شرط روزه، نیّت است. نیّت یعنی چه؟ یعنی این عمل را، این حرکت را، این امساک و تمرین را، جهت دادن برای خدا، در راه خدا، به خاطر انجام دستور الهی. این است که به هر کاری ارزش میبخشد. لذا در دعای شب اوّل ماه مبارک میخوانید که: «اللّهم اجعلنا ممن نوی فعمل ولا تجعلنا ممن شقی فکسل»[2] . کسالت، بیرغبتی و بینشاطی برای کار - چه کار معنوی و چه کار مادّی - شقاوت است.نیت
نامهای دیگر: نیت صادقه، هدف کار
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
قصد و انگیزهٔ انسان از کار و اثر آن در ارزش عمل.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در دیدار ائمّهى جمعهى سراسر کشور— ۱۳۷۰/۰۶/۲۵
سیر زمانی
از ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۳۱۳۷۰۱۴۰۳
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
تعریف در کلام رهبر
در مورد آن تذکّرات، اوّلاً عرض میکنم یکی از درخواستهای ما در این ماه که در دعاهای مأثور منعکس است، نیّت صادقه است؛ در دعای روزهای ماه مبارک رمضان [آمده]: وَ القُوَّةَ وَ النَّشاطَ وَ الاِنابَةَ وَ التَّوبَةَ ... وَ النِّیَّةَ الصّادِقَة.[2] این نیّت صادقه خیلی مهم است. صادقانه قرار بگذاریم با خودمان، با خدای خودمان که در راه درست، راهی که اعتقاد داریم راه صحیح است، قاطعانه، بدون احساس خستگی حرکت کنیم؛ نیّت صادقه این است. اگر انشاءالله شما در این ماه نورانی این نیّت صادقه را در خودتان ایجاد کنید و تقویت کنید، این یک کمکی خواهد بود، یک توانی خواهد بود برای ادامهی راه در طول دوران مسئولیّتتان و این نیّت صادقه شما را کمک خواهد کرد که حرکت کنید و پیش بروید.این دعای دوم است: «وَ اجعَل یَقینی اَفضَلَ الیَقینِ» یقینِ مرا برترین یقینها قرار بده. «وَ انتَهِ بِنِیَّتی اِلَی اَحسَنِ النِّیّاتِ» نیّت و قصد مرا به بهترین نیّتها برسان؛ چون همۀ اعمال انسان، تابع نیّت است. اصل در عمل، نیّت است. هیچ عملی بدون نیّت، عمل نیست. نیّت، نشاندهندۀ جهتگیری و معرفت، نشاندهندۀ هدف و غایتِ انتخاب انسان است. اساسیترین مشخصۀ انسان، قدرت انتخاب اوست؛ نیّت این است دیگر. انسانِ بینیّت، مثل همان حیوانی است که او را به اینطرف و آنطرف بکشانند؛ یا مثل برگی است که دستخوش توفانی شود که به اینطرف و آنطرف میرود. گاهی اینطرف، گاهی آنطرف؛ گاهی با این، گاهی با آن؛ اصلاً نمیداند چهکار میکند! گاهی اینطور عمل میکند؛ گاهی ضدّ آن عمل میکند! آدمِ بینیّت، اینگونه است.شاهدها (۲۱ پاراگراف)
قرار صادقانه با خدا برای حرکت قاطع و بیخستگی در راه درست
… اوّلاً عرض میکنم یکی از درخواستهای ما در این ماه که در دعاهای مأثور منعکس است، نیّت صادقه است؛ در دعای روزهای ماه مبارک رمضان [آمده]: وَ القُوَّةَ وَ النَّشاطَ وَ الاِنابَةَ وَ التَّوبَةَ ... وَ النِّیَّةَ الصّادِقَة.[2] این نیّت صادقه خیلی مهم است. صادقانه قرار بگذاریم با خودمان، با خدای خودمان که در راه درست، راهی که اعتقاد داریم راه صحیح است، قاطعانه، بدون احساس خستگی حرکت کنیم؛ نیّت صادقه این است. اگر انشاءالله شما در این ماه نورانی این نیّت صادقه را در خودتان ایجاد کنید و تقویت کنید، این یک کمکی خواهد بود، یک توانی خواهد بود برای ادامهی راه در طول دوران مسئولیّتتان و این نیّت صادقه شما را کمک خواهد کرد که حرکت کنید و پیش بروید.نیت یعنی جهت دادن عمل برای خدا و ارزشبخشی آن به هر کار
شرط روزه، نیّت است. نیّت یعنی چه؟ یعنی این عمل را، این حرکت را، این امساک و تمرین را، جهت دادن برای خدا، در راه خدا، به خاطر انجام دستور الهی. این است که به هر کاری ارزش میبخشد. لذا در دعای شب اوّل ماه مبارک میخوانید که: «اللّهم اجعلنا ممن نوی فعمل ولا تجعلنا ممن شقی فکسل»[2] . کسالت، بیرغبتی و بینشاطی برای کار - چه کار معنوی و چه کار مادّی - شقاوت است.تبعیت همهٔ اعمال از نیت و نشاندادن جهت و هدف انتخاب انسان
این دعای دوم است: «وَ اجعَل یَقینی اَفضَلَ الیَقینِ» یقینِ مرا برترین یقینها قرار بده. «وَ انتَهِ بِنِیَّتی اِلَی اَحسَنِ النِّیّاتِ» نیّت و قصد مرا به بهترین نیّتها برسان؛ چون همۀ اعمال انسان، تابع نیّت است. اصل در عمل، نیّت است. هیچ عملی بدون نیّت، عمل نیست. نیّت، نشاندهندۀ جهتگیری و معرفت، نشاندهندۀ هدف و غایتِ انتخاب انسان است. اساسیترین مشخصۀ انسان، قدرت انتخاب اوست؛ نیّت این است دیگر. انسانِ بینیّت، مثل همان حیوانی است که او را به اینطرف و آنطرف بکشانند؛ یا مثل برگی است که دستخوش توفانی شود که به اینطرف و آنطرف میرود. گاهی اینطرف، گاهی آنطرف؛ گاهی با این، گاهی با آن؛ …نیت به معنای جهتدهی سنجیده و حسابشده به کار
نیّت یعنی جهتدهی به کار؛ این جهتدهی، طبعاً باید با ملاحظه، با ترتیب مقدمات و با اسباب و وسایلِ لازم باشد. انسان فکر کند و جهتی را مشخص کند؛ در این جهت، به حرکت درآید و هر کاری را در این جهت ـ یعنی در جهت رسیدن به غایت این راه و پیشرفتن در این راه ـ انجام دهد. این، معنای نیّت است. آنوقت این نیّت، هرچه بهتر، هرچه شفافتر و هرچه عاقلانهتر و منطقیتر باشد، طبعاً انسان موفقتر و کامیابتر است و فواید نیّت برای انسان، بیشتر خواهد بود؛ «وَ انتَهِ بِنِیَّتِی اِلَی اَحسَنِ النِّیّاتِ» یعنی این.نیت روح اعمال و مایهٔ ارزش آن، در مداحی و علم و اجتهاد
… جهاد بگذارد برای یک هدف مادی، نه مجاهد است، و نه اگر کشته شود، شهید است؛ با اینکه به میدان جنگ رفته. اگر برای هدفهای مادی - چه برسد خدای نکرده برای هدفهای پست - وارد این میدانها شویم، برای ما نه فقط موجب تعالی و رشد نمیشود، بلکه موجب تنزل و سقوط هم میشود. این، مخصوص مداحی هم نیست؛ مسئلهگوئی هم همین است، عالم شدن هم همین است، مجتهد شدن هم همین است، دانشمند شدن هم همین است. آن چیزی که روحی است در کالبد اعمال ما، نیت ماست؛ «انّما الاعمال بالنّیّات» ؛[3] نیتهاست که به عمل ارزش میدهد.اهمیت نفس تلاش و نگاه محاسبات الهی به نیت و عمل
از همهی شما دوستان عزیز، بخصوص از شخص آقای «لاریجانی» صمیمانه تشکّر میکنم. تلاش شما در یک مرکز بسیار حسّاسی است و هر حرکت مفید و هر اقدام مسؤولانه در این صحنهای که شما درگیر هستید، یقیناً حسنه است. گاهی ممکن است تلاشهای انسان به نتیجه هم نرسد؛ لیکن نفس آن تلاشها بااهمیت است. در محاسبات الهی، به نیّت و عمل نگاه میشود. اگر ما نیّت، همّت و اراده کنیم و کارمان را انجام دهیم، حقیقتاً با همهی شرایط و لوازمش پیش خدای متعال مأجور خواهد بود. البته عقیدهی بنده این است که اگر نیّت و اقدام - با همین شرایطی که اشاره کردیم - تحقّق پیدا کند، نتیجه هم مترتّب خواهد شد. اگر میبینیم در …تفاوت کار جهتدار با کار بیهدف و توجه خاص شرع به جهت کار
… مربوط به حیطه تعلیم و تربیت - به دو طریق میشود انجام داد: یکی، دارای جهت و هدف و یکی هم، بیهدفو بیجهت. فرض کنید یک نفر میخواهد کاری انتخاب کند. یک وقت است که برایش فرقی نمیکند چه کاری باشد و میخواهد کاری بکند و درآمدی داشته باشد و صرفاً حرکتی انجام گیرد. یک وقت هم میگردد، کاری را انتخاب میکند و میسنجد که امروز چه کاری لازمتر و مفیدتر و مردم به آن نیازمندترند. این دومی، کارِ جهتدار میشود. در شرع مقدّس اسلام، به این جهت کارها، توجّهی خاص شده است. البته، قصد من این نیست که بگویم هر کسی میخواهد کاری انتخاب کند، برود بگردد و ببیند چه کاری لازمتر است. این، فعلاً از حوزه تصمیم و انتخاب فردی در بحث ما خارج است. ما میخواهیم برای جهت کلّی کشور و جامعه، صلاح اندیشی کنیم.جهت کار و آموزش و پرورش در جامعه از مصادیق قصد قربت
حالا با دید وسیعتری به یک جامعه نگاه کنید که این هم جزو قصد قربت است. این را هم که مطرح میکنیم، از قصد قربت بیرون نیست و یکی از مصادیق آن است. در یک جامعه، کار و تلاش و تعلیم و تربیت هست؛ اما جهت این کارها چیست؟ این کار یا این آموزش و پرورش، به چه سمتی حرکت میکند؟روح و جهت کار تعیینکنندهٔ ارزش آن، نه نفس و مادهٔ کار
خواستم شما عزیزان من و جامعه کارگری و جامعه فرهنگی کشور، این نکته را توجّه کنید که نفس و مادهّی کار، تعیین کننده نیست؛ روح کار تعیین کننده است. صرف این که بازویی حرکت میکند و چرخی را میچرخاند، این ارزش آفرین نیست. ارزش معنوی و اخلاقی مهم است. باید دید این چرخ برای چه میگردد، برای که میگردد و در خدمت چه چیزی است؟ صرف این که کلاسی تشکیل میشود و معلّمی به آن جا میرود و از جان و دل خود مایه میگذارد و با حلّه تنیده زدل و بافته زجان، شاگرد را تربیت میکند و کلمه به کلمه روح او را با معارف و معلومات آغشته …جهت کار در جمهوری اسلامی: پیشرفت کشور، امید ملتها و ناکامی مستبدان عالم
… شکر میکنیم که امروز، دولت جمهوری اسلامی و مسؤولان دولت خدمتگزار و رئیس جمهور فعّالِ عزیز ما، با همه وجود تلاش میکنند. مردم هم، حقیقتاً کمک میکنند. این پشتیبانی مردم، خیلی با ارزش است. همه چیز، در این پیوند میان مسؤولان و مردم است. این تلاشها به نتیجه میرسد. کار و علم و فرهنگ و کلاس درس و آزمایشگاه و دانشگاه و محیط کارگری و کارخانه شما، میتواند روز به روز در پیشرفت این کشور تأثیر بگذارد و ملتها را امیدوار و دشمن را خوار کند و مستبدان عالم و دیکتاتورهای بینالمللی را - که مظهرش هم دولت امریکاست - روز به روز از اهداف پلیدشان دورتر سازد. این، آن جهتگیرىِ کار است. امروز، در جمهوری اسلامی جهت کار باید این باشد.اجر الهی نیت انجام کارها و برنامهها در کنار آنچه انجام شده
جلسه برای تشکّر است و امیدواریم انشاءالله خدای متعال از شماها این زحماتتان را قبول کند. و آنچه انجام دادید یک طرف، آنچه نیّت انجامش را هم داشتید یک طرف؛ آن هم همینجور اهمّیّت دارد؛ یعنی تصمیم شما این بود که در ادامهی دولت، کارهایی را، برنامههایی را اجرا کنید؛ آنها هم پیش خدای متعال اجر دارد. انشاءالله خداوند شماها را موفّق بدارد و کمکتان کند که بتوانید استمرار بدهید این خدمات را. البتّه طبعاً تشکیلات دولت تغییراتی خواهد داشت، شکّی نیست؛ لکن خدمتگزاری افراد نباید فقط در چهارچوب این عناوین مشخّص مدیریّتهای خاص باشد؛ باید در همهی شرایط، در همهی …آمیختگی بسیاری از کارها با انگیزههای غیرخدایی
… است که در این کاری که با این خصوصیّات عرض کردیم -رنج زیاد و بازده مادّی کم- امکان اخلاص هست؛ [این] خیلی مهم است. نجات انسان در زندگی ابدی بهوسیلهی اخلاص است؛ برای خدا، برای حقیقت کار کردن، مخلصانه کار کردن مایهی نجات است؛ این در خیلی از جاها پیدا نمیشود. خیلی از کارها را انسان خیال میکند برای خدا انجام داده، بعد یک خرده که خودش با انصاف دقّت میکند، میبیند داخلش قاطی دارد. وَ اَستَغفِرُکَ مِمّا اَرَدتُ بِه وَجهَکَ فَخالَطَنی ما لَیسَ لَک؛[2] این دعا یکی از دعاهای بین نافلهی صبح و فریضهی صبح است که میگوید خدایا من استغفار میکنم از آن عملی که خواستم برای تو آن را انجام بدهم امّا در بین آن «فَخالَطَنی ما لَیسَ لَک»، یک انگیزه و نیّت غیرخدایی وارد شد؛ خیلی از کارهای ما اینجوری است. بنده خودم را عرض میکنم. آنجایی که انسان امکان دارد اخلاص بورزد غنیمت است؛ یکی از آنجاها معلّمی است. میتوانید بااخلاص کار کنید؛ و اگر بااخلاص کار کردید، کارتان برکت پیدا خواهد کرد.برتری نیت مؤمن بر عمل او
البته از این طرف نباید بیانصافی کرد، نباید ناسپاسی کرد؛ حقیقتاً کار شده، حقیقتاً خدمت شده؛ نیت خدمتِ بیش از این هم هست. فرمود: «نیّة المؤمن خیر من عمله»؛[1] یعنی همیشه نیت مؤمن بیش از آن مقداری است که گنجایش عمل اوست. قصد و نیت، خیلی زیاد است؛ خوب، انسان در عمل نمیتواند همهی آنها را انجام دهد. هرچه که شما از کارِ خوب انجام دادید، نیتتان باید چند برابر باشد. مؤمن اینجوری است که نیتش همیشه خیر است، از عمل او بهتر است. دستگاههای مسئول در این باب هم همین جورند؛ نیتشان واقعاً خیلی بیشتر است؛ منتها خوب، در عمل طبعاً مشکلاتی پیش میآورد.تأثیر نیت در عبادت یا معصیت شدن یک کار واحد
… برجستهی خدمت به کشور، از راه علم است؛ به همین دلائلی که قبلاً عرض شد که علم مایهی اقتدار ملی، مایهی قدرت کشور، مایهی ثروت کشور و مایهی سربلندی هر کشوری است. شما در درس خواندن و در حائز شدن رتبههای بالای علمی، اگر این نیت را بکنید، کارتان میشود عبادت. یعنی کار انسان - یک کار واحد - با دو نیت مغایر، دو حالت گوناگون پیدا میکند: گاهی همان کار میشود عبادت، گاهی همان کار میشود معصیت. نمازی که انسان میخواند، اگر به قصد تقرب به خدا بخواند، توجهش به خدا باشد، با اخلاص نماز بخواند، این بالاترین عبادتهاست؛ اگر همین نماز را برای ریا بخواند، این نماز میشود معصیت و خود آن نماز، میشود گناه. ریا، گناه کبیره است؛ مصداقش هم میشود همان نمازی که از روی ریا خوانده شد؛ نیت اینقدر مؤثر است. شما اگر چنانچه این تحصیل را، این تلاش علمی را، این سعی برای به دست آوردن رتبههای نخبگی را، برای خدمت به مردم و برای خدمت به کشور و برای سربلندی نظام اسلامی انجام …سایش و تغییر نیت خوب در اثنای راه بر اثر جاذبههای معارض
… میاندازد. قوی و کنندهی کار، کسی است که بتواند این وزنهی سنگین را ظرف مدت لازم سرِ دستش نگه دارد. خیلی از ماها نیتهایمان خوب است و با نیتِ خوب وارد میشویم؛ اما نمیتوانیم این نیت را نگه داریم؛ این نیت در اثنای راه به موانعی برخورد میکند؛ سایش پیدا میکند؛ کمرنگ و ضعیف میشود و احیاناً یک جاذبهی قوىِ معارضی دل را - که جایگاه نیت، دل است - به سوی خودش جذب میکند؛ یک وقت نگاه میکنید، میبینید اصلاً نیت رفت؛ نیت یک چیز دیگر شده؛ آن وقت راه انسان عوض میشود.برتری نیت خیر مسئولان بر عبادات و اعمال شخصی
… حالتی، انسان در مقابل حوادث دنیا و در برابر مرگ، امنیت روانی پیدا میکند. مرگ برای همه انسانها هولناک است؛ اما وقتی انسان چنین حالتی پیدا کرد، در مقابل مرگ امنیت روانی پیدا میکند و دیگر از مرگ ترس و واهمهای ندارد. میداند آن طرف، چنین دستاورد مهمّی وجود دارد. اگر من و شما بتوانیم این نیّت خیر را انجام دهیم، از عبادات شخصی و اعمال شخصی بسیار بالاتر است.نیت مایهٔ ارزش یافتن امساک و قیمتی شدن روح
روزه فقط این نیست که انسان نخورد و نیاشامد. این نخوردن و نیاشامیدن، باید از روی نیّت باشد، والاّ اگر شما یک روز به خاطر گرفتاری و یا اشتغال به کار، دوازده ساعت، پانزده ساعت فرصت نکنید چیزی بخورید، هیچ ثوابی به شما نخواهند داد. اما همین امساک را وقتی با نیّت انجام دادید - «اجعلنا ممّن نوی فعمل»؛ نیّت کند و به دنبال آن، عمل انجام دهد - این همان گوهر درخشانی میشود که به شما ارزش میبخشد و روحتان را قیمتی میکند.نیت خوب یا بد تعیینکنندهٔ ارزش اخروی کار دنیوی
… غلبه دارد بر جنبههاى دنیایى، اسلام اینجور نیست؛ اسلام دنیا را هم جزو آخرت میداند. همین زندگى شما، همین تجارت شما، همین درس خواندن شما، همین کار ادارى شما، همین کار سیاسى شما، جزو آخرت شما است. بله، زندگىِ دنیا است امّا دنیا هم یک قطعهاى از آخرت است؛ یا این است که این را شما با نیّت خوب به جا مىآورید و این حسنهاى است که شما را در آخرت به قربات الهى و مقامات معنوى میرساند؛ یا خداى نکرده با نیّت بد این عمل را انجام میدهید با نیّت خودخواهى و خودپرستى که آن وقت موجب انحطاط و تنزّل و سقوط در درکات است. اسلام اینجورى است. تمام محیط زندگى ما، تمام تلاشهاى دنیایى ما یک بخشى از آخرت است؛ دنیا و آخرت جدا نیست. بد آن است که این تلاش مادّىِ روزمرّهى مربوط به زندگى این نشئه را شما با نیّت بد انجام بدهید؛ آن وقت آن دنیاى مذمومى که گفتهاند این است. امّا این نشئه …تعیین ارزش هر کار بر پایهٔ هدف آن
عزیزان من! یکی از چیزهایی که به یک کاری ارزش میبخشد، هدف آن کار است. اگر بخواهیم ارزش کارها را بدانیم، باید هدف آن کارها را بشناسیم. اگر این محاسبه درست باشد -که درست است- تحصیل در دانشگاههای نظامی و دانشگاههای سازمانهای نیروهای مسلّحِ ما یکی از باشرفترین و باارزشترین کارها است؛ چرا؟ چون با تحصیل در این دانشگاهها جوانان ما وارد نیروهای مسلّحی میشوند که امنیّت کشور را تأمین میکند و …اجر الهی برای کار با نیت خدایی حتی همراه با اشتباه
… ولذا این چه زندگی کردنی است؟! حالا فرض کنید: همین آدم ولو این معیشت راحت را هم نداشته باشد اما حرکت او و کار او براساس عقیدهی او و مطابق رضای خدا باشد، ایمان دارد، ولو ایمانش ایمان کاملی هم نباشد اعتقاد دارد که طبق ایمان خودش و در راه خدا دارد حرکت میکند. لهذا این ساعاتی را که از دست داده مایهی غم و غصه و دغدغهی او نیست و میداند که در مقابل از دست دادن هر لحظهای یک دستآوردی دارد، مثل کسی که دارد یک پولی را خرج میکند اما جنسی را میخرد که سرمایهی اوست، یعنی اگر چه سرمایهی پولی خودش را از دست میدهد اما در عوض دارد سرمایهی جنسی تأمین میکند و با از دست دادن پول احساس خسارت نمیکند، چون در مقابل آن پول چیزی را ذخیره میکند و لذا اگر این را مقایسه کنید با کسی که وارد بازاری شده پول را دارد خرج میکند و چیزهایی میخرد و میخورد و تمام میشود، یا با کسی که پولش را در بازار دزد میبرد و یا گم میکند، هر دوی آنها پول را از دست دادهاند، اما حال آن اولی که در مقابل هر ریال از پولهایش خریده و در جایی گذاشته، با حال این دومی که پولش را گم کرده یا دزد برده و یا چیزی خریده و همانجا نابود شده یکسان نیست، زیرا این دومی احساس میکند چیزی ندارد، اما او احساس میکند چیزی دارد و این حالت همان کسی است که آنات زندگی و لحظات ذی قیمت حیاه او را دارد خرج میکند در راهی که آن راه را، راه خدا میداند و برای خدا کار میکند، این آدم اگر اشتباه هم کرده باشد خدای متعال به او اجر میدهد چون نیتش، نیت خدایی است و هر حرکتش حرکت در راه خداست اما دغدغهی از دست دادن اصلیترین سرمایه یک انسان، یعنی سرمایه حیاه و سرمایه عمر و سرمایهی این لحظات و آنات نمیگذارد انسان خوش بگذراند و خوش گذراندن یک آدم مست و یک آدمی است که مشروبات الکلی مصرف میکند، البته در آن برههی مستی یک حالت غفلتی به او دست میدهد که نمیگذارد آن غم را بطور عمیق احساس بکند و بعد از آنکه آن لحظه گذشت و این مستی، از سر او پرید، باز همان دردها به سراغش میآید، انسانی که از خوشی و مستی زندگی راحت برخوردار است ناراحتی وجدان و ناراحتی از گذشت عمر دارد، ولذا آرامش و طمأنینه متعلق به انسان مؤمن است و لاغیر. پس بنابراین: اگر کسی تصور کند آن کسانی که دین و ایمان ندارند ممکن است زندگی خودش و راحتی داشته باشند، اینطور نخواهد بود و این زندگی ولو به صورت ظاهر خوب باشد، اما از لحاظ باطن دچار مشکل است.برتری نیت مؤمن بر عمل او
… برود، به نقاط خوبى خواهد رسید. در زمینهى مسائل سیاسى و مشى بینالمللى، برنامهى دقیقِ روشنِ حسابشدهاى وجود دارد که اگر بىمعارض و بىمزاحم حرکت بکند، به هدفهاى خوبى خواهد رسید. در زمینههاى مختلف، دردها شناخته شده و مسئولین درصدد برنامهریزى و اقدامند؛ البتّه «ما کُلُّ ما یَتَمَنّى المَرءُ یُدرِکُه»[4] و «نِیَّةُ المُؤمِنِ خَیرٌ مِن عَمَلِه»؛[5] همیشه مؤمن چیزهایى را نیّت میکند که احیاناً در مقام عمل نمیتواند به آنها دست پیدا کند. همیشه نیّت مؤمن، بالاتر و بهتر است از آن مقدارى که عمل میکند؛ این یک امر قهرى است. حالا این به عنوان مثال عرض شد؛ مسائل اقتصادى یا سیاسى یا غیره. این یک جنبهى مسئله است؛ یعنى وضع ما در ادارهى کشور، در حرکت عمومى کشور به سمت هدفهاى انقلابى، امروز از گذشته روشنتر، دقیقتر و مستحکمتر است؛ این یک طرف.