شخصیت پیامبر محور مشترک اعتقادی و عاطفی همهٔ مسلمانان
امشب به مناسبت رحلت خاتمالانبیا (صلّى الله علیه و آله و سلّم) بحث کوتاهى دربارهى نبوّت آن حضرت و مسئلهى انقلاب اسلامى در صدر اوّل عرض خواهم کرد. اوّلاً معلوم باشد که فعلاً در دنیاى اسلام آن مسئلهاى که همهى مسلمانان، هم از لحاظ اعتقادى و هم از لحاظ عاطفى نسبت به آن توجّه و گرایش دارند، مسئلهى شخصیّت پیغمبر و زندگى پیغمبر است. تنها مسئلهاى که در دنیاى اسلام احساسات همهى مسلمین و عقاید آنها نسبت به آن مسئله یکسان است، مسئلهى نبوّت خاتم و وجود مقدّس رسول گرامى است؛ لذا بعضى از متفکّرین بزرگ اسلامى این مسئله را آن نقطهاى قرار دادهاند که با تکیهى بر آن باید دل مسلمانان و احساسات آنها و افکار آنها را در یک جا متمرکز کرد. اقبال، شاعر بزرگ انقلابى اسلام، بر روى مسئلهى پیغمبر تکیهى ویژهاى دارد و بنده در شرح حال …
تولد در خاندان بزرگ و اشرافی بنیهاشم و دشواری برخورد قدرتمندان با او
در یک چنین شرایطى پیغمبر اکرم ظهور کرد، آن هم از یک خانوادهاى و از یک شجرهاى که برخورد با آن خانواده و با آن قبیله بهآسانى براى همه ممکن نبود. باز اگر پیغمبر از میان خانوادههاى ضعیف یا افراد پایین اجتماع برگزیده میشد، برخورد با او آسانتر بود براى قدرتمندان و احتمال اینکه این درخت ریشه بدواند کمتر بود. پیغمبر در یک خانوادهى بزرگ، در یک خانوادهى معروف، با ریشههاى اشرافى متولّد شد. البتّه خود پیغمبر در دوران ولادت و بعد از ولادت و دوران کودکى و نوجوانى، تصادفاً با فقر زندگى کرد که این یک امر عارضى بود، وَالّا خانوادهى بنىهاشم جزو شاخههاى معتبر قریش بودند و جزو رؤساى قریش بودند و جزو خانوادههاى اشرافى به حساب مىآمدند. خب میدانید دیگر که عموهاى پیغمبر چه کسانى بودند و چه احترامى در آن جامعه داشتند؛ خود جناب حمزه یا ابولهب یا دیگران، افرادى بودند که جزو خانوادههاى ممتاز محسوب میشدند؛ رسول خدا در یک چنین خانوادهاى متولّد شد.
برخورداری از همهٔ خصوصیات یک فرماندهٔ نظامی کاردان و ماهر
یعنی تمام این خصوصیّات لازم روانی و نظامی و تاکتیکی و استراتژیکیِ یک فرماندهِ کاردان و ماهر را پیغمبر داشت. شجاعت پیغمبر در حدّ اعلیٰ [بود]. امیرالمؤمنین میفرمود که «کُنّا اِذَا احمَرَّ البَأسُ اتَّقَینا بِرَسولِ الله»؛[14] یعنی وقتی که جنگ خیلی سخت میشد و تنور جنگ خیلی داغ میشد، ما به پیغمبر پناه میبردیم. و خود پیغمبر به دست خودش در میدان جنگ، کسانی از سرداران عرب …
محور نزدیکی مسلمانان و شعار واحد سیاسی آنان
… فقه شیعه را چقدر در مصر چاپ کردند کتابهاى مرحوم محقق حلى و بعضى دیگر از کتب فقهیهى ما را. کتب کلامیه را هم مراجعه کنند کتب فقهیه را مراجعه کنند نقطهنظرها را به هم نزدیک کنند، در برخى از موارد به خصوص در مسائل فقهى نزدیک کردن نقطهنظرها کاملاً ممکن است. مراکزى به وجود بیاید که این دیگر مخصوص علماست مخصوص کسانى است که متبحر در مسائل دینى هستند و در مسائل سیاسى به خصوص همه با هم شعار اسلام را بدهند شعار واحد بدهند و بر روى شخص رسول اکرم به عنوان بهترین و شاملترین نقطهاى که مىتواند مسلمانها را به هم نزدیک بکند تکیه کنند.
معجزه بودن سازندگی تاریخی و ماندگار دهسالهٔ پیامبر
… در همین ده سال، پیغمبر کارى کرد که پایهى امپراتورىهاى بزرگ دنیاى آن روز ــ که قبلاً گفتم ــ لرزید و فروریخت؛ مصر با آن عظمت، ایران با آن عظمت، امپراتورى روم با آن عظمت، همهاش یا اکثرش در دست مسلمین قرار گرفت؛ همهی اینها کارهاى آن ده سال پیغمبر بود. کارى که در این ده سال رسول خدا کرده واقعاً معجزه است؛ یعنى از هیچ کسى، از هیچ نظامى، از هیچ ملّتى انتظار نمیرود و تصوّر نمیشود که بتواند در طول ده سال، این همه سازندگى تاریخى و ماندگار براى بشریّت انجام بدهد. این [یک] اجمال [بود]؛ و امّا مختصرى به قدر چند دقیقه دربارهى اینها توضیح بدهم.
پذیرش شروط مشرکان در صلحنامهٔ حدیبیه و پاک کردن «رسولالله» به دست خود
… قضیّه منتهى شد به نوشتن یک صلحنامه، که به «صلح حدیبیّه» معروف است. وقتى که صلحنامه را مینوشتند، پیغمبر نام خودش را که به امیرالمؤمنین فرمود نوشت، بعد از آن کلمه «رسولاللّه» را نوشت. آنها اعتراض کردند، گفتند ما به رسولاللّه بودن تو اعتقادى نداریم. پیغمبر گفت بسیار خوب، این کلمه را پاک کن. امیرالمؤمنین عرض کرد یا رسولاللّه! من دلم نمىآید کلمهى رسولاللّه را پاک کنم. پیغمبر فرمود بده من خودم پاک کنم؛ گرفت کاغذ را از امیرالمؤمنین، آنجایى که رسولاللّه نوشته بود، با دست مبارک خودش آن را پاک کرد. پیغمبر این صلحنامه را با کلمهى «بسم الله الرّحمن الرّحیم» شروع کرد که شعار اسلامى است، آنها گفتند ما قبول نداریم؛ ما این رحمانى که تو میگویى، نمىشناسیم؛ بنویسید «بسمک اللّهمّ»؛ همان شعارى که مشرکین و کفّار قریش داشتند. پیغمبر فرمود بسیار خوب، …
نقطهٔ توجه اعتقادی و عاطفی همهٔ مسلمانان عالم
همهى برادران و خواهران عزیز را دعوت مىکنم و توصیه مىکنم به تقواى الهى در حفظ وحدت کلمه. خداى متعال را به یاد داشته باشید و وحدت کلمه را در میان خود حفظ کنید و اعتصام به حبل الهى با اتحاد و وحدت کلمه و اجتماع همگانى بنمائید این هفته به مناسبت میلاد با سعادت نبىاکرم و پیامبر نور و رحمت که مایهى سعادت بشر و اوج کمال انسانى است و وجود رسول خدا نقطهاى است که از لحاظ اعتقادى و عاطفى همهى مسلمانان عالم به آن نقطه متوجهاند و به مناسبت اینکه این ایام در جمهورى اسلامى ایام وحدت بین مسلمین شناخته شده بحث کوتاهى دربارهى وحدت مسلمین عرض مىکنم.