ظهور

… ما یک قدم نزدیک شد، با همین انقلاب ما بازهم می‌تواند نزدیک‌تر بشود؛ یعنی همین مردمی که انقلاب کردند و خود را یک قدم به امام زمانشان نزدیک کردند، می‌توانند بازهم یک قدم و یک قدم دیگر و یک قدم دیگر ـ همین مردم ـ خودشان را به امام زمان نزدیک‌تر کنند. چطور؟ اولاً هرچه شما بتوانید دایرۀ این مقدار از اسلامی که من و شما در ایران داریم ـ مبالغه نمی‌کنیم، اسلام کامل البته نیست، اما بخشی از اسلام را این ملت توانسته در ایران پیاده کند ـ همین مقدار از اسلام را هرچه شما بتوانید در آفاق دیگر عالم، در کشورهای دیگر، در نقاط تاریک و مُظلَم دیگر گسترش و اشاعه بدهید، همان مقدار به ظهور ولیّ امر و حجت عصر کمک کردید و نزدیک شُدید.

دوبرابر شدن شمار مسلمانان در دو سال میان حدیبیه و فتح مکه

… قریش؛ یک قراردادی که مسلمان‌های حاضر در مجلس، آن‌چنان برآشفتند از این مسئله که صریحاً به پیغمبر اعتراض کردند؛ بعضی ـ به اعتراف خودشان ـ در دینشان شک کردند...پیغمبر چه بگوید در جواب این اعتراض‌کننده‌ها؟ یک‌طوری باید اینها را قانع کند. می‌فرمود که این امر است. آن‌وقت تاریخ می‌نویسد که در طول دو سالی که میان صلح حدیبیه در سال ششم، و فتح مکه در سال هشتم واقع شد، عدۀ مسلمان‌ها برابر بود با دو برابر تمام مسلمان‌هایی که از اول بعثت تا آن روز مسلمان شده بودند؛ در ظرف دو سال، به برکت صلح که یک صلح بسیار پُرمنفعتی [بود]...امام حسن می‌گوید علت صلح من هم با معاویه این است. (51/1/25)