برجستهترین پاراگرافهای هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.
تهیهشده با هوش مصنوعیقصد و انگیزهٔ انسان از کار و اثر آن در ارزش عمل.
امام خمینی
میزان بودن انگیزه و معنای عمل، نه صورت آن
… که امروز دارید برای اسلام زحمت میکشید، چه شمایی که در جنگها و در پشت جنگها و در زحمتهایی که در صنعت میکشید، و چه آن آقایانی که برای مظلومین دارند خدمت میکنند و برای بنیاد شهید دارند خدمت میکنند، خدمتهای شما بسیار ارزش دارد. این ارزش را حفظ بکنید. صورت عمل میزان نیست، آن چیزی که میزان است انگیزه عمل است، معنای عمل است. دوتاست عمل، در صورت مثل هم هستند. شمشیری که در دست حضرت امیر- سلام الله علیه است فرود میآید و فرض کنید که عمرو بن عبد ود[3] را میکشد. این صورت عمل با صورت عمل دیگری که شمشیر دستش هست و یک کس دیگر را میکشد، صورت، یک صورت است، هر دو یک شمشیری است و در دستی است و فرود میآید و یک کسی را …
کار بیغرض و با تقوا، شرط خدمت به اسلام
… بخواهند این کشور پیش برود، اختلافات [باید] از بین برود، اختلافاتی که همه میدانیم که اگر- خدای نخواسته- پیش بیاید، ملت را به تباهی خواهد کشید. اگر اختلافات در سران قوم پیش بیاید، سرایت خواهد کردو یک وقت میبینیم که دسته دسته شدند و هر کسی یک طبلی میزند. اگر شما بخواهید به اسلام خدمت کرده باشید، بخواهید به قرآن مجید خدمت کرده باشید، بخواهید که در پیشگاه خدا روسفید باشید، بخواهید که فردا که از اینجا به آن در میروید روسفید بروید، باید این طور باشد که کارهایی را که انجام میدهید، بیغرض و بیمرض و با تقوا و با حسن نیت باشد. اشکال خیلی خوب است، در مجلس- مثلًا- خوب، باید یک مطلب رد و بدل بشود، اشکال بشود، لکن اشکال طلبگی. دو تا طلبه وقتی که با هم مینشینند و- عرض میکنم که- صحبت میکنند، گاهی میرسد به فریاد؛ این فریاد میزند سر او، او فریاد میزند سر او برای مطلب، اما همه دنبال …
الهی بودن مقصد، مایهٔ ارزش یافتن قلم و مسلسل و علم
… مطلوب نیست. چه بسا دانشی که بر ضد انسانیت انسان و بر ضد کرامت انسان است، لکن دانشی که جهت داشته باشد، برای خدمت بشر باشد، به اسم ربّ باشد، توجه به ربوبیّت الهی داشته باشد، توجه به اسم خدا داشته باشد، آن قرائت و آن علم و آن مسلسل همهشان در خدمت انساناند. عمده آن جهت و غایاتی است که در افعال انسان و در آلاتی که انسان درست میکند، و در علم و دانش و سایر چیزهایی که افعال انسان است، آن چیزی را که جهت میدهد آن غایات است. آن چیزهایی است که برای آن چیزها قلمها وجود پیدا کرده است، مسلسلها وجود پیدا کرده است، علم و دانش وجود پیدا کرده است. اگر غایات و مقاصد و آن چیزهایی که برای او اینها وجود پیدا کرده است، الهی باشد، هم قلم و هم مسلسل و هم علم و دانش و هم هر عملی ارزش پیدا میکنند؛ ارزش الهی. ارزش قلم به غایتی است که برای او قلم زده میشود. ارزش مسلسل هم به غایتی است که برای او مسلسل کشیده میشود. اگر این ارزش غایی نباشد و اگر آن مقصد، مقصد انسانی و الهی نباشد، نه مسلسل آلتی است که به درد بخورد و نه قلم. و خطر قلم بیشتر از مسلسل است. و خطر بیان بیشتر از توپ و تانک است. و خطر علم بیشتر از همه …
نیت، فارق میان اعمالی با صورت یکسان
… هست. از این موجود، پیغمبر اکرم و سایر پیغمبرها محقق شده است و «ابو جهل»[1] و سایر «ابوجهلها» هم هست. و واسطه ما بین این دو تا هم «الی ما لا یُعلم»[2] هست. و کارهایی که از این انسان صادر میشود، حُسن و قبح و صلاح و فسادش، بستگی دارد به آن جهات روحی انسان. اعمال به حسب صورت با هم خیلی فرق ندارند. آن چیزی که فارق بین اعمال است، آن نیات است؛ انَّمَا الاعمالُ بِالنِیّاتِ.[3] ملاحظه میکنید که شمشیر دست دو نفر باشد و مثل هم فرود بیاید و مثل هم دو نفر را هلاک کند. یکی از آنها مثل عبادت ثقلین[4] باشد ارزشش، و یکی از آنها طوری باشد که در فساد و در تباهی، قابل ذکر[5] نباشد. اما عمل یک عمل است؛ دست بالا میرود و فرود میآید و یک نفر را میکشد. این اختلاف، مالِ اختلاف خود انسان است. اختلاف روحیات انسان است. و اختلاف قصدهایی …
فرق اولیا با دیگران در معنای اعمال نه در صورت آن
… مدح و ثنا بکنند؛ برای خدا باشد. وقتی کار برای خدا باشد، آن کار نورانی است. هر مقداری از نماز را که توجه به خدا دارید، این مقدار نورانیت پیدا میکند و بالا میرود. و هر مقداری که غافل هستیم، آن مقدار نورانیت ندارد و طرف ملکوت نمیرود. همه کارها این طوری است. فرق ما بین اولیا و دیگران در صورت هیچی نیست؛ گاهی وقتها دیگران از اولیا خوشاندامتر هم بودهاند؛ در معناست فرق. فرق معنوی است. که دارند، اعمالشان با هم فرق دارد. از حیث معنویت یک ضربت علی یَومَ الخَندَقِ اَفضَلُ مِن عِبَادَهِ الثِّقلَین[2]. البته آن، جهت مقابله کفر و اسلام با هم بوده لکن اگر این را یک کسی دیگر هم میکرد این طور نمیشد که افضل از عبادت ثقلین باشد. اگر کسی گرفتار نفس …
قرار صادقانه با خدا برای حرکت قاطع و بیخستگی در راه درست
… اوّلاً عرض میکنم یکی از درخواستهای ما در این ماه که در دعاهای مأثور منعکس است، نیّت صادقه است؛ در دعای روزهای ماه مبارک رمضان [آمده]: وَ القُوَّةَ وَ النَّشاطَ وَ الاِنابَةَ وَ التَّوبَةَ ... وَ النِّیَّةَ الصّادِقَة.[2] این نیّت صادقه خیلی مهم است. صادقانه قرار بگذاریم با خودمان، با خدای خودمان که در راه درست، راهی که اعتقاد داریم راه صحیح است، قاطعانه، بدون احساس خستگی حرکت کنیم؛ نیّت صادقه این است. اگر انشاءالله شما در این ماه نورانی این نیّت صادقه را در خودتان ایجاد کنید و تقویت کنید، این یک کمکی خواهد بود، یک توانی خواهد بود برای ادامهی راه در طول دوران مسئولیّتتان و این نیّت صادقه شما را کمک خواهد کرد که حرکت کنید و پیش بروید.
نیت یعنی جهت دادن عمل برای خدا و ارزشبخشی آن به هر کار
شرط روزه، نیّت است. نیّت یعنی چه؟ یعنی این عمل را، این حرکت را، این امساک و تمرین را، جهت دادن برای خدا، در راه خدا، به خاطر انجام دستور الهی. این است که به هر کاری ارزش میبخشد. لذا در دعای شب اوّل ماه مبارک میخوانید که: «اللّهم اجعلنا ممن نوی فعمل ولا تجعلنا ممن شقی فکسل»[2] . کسالت، بیرغبتی و بینشاطی برای کار - چه کار معنوی و چه کار مادّی - شقاوت است.
تبعیت همهٔ اعمال از نیت و نشاندادن جهت و هدف انتخاب انسان
این دعای دوم است: «وَ اجعَل یَقینی اَفضَلَ الیَقینِ» یقینِ مرا برترین یقینها قرار بده. «وَ انتَهِ بِنِیَّتی اِلَی اَحسَنِ النِّیّاتِ» نیّت و قصد مرا به بهترین نیّتها برسان؛ چون همۀ اعمال انسان، تابع نیّت است. اصل در عمل، نیّت است. هیچ عملی بدون نیّت، عمل نیست. نیّت، نشاندهندۀ جهتگیری و معرفت، نشاندهندۀ هدف و غایتِ انتخاب انسان است. اساسیترین مشخصۀ انسان، قدرت انتخاب اوست؛ نیّت این است دیگر. انسانِ بینیّت، مثل همان حیوانی است که او را به اینطرف و آنطرف بکشانند؛ یا مثل برگی است که دستخوش توفانی شود که به اینطرف و آنطرف میرود. گاهی اینطرف، گاهی آنطرف؛ گاهی با این، گاهی با آن؛ …
نیت روح اعمال و مایهٔ ارزش آن، در مداحی و علم و اجتهاد
… جهاد بگذارد برای یک هدف مادی، نه مجاهد است، و نه اگر کشته شود، شهید است؛ با اینکه به میدان جنگ رفته. اگر برای هدفهای مادی - چه برسد خدای نکرده برای هدفهای پست - وارد این میدانها شویم، برای ما نه فقط موجب تعالی و رشد نمیشود، بلکه موجب تنزل و سقوط هم میشود. این، مخصوص مداحی هم نیست؛ مسئلهگوئی هم همین است، عالم شدن هم همین است، مجتهد شدن هم همین است، دانشمند شدن هم همین است. آن چیزی که روحی است در کالبد اعمال ما، نیت ماست؛ «انّما الاعمال بالنّیّات» ؛[3] نیتهاست که به عمل ارزش میدهد.
اهمیت نفس تلاش و نگاه محاسبات الهی به نیت و عمل
از همهی شما دوستان عزیز، بخصوص از شخص آقای «لاریجانی» صمیمانه تشکّر میکنم. تلاش شما در یک مرکز بسیار حسّاسی است و هر حرکت مفید و هر اقدام مسؤولانه در این صحنهای که شما درگیر هستید، یقیناً حسنه است. گاهی ممکن است تلاشهای انسان به نتیجه هم نرسد؛ لیکن نفس آن تلاشها بااهمیت است. در محاسبات الهی، به نیّت و عمل نگاه میشود. اگر ما نیّت، همّت و اراده کنیم و کارمان را انجام دهیم، حقیقتاً با همهی شرایط و لوازمش پیش خدای متعال مأجور خواهد بود. البته عقیدهی بنده این است که اگر نیّت و اقدام - با همین شرایطی که اشاره کردیم - تحقّق پیدا کند، نتیجه هم مترتّب خواهد شد. اگر میبینیم در …