رفتن به محتوای اصلی

نیت

نام‌های دیگر: نیت صادقه، هدف کار

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

قصد و انگیزهٔ انسان از کار و اثر آن در ارزش عمل.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع پرسنل مخابرات ارتش (بقای نتیجه اعمال)— ۱۳۵۸/۰۶/۱۵

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۲
۱۳۵۸۱۳۶۲

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

میزان بودن انگیزه و معنای عمل، نه صورت آن

… که امروز دارید برای اسلام زحمت می‌کشید، چه شمایی که در جنگ‌ها و در پشت جنگ‌ها و در زحمت‌هایی که در صنعت می‌کشید، و چه آن آقایانی که برای مظلومین دارند خدمت می‌کنند و برای بنیاد شهید دارند خدمت می‌کنند، خدمت‌های شما بسیار ارزش دارد. این ارزش را حفظ بکنید. صورت عمل میزان نیست، آن چیزی که میزان است انگیزه عمل است، معنای عمل است. دوتاست عمل، در صورت مثل هم هستند. شمشیری که در دست حضرت امیر- سلام الله علیه است فرود می‌آید و فرض کنید که عمرو بن عبد ود[3] را می‌کشد. این صورت عمل با صورت عمل دیگری که شمشیر دستش هست و یک کس دیگر را می‌کشد، صورت، یک صورت است، هر دو یک شمشیری است و در دستی است و فرود می‌آید و یک کسی را …

تفاوت جهاد برای خدا و برای شیطان با صورت یکسان

فرق ما بین شما عزیزان و آن اشخاصی که در جبهه‌ها جنگ می‌کنند، با آنهایی که در مقابل شما هستند، صورت عمل که یک صورت است، آنها می‌کشند شما هم می‌کشید، اما کشتن شما یک عمل عبادی است و کشتن آنها یک عمل جنایی است. این روی انگیزه‌ای است که هست، روی معنایی است که این دو عمل دارند، نه روی صورت عمل است. شما برای خدا جهاد می‌کنید، آنها برای شیطان جهاد می‌کنند. آنها تبع شیطان هستند و شما تبع خدا هستید. این فاصله ما بین این دو امر است. توجه کنید که این محفوظ بماند.

کار بی‌غرض و با تقوا، شرط خدمت به اسلام

… بخواهند این کشور پیش برود، اختلافات [باید] از بین برود، اختلافاتی که همه می‌دانیم که اگر- خدای نخواسته- پیش بیاید، ملت را به تباهی خواهد کشید. اگر اختلافات در سران قوم پیش بیاید، سرایت خواهد کردو یک وقت می‌بینیم که دسته دسته شدند و هر کسی یک طبلی می‌زند. اگر شما بخواهید به اسلام خدمت کرده باشید، بخواهید به قرآن مجید خدمت کرده باشید، بخواهید که در پیشگاه خدا روسفید باشید، بخواهید که فردا که از اینجا به آن در می‌روید روسفید بروید، باید این طور باشد که کارهایی را که انجام می‌دهید، بی‌غرض و بی‌مرض و با تقوا و با حسن نیت باشد. اشکال خیلی خوب است، در مجلس- مثلًا- خوب، باید یک مطلب رد و بدل بشود، اشکال بشود، لکن اشکال طلبگی. دو تا طلبه وقتی که با هم می‌نشینند و- عرض می‌کنم که- صحبت می‌کنند، گاهی می‌رسد به فریاد؛ این فریاد می‌زند سر او، او فریاد می‌زند سر او برای مطلب، اما همه دنبال …

الهی بودن مقصد، مایهٔ ارزش یافتن قلم و مسلسل و علم

… مطلوب نیست. چه بسا دانشی که بر ضد انسانیت انسان و بر ضد کرامت انسان است، لکن دانشی که جهت داشته باشد، برای خدمت بشر باشد، به اسم ربّ باشد، توجه به ربوبیّت الهی داشته باشد، توجه به اسم خدا داشته باشد، آن قرائت و آن علم و آن مسلسل همه‌شان در خدمت انسان‌اند. عمده آن جهت و غایاتی است که در افعال انسان و در آلاتی که انسان درست می‌کند، و در علم و دانش و سایر چیزهایی که افعال انسان است، آن چیزی را که جهت می‌دهد آن غایات است. آن چیزهایی است که برای آن‌ چیزها قلمها وجود پیدا کرده است، مسلسلها وجود پیدا کرده است، علم و دانش وجود پیدا کرده است. اگر غایات و مقاصد و آن چیزهایی که برای او اینها وجود پیدا کرده است، الهی باشد، هم قلم و هم مسلسل و هم علم و دانش و هم هر عملی ارزش پیدا می‌کنند؛ ارزش الهی. ارزش قلم به غایتی است که برای او قلم زده می‌شود. ارزش مسلسل هم به غایتی است که برای او مسلسل کشیده می‌شود. اگر این ارزش غایی نباشد و اگر آن مقصد، مقصد انسانی و الهی نباشد، نه مسلسل آلتی است که به درد بخورد و نه قلم. و خطر قلم بیشتر از مسلسل است. و خطر بیان بیشتر از توپ و تانک است. و خطر علم بیشتر از همه …

ارزش هر کار و حتی نماز به نیت و مقصد آن

ارزش همه چیز به آن چیزی است که برای او، انسان [عمل‌] می‌کند. نماز هم که انسان می‌خواند ارزشش‌ به آن نیتی است که به آن نیت وارد نماز می‌شود. ای چه بسا نمازگزارانی که نمازشان در جهنم وارد می‌شود؛ و آن وقتی است که ارائه بخواهند بدهند به مردم. و چه بسا ارتشیهایی که برای خدا عمل می‌کنند، سربازهایی که برای خدا عمل می‌کنند، پاسدارانی که برای خدا خدمت می‌کنند، ارزش آنها از نماز هم بیشتر است. ارزش مسلسل …

نیت، فارق میان اعمالی با صورت یکسان

… هست. از این موجود، پیغمبر اکرم و سایر پیغمبرها محقق شده است و «ابو جهل»[1] و سایر «ابوجهل‌ها» هم هست. و واسطه ما بین این دو تا هم «الی‌ ما لا یُعلم»[2] هست. و کارهایی که از این انسان صادر می‌شود، حُسن و قبح و صلاح و فسادش، بستگی دارد به آن جهات روحی انسان. اعمال به حسب صورت با هم خیلی فرق ندارند. آن چیزی که فارق بین اعمال است، آن نیات است؛ انَّمَا الاعمالُ‌ بِالنِیّاتِ.[3] ملاحظه می‌کنید که شمشیر دست دو نفر باشد و مثل هم فرود بیاید و مثل هم دو نفر را هلاک کند. یکی از آنها مثل عبادت ثقلین[4] باشد ارزشش، و یکی از آنها طوری باشد که در فساد و در تباهی، قابل ذکر[5] نباشد. اما عمل یک عمل است؛ دست بالا می‌رود و فرود می‌آید و یک نفر را می‌کشد. این اختلاف، مالِ اختلاف خود انسان است. اختلاف روحیات انسان است. و اختلاف قصدهایی …

فرق اولیا با دیگران در معنای اعمال نه در صورت آن

… مدح و ثنا بکنند؛ برای خدا باشد. وقتی کار برای خدا باشد، آن کار نورانی است. هر مقداری از نماز را که توجه به خدا دارید، این مقدار نورانیت پیدا می‌کند و بالا می‌رود. و هر مقداری که غافل هستیم، آن مقدار نورانیت ندارد و طرف ملکوت نمی‌رود. همه کارها این طوری است. فرق ما بین اولیا و دیگران در صورت هیچی نیست؛ گاهی وقتها دیگران از اولیا خوش‌اندامتر هم بوده‌اند؛ در معناست فرق. فرق معنوی است. که دارند، اعمالشان با هم فرق دارد. از حیث معنویت یک ضربت علی یَومَ الخَندَقِ اَفضَلُ مِن عِبَادَهِ الثِّقلَین[2]. البته آن، جهت مقابله کفر و اسلام با هم بوده لکن اگر این را یک کسی دیگر هم می‌کرد این طور نمی‌شد که افضل از عبادت ثقلین باشد. اگر کسی گرفتار نفس …

الهی یا طاغوتی بودن عمل به تبع مقصد آن

… یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللهِ وَ الَّذِینَ کَفَرُوا یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ الطَّاغُوتِ[1]. این آیه محک است برای اینکه ما خودمان را بشناسیم. هر کسی می‌داند که خودش چه می‌کند؛ می‌داند که چه مقصدی دارد؛ و کارهایی که انجام می‌دهد روی چه مقصدی انجام می‌دهد. اگر چنانچه مقصد، مقصد طاغوتی است، عمل، عمل طاغوتی می‌شود. و اگر مقصد، مقصد الهی است، عمل، عمل الهی می‌شود، و راه فهم هم خود آدم است. خود ما هم می‌دانیم، می‌فهمیم که کارهایی که انجام می‌دهیم- چه قتال باشد و چه کارهای دیگر- آیا کارهای ما روی مقاصد طاغوتی انجام می‌گیرد؛ بر ضد مصالح مملکت، بر ضد مصالح اسلام؛ یا بر مسیر اسلام، بر مسیر ملت، است. اگر بر مسیر اسلام، بر مسیر ملت اسلامی شد، این کسی …