رفتن به محتوای اصلی

اخلاص

نام‌های دیگر: اخلاص مردم

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

انجام کار فقط برای خدا و پیراستن نیت از انگیزه‌های دیگر.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع روحانیون و اهالی شیراز (رسالت حوزه‌ها)— ۱۳۴۳/۰۱/۲۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۸
۱۳۴۳۱۳۶۸

فقط سال ۱۳۶۴همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

و شما که جوان هستید الآن، و نعمت جوانی دارید الآن، کوشش کنید که یک فرد موثر باشید در اینجا که الآن شما دارید تحصیل می‌کنید؛ کوشش کنید که یک فرد موثر باشید؛ یک آدمی باشید که هم برای برادرهای خودتان، هم برای خودتان، برای جامعه خودتان، برای ملت خودتان، برای کشور خودتان، یک شخص مفید باشید؛ و کوشش کنید که این عمر را هدر ندهید که از دستتان برود، و یکوقتی به سن من که رسیدید، ببینید که دیگر نمی‌توانید جبران کنید. و دیگر بخواهید فرض کنید یک کار مثبتی انجام بدهید، ضعف و نقاهت و امثال ذلک نمی‌گذارد انسان دیگر به کارش برسد. این قدرتی که الآن شما دارید، این قدرت را که خدا به شما داده است، صرف خدا بکنید. امانتی است خدا داده؛ برای او صرف بکنید. برای او صرف کردن، این است که به خیر این جامعه باشد؛ به خیر کشور اسلامی باشد، برای قدرت اسلام باشد، برای بیرون راندن دشمنهای اسلام باشد؛ برای عقب نشاندن این اشخاصی [که‌] آمده‌اند و دارند مال مسلمین را می‌خورند و خزاین مسلمین را از بین می‌برند، برای این باشد.

شاهدها (۱۰ پاراگراف)

آزمون اخلاص با آمادگی واگذاری کار به فرد شایسته‌تر و سود آن برای خود انسان

… در این شهر معروف بشود، همه‌اش برگشت به این است که یا خودم یا خدا، یا من یا او. این «من» را اگر انسان زیر پا گذاشت و «او» شد، اصلاح می‌کند همه چیز را. و در همه اقطار کارها این طوری است که فرق ما بین اینکه این کار یک کاری است الهی، آدم خودش باید فکرش را بکند. گاهی وقتها خود انسان هم در اشتباه است لکن باید فکر کند حالا این کاری که من دارم می‌کنم و این قدر خوشحالم برای اینکه برای خدا این کار را کردم، اگر یک کسی بهتر از من این کار را انجام بدهد، حاضرم که این را به او بدهم و خوشحالتر هم بشوم برای اینکه، او بهتر برای خدا کار می‌کند یا نه. اگر اینجا آدم فهمید که نه، این طور نیست، حاضر نیست این کار را، بداند این خدایی نبوده- صرف خدایی- اخلاص نبوده در آن. آنی که برای ما فایده دارد اخلاص است که برای خدا هم کار بکنیم، خدا هم احتیاجی به هیچ چیز ندارد، احتیاجی به اخلاص ما هم ندارد. خدا می‌خواهد که، میل دارد، یعنی میل به آن معنایی که دیگران دارند نه، انبیا را فرستاده که تربیت کنند، مردم را نجات بدهند. نجات مردم هم به این است که دنبال انبیا باشند و انگیزه‌هایشان هم انگیزه انبیا باشد؛ نمی‌توانیم به آن قدر، به هر اندازه‌ای که می‌توانیم. …

بطلان عمل خودنمایانه و اهمیت اخلاص در همهٔ عبادات

… مبادا خدای ناخواسته پس از انجام حج و گذشت وقت معلوم شود که خللی در آنها وارد شده و موجب بطلان حج گردیده و زحمتهای شما هدر رفته است. حضرات‌ آقایان علمای محترم کوشش فرمایند که زائران محترم را به وظایف خود آشنا نمایند، تا صورت حج مطابق شرع مطهر انجام گیرد. و از مهمات در همه عبادات اخلاص در عمل است. که اگر خدای نخواسته کسی عملی را برای خودنمایی و عرضه به دیگران انجام دهد و خوبی عملش را به رخ دیگری بکشد، عمل او باطل است. و حجاج محترم مواظب باشند که رضای غیر خداوند را در اعمال خود شرکت ندهند. و جهات معنوی حج بسیار است. و مهم آن است که حاج بداند که کجا می‌رود و دعوت کی را اجابت می‌کند و میهمان کیست، و آداب این میهمانی چیست؛ و بداند هر خودخواهی و خودبینی با خداخواهی مخالف است و با هجرت الی الله مباین و موجب نقص معنویت حج است. و اگر همین یک جهت …

کار برای خدا بدون توجه به حرف مخالفان

… فایده ندارد، بلکه دانش و تعهد باهم‌اند که می‌توانند انسان را به جایی برسانند که محتاج دیگران نباشد و پیش خدا آبرومند باشد. البته این کار مشکلات و ناگواریهایی دارد، هر کس بخواهد کار مثبتی انجام دهد، این طور نیست که همه از آن کار خوششان بیاید و آن را بپسندند. ممکن است کار حقی هم در ذایقه دسته‌ای تلخ بیاید، ولی کسی که دنبال حق می‌رود و برای رضای خدا کار می‌کند نباید به فکر این باشد که به او چه گفته‌اند، یا چه می‌گویند؛ باید خدا را در نظر بگیرد و برای خدا کار کند. هر کس هر چی می‌خواهد بگوید، کار خوب هم مخالف دارد. شما فکر این باشید که کارتان خوب و پیش خدا آبرومند باشد، وقتی در این فکر بودید خدا هم شما را همراهی می‌کند و مشکلاتتان را اصلاح می‌نماید، که اگر دانشگاه اصلاح شد، کشور اصلاح می‌شود. من به شما دعا می‌کنم که خدا شما را تایید و موفق کند.

لزوم اتکال به خدا و عبادت بودن خدمت برای خدا

و شما آقایان مخصوصاً روحانیون، هر چه می‌توانید مردم و جوانان را تهذیب کنید و متوجه سازید که وقتی برای اسلام کار می‌کنیم باید به طور مهذب باشد که اگر خدای نخواسته، کارها با خودخواهی و غرور همراه شد، مبدا شکست انسان است. باید اتکال به خدا باشد و خدمت برای خدا؛ خدمتی که در هر جا انجام شد عبادت باشد، کما اینکه افرادی که در بسیج و سایر جاها برای خدا خدمت می‌کنند، همه در حال عبادت هستند و بسیج یک امر بسیار مهم و خوبی است.

ارزش انسانی کار در انجام آن برای خدا نه برای شکم

شما هم اگر بخواهید انسان باشید، ارزش انسانی داشته باشید، برای شکم نباشد برای شرف باشد کارهایتان، برای انسانیت باشد، برای خدا باشد، اگر بخواهید که کارهایتان که برای خدا باشد به نتیجه برسد، باید دست از هواهای نفسانی بردارید. شیطان از انسان دست بردار نیست. قسم خورده است برای خدا، من در ذهنم این است که به خدا تشر رفته است، که قسم خورده است که نمی‌گذارم اینها چیزی بشوند؛ الّا عِبادکَ مِنْهُمُ‌ المُخْلَصین[6] شما با یک همچو دشمن قسم‌خورده‌ای مواجه هستید، به جنگ او بروید، در شهرهایتان …

کار بیشتر خدا برای کسانی که واقعاً برای او خالص‌اند

… حکومت کنند و بر سپاهمان حکومت کنند. شما اگر با هم باشید می‌توانید این کار را بکنید. اگر جدای از هم بشوید که نمی‌توانید این کار را بکنید. با هم بودن است که می‌شود کار را انجام داد و تا حالا هم هر چه کار انجام گرفته است برای این جهت بوده است که با هم بودید. از این به بعد همه با هم باشید و مطمئن باشید که خدای تبارک و تعالی وقتی که شما برای او واقعاً خالص باشید او برای شما بیشتر کار انجام می‌دهد و همین طور که ایشان گفتند، ما خودمان چیزی نیستیم. هر چه هست قدرت او هست. ما چیزی نیستیم که بخواهیم قدرت‌نمایی کنیم، ما ماموریم از طرف خدا دفاع کنیم. ماموریتی که ما انجام می‌دهیم ماموریت از طرف خداست، در عبادات هم همین طور است. اگر خدا امر نکرده بود به عبادات، آدم نمی‌توانست بگوید من عبادت کنم. من چه‌ام که …

دستگیری خدا از رهرو همراه با اخلاص و تزکیه

اینها مسائلی است که دست ما از آن تقریباً کوتاه است، لکن ما باید توجه به وظایف داشته باشیم. وقتی ما دستمان به قله نرسید، لا اقل رو به آن قله برویم، راه را شروع کنیم، بیراهه نرویم، کنار نرویم. و راه را اگر شروع کردیم و اخلاص همراه او بود، تزکیه همراه او بود، دستگیری می‌شود، خدای تبارک و تعالی دستگیری می‌کند و با عنایت او ممکن است که بعض مراتب حاصل بشود. و ما امیدواریم که خدای تبارک و تعالی در این روز عنایت کند به ما و به ملت ما و همان طوری که جوانهای ما را متحول کرد و آن نحو متحول کرد که همه می‌بینید و ما آرزوی آن تحول را داریم، همه ما را متحول کند. و همه آنهایی که راهرو این راه هستند، عنایت بهشان بکند.

انجام همهٔ کارها برای خدا در جبهه و پشت جبهه

… خدا را نکردیم و خدا هم آن وعده‌ای را که داده‌اند، عمل نمی‌کنند، اگر عمل کنند یک عنایت خاصی است، ربطی به ما ندارد. آنی که وعده کرده است که إِنْ تَنْصُروا الله یَنصُرْکُمْ و یُثَبِّتْ اَقْدامَکُمْ[1]، آن این است که شما جبهه نصرت را بازکنید، خدا هم باز می‌کند. شما برای خدا کار کنید. برای خدا پیش بروید، برای خدا زحمت بکشید، برای خدا همه کارها را انجام بدهید. آن که در جبهه هست برای خدا باید جبهه باشد. آن که پشت جبهه است برای نصرت خدا باشد.

لزوم کار برای خدا در لشکر، کشور و مجلس

این کسی که متصدی امور لشکر است برای خدا متصدی باشد. آن که متصدی امور کشور است برای نصرت خدا باشد. آن که در مجلس است برای خدا در مجلس باشد، برای نصرت خدا باشد. و بالاخره اگر همه در نصرت خدا باشیم، خدا به وعده خودش بی‌اشکال عمل می‌کند. اگر نقصی باشد در ماست. اگر ما به خیال خودمان پیروزی داریم پیدا می‌کنیم، لکن نصرت خدا نباشد، یعنی برای او نباشد برای پیشرفت مقاصد الهی نباشد، مقاصد الهی مقصود این است که برای مظلومان، …

ناراحت نشدن از حرف مردم در کار برای خدا

مادامی که آنها مشغول این کارهای مفسده‌جویی هستند، ما هم باید دفاع کنیم؛ یعنی، ما اطاعت امر خدا می‌کنیم، هر کس هم هر چی می‌خواهد بگوید. اگر برای خدا شد، از حرف‌های مردم هیچ ناراحت نمی‌شویم؛ حرف را همه می‌زنند، حرف زده می‌شود.