و شما هم ان شاء الله خدمتگزار همه هستید و همه ما خدمتگزار ملت هستیم. و خدا را در همه امور، شما حاضر بدانید، مهم آن معناست، ما از اینجا خواهیم رفت، هیچ شکی نیست، من زودتر و شما هم بعداً میآیید، این مسئلهای نیست، بلااشکال است مساله. باید فکر این را بکنیم که حالا که رفتیم، آنجا از ما پرسیدند که شمایی که رئیس جمهور بودید برای مردم چه کردید؟ شمایی که نخست وزیر بودید چه کردید؟ شمایی که وزیر بودید چه کردید؟ شمایی که وکیل بودید چه کردید؟ ملت را ازشان میپرسند که شما برای اسلام چه کردید؟ عمده این است که ما آنجا آبرو داشته باشیم. اگر آن مطلب را درست بکنیم، هم اینجا درست میشود و هم آنجا درست میشود. و اگر خدای نخواسته، بخواهیم یک تخلفی بکنیم، نه اینجا خیرش را میبینیم، نه آنجا خیرش را میبینیم.
عمل مردم به تکلیف و وظیفهٔ مسئولان به پاسخگویی
مقایسه دولتمردان در رژیمهای گذشته و حال در طول این مدت هی عذرهایی بود و واقعاً هم عذر بود. مردم دیْن خودشان را به جمهوری اسلامی تا کنون ادا کردند، به تکلیف خودشان مردم عمل کردند، اشکال در ماهاست، باید ماها جواب مردم را بدهیم. مردم به آقای رئیس جمهور به آن شور و به آن طور رای دادند و به حق هم رای دادند؛ برای اینکه آقای رئیس جمهور را از خودشان میدانند، کسی نیست که [خودش را بگیرد].
حسابرسی مردم و خدا در صورت تخطی از خواست اسلامی ملت
… است، وضع انقلاب این طور است؛ طوری است که مردم دیگر سربسته و در بسته تسلیم کسی نمیشوند، مردم هر یکیشان نظر دارند. شما میبینید که وقتی که در تلویزیون نظرخواهی میکنند از افراد، از زن، از مرد، از جوان، از پیر، همه نظر میدهند، این طور نیست که بیتفاوت باشند. اگر هر یک ما تخطی کنیم از آن خواستی که ملت دارد و آن خواستش اسلام است و احکام اسلام، اگر هر یک از ما تخطی کنیم علاوه بر آنکه در محضر خدای تبارک و تعالی در آن روزی که همه وارد میشوند و حساب است در کار، جوابی نداریم، همین مردم هم در همین جا به حساب میرسند. اینها نمیگذارند که- آنجا حسابش علی حده [است]- همین مردم در همین جا، شمایی که الآن به مقام ریاست جمهور رسیدید اگر فردا- خدای نخواسته- تخطی کنید از آن راهی که راه ملت است و راهی که اسلام پیش پای همه ما گذاشته است، همین سیزده میلیون و زیادتر که به شما رای دادند و اعتماد به شما کردند بر میگردند. آنجا هم حسابش، بدتر است. اینجا وقتی برمیگشتند خوب، شما میروید منزلتان مینشینید، اما آنجا کار مشکل است، باید شما حساب آنجا را بکنید. چنانچه ما نفوسمان این قدر به دنیا متوجه است و منکوس هستیم و استقامت نداریم، اگر ما این طور باشیم و خودمان را دنبال اصلاحش …
حق هر فرد برای استیضاح و انتقاد از زمامدار و عزل خودبهخود متخلف
… مقام حکومت و زمامداری، گذشته از وظایفی که بر همه مسلمین واجب است، یک سلسله تکالیف سنگین دیگری نیز بر عهده اوست که باید انجام دهد. حکومت و زمامداری در دست فرد یا افراد، وسیله فخر و بزرگی بر دیگران نیست که از این مقام بخواهد به نفع خود حقوق ملتی را پایمال کند. هر فردی از افراد ملت حق دارد که مستقیماً در برابر سایرین، زمامدار مسلمین را استیضاح کند و به او انتقاد کند و او باید جواب قانعکننده بدهد و در غیر این صورت، اگر بر خلاف وظایف اسلامی خود عمل کرده باشد- خود به خود- از مقام زمامداری معزول است و ضوابط دیگری وجود دارد که این مشکل را حل میکند.
بازخواست در صورت اثبات خلاف عمدی دادگاه یا وزیر
اگر انتقاد صحیح دارید خوب بگویید، بنویسید، و امضا کنید که این من میگویم اینجا و آنجا درست نیست، و لو اینکه دولت خیلی کار کرده لکن اینجا ناقص است. اگر یک وقت هم دیدید که فلان دادگاه عمداً خلاف کرده است، فلان دولت، فلان وزیر عمداً خلاف کردند، شما با یک دلیلی ثابت کنید این معنا را. از آن دولت، از او بازخواست میشود. اما انسان بنشیند و بیامضا هی بنویسد و منتشر کند و هی تهمت بزند و منتشر کند، چرا بیامضاست؟ اگر راست میگویید خوب امضا کنید. نباید انسان متوجه بشود به اینکه حالا از باب اینکه یک دستهای یک به خیال آقایان، به خیال اینها یک چیزی گیرشان آمده است، و الّا جز زحمت …
بازخواست رأیدهندگان نزد خدا دربارهٔ پیاده کردن اسلام
… که سیزده میلیون بیشتر است، مسئولیت شما حجمش زیادتر است؛ برای اینکه شما جواب یکی یکی از این افرادی که به شما رای دادند و شما را به عنوان رئیس جمهور اسلام، رئیس جمهوری کشور اسلامی تعیین کردند هر یک از اینها فردا میآیند شما را میگیرند، جواب از شما میخواهند. من شما را تعیین کردم رئیس جمهوری اسلامی باشید و اسلام را در این کشور تایید کنید و پیاده کنید و- خدای نخواسته- شما نکردید، اقلًا سیزده میلیون و هزار و چند صد نفر میآیند سراغ شما، ببینید که میتوانید جواب این را پیش خدا بدهید؟ این جمعیتی که آنجا در حساب جمع شدند و از شما بازخواست میکنند، اگر میتوانید، جواب بدهید و نمیتوانید و ما هیچ نمیتوانیم. باید بنا بر این بگذارید که دیروز شما و امروزتان با هم فرقی نداشته باشد، هر دو برای خدمت به این مردم، اینهایی که زحمت کشیدند و جان دادند، مال دادند، رنج کشیدند و شما آقایان را به این مقام رساندند. یک وقت نخست وزیر بودید حالا هم رئیس جمهورید، جواب میخواهند …
لزوم توضیح نهادهای انقلابی به مردم دربارهٔ کندی کار
… شاه و خاندان و دارودسته کثیفش در سراسر ایران را به روشنی برای مردم بیان دارند و بگویند چه کردهاند، اموال شاه خائن را به چه کسانی دادهاند؟ آیا راست است که بنیاد مستضعفین، بنیاد مستکبرین گردیده است؟ اگر چنین است تصفیه ضروری است و غفلت از این امر مهم حرام. باید این دو نهاد دقیقاً برای مردم شرح دهند که چرا از این سریعتر نتوانستهاند کار نمایند، و اگر کسانی به اسم مستضعفین خلاف میکنند، بر دادگاههای سراسر ایران است که سریعاً اقدام نمایند.
حق هر فرد در انتقاد آزادانه و بازخواست از بالاترین مقام حکومتی
… و قواعد اسلامی در همه زمینهها رعایت شود. کسانی که سابقه خیانت دارند و بر خلاف معیارهای اسلامی ثروتاندوزی کردهاند، تجاوز به حقوق دیگران کردهاند، حق دخالت در این حکومت را ندارند. و ما امیدواریم که ایران اولین کشوری باشد که به چنین حکومتی دست مییابد. حکومتی که کوچکترین فرد ایرانی بتواند آزادانه و بدون وجود کمترین خطر به بالاترین مقام حکومتی انتقاد کند و از او در مورد اعمالش توضیح بخواهد. حکومتی که پول و ارزشهای پوچی که به وسیله پول ساخته میشود، سرنوشت این حکومت را تعیین نکند بلکه ارزشهای عالی اسلامی حاکم باشد.
لزوم اندیشیدن مسئولان از هماکنون به پاسخ بازخواست آینده
... من به مملکتم علاقهمندم و آنچه تا به حال گفتهام خارج از وظیفهای که داشتهام نبوده و حالیه هم در همان عقیده خود باقی هستم. من چه خارج باشم و چه در زندان، تکالیف مذهبی خود را انجام میدهم، منتها روزی خواهد رسید که «چرایی به میان آید» در این صورت لازم است که از هم اکنون مسئولینامر در فکر جواب آن سوال باشند. من از نظر قضایی به وضعی که برای من به وجود آمده اعتراض دارم. توضیح داد: روزی آمدند در زندان و قرار بازداشت مرا ابلاغ کردند. زیر آن اظهار اعتراض نمودم، روز دیگر مراجعه کردند و خواستند از من بازجویی کنند، جواب ندادم؛ سرانجام با قرار تامین به من ابلاغ شد آزادی! …