رفتن به محتوای اصلی

نفس اماره

نام‌های دیگر: نفس امّاره

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نفس فرمان‌دهنده به بدی و حیله‌های آن در درون انسان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع هیات دولت (انتظار ملت از دولت و ضرورت انجام آن)— ۱۳۵۹/۰۶/۲۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۲
۱۳۵۹۱۳۶۲

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

مظهر شیطان در وجود همگان، نه فقط قدرتمندان

… قادسیه بشود! و آن مسائل و این حمله‌ای که اسرائیل بر لبنان در مقابل چشم همه مسلمانان منطقه و دولتهای منطقه کرد، همه می‌دانید که برای قدرت طلبی و جاه طلبی [بود.] و امریکا هم همین و همه قدرتها هم همین و این ممکن است که در شما هم پیدا بشود، در ما هم پیدا بشود. شیطان فقط نمی‌رود سراغ صدام و امریکا و شوروی. او همه جا هست و مظاهر شیطان، که نفس اماره خود ماست، پیش همه هست. چنانچه یک وقت دیدید که حب این را دارید که به مردم زور بگویید، حب این را دارید که مردم پیش شما خاضع باشند، بدانید که از آن حظ شیطانی پیشتان هست. و این حظ شیطانی است که پیش قدرتمندها هست و قدرتمندها را آن طور جسور می‌کند. و همین حظ شیطانی پیش آنهایی که خاضع در …

لزوم توجه به شیطنت‌ها و ریزه‌کاری‌های آن در انسان

این هجوم ابلهانه صدام به ایران اسباب این شد که دولتهای منطقه بسیارشان با ایران؛ یعنی، با اسلام به مخالفت برخیزند. آنها هم کم کم خواهند فهمید که صرفه در این نیست که با یک همچو ملتی که همه چیزش را در راه اسلام دارد فدا می‌کند، مخالفت کنند آنها هم توجه پیدا خواهند کرد لکن ما هم باید به مسائل؛ یعنی، به آن شیطنتهایی که نفس اماره انسان می‌کند، توجه کنیم؛ آن ریزه‌کاریها که در انسان ایجاد می‌کند. چه بسا یک نفر آدم زاهد متقی در طول عمرش به زهد و تقوا و اینها معروف باشد و شیطان یک گوشه‌ای از دل او را ربوده باشد که همه این اعمال و این زهد و تقوا، همه و همه فاسد بشوند. و چه بسا باشد که شما آقایانی که در مجلس تشریف دارید و امیدوارم که موفق باشید با همه …

داوری دوگانه دربارهٔ انتقاد از خود و رقیب، حیلهٔ این بزرگ‌ترین شیطان

اگر انتقاد دو انسان را فرض کنید؛ یکی خودتان یکی دیگری، هر دو دارای یک صفت متوازی هستید. اگر یک کسی از آن رفیقتان تکذیب کند برای خاطر آن صفتش، شما خوشتان می‌آید؛ برای اینکه آن را مقابل خودتان می‌دانید. از این جهت، همان صفتی که در شما هست، در دیگری اگر باشد و انتقاد بکنند، شما خوشتان می‌آید، او بدش می‌آید. او هم وقتی ببیند همان را در شما عیبجویی می‌کنند، خوشش می‌آید و اگر از خودش عیبجویی کنند، بدش می‌آید. اینها همه از حیله‌های شیطان است که شیطان، بزرگتر از همه شیطانها- حتی از این شیطان بزرگ معروف- این شیطان نفس اماره خود آدم است. ما که الآن یک مملکت اسلامی به ما سپرده شده است؛ یعنی، این مردم با فریادهایشان سدها را شکستند و رای به همه شماها دادند و به وکلا و- عرض می‌کنم- به رئیس جمهور و بعد هم وکلای آنها به شما و اینها، این مردمی که با این زحمت رای به شما دادند و شما را بر سر مسند …

اعتراض به نام مصلحت، بروز نفس و دقیق بودن حیله‌های آن

… یک ملتی که یک مملکت را به شما سپرده است برای اینکه حفظش بکنید و مصالحش را ایجاد بکنید و متحقق بکنید، اگر بنا باشد که شما با هم شروع کنید به جنگ و نزاع و آن هم نه برای خاطر اینکه یکی مصلحت را این می‌داند، یکی نمی‌داند؛ اینها شعر است. همه خودمان را می‌خواهیم. اگر من یک دفعه گفتم به اینکه بیایید فلان کار را بکنید برای مصلحت، و انتقاد از شما کردم برای اینکه شما چنین کنید، این از نفس اماره است که بروز می‌کند. و لهذا، مقایسه‌اش همین است که اگر آن دیگری همین کار را بکند، این آقایی که- مثلًا- حالا اعتراض کرده او، دیگری همین کار او را بکند، اگر او همین اعتراض را بکند، اشکال می‌کنند به او. این حیله‌های نفسانی، حیله‌های شیطانی بسیار دقیق است و بسیار مشکل است شناختنش که ما بتوانیم بفهمیم، لکن خوب، حالا این چیزهای واضحترش که انسان می‌تواند بفهمد.

کشاندن انسان به شرک و بندگی بت نفس

… و عزیزانی که به نحوی برای هدف الهی آسیب دیده‌اند، و بازماندگان شهدای معظّم که در راه قرآن کریم به شهادت، بزرگترین فیض الهی رسیده‌اند، و به پدران و مادران و همسران و نزدیکان شهدای زنده، و به کسانی که در پشت جبهه‌ها به نحوی کمک به برادران مدافع خود می‌کنند. توجه کنید که غرور پیروزی‌ها و شهرت‌ها و جوانمردی‌ها در قلب شما رخنه نکند، که این مرض نفسانی از دامهای شیطان است که بندگان خدا را از توجه به او بازمی‌دارد، و از مکاید نفس امّاره بالسوء است که انسان‌ها را به شرک و عبودیت بتها، و خصوص مادر بت‌ها، که بت نفس است، می‌کشاند. زنهار که جز او را جلّ و علا، که ولیّ نصر است و هیچ نصری جز از او نیست، موثر بدانید که مَا رَمَیتَ إِذ رَمَیتَ وَ لَکِنَّ اللهَ رَمی[4] هر چه دارید و داریم و دارند از اوست و «ما عدم‌هاییم، هستی‌ها نما»

فریب انسان و بزرگ جلوه دادن عیب دیگران به نام اسلام

… اگر چنانچه به واسطه اختلاف ماها یک وقت اختلاف به بازار هم بکشد که خواهد کشید، به خیابان‌ها هم بکشد، به اصناف دیگری هم بکشد، این تمام وِزرش به گردن ماست. اینکه شما خیال کنید که نه، من برای خدا این آقا را مثلًا به او چه می‌کنم، این اشتباه است. برای خدا نیست. انسان گول نفس اماره خودش را می‌خورد و گول شیطان را می‌خورد. گول می‌خورد به اینکه چیزهایی که در دیگران است هی به نظرش می‌آید خیلی بد است، خیلی کار بدی دارد می‌شود، دارد اسلام از بین می‌رود، برای اینکه یک قاضی در فلان جا چه کرده، این برای اسلام نیست. نباید ما خودمان را گول بزنیم. بنشینید آخر شب فکر کنید. محاسبه یکی از اموری است که در سیر انسانی باید باشد که در آخر شب فکر کند به اینکه- نمی‌گویم در من هست، من هم پایین‌تر از دیگران- حساب کند انسان به اینکه تو امروز که با این آقا اختلاف داری و حالا شدید دو …