بعد چند جملۀ دیگر دارد که طولانی است و مورد نظر نیست، جملۀ آخرش هم که اشارۀ به وجود یک تشکیلات فکری و هدفی خیلی مستحکمی است، این است که میفرماید: «لِما جَمَعَنا اللهُ عَلَیهِ مِنَ الحالِ القَریبَةِ وَ الرَّحِمِ الماسَّةِ یَقولُ العالِمُ سَلامُاللهِعَلَیهِ اِذ یَقولُ المُؤمِنُ اَخو المُؤمِنِ لِاُمِّهِ وَ اَبیهِ» تعبیر مؤمن را نگاه کنید که در اینجا یعنی چه! میفرماید میان ما و شما خویشاوندیِ نزدیک است، «اَلرَّحِمِ الماسَّةِ» یعنی قوموخویش درجهیک هستیم، مثل پدر و فرزند، مثل مادر و فرزند، مثل برادر و برادر، اینطوری هستیم. و «عالِمٌ»، که گویا مراد از آن موسیبنجعفر صلواتاللهعلیه یا امام صادق صلواتاللهعلیه باشد، امام عسکری علیهالسلام از قول جَدش نقل میکند که جَد بزرگوار ما فرموده است: مؤمن، برادر پدر و مادریِ مؤمن است، «اَلمُؤمِنُ اَخُو المُؤمِنِ لِاُمِّهِ وَ اَبیهِ»، یعنی ارتباط اینها و وثیقۀ میان اینها و پیوندی که میان دو مؤمن هست، پیوند برادریِ پدر و مادری است، نه برادریِ ناتنی حتی! اینقدر اینها به هم نزدیکند. مراد از مؤمن کیست؟ کسی که بگوید: «لا اِلهَ اِلَّا اللهُ، مُحَمَّداًرَسولُاللهِ»؟ آنها که خیلی بودند، خود متوکل هم میگفت، خود معتزّ هم میگفت، همان قدرتهایی که در زمان امام هادی علیهالسلام و امام عسکری علیهالسلام هر دو روز یکیشان میآمدند بالای منبر خلافت و با سر سقوط میکردند، همه میگفتند؛ پس او نه، بلکه آنکه ایمان امام عسکری علیهالسلام را دارد، آنکس که دنبال راه امام عسکری علیهالسلام است. این چیست؟ این همان ارتباط مستحکم تشکیلاتی است میان امام و میان افراد و آحاد طرفداران و پیروان. این یک روایت.مؤمن
نامهای دیگر: مؤمنان، مؤمنین
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
انسان باایمان و ویژگیهای او و پیوند مؤمنان با یکدیگر.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در دیدار ائمّهى جمعهى سراسر کشور— ۱۳۷۰/۰۶/۲۵
سیر زمانی
از ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۴۱۳۷۰۱۳۹۴
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
تعریف در کلام رهبر
البته این را هم اضافه بکنم که بیان این کلمه و اظهار اعتقاد بهحسب ظاهر، اگرچه که جان و مال انسان را محفوظ میدارد بهقولمعروف، که البته یکقدری مسامحه هست در این کلمه، یعنی انسان را داخل منطقۀ اسلامی میکند، اما بحث سر این نیست که ما ببینیم آیا جان و مال انسان محفوظ است یا نه، میخواهیم ببینیم مؤمن است یا مؤمن نیست. ما روی معیارهای قرآنی که آیاتش را الآن برایتان معنا میکنم، میگوییم آن انسانی که به تعهدات ایمان پایبند نباشد، او مؤمن نیست. مؤمن آن وقتیست که به تعهدات و مسئولیتهایی که ایمانِ به نبوت برای انسان میآورد، پایبند باشد.﴿وَ الَّذينَ آمَنوا﴾ آنکسانیکه ایمان آوردهاند، ﴿وَ هاجَروا﴾ و مهاجرت کردند ـ این آیه را هم دقت کنید که آیه شاهد جالبیست برای این مطالبی که عرض کردیم ـ ﴿وَ الَّذينَ آمَنوا﴾ آنکسانیکه ایمان آوردهاند، ﴿وَ هاجَروا﴾ هجرت کردند، ﴿وَ جاهَدُوا في سَبيلِ اللهِ﴾ مجاهدت کردند در راه خدا، ﴿وَ الَّذينَ آوَوا وَ نَصَروا﴾ آنکسانیکه پناه دادند و یاری کردند، ﴿اُولٰٓئِكَ هُمُ المُؤمِنونَ حَقّاً﴾ اینهایند مؤمنان راستین. درست فهمیدی؟ مؤمن راستین این است. اما آنیکه ایمان آورده است و مهاجرت و مجاهدت و پناه دادن و نصرت نمودن از او سر نزده است، او چیست؟ هُمُ المُؤمِنون غَیرَ حَقٍ؛ مؤمنین الکی، مؤمنین دروغی. این مفاد آیه است. تا آخر آیات.شاهدها (۱۹ پاراگراف)
مؤمن در کلام امام عسکری (ع) پیرو راه امام، نه هر گویندهٔ شهادتین
… بزرگوار ما فرموده است: مؤمن، برادر پدر و مادریِ مؤمن است، «اَلمُؤمِنُ اَخُو المُؤمِنِ لِاُمِّهِ وَ اَبیهِ»، یعنی ارتباط اینها و وثیقۀ میان اینها و پیوندی که میان دو مؤمن هست، پیوند برادریِ پدر و مادری است، نه برادریِ ناتنی حتی! اینقدر اینها به هم نزدیکند. مراد از مؤمن کیست؟ کسی که بگوید: «لا اِلهَ اِلَّا اللهُ، مُحَمَّداًرَسولُاللهِ»؟ آنها که خیلی بودند، خود متوکل هم میگفت، خود معتزّ هم میگفت، همان قدرتهایی که در زمان امام هادی علیهالسلام و امام عسکری علیهالسلام هر دو روز یکیشان میآمدند بالای منبر خلافت و با سر سقوط میکردند، همه میگفتند؛ پس او نه، بلکه آنکه ایمان امام عسکری علیهالسلام را دارد، آنکس که دنبال راه امام عسکری علیهالسلام است. این چیست؟ این همان ارتباط مستحکم تشکیلاتی است میان امام و میان افراد و آحاد طرفداران و پیروان. این یک روایت.معیار قرآنی مؤمن: پایبندی به تعهدات ایمان به نبوت
… ظاهر، اگرچه که جان و مال انسان را محفوظ میدارد بهقولمعروف، که البته یکقدری مسامحه هست در این کلمه، یعنی انسان را داخل منطقۀ اسلامی میکند، اما بحث سر این نیست که ما ببینیم آیا جان و مال انسان محفوظ است یا نه، میخواهیم ببینیم مؤمن است یا مؤمن نیست. ما روی معیارهای قرآنی که آیاتش را الآن برایتان معنا میکنم، میگوییم آن انسانی که به تعهدات ایمان پایبند نباشد، او مؤمن نیست. مؤمن آن وقتیست که به تعهدات و مسئولیتهایی که ایمانِ به نبوت برای انسان میآورد، پایبند باشد.مؤمن راستین در قرآن: ایمانآورندهٔ مهاجر و مجاهد و یاریدهنده
﴿وَ الَّذينَ آمَنوا﴾ آنکسانیکه ایمان آوردهاند، ﴿وَ هاجَروا﴾ و مهاجرت کردند ـ این آیه را هم دقت کنید که آیه شاهد جالبیست برای این مطالبی که عرض کردیم ـ ﴿وَ الَّذينَ آمَنوا﴾ آنکسانیکه ایمان آوردهاند، ﴿وَ هاجَروا﴾ هجرت کردند، ﴿وَ جاهَدُوا في سَبيلِ اللهِ﴾ مجاهدت کردند در راه خدا، ﴿وَ الَّذينَ آوَوا وَ نَصَروا﴾ آنکسانیکه پناه دادند و یاری کردند، ﴿اُولٰٓئِكَ هُمُ المُؤمِنونَ حَقّاً﴾ اینهایند مؤمنان راستین. درست فهمیدی؟ مؤمن راستین این است. اما آنیکه ایمان آورده است و مهاجرت و مجاهدت و پناه دادن و نصرت نمودن از او سر نزده است، او چیست؟ هُمُ المُؤمِنون غَیرَ حَقٍ؛ مؤمنین الکی، مؤمنین دروغی. این مفاد آیه است. تا آخر آیات.ریشهکن نشدن مؤمن و برخاستن دوباره پس از حوادث
حدیثى از نبىّاکرم صلّىاللَّهعلیهوآلهوسلّم نقل شده است که: «مثل المؤمن کمثل سنبلة تنام مرّة و تقوم مرّة»؛ مؤمن ریشهکن نمىشود. ممکن است توفان حوادث او را به زمین بخواباند، اما با اندک فرصتى سرِپا بلند مىشود و باز رشد مىکند و پیش مىرود. قرآن هم فرموده است: «کشجرة طیّبة اصلها ثابت و فرعها فىالسّماء. تؤتى اکلها کلّ حین باذن ربّها[2] ». ما هستیم که باید تلاش کنیم این ثمره را به نضج برسانیم و این کار ممکن است.درجات، مغفرت و روزی کریمانه پاداش مؤمنان راستین
﴿اُولئِكَ هُمُ المُؤمِنونَ حَقّاً﴾ اینانند مؤمنان راستین، ﴿لَهُم دَرَجاتٌ عِندَ رَبِّهِم﴾ برای آنان است رتبههایی ـ درجات، رتبهها، مرتبهها ـ ﴿عِندَ رَبِّهِم﴾ در نزد پروردگارشان، ﴿وَ مَغفِرَةٌ﴾ غفران هم از آنِ اینهاست. همان مغفرتی که دیروز معنا کردم برایتان، امیدوارم کاملاً در ذهنتان و یادتان مانده باشد و بماند. اگر خدا بناست به کسی مغفرت بدهد، بناست جراحتی را که از گناه در روح کسی بهوجود آمده، التیام ببخشد؛ جراحت گناه اینچنین افرادی را التیام خواهد بخشید، ﴿وَ مَغفِرَةٌ وَ رِزقٌ كَريمٌ﴾ و روزی شرافتمندانه، روزی کریمانه، بیذلت، بیعسرت، بیسرافکندگی. این چنین روزیای خدا به اینها میدهد.نقش عزم و ارادهٔ مؤمنان و جوانان در یاری الهی
… مردم عزیز آذربایجان و مردم تبریز هست و دیده شده و مکرّراً تجربه شده است؛ خدا را شکر میکنیم. حقیقتاً بنده وقتی میبینم این شور و احساس و این گفتارها و بیانهای حاکی از ایمانِ عمیق و پرشور را، خدا را سپاس میگزارم، خدا را شکر میکنم؛ اینها نشانهی نصرت الهی است. خداوند متعال در قرآن به پیغمبرش میفرماید: هُوَ الَّذی اَیَّدَکَ بِنَصرِه وَ بِالمُؤمِنین؛[2] خداوند تو را با نصرت خود و بهوسیلهی عزم و اراده و دستهای نیرومند مؤمنان و گامهای ثابت مؤمنان کمک کرد؛ نقش مؤمنین این است. نقش شما جوانها، شما مردم عزیز و پُرانگیزه یک چنین نقش عظیمی است که خدا در قرآن بیان میکند.نمایان بودن شادی مؤمن در چهره و نهان بودن اندوهش در دل
یکی از مقولههای بسیار مهم و یقیناً یکی از ضرورتهای جامعه، لبخند است. لبخند یکی از نیازهای زندگی انسان است. زندگىِ بیشادی و بیلبخند، زندگی دوزخی است. زندگی بهشتی، زندگی با لبخند است. حضرت علی فرمود: «المؤمن بشره فی وجهه و حزنه فی قلبه»؛ اگر غصهیی دارید، باید در دلتان نگه دارید؛ مؤمن اینطوری است. لبخند و شادی مؤمن در چهرهی اوست. اصلاً چهرهها باید شاد باشد. اگر با چهرهی خودتان میتوانید به جامعه شادی بدهید، باید این کار را بکنید. شادی لازم است و باید آن را برای مردم تأمین کرد؛ منتها این کار برنامهریزی میخواهد. البته شماها برنامهریزی کردهاید. این مواردی که من میگویم «باید»، معنایش …عبور آسان مؤمنان از صراط و ایمنی آنان از فزع اکبر
… اینجاست، توانستهاند رد شوند. این پل صراط، پل عبودیت، پل تقوا و پل پرهیزگاری است؛ «و ان اعبدونی هذا صراط مستقیم»؛ صراط این دنیا، همان صراط روی جهنم است. «انّک علی صراط مستقیم»ی که به پیغمبر میفرماید، یا «ان اعبدونی هذا صراط مستقیم»، همان صراط روی جهنم است. اگر اینجا ما توانستیم از این صراط، درست، با دقت و بدون لغزش عبور کنیم، گذر از آن صراط آسانترین کار است؛ مثل مؤمنین که مانند برق عبور میکنند. «انّ الّذین سبقت لهم منّا الحسنی اولئک عنها مبعدون لا یسمعون حسیسها»؛ اصلاً اینها همهمهی جهنم را هم نمیشنوند؛ «و هم فی ما اشتهت انفسهم خالدون لا یحزنهم الفزع الاکبر». فزع اکبر، یعنی دشوارترین ترسی که ممکن است برای انسان پیش بیاید. مؤمنین با همین ابعاد جسمانی …بهروزی کشور در گرو وجود جماعت قابل توجهی از مؤمنان
بههرحال من به شما جوانان عزیز عرض میکنم: چه در درس خواندن، چه در اتّخاذ مواضع سیاسی و چه در فعّالیتهای فرهنگی، تقوای الهی و رضای خدا و جستجوی از آنجایی را که میدانید باعث خشنودی خدای متعال است، فراموش نکنید و از دست ندهید. اساس این است. یک کشور به بهروزی خواهد رسید، اگر در این کشور جماعت قابل توجّهی از مردم با چنین نیتی وجود داشته باشند؛ ولو همه هم چنین نباشند. وقتی که جماعت مؤمن و زمرهی مؤمنهای در یک کشور وجود داشته باشند، اینها بلاشک راههای هدایت را، راههای سلامت را، راههای اعتلاء و عزّت را در پیش خواهند گرفت.بسیج امروز مصداق مؤمنان یاریگر پیامبر در آیهٔ قرآن
مطلب اساسی این است که بسیج، یک حرکت بیریشهو سطحی و صرفاً از روی احساسات نیست. بسیج یک حرکت منطقی و عمیق و اسلامی و منطبق بر نیازهای امروز دنیای اسلام و - به طریق اولی - جامعه اسلامی است. قرآن کریم میفرماید: «هوالذی أیّدک بنصره و بالمؤمنین[1] »؛ ای پیامبر! خدای متعال تو را، هم به وسیله نصرت خودش و هم از طریق مؤمنین، مؤیّد قرار داد و کمک کرد. این خیل عظیم مؤمنینی که در این جا مورد اشاره آیه قرآن قرار گرفتهاند، عبارت دیگری است از آن چه که امروز به نام «بسیج» در جامعه ما وجود دارد. آیات دیگر قرآن هم، آن جا که اشاره به مردم و آحاد مؤمن و انسانهای با اخلاص میکند، بسیجِ عزیزِ کم نظیرِ زمان ما را که محصول فکر و درایت امام بزرگوار است، نشانه میگیرد.لزوم هدایت و اصلاح آنان بهجای مبارزه
… مراد آنها نیستند، بلکه در این آیه یا همهی آیات، یا بیشتر آیات قرآنی که در آنها اسم کفار هست منکرین دین مورد نظرند، یعنی آنهایی که با اصل دین مقابله کردند. مثل اینکه در قرآن میگوید: «یا ایها النبی جاهد الکفار و المنافقین»[8] با کفار و منافقین مبارزه کن. در اینجا مؤمنین ضعیفالایمان نیستند. یعنی یکی از مراتب کفر هم بر او صدق کند این را نمیگوید مبارزه کن، بلکه میگوید هدایتش کن. اصلاحش کن، لذا اینجا مراد همان کفاری هستند که مقابل اسلام موضعگیری داشتند. بنابراین: نه در این آیه و نه در آیات دیگری که در آنها از کفر سخن رفته غالباً (اینکه نمیگوییم عموماً، چون یک استقراء تام و تمامی نکردم) تا آن جایی که در ذهنم هست. مراد همین معنایی است که ما بیان کردیم.ولایت و پیوستگی مؤمنان به یکدیگر برخلاف منافقان
نقطهى مثبتى که باز در اینجا باید از نظر دور نمانَد، این است که «اَلمُنفِقونَ وَ المُنافِقتُ بَعضُهُم مِن بَعض»؛[8] یعنى از جنس یکدیگرند و در مورد «اَلمُؤمِنونَ وَالمُؤمِنت» میفرماید که «بَعضُهُم اَولِیآءُ بَعض»؛[9] پیوستهى به یکدیگرند. بین خود منافقون و منافقات آن صمیمیّت و صفا و وحدت هرگز به وجود نخواهد آمد. بالاخره در این جبههى واحد کفر و استکبار، اختلاف و تشتّت رأى و تعارض قوا و نیروها با یکدیگر به قدرى وجود خواهد داشت که اگر مؤمنینِ وقتشناس وجود داشته باشند و از فرصتها استفاده کنند، …ترسیم چهرهٔ انسان مؤمن با بررسی مؤمنی برجسته مانند ابوذر و سلمان
حالا این یک مثال بود من زدم برایتان، در مورد شخصیتهایی که برجستهاند، ارزشمندند، شناختنی هستند واقعاً؛ اما شناخت آنها، آن ضرورت و فوریت را ندارد که در مورد فاطمۀ زهرا هست، به دلیلی که خواهم گفت. یا مثلاً چهرۀ انسان مؤمن را ما میخواهیم ترسیم کنیم. خب، یکی از مؤمنین شناختهشده و معروف و همهجانبه را انتخاب میکنیم؛ مثلاً جناب ابیذر را، مثلاً سلمان را، مثلاً حبیببنمظاهر را، مثلاً یحییبنامطویل را، هرکدام را شما خواستید، در هر دورهای از دورهها که خواستید، یک مؤمن شناختهشده، یک انسان برجسته که ابعاد گوناگون یک انسان مؤمن در او متجلی است، این را گزینش کنید، بررسی کنید، تحلیل کنید، شناسایی کنید، چهرۀ انسان مؤمن در قالب یک حقیقت و مصداق عینی آشکار خواهد شد.تلاش برای کسب خصلتهای ایمان شایستهٔ نام مؤمن است
… اِذا ذُكِرَ اللهُ وَجِلَت قُلوبُهُم وَ اِذا تُلِيَت عَلَيهِم آياتُهُ زادَهتُم ايماناً وَعَلىٰ رَبِّهِم يَتَوَكَّلونَ الَّذيَ يُقيمونَ الصَّلاةَ وَ مِمّا رَزَقناهُم يُنفِقون اُولئِكَ هُمُ المُؤمِنونَ حَقّاً﴾[6]؛ برای مؤمنِ راستین، پنج خصلت در اینجا معین شده. ممکن است این پنج خصلت در گوینده و شنونده نباشد، اما اگر کسی در راه ایجاد این پنج خصلت در خود، تلاشی و فعالیتی بکند، باز در راه ایمان، در راه هدفِ ایمان و شایستۀ نامِ مؤمن هست. مؤمن راستین آن کسیست که این پنج صفت در او باشد.همیشگی و همهجانبه بودن ایمان مؤمن متعهد، نه نفعطلبانه
دو، سه مسئلهای که دربارۀ ایمان گفته شد، دو، سه مسئلۀ اساسی و مهم بود. از جمله این بود که ایمان باید آگاهانه باشد، نه کورکورانه. دیگر این بود که ایمان باید با تعهد و عمل توأم باشد، تعهدآفرین باشد و زایندۀ عمل و نه یک باور خشکوخالی در دل و در مغز. دیگر این بود که مؤمنِ متعهد، آنوقتی مؤمن است که ایمانش گاهگاهی نباشد، فرصتطلبانه نباشد، نفعطلبانه نباشد، بلکه همیشگی باشد، همهجایی باشد، همگانی باشد، همهجانبه باشد. اینها مسائلی است که در زمینۀ ایمان به آنها اشاره شد و لازم بود دانستن آنها.شمول وعدهٔ نصرت الهی برای مؤمنان پیرو دعوت انبیا
… این قرآن. ﴿اِنّا لَنَنصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذينَ آمَنوا﴾[12]، لامِ ﴿لَنَنصُرُ﴾ برای حتمیّت و تحقیق است و تأکید، ﴿اِنّا﴾ هم به همین معنای تحقیق و تأکید است. یعنی ما بهطور حتم و بدون تردید یاری میکنیم، ﴿رُسُلَنا﴾ پیامبران خودمان را. آیا فقط پیغمبران را؟ نه، ﴿وَ الَّذينَ آمَنوا﴾ مؤمنان را نیز. مؤمنی که در راه پیغمبر حرکت میکند، این وعده برای او هم هست. انسانهای پاکنهادی که دنبال دعوت انبیا راه میافتند، این وعده برای آنها هم هست، ﴿وَ الَّذينَ آمَنوا﴾. کجا یاریشان میکنیم؟ ﴿فِي الحَياةِ الدُّنيا﴾ در همین زندگی دنیا، همینجا ما یاری میکنیم آنها را، نمیگذاریم برای بعد. ﴿وَ يَومَ يَقومُ الاَشهادُ﴾ و همان روزی که گواهان برپا میایستند. که البته این را که گواهان برپا میایستند، در بعضی از تفاسیر به روز …مؤمن ندانستن فرد بیتعهد در معیارهای این جهان
ما میگوییم این حرف درست نیست؛ ایمان به پیغمبر لازم است، اما ایمان به پیغمبر، تعهداتی را با خود بهدنبال میآورد، اگر آن تعهدات انجام گرفت، به هر اندازه که آن تعهدها انجام گرفت، ایمان انسان به همان اندازه درست است. اگر چنانچه ایمانی بر زبان یا حتی در دل، ایمانی انسان داشت، ولی هیچ تعهدی را که این ایمان برای انسان معین میکند، متعهد نشد، هیچگونه از مسئولیتهایی را که قبول نبوت پیغمبر بر دوش انسان میگذارد، انسان نپذیرفت، این انسان اگرچه به ظاهر مؤمن است، اما مؤمن واقعی نیست. خدا در قیامت با او چه خواهد کرد؟ بنده نمیدانم، کاری هم ندارم بدانم؛ اما در معیارهای این جهان، بهعنوان قضاوت، بهعنوان اینکه ما بتوانیم حکم کنیم روی ایمان یا عدم ایمان یک انسان، این آدم را باایمان نمیدانیم.مبارک و پربرکت بودن حیات و ممات مؤمن
حیات و ممات مؤمن مبارک است، داراى برکات است؛ و آقاى عسگراولادى این جورى بود، هم حیاتش حیات بابرکتى بود، هم بعد از ممات برکاتى داشته، به نظر من مرحوم عسگراولادى در سه بخش آدم برجسته اى بود:ارزش فراوان مؤمن نزد خدا
… دارد: «لتقرّ عیونهم»؛ تا چشمهایشان روشن شود. مؤمن که شما باشید، اگر توانستید بچهی خود را مؤمن بار بیاورید، خدای متعال کمبودهای این بچه را در قیامت، در بهشت و در عرصات دشواری که در برابر شماست، جبران میکند؛ او را به شما میرساند تا چشم و دل شما روشن شود. خدا برای یک مؤمن خیلی ارزش قائل است.