خدا را شکر میکنیم که ارتش در طول سالهای متمادی، روز به روز بحمداللَّه، پیشرفت کرده است. ارتش امروز قابل مقایسه با ارتش سالهای پیش و سالهای پیش از آن نیست. امروز ارتش خیلی پیش رفته است. ولی در عین حال، خودنگری، بازنگری و خویشتننگری، همیشه لازم است. فرد هم همینطور است. برای فرد هم گاهی لازم است که از خود بیرون آید. و این، سختتر از بیرون آمدن از مجموعه است. هر فردی باید از زندان نفسانیّات و خودبینی و غرور، خود را خارج کند و از بیرون به خود بنگرد. همه ما به این تحوّل احتیاج داریم. جبلّت بشر با نقص آمیخته است. کی میتوانیم آن نقصها را برطرف کنیم؟ وقتی آنها را ببینیم؛ وقتی آنها را بشناسیم و وقتی قبول کنیم که نقص داریم. اگر خودمان را مطلق دانستیم، مغرور شدهایم. خیال کردهایم نقصی نداریم. پس چه وقت به فکر خواهیم افتاد که خود را علاج کنیم؟ وقتی که نقصهایمان راببینیم و بشناسیم. شما ببینید معلّمین روحانی بشر، یعنی پیغمبران، یعنی ائمّه هدی علیهمالصّلاة والسّلام، دائم چکّشی به دست گرفته بودند و بر سر پیل دمانی که نامش نفس ماست، فرود میآوردند. نفس، یعنی آن بُعد انحطاطگرای وجود ما؛ آن بُعدی که شهوات را به ما القا و تلقین میکند و ما را به آن میکشاند. ضعفها و نقصهای ما از آن جاست. باید خودنگری داشته باشیم تا ضعفها را ببینیم.هوای نفس
نامهای دیگر: هوا و هوس، هواهای نفسانی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
خواهشهای نفس و پیروی از آنها.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:گزیدهای از بیانات در خطبه نماز جمعه تهران— ۱۳۶۴/۰۷/۰۵
سیر زمانی
از ۱۳۶۴ تا ۱۴۰۴۱۳۶۴۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
اما او با این حال میتواند تسلیم ضعفها و هوسها و خودخواهیها یا جهلها و غفلتها و عادتهای خود شود و خود را از همهی آن بشارتها و امیدها و معراجها محروم سازد. این همان است که آن را باید «فسادپذیری انسان» نامید و همان است که در عمر دراز بشریت و نیز در عمر هر یک از آحاد بشر، بزرگترین مصیبت او و خطرناکترین تهدید او بشمار رفته است و میرود.اما او با این حال میتواند تسلیم ضعفها و هوسها و خودخواهیها یا جهلها و غفلتها و عادتهای خود شود و خود را از همهی آن بشارتها و امیدها و معراجها محروم سازد. این همان است که آن را باید «فسادپذیری انسان» نامید و همان است که در عمر دراز بشریت و نیز در عمر هر یک از آحاد بشر، بزرگترین مصیبت او و خطرناکترین تهدید او به شمار رفته است و میرود.شاهدها (۴ پاراگراف)
گرفتاری همهٔ انسانها به شهوت و حرام بودن لذت حرام کوچک و بزرگ
… معاملهى خودمان، خدمتى که بر عهده گرفتیم در دستگاه دولتى، وظیفهاى که بر دوش گرفتیم در میدان انقلاب، رفتارى که بر ما لازم است بر حکم وظیفهى اسلامى، لغزشها به سراغ انسان مىآید. خیال نکنید که لغزش مال یک عدّهى مخصوصى است، شهوات مال یک جمع معیّنى است؛ نه آقا، همهى انسانها دچار شهوت میشوند؛ شهوتِ بعضىها گران است، شهوتِ بعضى ارزان است؛ لذّت بعضى فاخر است، لذّت بعضى ناچیز و کوچک است. لذّت، لذّت است و لذّت حرام، لذّت حرام است، فرق نمیکند؛ بزرگش هم حرام است؛ کوچکش هم حرام است؛ براى آدم بزرگ هم حرام است، براى آدم کوچک هم حرام است. امتحان، امتحان است؛ براى همهى قشرها امتحان است؛ البتّه آن کسى که توقّع و انتظار بیشترى از او هست یا به خاطر لباسش، یا به خاطر مقامش، یا به خاطر ظاهرش، یا به خاطر …هوای نفس و محاسبات مادی عامل دشواری کارها
… که قبول مسئولیّت آسان است، رها کردن مسئولیّت آسان است، اقدام کردن آسان است، گفتن آنچه باید گفت آسان است، نگفتن آنچه نباید گفت آسان است، تصمیم گرفتن آسان است، نوشیدن جام زهر آسان است،[5] مقابلهى با همهى دنیا آسان است، روبهرو شدن با ابرقدرتها آسان است. آنچه دشوار میکند مسائل را، نفْس ما، هواهاى ما، خواستههاى ما و محاسبات مادّى ما است؛ اگر [این کار را] بکنیم، چه خواهد شد؟ چه ضررى میرسد؟ از چه چیزى بازمیمانیم؟ وقتى که «من» در بین نبود، «خود» در بین نبود، «شخص» در بین نبود، «هواى نفْس» در بین نبود و براى «خدا» بود، همهى کارهاى بزرگ آسان میشود.نفس اماره خطرناکترین قدرت شیطانی درون انسان
۱) نخستین مطلب در باب توحید است، که روح اساسى حج و مضمون بسیارى از اعمال و مناسک آن است. توحید با مفهوم عمیق قرآنى آن، به معناى توجّه و حرکت به سوى «الله» و رد و نفى بتها و قدرتهاى شیطانى است. خطرناکترینِ این قدرتها در درون وجود آدمى، نفْس امّاره و هواها و هوسهاى گمراهکننده و پستکننده است؛ و در سطح جامعه و جهان، همان قدرتهاى استکبارى و فتنهانگیز و فسادانگیزند که امروزه بر زندگى مسلمانان چنگ انداخته و با روشهاى شیطانى، جسم و روح بسیارى از ملّتهاى مسلمان را دستخوش سیاستهاى خود ساختهاند. مراسم برائت در حج، اعلان بیزارى از این قدرتها است. هر چشم …لذت خلاف شرعِ مورد رغبت نفس بهعنوان صحنهٔ امتحان
و برادران و خواهران من! امتحان براى همه هست. همهى ملّتها وقتى در مقیاس یک ملّت ملاحظه کنیم دچار امتحان میشوند؛ در مقیاس افراد هم که نگاه کنیم، همهى افراد دچار امتحان میشوند؛ امتحانها مختلف است، امّا هست. آنجایى که یک لذّتى سر راه انسان پیدا میشود که نَفْس انسان به آن لذّت راغب است و آن خلاف شرع است، اینجا جاى امتحان است؛ آنجایى که یک پولى سرِ راه انسان قرار میگیرد که انسان میتواند آن را به دست بیاورد امّا خلاف قانون خدا و مقرّرات الهى است، اینجا جاى امتحان است؛ آنجایى که یک سخنى بر زبان انسان جارى میشود که براى شخص انسان فایده دارد امّا سخن، سخن باطلى است، اینجا جاى امتحان …